Sygn. akt: KIO 1461/12
WYROK
z dnia 24 lipca 2012 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Anna Chudzik
Protokolant: Mateusz Michalec
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2012 r. w Warszawie odwołania wniesionego
do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 10 lipca 2012 r. przez ECO-ABC Sp. z o.o.
z siedzibą w Bełchatowie w postępowaniu prowadzonym przez Wojewódzki Szpital
Specjalistyczny im. Najświętszej Maryi Panny w Częstochowie
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje Zamawiającemu unieważnienie czynności
unieważnienia postępowania w zakresie części nr 1 zamówienia, unieważnienie
czynności wykluczenia Odwołującego z postępowania i powtórzenie czynności
oceny oferty;
2. Kosztami postępowania obciąża Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im.
Najświętszej Maryi Panny w Częstochowie i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr
(słownie: piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez ECO-ABC
Sp. z o.o. tytułem wpisu od odwołania,
2.2. zasądza od Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. Najświętszej
Maryi Panny w Częstochowie na rzecz ECO-ABC Sp. z o.o. kwotę 18.591 zł 60
gr (słownie: osiemnaście tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt jeden złotych
sześćdziesiąt groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu
wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759 z późn. zm.) na niniejszy wyrok – w terminie
7 dni od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Częstochowie.
Przewodniczący: ……………
Sygn. akt: KIO 1461/12
U z a s a d n i e n i e
Zamawiający – Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. Najświętszej Maryi Panny
w Częstochowie – prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego postępowanie o udzielenie
zamówienia publicznego pn. Usługa odbioru i unieszkodliwiania odpadów medycznych oraz
odbioru odpadów komunalnych z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznej im. Najświętszej
Maryi Panny w Częstochowie.
W dniu 10 lipca 2012 r. wykonawca ECO-ABC Sp. z o.o. wniósł odwołanie wobec
czynności wykluczenia go z postępowania i odrzucenia jego oferty oraz unieważnienia
postępowania, zarzucając Zamawiającemu naruszenie przepisów: art. 24 ust. 2 pkt 4 w zw.
z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp w zw. z art. 9 ust. 3-5 ustawy o odpadach, a także art. 89
ust. 1 pkt 5, art. 93 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 ustawy Pzp.
Odwołujący wskazał, że w dniu 2 lipca 2012 r. otrzymał informację o unieważnieniu
postępowania przetargowego w zakresie części nr 1, w związku z wykluczeniem
i odrzuceniem ofert wszystkich wykonawców. Jako podstawę wykluczenia Odwołującego
Zamawiający podał przepis art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp. W związku z tym, że także
pozostali wykonawcy zostali wykluczeni z postępowania, Zamawiający na podstawie
przepisu art. 93 ust. 1 ustawy Pzp unieważnił postępowanie. W uzasadnieniu decyzji
o wykluczeniu Zamawiający podał, że Odwołujący nie spełnił warunków udziału
w postępowaniu, w szczególności nie wykazał posiadania uprawnień do wykonywania
określonej działalności lub czynności (przepis art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zamawiający
wskazał, że na potwierdzenie spełnienia tego warunku wymagał właściwej decyzji wydanej
przez właściwy organ dotyczącej unieszkodliwienia odpadów medycznych zgodnie z ustawą
o odpadach.
Odwołujący podniósł, że Zamawiający w § 5 ust. 1 pkt 1a SIWZ opisał sposób
spełnienia przez wykonawców warunku posiadania uprawnień w następujący sposób:
Warunek ten zostanie spełniony, jeżeli Wykonawca przedłoży koncesję, zezwolenie lub
licencję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie objętym przedmiotem
zamówienia, tj. właściwa decyzję (zezwolenie, pozwolenie lub decyzję) wydaną przez
właściwy organ, stosowne do grupy odpadów, dotyczącą: transportu i unieszkodliwiania
odpadów medycznych zgodnie z ustawą o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. Zamawiający
powołując się na ww. zapis, jak również na zapis § 6 ust. 6 SIWZ (dopuszczający
podwykonawstwo) w zw. z 26 ust. 2b ustawy Pzp oraz art. 9 ustawy o odpadach zdecydował
o wykluczeniu Odwołującego.
Odwołujący podniósł, że § 6 ust. 6 SIWZ mówi wyłącznie o dopuszczalności
posługiwania się przy wykonaniu niniejszego zamówienia wiedzą i doświadczeniem,
potencjałem technicznym i osobami podmiotów trzecich. Taką też usługę zaoferował
Odwołujący, wskazując, że w zakresie unieszkodliwiania odpadów skorzysta z potencjału
technicznego podwykonawcy (instalacji firmy SARPI w Dąbrowie Górniczej). Odwołujący
podkreślił, że korzysta wyłącznie z potencjału technicznego, a nie z uprawnień podmiotu
trzeciego, ponieważ sam posiada takie uprawnienia, na dowód czego zostało do oferty
dołączone pozwolenie zintegrowane dla instalacji w Bełchatowie.
Zdaniem Odwołującego, pomimo złożonych wyjaśnień (pismo z 28 czerwca 2012 r.)
Zamawiający błędnie zinterpretował przepisy art. 9 ustawy o odpadach w związku z treścią
§ 5 ust. 1 pkt 1a SIWZ. W przepisach art. 9 ust. 3-5 zawarta jest tzw. zasada bliskości,
zgodnie z którą odpady medyczne o właściwościach zakaźnych (zakaźne odpady medyczne)
powinny być poddane unieszkodliwieniu na obszarze tego województwa, na którym zostały
wytworzone lub poza województwem, jeżeli odległość od wytwórcy odpadów do instalacji
poza województwem jest mniejsza niż do instalacji położonej na terenie tego samego
województwa.
Odwołujący podkreślił, że art. 9 ust. 4 w zw. z art. 9 ust. 5 ustawy o odpadach określa
warunki, przy spełnieniu których możliwe jest unieszkodliwianie odpadów na terenie innego
województwa (decyduje odległość instalacji). Konsekwencją powyższego jest fakt. że
w postępowaniu o udzielnie zamówienia publicznego mogą brać udział wykonawcy
dysponujący instalacjami położonymi na terenie innego województwa niż Zamawiający. Tak
też należy interpretować ogólny zapis § 5 ust. 1 pkt 1a SIWZ, że decyzja ma być zgodna
z przepisami ustawy o odpadach. Skoro bowiem ustawa o odpadach zezwala na
unieszkodliwianie odpadów poza terenem województwa ich wytworzenia, to logiczną
konsekwencją jest, że Zamawiający na potwierdzenie spełnienia warunku udziału
w postępowaniu dopuścił posługiwanie się decyzją dla instalacji spoza województwa.
Przeciwne twierdzenie Zamawiającego jest nielogiczne i sprzeczne nie tylko z SIWZ, ale
również łamie podstawową zasadę uczciwej konkurencji zawartą w przepisie art. 7 ust 1
ustawy Pzp. W praktyce bowiem oznacza niedopuszczenie do udziału w postępowaniu firm
spoza województwa dolnośląskiego.
Zdaniem Odwołującego, na etapie oceny spełnienia przez wykonawców warunków
udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego nie jest możliwe badanie ofert
pod kątem ich zgodności z zasadą bliskości. Będzie to możliwe dopiero na drugim etapie
oceny ofert – pod kątem ich odrzucenia ze względu na przyczyny wymienione w przepisie
art. 89 ustawy Pzp. W niniejszym postępowaniu jednak odrzucenie oferty Odwołującego nie
jest możliwe, ponieważ zaoferował on unieszkodliwianie odpadów w instalacji
podwykonawcy na terenie województwa śląskiego. Odwołujący podkreślił, że dysponuje
wymaganymi uprawnieniami do wykonywania działalności transportu i unieszkodliwienia
zakaźnych odpadów medycznych, a wskazany w ofercie potencjał techniczny
podwykonawcy z terenu województwa śląskiego należy oceniać na etapie badania ofert jako
spełnienie zasady bliskości.
Niezależnie od powyższego Odwołujący wskazał, że instalacja w Bełchatowie spełnia
wymóg zasady bliskości, ponieważ położona jest nieco bliżej niż instalacja firmy SARPI
w Dąbrowie Górniczej. Dokładne zmierzenie odległości jaką musi pokonać pojazd wskazuje,
że odległość od Zamawiającego do instalacji w Bełchatowie (ul. Przemysłowa 7) to 75,8 km,
podczas gdy odległość do instalacji w Dąbrowie Górniczej (ul. Koksownicza 16) to 76,3 km
(źródło: maps.google.pl). Już chociażby to pokazuje, że pozwolenie zintegrowane wydane
dla instalacji w Bełchatowie nie tylko udowadnia spełnienie warunków udziału
w postępowaniu przez Odwołującego, ale także udowadnia spełnienie zasady bliskości przez
instalację w Bełchatowie, uniemożliwiając odrzucenie oferty.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia czynności
wykluczenia Odwołującego z postępowania i odrzucenia jego oferty oraz unieważnienia
czynności unieważnienia postępowania i nakazanie powtórzenia czynności badania i oceny
ofert i dokonania wyboru oferty Odwołującego.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod
uwagę stanowiska stron przedstawione na rozprawie, Izba ustaliła, co następuje:
Zgodnie z § 5 SIWZ (Warunki udziału w postępowaniu oraz opis sposobu
dokonywania oceny spełniania tych warunków), w postępowaniu mogą wziąć udział
wykonawcy, którzy spełniają warunki udziału w postępowaniu, o których mowa w art. 22 ust.
1 ustawy, tj. dotyczące m.in. posiadania uprawnień do wykonywania określonej działalności
lub czynności, jeżeli przepisy prawa nakładają obowiązek ich posiadania. W zakresie części
nr 1 zamówienia (odbiór i unieszkodliwianie odpadów medycznych z pomieszczeń
Zamawiającego), warunek ten zostanie spełniony, jeżeli wykonawca przedłoży koncesję,
zezwolenie lub licencję na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie objętym
przedmiotem zamówienia tj. właściwą decyzję (zezwolenie, pozwolenie lub decyzję), wydaną
przez właściwy organ, stosownie do grupy odpadów, dotyczącą: transportu
i unieszkodliwiania odpadów medycznych, zgodnie z ustawą o odpadach z dnia 27 kwietnia
2001 r. (Dz. U. z 2010 r., Nr 185, poz. 1243 z późn. zm.).
Odwołujący załączył do oferty decyzję Wojewody Łódzkiego Nr PZ/60 z 23 maja 2007
r. w sprawie udzielenia spółce ECO-ABC pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie
instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych – Zakładu Termicznej Utylizacji
Odpadów Medycznych i Weterynaryjnych w Bełchatowie przy ul. Przemysłowej 7. Ponadto
do oferty zostały załączone:
− oświadczenie o zamiarze skorzystania z usług podwykonawcy SARPI Dąbrowa Górnicza
Sp. z o.o. w zakresie utylizacji odpadów medycznych,
− zobowiązanie SARPI Dąbrowa Górnicza Sp. z o.o. do udostępnienia posiadanego
potencjału technicznego i osób zdolnych do wykonania zamówienia wykonawcy ECO-
ABC Sp. z o.o. w zakresie unieszkodliwiania odpadów objętych przedmiotowym
zamówieniem,
− decyzja Wojewody Śląskiego (wraz z decyzjami zmieniającymi) udzielająca ww.
podmiotowi pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do unieszkodliwiania odpadów
przemysłowych metodą termicznego ich przekształcania, zlokalizowanej w Dąbrowie
Górniczej, ul. Koksownicza 16.
W dniu 27 czerwca 2012 r. Zamawiający – na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp –
wezwał Odwołującego do przedłożenia aktualnej koncesji, zezwolenia lub licencji na
prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie objętym przedmiotem zamówienia, tj.
właściwej decyzji (zezwolenia, pozwolenia lub decyzji), wydanej przez właściwy organ,
stosownie do grupy odpadów, dotyczącej: transportu i unieszkodliwiania odpadów
medycznych, zgodnie z ustawą o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. Zamawiający wskazał,
że warunek dotyczący posiadania uprawnień musi spełniać wykonawca, natomiast
załączona do oferty decyzja dotycząca unieszkodliwiania odpadów medycznych wystawiona
dla podwykonawcy nie może być uznana za wystarczającą. Z kolei decyzja, którą dysponuje
wykonawca dotyczy Zakładu Termicznej Utylizacji Odpadów Medycznych i Weterynaryjnych
w Bełchatowie, czyli poza terenem województwa śląskiego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Odwołujący złożył pismo, w którym podniósł,
że żądanie przedłożenia decyzji na unieszkodliwianie odpadów niebezpiecznych dla
instalacji zlokalizowanej na terenie województwa nie ma oparcia w warunkach opisanych
w SIWZ. Wykonawca wskazał, że dla wykazania spełnienia warunków udziału
w postępowaniu wystarczy legitymowanie się decyzją wydaną dla dowolnej instalacji
położonej na terenie kraju, a taka decyzja została do oferty Odwołującego załączona.
Odwołujący poinformował, że wskazany w ofercie potencjał techniczny podwykonawcy
z terenu województwa śląskiego należy oceniać na etapie badania ofert jako spełnienie
zasady bliskości.
W dniu 2 lipca 2012 r. Zamawiający przekazał wykonawcom informację
o unieważnieniu postępowania w zakresie części nr 1 zamówienia, na podstawie art. 93 ust.
1 pkt 1 ustawy Pzp, podając, że wszyscy wykonawcy, którzy złożyli oferty (REMONDIS
MEDISON Sp. z o.o., . ECO-ABC Sp. z o.o., PBI Sp. j.) zostali wykluczeni z postępowania
na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp.
Jako uzasadnienie faktyczne wykluczenia Odwołującego Zamawiający podał, że
wykonawca załączył do oferty decyzję w sprawie pozwolenia zintegrowanego na
prowadzenie instalacji w Bełchatowie, czyli poza terenem województwa śląskiego oraz
decyzję dotycząca unieszkodliwiania odpadów medycznych wystawioną dla podwykonawcy,
który zobowiązał się unieszkodliwiać odpady medyczne, objęte przedmiotem zamówienia.
Zamawiający uznał, że załączona decyzja podwykonawcy nie może być uznana przez
Zamawiającego za wystarczającą, ponieważ ustawa Pzp nie dopuszcza polegania na
potencjale innych podmiotów w zakresie uprawnień do prowadzenia określonej działalności.
Izba zważyła, co następuje:
Na wstępie Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone art. 179 ust. 1 ustawy Pzp
przesłanki korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia,
a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może spowodować poniesienie
przez niego szkody, polegającej na nieuzyskaniu zamówienia.
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Izby Odwołujący wykazał spełnianie warunku udziału w postępowaniu
w zakresie posiadania uprawnień do wykonywania działalności polegającej na utylizacji
odpadów medycznych, załączył bowiem do oferty pozwolenie zintegrowane na prowadzenie
instalacji do unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych położonej w Bełchatowie. Fakt, że
instalacja, której dotyczy powyższe pozwolenie, zlokalizowana jest poza obszarem
województwa śląskiego, jest obojętny dla oceny spełniania warunków udziału
w postępowaniu. Z opisu zamieszczonego w § 5 ust. 1 SIWZ nie wynika wymóg posiadania
pozwolenia wydanego dla instalacji położonej na terenie województwa, w którym znajduje się
siedziba Zamawiającego (wymóg taki prowadziłby de facto do dopuszczenia do udziału
w postępowaniu wyłącznie wykonawców z terenu województwa śląskiego).
Należy stwierdzić, że w postępowaniu o udzielenie przedmiotowego zamówienia
mogli brać udział również wykonawcy dysponujący zakładami unieszkodliwiania odpadów
położonymi na terenie innych województw. W przypadku takich wykonawców nie można
bowiem przesądzić niemożliwości wykonania zamówienia z zachowaniem wymogów
określonych w przepisach ustawy o odpadach. Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 4 tej ustawy,
znajdującym zastosowanie do unieszkodliwiania odpadów medycznych o właściwościach
zakaźnych, odpady te mogą być unieszkodliwiane na obszarze województwa innego niż te,
na którym zostały wytworzone, jeżeli odległość od miejsca ich wytwarzania do miejsca
unieszkodliwiania jest mniejsza niż odległość do miejsca położonego na obszarze tego
samego województwa. Zatem w przypadku braku możliwości powierzenia unieszkodliwiania
odpadów na obszarze województwa śląskiego, w odległości bliższej niż lokalizacja instalacji
spoza obszaru województwa, Zamawiający miał możliwość, zgodnie ze wskazanym wyżej
przepisem, powierzyć utylizację odpadów wykonawcy dysponującego instalacją
zlokalizowaną w sąsiednim województwie.
Zdaniem Izby, Zamawiający oparł się na błędnym założeniu, że Odwołujący w sposób
niedozwolony zamierza korzystać z potencjału innego podmiotu w zakresie uprawnień do
prowadzenia działalności związanej z przedmiotem zamówienia. Zgadzając się ze
stanowiskiem Zamawiającego, że to wykonawca musi dysponować stosownymi
uprawnieniami i nie może oprzeć się w tym zakresie na potencjale innego podmiotu, Izba
podkreśla, że w niniejszej sprawie takie „użyczenie” uprawnień nie miało miejsca.
Odwołujący posiada własne pozwolenie na utylizację odpadów medycznych i przedstawił je
na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu. Natomiast aby zwiększyć
swoje szanse na uzyskanie zamówienia i zapewnić zgodność jego realizacji z tzw. zasadą
bliskości, zdecydował się powierzyć utylizację odpadów podwykonawcy, dysponującemu
instalacją zlokalizowaną w Dąbrowie Górniczej. Możliwości takiej Zamawiający w SIWZ nie
wyłączył. Ponadto, podczas rozprawy Zamawiający przyznał, że taki sposób wykonania
zamówienia byłby zgodny z przepisami ustawy o odpadach.
Wydaje się, że Zamawiający utożsamił spełnianie warunków udziału w postępowaniu
z oferowanym sposobem realizacji zamówienia, co jest nieuzasadnione. Należy bowiem
odróżnić sytuację podmiotową wykonawcy, warunkującą możliwość jego udziału
w postępowaniu, od przedstawionego w ofercie sposobu wykonania zamówienia i jego
zgodności z przepisami prawa i z oczekiwaniami Zamawiającego.
Podsumowując należy stwierdzić, że sytuacja podmiotowa wykonawcy oraz
określony w ofercie sposób wykonania zamówienia gwarantują Zamawiającemu odbiór
i utylizację odpadów w sposób zgodny z przepisami prawa, a wykluczając Odwołującego
z postępowania Zamawiający naruszył przepis art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp, co
w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego unieważnienia postępowania w zakresie
części nr 1 zamówienia.
W związku ze stwierdzeniem naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy,
które to naruszenie miało wpływ na wynik postępowania, odwołanie – stosownie do
dyspozycji art. 192 ust. 2 ustawy Pzp – podlegało uwzględnieniu.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku,
na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 3 pkt 1 i 2
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości
i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238).
Przewodniczący: ……………