Sygn. akt KIO/UZP 89/08
WYROK
z dnia 19 lutego 2008 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Grzegorz Mazurek
Członkowie: Izabela Niedziałek
Andrzej Niwicki
Protokolant: Magdalena Sierakowska
po rozpoznaniu rozprawie w dniu 19.02.2008 r. w Warszawie odwołania wniesionego przez
Konsorcjum: HENCZKE - Budownictwo Sp. z o.o., HENTSCHKE Bau Gmbh, DROGBUD
Podkarpacki Holding Budowy Dróg Sp. z o.o., Elektroinstal
A. Smardzewski Sp. j., Płock, ul. Stary Rynek 4 od rozstrzygnięcia przez zamawiającego
Miasto Płock, Płock, ul. Stary Rynek 1 protestu z dnia 15.01.2008 r.
przy udziale xxx zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego xxx po stronie
odwołującego się oraz xxx - po stronie zamawiającego*.
orzeka:
1 .Uwzględnia odwołanie, nakazuje powtórzenie czynności oceny wniosków.
2. kosztami postępowania obciąża Miasto Płock, Płock, ul. Stary Rynek 1
i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 4064 zł
00 gr (słownie: cztery tysiące sześćdziesiąt cztery złote zero groszy) z kwoty
wpisu uiszczonego przez Konsorcjum: HENCZKE - Budownictwo Sp. z
o.o., HENTSCHKE Bau Gmbh, DROGBUD Podkarpacki Holding Budowy
Dróg Sp. z o.o., Elektroinstal A. Smardzewski Sp. j., Płock, ul. Stary
Rynek 4.
2) dokonać wpłaty kwoty 7064 zł 00 gr (słownie: siedem tysięcy sześćdziesiąt
cztery złote zero groszy) przez Miasto Płock, Płock, ul. Stary Rynek 1 na
rzecz Konsorcjum: HENCZKE - Budownictwo Sp. z o.o., HENTSCHKE
Bau Gmbh, DROGBUD Podkarpacki Holding Budowy Dróg Sp. z o.o.,
Elektroinstal A. Smardzewski Sp. j., Płock, ul. Stary Rynek 4., stanowiącej
uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu wpisu oraz kosztów
zastępstwa procesowego.
3) dokonać wpłaty kwoty xxx zł xxx gr (słownie: xxx) przez xxx na rzecz Urzędu
Zamówień Publicznych na rachunek dochodów własnych UZP,
4) dokonać zwrotu kwoty 35 936 zł 00 gr (słownie: trzydzieści pięć tysięcy
dziewięćset trzydzieści sześć złotych zero groszy) z rachunku dochodów
własnych Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz Konsorcjum: HENCZKE -
Budownictwo Sp. z o.o., HENTSCHKE Bau Gmbh, DROGBUD
Podkarpacki Holding Budowy Dróg Sp. z o.o., Elektroinstal
A. Smardzewski Sp. j., Płock, ul. Stary Rynek 4.
U z a s a d n i e n i e
Gmina – Miasto Płock – zwana dalej Zamawiającym prowadzi postępowanie o
udzielenie zamówienia publicznego na „Budowę dróg dojazdowych (krajowych) do II
przeprawy mostowej w Płocku. Budowa odcinka IV od km 14+350 do 18+851 (od węzła
Dobrzykowska do węzła Góry) wraz z budową ul. Browarnej (na odcinku 190 m od drogi
dojazdowej w kierunku ul. Piwnej)”. Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu
ograniczonego.
W dniu 11 stycznia 2008r. Zamawiający powiadomił konsorcjum firm Henczke –
Budownictwo sp. z o.o. (lider), Hentsche Bau Gmbh, Drogbud Podkarpacki Holding Dróg sp.
z o.o., Elektroinstal Andrzej Smardzewski sp. j. – zwane dalej Konsorcjum Henczke o
wykluczeniu z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo Zamówień
Publicznych – zwanej dalej ustawą Pzp. Powodem wykluczenia było załączenie do wniosku
o dopuszczenie do udziału w postępowaniu oświadczenia złożonego w trybie art. 22 ust. 1
ustawy Pzp w formie kserokopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez lidera
Konsorcjum Henczke.
W dniu 18 stycznia 2008r. Konsorcjum Henczke złożyło protest w którym zażądało
unieważnienia czynności wykluczenia z postępowania i zaproszenia do złożenia oferty w
postępowaniu. W argumentacji podkreślono m.in., że znowelizowany art. 26 ust. 3 ustawy
Pzp nakłada na Zamawiających obowiązek wzywania do uzupełniania dokumentów i
oświadczeń w przypadku ich braku lub jeśli zawierają błędy – wskazano ratio legis oraz
powołano się na brzmienie opinii UZP. Wskazano, że wykluczenie protestującego z powodu
niewłaściwej formy jednego z dokumentów narusza zasadę równego traktowania
wykonawców. Na koniec wskazano na pogląd o dopuszczalności złożenia jednego
oświadczenia w trybie art. 22 ust. 1 ustawy Pzp przez lidera w imieniu pozostałych
konsorcjantów.
W dniu 22 stycznia 2008r. Zamawiający dokonał rozstrzygnięcia protestu poprzez
jego oddalenie w całości. Wskazał, że ustawodawca odróżnił oświadczenie składane w trybie
art. 22 ust. 1 ustawy Pzp od dokumentów i oświadczeń o których mowa w art. 25 ust. 1
ustawy Pzp a tym samym konieczne było wykluczenie konsorcjum z powodu złożenia ww.
oświadczenia w formie kopii potwierdzonej za zgodność z oryginałem. Ponadto wskazano na
fakt braku w oświadczeniu członka Konsorcjum – firmy Drogbud Podkarpacki Holding Dróg
sp. z o.o. Na koniec wskazano na bezpodstawne powoływanie się przez protestującego na
art. 5 kc.
W dniu 25 stycznia 2008r. Konsorcjum Henczke złożyło odwołanie od ww.
rozstrzygnięcia protestu. Wskazano na konieczność unieważnienia czynności wykluczenia
odwołującego z postępowania oraz nakazania Zamawiającemu zaproszenia Konsorcjum do
złożenia oferty. Wskazano, że zamawiający naruszył art. 7 ust. 1 ustawy Pzp przez
oddalenie protestu i podtrzymanie decyzji o wykluczeniu. Podstawą wykluczenia może być
nie spełnienie warunków udziału w postępowaniu lub nie złożenie wymaganych dokumentów
a w ocenie odwołującego żadna z ww. okoliczności nie nastąpiła w przedmiotowym stanie
faktycznym. Ponadto okoliczności które miało potwierdzać przedmiotowe oświadczenie
zostały potwierdzone przez inne dokumenty w postępowaniu. Ponadto wskazano, że kopia
oświadczenia została podpisana przez osobę należycie umocowaną do reprezentowania
konsorcjanta. Ponadto argumentowano zastosowanie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp w
postępowaniach podprogowych – co powoduje możliwość uzupełniania oświadczeń.
Wskazano, że Konsorcjum Henczke złożyło wszystkie dokumenty wymienione w ogłoszeniu
o zamówieniu a ponadto zamawiający w sekcji III.2.1 ogłoszenia wymienił oświadczenie w
trybie art. 22 ust. 1 ustawy Pzp i w tej samej sekcji III.2.1 pkt 4 przewidział, że dokumenty
powinny być składane w formie oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem
przez wykonawcę. Oznaczało to dopuszczenie do złożenia oświadczenia w trybie art. 22 ust.
1 ustawy w formie kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem.
Na przeprowadzonym posiedzeniu i rozprawie strony podtrzymały swoje stanowiska,
przedstawiły argumentacje i dokumenty na ich potwierdzenie.
Izba zważyła i ustaliła co następuje.
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszym stanie faktycznym kluczowe znaczenie ma rozważenie dwóch kwestii :
– czy oświadczenie składane w trybie art. 22 ust. 1 w formie kopii poświadczonej za
zgodność z oryginałem przez wykonawcę odpowiada przepisom ustawy Prawo Zamówień
Publicznych i rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 maja 2006r. w sprawie
rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich
te dokumenty mogą być składane – zwanego dalej „rozporządzeniem”,
oraz
- czy oświadczenie składane w trybie art. 22 ust. 1 może być uzupełniane w trybie art. 26 ust.
3 ustawy Prawo Zamówień Publicznych.
W odniesieniu do kwestii składania oświadczenia w trybie art. 22 ust. 1 w formie kopii
poświadczonej za zgodność z oryginałem przez wykonawcę należy stwierdzić, że co do
zasady powinno ono znajdować się w formie oryginalnej w ofercie lub wniosku. Wynika to z
tego, że w formie kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez wykonawcę mogą
być składane dokumenty o których mowa w rozporządzeniu – wynika to z bezpośredniego
brzmienia § 4 ust. 1 rozporządzenia – nie ulega wątpliwości, że oświadczenie nie jest
dokumentem wymienionym w rozporządzeniu. A tym samym przepisy tego rozporządzenia
nie mogą mieć odniesienia do tego oświadczenia.
Co do wartości materialnej oświadczenia złożonego w formie kopii potwierdzonej za
zgodność z oryginałem – w istocie stwierdzenie „za zgodność z oryginałem” połączone z
podpisem uprawnionej osoby jest potwierdzeniem tego, że takiej treści dokument istnieje w
oryginale. Jeśli ta sama osoba dokonuje podpisu na kopii tego dokumentu to tym samym
można by uznać, że bez względu na formę wprowadzenia treści do tego dokumentu – czy
przez odręczne pismo, przez drukarkę lub kserokopiarkę – powstaje oświadczenie o
konkretnej treści. Nie można jednak pomimo tego stwierdzić, że jest to oryginalne
oświadczenie składane w trybie art. 22 ust. 1 ustawy Prawo Zamówień Publicznych. Ponadto
podkreślić należy istotny aspekt oświadczenia – jest to dokument który co do zasady
powinien być podpisywany w związku ze składaniem konkretnej oferty lub wniosku w
postępowaniu – jest to oświadczenie wykonawcy dotyczące faktu spełniania warunków
postępowania w konkretnym postępowaniu. Tym samym nie powinno się doprowadzić do
praktyki istnienia wzorów oświadczeń w trybie art. 22 ust. 1 ustawy – potwierdzanych za
zgodność z oryginałem i składanych do różnych postępowań. Nierozłączny charakter
oświadczenia składanego w trybie art. 22 ust. 1 ustawy Prawo Zamówień Publicznych z
konkretnym postępowaniem o udzielenie zamówienia – konkretnym wnioskiem lub ofertą
powoduje konieczność składania tych oświadczeń w oryginale w odniesieniu do każdego
postępowania. Z zasady pisemności postępowania wynika konieczność składania
dokumentów w zwykłej formie pisemnej w rozumieniu kc – przez złożenie własnoręcznego
podpisu pod treścią oświadczenia a składanie oświadczenia w trybie art. 22 ust. 1 Pzp w
formie oryginału odpowiada tym wymogom.
W przypadku przedmiotowego postępowania wykonawca tłumaczył fakt złożenia
oświadczenia z art. 22 ust. 1 w formie kopii treścią ogłoszenia z którego wynikało, że
dokumenty składane w postępowaniu powinny być w formie oryginału lub kopii
poświadczonej za zgodność z oryginałem. Argumentacja ta nie zasługuje na uwzględnienie
ze względu na poprzednio uzasadniony charakter oświadczenia składanego w trybie art. 22
ust. 1 ustawy. Odwołujący podkreślił, że traktował oświadczenie jako dokument prywatny –
Izba co do zasady zgadza się z taką interpretacją ale uzupełnia, że jest to dokument
prywatny wystawiany przez wykonawcę w stosunku do konkretnych warunków konkretnego
postępowania. Tym samym nie można traktować go standardowo tak jak dokumenty
wystawiane przez uprawnione instytucje takie jak Naczelnik US czy Zakład Ubezpieczeń
Społecznych albo Krajowy Rejestr Karny – gdzie dokumenty wystawiane przez te podmioty
wykorzystywane są przez wykonawców do wielu postępowań a tym samym są kopiowane i
potwierdzane za zgodność z oryginałem. Stwierdzić należało, że zapis w ogłoszeniu
dotyczący dokumentów nie powinien stanowić podstawy do możliwości składania
oświadczenia w trybie art. 22 ust. 1 ustawy Pzp w formie kopii potwierdzonej za zgodność z
oryginałem.
W odniesieniu do możliwości uzupełniania oświadczeń składanych w trybie art. 22
ust. 1 ustawy Pzp – należy stwierdzić, że Zamawiający na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy
ma obowiązek wezwania do uzupełnienia ww. oświadczeń w przypadku ich braku. W
przypadku złożenia oświadczenia w nieprawidłowej formie – należało stwierdzić, że istocie
nie zostało ono złożone w oryginale – w takich okolicznościach należy wezwać danego
wykonawcę do jego uzupełnienia. Wynika to z bezpośredniego brzmienia art. 26 ust. 3
ustawy gdzie po nowelizacji wymienia się nie tylko dokumenty ale również oświadczenia.
Obowiązkowym oświadczeniem dotyczącym spełniania warunków w postępowaniu jest
oświadczenie składane w trybie art. 22 ust. 1 ustawy. Wątpliwości zamawiającego związane
ze zwrotem zawartym w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy „nie złożyli oświadczenia o spełnianiu
warunków udziału” są bezzasadne z uwagi na dalszą treść tego przepisu w której zawarte
jest zastrzeżenie dotyczące konieczności zastosowania art. 26 ust. 3.
W ocenie Izby odróżnianie w sposób rozłączny „oświadczenia o spełnianiu
warunków” o którym mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy od „oświadczeń potwierdzających
spełnianie warunków udziału w postępowaniu” o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy
jest bezzasadne. W istocie zakres pojęcia „oświadczeń potwierdzających spełnianie
warunków udziału w postępowaniu” zawiera w sobie „oświadczenia o spełnianiu warunków”
– tym samym należy stwierdzić, że w „oświadczenie o spełnianiu warunków” jest jednym z
oświadczeń o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Tym samym należy podkreślić słuszność opinii UZP dotyczącej konieczności żądania
uzupełnienia oświadczenia o spełnieniu warunków udziału w postępowaniu gdzie wskazuje
się na brzmienie art. 24 ust. 2 pkt 3 i występujące tam odniesienie do art. 26 ust. 3 ustawy.
Nie budzi wątpliwości słuszność zacytowanych wyroków Krajowej Izby Odwoławczej – sygn.
akt KIO/UZP/69/07 oraz KIO/UZP/94/07 gdzie w tym drugim orzeczeniu wprost wskazano,
że Zamawiający może również żądać uzupełnienia innych niż wymienione w rozporządzeniu
dokumentów i oświadczeń potwierdzających warunków udziału w postępowaniu.
W istocie w stanie prawnym wynikającym z pierwotnego brzmienia treści art. 26 ust. 3
ustawy Prawo Zamówień Publicznych wynikało, że można wzywać do uzupełnienia ale
wyłącznie dokumentów – a nie oświadczeń. Wyroki Zespołów Arbitrów wydane w
poprzednim stanie prawnym są nieaktualne w odniesieniu do obecnie obowiązujących
przepisów w zakresie dotyczącym obowiązku wzywania do uzupełniania dokumentów i
oświadczeń oraz ich rodzajów.
W związku z powyższym Zamawiający powinien wezwać wykonawcę – Konsorcjum
Henczke do uzupełnienia kwestionowanych oświadczeń. Konsorcjum Henczke natomiast ze
swojej strony powinno złożyć wymagane przez zamawiającego oświadczenia w trybie art. 22
ust. 1 we właściwej formie.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy na podstawie
art. 191 ust. 6 i 7 ustawy Prawo zamówień publicznych, uznając za uzasadnione koszty
pełnomocnika Odwołującego się w wysokości 3000 zł.
Stosownie do art. 194 i 195 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2006 r. Nr 164, poz. 1163, z późn. zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od
dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Urzędu Zamówień
Publicznych do Sądu Okręgowego w Płocku.
Przewodniczący:
………………………………
Członkowie:
………………………………
………………………………
_________
*
niepotrzebne skreślić