Sygn. akt: KIO 1830/13
WYROK
z dnia 8 sierpnia 2013 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Marzena Teresa Ordysińska
Protokolant: Paulina Nowicka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. w Warszawie odwołania wniesionego
do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 29 lipca 2013 r. przez wykonawcę Vendi
Servis sp. z o.o., ul. Sowizdrzała 3, 03-610 Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez
zamawiającego - Szpital Powiatowy w Wołominie - Samodzielny Zespół Publicznych
Zakładów Opieki Zdrowotnej, ul. Gdyńska 1/3, 05-200 Wołomin
orzeka:
1. Uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu modyfikację specyfikacji
istotnych warunków zamówienia w sposób następujący:
1.1. wykreślenie wymogu złożenia dokumentu „Wykaz osób i podmiotów, które będą uczestniczyć
w wykonywaniu zamówienia, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, kontrolę
jakości lub kierowanie robotami budowlanymi, wraz z informacjami na temat kwalifikacji
zawodowych, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia,
a także zakresu wykonywanych przez nie czynności, oraz informacją o podstawie do
dysponowania tymi osobami" (pkt III.1.4, III.2.3 ogłoszenia o zamówieniu i Rozdział V pkt 2.A ppkt 3
SIWZ) bądź opisanie sposobu oceny spełnienia warunku udziału w postępowaniu odnośnie potencjału
osobowego w sposób, z którym byłby skorelowany żądany wykaz (przez podanie minimalnych
wymogów, które należy spełnić);
1.2. wykreślenie kryterium oceny ofert ,,ODLEGŁOŚĆ” (pkt IV.2.1. ppkt 2 ogłoszenia o zamowieniu,
Rozdział XIV pkt 2.2 SIWZ) bądź wykreślenie dotychczasowego brzmienia opisu kryterium
„ODLEGŁOŚĆ" (Rozdział XIV pkt 3.2 SIWZ) i nadanie opisowi sposobu oceny tego kryterium
następującego brzmienia: ,,ODLEGŁOŚĆ - maksymalnie 10 pkt. Wartość punktowa kryterium
„ODLEGŁOŚĆ PODANA PRZEZ WYKONAWCĘ" zostanie przyznana wg następujących zasad:
odległość do 20 km - 10 pkt., odległość powyżej 20 km a poniżej 30 km - 5 pkt., odległość 30 km i więcej
- 0 pkt. Odległość liczona będzie wg trasy dojazdu po drogach publicznych na podstawie serwisu
internetowego zumi.pl.”,
1.3. wykreślenie wymogu złożenia certyfikatu posiadania wdrożonego systemu Analizy Zagrożeń
i Krytycznych Punktów Kontrolnych HACCP na produkcję i dystrybucję posiłków w systemie
cateringowym dla odbiorców zewnętrznych (pkt III 1.4, III.2.3 ogłoszenia o zamówieniu,
Rozdział V pkt 2C ppkt 1 SIWZ) bądź dopuszczenie poświadczenia wdrożenia systemu
HACCP przez wykonawcę dokumentami równoważnymi.(tj. również innymi, niż certyfikat).
2. Kosztami postępowania obciąża Szpital Powiatowy w Wołominie - Samodzielny Zespół
Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej, ul. Gdyńska 1/3, 05-200 Wołomin i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie:
piętnaście tysięcy złotych zero gorszy) uiszczoną przez Vendi Servis sp. z o.o.,
ul. Sowizdrzała 3, 03-610 Warszawa tytułem wpisu od odwołania,
2.2. zasądza od Szpitala Powiatowego w Wołominie - Samodzielnego Zespołu Publicznych
Zakładów Opieki Zdrowotnej, ul. Gdyńska 1/3, 05-200 Wołomin na rzecz Vendi Servis
sp. z o.o., ul. Sowizdrzała 3, 03-610 Warszawa kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie:
osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) stanowiącą koszty postępowania
odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania i wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni
od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie.
Przewodniczący: ……………
Sygn. akt KIO 1830/13
U z a s a d n i e n i e
I. Szpital Powiatowy w Wołominie - Samodzielny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej
(zwany dalej Zamawiającym), prowadzi postępowanie na wykonanie zamówienia
publicznego pn. „Całodzienna wyżywienie chorych hospitalizowanych w Szpitalu Powiatowym
w Wołominie".
Ogłoszenie o zamówieniu zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym WE z dnia
19 lipca 2013 r., poz. 2013/S 139-240971 i Zamawiający zamieścił specyfikację istotnych
warunków zamówienia (dalej: SIWZ) na swojej stronie internetowej. Postępowanie
prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego na podstawie ustawy z dnia
29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t. j. – Dz. U. z 2010 r., Nr 113, poz. 759
z późn. zm.; dalej: Prawo zamówień publicznych).
W dniu 29 lipca 2013 r. Vendi Servis Sp. z o.o. w Warszawie (dalej: Odwołujący)
wniosła odwołanie, w którym zarzuciła Zamawiającemu naruszenie:
a) art. 25 ust. 1 Prawa zamówień publicznych poprzez zażądanie od wykonawców dokumentów,
które nie są niezbędne do przeprowadzenia postępowania ze względu na to, że nie potwierdzają one
spełniania jakichkolwiek warunków udziału w postępowaniu,
b) art. 7 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt. 13 Prawa zamówień publicznych poprzez opisanie kryteriów
oceny ofert niezgodnie z zasadami uczciwej konkurencji oraz równego traktowania wykonawców,
c) art. 36 ust. 1 pkt. 5 Prawa zamówień publicznych poprzez zaniechanie sporządzenia opisu
warunków udziału w postępowaniu,
d) art. 22 ust. 4 Prawa zamówień publicznych poprzez sporządzenie opisu sposobu dokonania
oceny spełniania warunków udziału w postępowaniu w sposób nie związany z przedmiotem
zamówienia oraz nieproporcjonalny do przedmiotu zamówienia.
W związku z powyższym Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie
Zamawiającemu modyfikacji warunków udziału w postępowaniu i opisu sposobu oceny spełniania tych
warunków oraz wymogów w zakresie dokumentów potwierdzających spełnienie wymagań
jakościowych w następujący sposób:
a) usunięcie wymogu złożenia „Wykazu osób i podmiotów, które będą uczestniczyć
w wykonywaniu zamówienia" lub określenia warunku udziału w postępowaniu, którego spełnianie ten
wykaz mógłby potwierdzać;
b) usunięcie wymogu odbycia wizji lokalnej i złożenia na formularzu oferty oświadczenia o odbyciu
takiej wizji;
c) modyfikację warunku udziału w postępowaniu w zakresie wiedzy i doświadczenia poprzez
dopuszczenie możliwości wykazania się doświadczeniem w realizacji zamówień innych niż
zamówienia publiczne;
d) usunięcie z kryteriów oceny ofert kryterium „ODLEGŁOŚĆ" lub nadanie opisowi sposobu oceny
tego kryterium następującego brzmienia: ,,ODLEGŁOŚĆ - maksymalnie 10 pkt wartość punktowa
kryterium „ODLEGŁOŚĆ PODANA PRZEZ WYKONAWCĘ." Zostanie przyznana wg następujących
zasad: Odległość do 20 km - 10 pkt.; Odległość powyżej 20 km a poniżej 30 km - 5 pkt Odległość 30
km i więcej - 0 pkt. Przy czym odległość liczona będzie wg trasy dojazdu po drogach publicznych na
podstawie serwisu internetowego zumi.pl.”
e) usunięcie wymogu złożenia Certyfikatu posiadania wdrożonego systemu Analizy Zagrożeń
i Krytycznych Punktów Kontrolnych HACCP na produkcję i dystrybucję posiłków w systemie
cateringowym dla odbiorców wewnętrznych.
Zamawiający częściowo uwzględnił zarzuty i żądania odwołania. Mianowicie usunął
wymóg odbycia wizji lokalnej, dopuścił możliwości wykazania się doświadczeniem w realizacji
zamówień innych niż zamówienia publiczne, a kryterium ,,odległość” opisał następująco: ,,1. Dla
wykonawców dowożących posiłki odległości do 5 km: Każdy Wykonawca odwożący posiłki
z odległości nie większe niż 5 km otrzymuje 10 punktów. 2. Dla wykonawców dowożących posiłki
odległości powyżej 5 km: stosuje się wzór (Omin/Obad)*100*waga, przy czy jeżeli Omin<5km, to do
obliczenia przyjmujemy że Omin=5km oraz odległość liczona będzie wg trasy dojazdu po drogach
publicznych na podstawie serwisu internetowego zumi.pl.”. Pozostałych zarzutów i żądań nie
uwzględnił (zmodyfikował jedynie ,,odbiorców wewnętrznych” na ,,zewnętrznych” odnośnie certyfikatu
HACCP, jednak nie miało to wpływu na istotę zarzutu i żądania).
II. Nie stwierdzono zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 189 ust. 2 Prawa zamówień
publicznych, wobec czego rozpoznano odwołanie na rozprawie.
Odwołującemu przysługuje prawo do wniesienia odwołania zgodnie z art. 179 ust. 1
Prawa zamówień publicznych, bowiem ma interes w uzyskaniu danego zamówienia i może
ponieść szkodę w wyniku ewentualnego naruszenia przez Zamawiającego Prawa zamówień
publicznych.
Po zapoznaniu się z dokumentacją postępowania i stanowiskami Stron, Krajowa Izba
Odwoławcza zważyła, co następuje: odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Ponieważ Zamawiający częściowo uwzględnił zarzuty i żądania odwołania, Izba
rozpatrywała zarzuty jedynie w zakresie, który pozostał sporny, tj. odnośnie żądania wykazu
osób, certyfikatu HACCP i opisu kryterium oceny ofert ,,odległość”.
I tak, Izba ustaliła, że Zamawiający żądał przedłożenia wraz z ofertą „Wykazu osób
i podmiotów, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, w szczególności odpowiedzialnych
za świadczenie usług, kontrolę jakości lub kierowanie robotami budowlanymi, wraz
z informacjami na temat kwalifikacji zawodowych, doświadczenia i wykształcenia
niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nie
czynności, oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami" (pkt III.1.4, III.2.3
ogłoszenia o zamówieniu i Rozdział V pkt 2.A ppkt 3 SIWZ), równocześnie nie określając sposobu
oceny warunku dotyczącego potencjału osobowego przez sprecyzowanie jakichkolwiek wymogów
minimalnych w tym zakresie. Za takie sprecyzowanie w ocenie Izby nie można uznać opisu przedmiotu
zamówienia – Zamawiający twierdził w odpowiedzi na odwołanie i na rozprawie, że skoro sposób
realizacji zamówienia opisano w OPZ (Opisie Przedmiotu Zamówienia), można obliczyć
i minimalną ilość wymaganych osób, i wywnioskować odpowiednie ich kwalifikacje. Z kolei
w odpowiedzi na pytanie zadane na rozprawie, co w wypadku, jeżeli jeden z wykonawców
wskaże w wykazie 5 osób, a drugi 10 sób - Zamawiający oświadczył, że 5 osób to zbyt mało,
żeby realizować zamówienie, obsłużyć sprzęt, który jest również w wykazie, i ,,dlatego żąda
wykazu szczegółowego, aby to były osoby, które się nie zmieniają, aby miał możliwość
sprawdzenia wszystkich uprawnień, by nie było rotacji wśród osób obsługujących posiłki i do
obsługi windy towarowej, spełniające wymogi w zakresie również badań lekarskich”.
Analizując tak przedstawione stanowisko Zamawiającego, Izba uznała, że Odwołujący miał
słuszność, że OPZ w pkt. 2.9 dotyczy etapu realizacji zamówienia. Ponadto nie wskazano
w ogłoszeniu i SIWZ żadnego progu minimalnego odnośnie potencjału osobowego i dopiero
z odpowiedzi na odwołanie Odwołujący mógł powziąć wiadomość, że Zamawiający tak
określone wymogi właśnie w OPZ stawia.
W ocenie Izby brak określenia opisu sposobu oceny warunku udziału w postępowaniu
odnośnie potencjału osobowego a równocześnie żądanie złożenia ,,Wykazu osób (…)”,
narusza szereg przepisów ustawy, w tym art. 7 ust. 1 (zasadę równego traktowania
wykonawców i uczciwej konkurencji), art. 25 ust. 1 i art. 36 ust. 1 pkt 5 Prawa zamówień
publicznych (nie opisano sposobu oceny spełnienia warunku udziału w postępowaniu; skoro
nie sprecyzowano wymogu minimalnego, to wykazu nie można uznać za dokument
niezbędny do przeprowadzenia postępowania). W konsekwencji Izba uwzględniła zarzut
odwołania w tym zakresie i nakazała Zamawiającemu wykreślenie wymogu złożenia
dokumentu „Wykaz osób i podmiotów, które będą uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia,
w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, kontrolę jakości lub kierowanie
robotami budowlanymi, wraz z informacjami na temat kwalifikacji zawodowych,
doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia, a także zakresu
wykonywanych przez nie czynności, oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi
osobami" (pkt III.1.4, III.2.3 ogłoszenia o zamówieniu i Rozdział V pkt 2.A ppkt 3 SIWZ) bądź opisanie
sposobu oceny spełnienia warunku udziału w postępowaniu odnośnie potencjału osobowego
w sposób, z którym byłby skorelowany żądany wykaz (przez podanie minimalnych wymogów, które
należy spełnić – zarówno co do ilości osób, jak i ich kwalifikacji).
Należy również zauważyć, że wymóg złożenia wykazu osób nie gwarantuje Zamawiającemu w żaden
sposób braku rotacji osób obsługujących zamówienie – zapewnić to mogą jedynie postanowienia
przyszłej umowy (przy czym trzeba się liczyć z faktem, że w pewnym zakresie obsługa prowadzona
przez osoby fizyczne musi podlegać zmianom, choćby z powodu przyczyn losowych, urlopów, itd.).
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie zmodyfikował kryterium ,,odległość”, nadając mu
następujące brzmienie: ,,1. Dla wykonawców dowożących posiłki z odległości do 5 km: Każdy
Wykonawca odwożący posiłki z odległości nie większej niż 5 km otrzymuje 10 punktów. 2. Dla
wykonawców dowożących posiłki odległości powyżej 5 km: stosuje się wzór (Omin/Obad)*100*waga,
przy czy jeżeli Omin<5km, to do obliczenia przyjmujemy że Omin=5km oraz odległość liczona będzie
wg trasy dojazdu po drogach publicznych na podstawie serwisu internetowego zumi.pl.”.
Odnośnie kryterium ,,odległość” Odwołujący wywodził, że Zamawiający za pomocą opisu
oceny tego kryterium preferuje podmioty z siedzibą położoną w jego pobliżu, co jest podobne do
dawnych ,,preferencji krajowych”. Rzeczywiście, w przypadku dostarczania posiłków odległość
implikuje czas dostawy, i wydaje się oczywiste, że im mniejsza odległość, tym czas dostawy krótszy,
zatem posiłki bardziej świeże. Jednak ponieważ zamówienie obejmuje dowóz posiłków, to muszą być
one zapakowane i przewożone w odpowiednich warunkach termicznych – z opisu oceny kryterium
,,odległość” można wnosić, że Zamawiający spodziewa się, że posiłki przewożone na odległość 5 km
są bardziej świeże, niż posiłki przewożone np. na odległość 5 km i 200 m. Zamawiający nie wyjaśnił,
skąd próg 5km, uprawniający do przyznania maksymalnej ilości punktów w kryterium. Nie wykazał, że
przemawiają za nim jakiekolwiek względy techniczne. Odwołujący wskazywał, że spadek
temperatury posiłków wynosi do 2°C na godzinę (przedłożył wydruki kart katalogowych
stosowanych termoportów), co według niego oznacza, że uwzględniając trudności
komunikacyjne można w tym czasie przejechać ok. 20km. Ponadto podnosił, że możliwe
jest, aby wykonawca obsługiwał jednym samochodem kilku odbiorców posiłków, dlatego
miejsce położenia kuchni nie ma żadnego znaczenia.
Izba, rozpatrując opisane powyżej stanowiska Stron, stwierdziła, że Odwołujący ma
rację – temperaturę i jakość posiłków Zamawiający zastrzega w umowie, przy czym
Zamawiający nie wykazał żadnej korelacji temperatury i jakości posiłków z preferowaną
w opisanie kryterium ,,odległość” odległością 5 km między siedzibą Zamawiającego,
a miejscem przygotowania posiłków. W konsekwencji Izba uznała propozycję Odwołującego
odnośnie opisu kryterium ,,odległość” za bliższą zasadzie równego traktowania
wykonawców; Zamawiający w istocie nie wykazał w ogóle zasadności zastosowania
kryterium odległości. Dlatego Izba nakazała wykreślenie kryterium oceny ofert ,,ODLEGŁOŚĆ”
(pkt IV.2.1. ppkt 2 ogłoszenia o zamówieniu, Rozdział XIV pkt 2.2 SIWZ) bądź wykreślenie
dotychczasowego brzmienia opisu kryterium „ODLEGŁOŚĆ" (Rozdział XIV pkt 3.2 SIWZ) i nadanie
opisowi sposobu oceny tego kryterium następującego brzmienia: ,,ODLEGŁOŚĆ - maksymalnie
10 pkt. Wartość punktowa kryterium „ODLEGŁOŚĆ PODANA PRZEZ WYKONAWCĘ" zostanie
przyznana wg następujących zasad: odległość do 20 km - 10 pkt., odległość powyżej 20 km a poniżej
30 km - 5 pkt., odległość 30 km i więcej - 0 pkt. Odległość liczona będzie wg trasy dojazdu po drogach
publicznych na podstawie serwisu internetowego zumi.pl.”.
Zamawiający żądał złożenia wraz z ofertą certyfikatu posiadania wdrożonego systemu
Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów Kontrolnych HACCP na produkcję i dystrybucję
posiłków w systemie cateringowym dla odbiorców (początkowo - ,,wewnętrznych”, co
następnie zmieniono) zewnętrznych (pkt III 1.4, III.2.3 ogłoszenia o zamówieniu, Rozdział V
pkt 2C ppkt 1 SIWZ). W ocenie Odwołującego, żądanie złożenia certyfikatu systemu HACCP
pozbawione jest uzasadnienia, ze względu na fakt, że każdy zakład produkujący posiłki musi
przestrzegać wymogów tego systemu, w związku z czym jego certyfikacja nie jest ani celowa ani
konieczna. Dopuszczenie zakładu do produkcji posiłków przez stację sanitarno-epidemiologiczną
oznacza, że przestrzegane są w nim wymagania systemu HACCP.
Zamawiający z kolei wywodził, że certyfikat HACCP jest gwarancją utrzymania
posiadanego przez niego certyfikatu ISO. Przedłożył wyciąg z ,,Księgi jakości”, gdzie
z pkt.7.5.1.3 według niego wynika, że wykonawca dostarczający posiłki ma mieć certyfikat
HACCP. Twierdził, iż w trakcie procesu audytu też są zadawane pytania na ten temat - złożył
listę pytań z 2006 r.
Jednak w ocenie Izby z ,,Księgi jakości” nie wynika, że wykonawca musi mieć certyfikat
HACCP (w pkt. 7.5.1.3. mowa jedynie o opracowaniu i wdrożeniu systemu), a z odpowiedzi
z 2006 r. dotyczącej wdrażanie systemu HACCP wynika, że ,,system HACCP jest w trakcie
wdrażania”. Zatem w żadnych dokumentach, na które powołuje się Zamawiający nie pojawia
się wymóg odnośnie dostawcy posiłków posiadania certyfikatu HACCP, a jedynie wymóg
wdrożenia systemu HACCP. Odwołujący z kolei nie kwestionuje samego wymogu wdrożenia
systemu HACCP, przeciwnie, przyznaje, że z obowiązujących przepisów wynika, że ma
obowiązek wdrożenia takiego systemu.
W konsekwencji Izba uznała, że wymóg przedłożenia wraz z ofertą certyfikatu
HACCP narusza art. 25 ust. 1 Prawa zamówień publicznych, i nakazała wykreślenie wymogu
złożenia certyfikatu posiadania wdrożonego systemu Analizy Zagrożeń i Krytycznych Punktów
Kontrolnych HACCP na produkcję i dystrybucję posiłków w systemie cateringowym dla
odbiorców zewnętrznych (pkt III 1.4, III.2.3 ogłoszenia o zamówieniu, Rozdział V pkt 2C ppkt
1 SIWZ) bądź dopuszczenie poświadczenia wdrożenia systemu HACCP przez wykonawcę
dokumentami równoważnymi (tj. również innymi, niż certyfikat).
Wobec powyższych okoliczności Izba stwierdziła, że doszło wskazywanych
w odwołaniu naruszeń przepisów Prawa zamówień publicznych, i orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku na podstawie art. 192 ust.
9 oraz art. 192 ust. 10 Prawa zamówień publicznych oraz w oparciu o przepisy § 3 i § 5
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości
i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238).
Przewodniczący:
………………………………