Sygn. akt XII Gz 222/13
Dnia 21 maja 2013 r.
Sąd Okręgowy w Gdańsku XII Wydział Gospodarczy Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Dariusz Janiszewski
Sędziowie: SSO Bożena Kachnowicz - Kokot
del. SSR Magdalena Kiedrowicz-Kopeć (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. w Gdańsku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.
z udziałem : 1. (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.,
2. M. K. (1);
3. M. K. (2)
o zarządzenie sprzedaży udziałów i dokonanie wyceny
na skutek zażalenia uczestników
od postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku z dnia 13 grudnia 2012r., sygn. akt GD VIII Ns - Rej KRS (...) w przedmiocie zarządzenia sprzedaży udziałów i oddalenia wniosku o dokonanie wyceny
postanawia:
1. oddalić zażalenie;
2. zasądzić od uczestników postępowania - (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., M. K. (1) i M. K. (2) solidarnie na rzecz wnioskodawcy Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. kwotę 60 zł. ( sześćdziesiąt złotych ) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.
Sygn. akt XII Gz 222/13
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VIII Ns Rej. KRS (...)Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku zarządził sprzedaż 8000 udziałów (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnościąz siedzibą w S.należących do M. K. (2)i M. K. (1), zajętych w postępowaniu egzekucyjnym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.i oddalił wniosek o dokonanie wyceny udziałów.
W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, iż organ egzekucyjny dokonał skutecznego doręczenia spółce zawiadomień o zajęciu zarówno udziałów M. K. (2), jak i M. K. (1). Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiadomił też właściwy sąd rejestrowy o zajęciu udziałów (...) spółki z o.o. Natomiast zgodnie z oświadczeniem organu egzekucyjnego zawartym we wniosku, egzekucja z należności przysługujących zobowiązanym M. K. (1) i M. K. (2) z tytułu zajętych udziałów w (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S., nie doprowadziła do pełnego pokrycia dochodzonej należności. Z tytułu zajęcia udziałów organ egzekucyjny nie uzyskał jakichkolwiek kwot. Egzekucja z udziałów została poprzedzona egzekucją z innych składników majątku zobowiązanych, a egzekucja ta okazała się bezskuteczna.
W tym stanie rzeczy wobec spełnienia przesłanek określonych w art. 95j oraz art. 96 k §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji Sąd Rejonowy zarządził sprzedaż 8.000 udziałów (...) spółki z o.o. należących M. K. (2), jak i M. K. (1). Sąd Rejonowy oddalił natomiast wniosek Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego o dokonanie wyceny udziałów spółki. Sąd zwrócił uwagę, że umowa spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zawiązanej pod firmą (...) objęta aktem notarialnym z dnia 28.06.2005r. Rep. A Nr 2397/2005 w Kancelarii Notarialnej Notariusza J. W. zawiera ograniczenie w przedmiocie zbycia udziałów w §9 ust 2. umowy, przewidując zgodę zgromadzenia wspólników na zbycie udziałów. Sąd Powołując się na treść art. 185 §1 i 2 k.s.h. argumentował, iż uprawnionym do złożenia wniosku o określenie przez sąd rejestrowy ceny udziału jest wyłącznie spółka, której udziały mają być zbyte.
Na powyższe postanowienie, zażalenie wywiedli uczestnicy postępowania, zaskarżając je w całości wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. w całości. Nadto uczestnicy postępowania wnieśli o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu swojego stanowiska uczestnicy wskazali, że organ egzekucyjny nie podjął wszystkich przepisanych prawem środków egzekucyjnych zmierzających do odzyskania swojej należności od spółki. Nadto zawiadomienie o zajęciu udziałów nie zostało skutecznie doręczone bowiem doręczenie musi być skuteczne w stosunku do wszystkich uczestników postępowania, a to nie miało miejsca. Skarżący argumentowali także, że sprzedaż udziałów w tej konkretnej sytuacji nie może być dokonana albowiem umowa spółki zawiera ograniczenia.
W ich ocenie stosownie do treści art. 96k§3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , w przypadku zawartych w umowie spółki ograniczeń rozporządzania udziałem - zarządzenie sprzedaży udziałów może nastąpić jedynie wówczas gdy spełniona zostanie przesłanka określona w powołanym przepisie, a mianowicie najpierw spółka musi złożyć oświadczenie o dokonaniu oszacowania udziałów i wskazania osoby , która je nabędzie. Dlatego zdaniem skarżących , wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonym postanowieniu nie doszło do spełnienia przesłanek określonych w art. 95j oraz art. 96 k §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji.
W odpowiedzi na zażalenie, wnioskodawca wniósł o:
- odrzucenie w całości apelacji uczestnika postępowania – (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą S. (w przypadku zażalenia złożonego przez (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S.),
- ewentualnie, w dalszej kolejności oddalenie w całości apelacji uczestnika postępowania,
- zasądzenie od uczestnika na rzecz wnioskodawcy kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wnioskodawca argumentował, że w przypadku apelacji złożonej przez spółkę (...) - wniesiona ona została przez uczestnika postępowania, który nie posiadał w momencie jego wniesienia niezbędnego interesu prawnego.
Przechodząc do istoty zażalenia, wnioskodawca zauważył, iż ustawodawca wymieniając ustawowe środki egzekucyjne nie wskazał, iż muszą one być wykorzystywane w jakiejkolwiek kolejności lub w porozumieniu z dłużnikiem.
Wnioskodawca wskazał też, że zawiadomienie o zajęciu wierzytelności zostało prawidłowo doręczone uczestnikom postępowania.
Wnioskodawca zaznaczył również, iż z art. 96k ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyraźnie wynika, że termin do wskazania osoby nabywcy rozpoczyna się po wydaniu przez sąd rejestrowy zarządzenia o sprzedaży udziałów.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne, w związku z czym nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 96j § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 j.t.) organ egzekucyjny dokonuje zajęcia udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, oraz wierzytelności z tego prawa przez przesłanie do spółki zawiadomienia o zajęciu udziału i wezwanie jej, aby żadnych należności przypadających zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi nie uiszczała zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności.
Analiza w/w przepisu prowadzi do wniosku, iż dla skutecznego dokonania udziału oraz wierzytelności z tego prawa wystarczające jest doręczenie spółce zawiadomienia o zajęciu. Powyższe oznacza, że chwilą zajęcia udziału oraz wierzytelności z tego prawa jest chwila doleczenia zawiadomienia o zajęciu zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego regulującymi doręczenia pism podmiotom nie będącym osobami fizycznymi. W myśl art. 45 k.p.c. doręczenie powinno nastąpić na adres siedziby spółki, wynikający z właściwego rejestru.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy w ocenie Sądu Okręgowego – Sąd Rejonowy prawidłowo ocenił, że zawiadomienie o zajęciu udziałów M. K. (1) i M. K. (2) zostało prawidłowo doręczone (...) Spółce z o.o. w S.. Jak bowiem wynika z dokumentów urzędowych ( jakimi są potwierdzenia odbioru korespondencji doręczyciela publicznego) przedłożonych przez wnioskodawcę, zawiadomienie o zajęciu udziałów w Spółce z o.o. (...). z o.o. należących do M. K. (2) zostało doręczone zarówno spółce (...) sp. z o.o. z siedzibą w S., jak i M. K. (2) oraz M. K. (1). Wnioskodawca dołączył do wniosku zawiadomienie EA/721-1335/11/REJ3 z dnia 21.09.2011 r. (k. 4) wraz z potwierdzeniem jego odbioru w imieniu spółki przez M. K. (2) w dniu 7 października 2011 r. (k. 5), oraz za uczestników postępowania – M. K. (1) i M. K. (2), osobiście przez M. K. (2) w dniu 4 października 2011 r. (k. 5).
To samo dotyczy zawiadomienis o zajęciu udziałów w Spółce z o.o. (...). z o.o. należących do M. K. (3), które zostało również doręczone zarówno spółce (...) sp. z o.o. z siedzibą w S., jak i M. K. (2) oraz M. K. (1). Na potwierdzenie w/w okoliczności wnioskodawca dołączył do wniosku zawiadomienie EA/721-1331/11/REJ3 z dnia 21.09.2011 r. (k. 2 sygn. akt 15202/12/373 wraz z potwierdzeniem jego odbioru w imieniu spółki przez M. K. (2) w dniu 7 października 2011 r. (k. 3), oraz uczestnikowi postępowania – M. K. (3) osobiście i M. K. (2) osobiście w dniu 4 października 2011 r. (k. 5-6). Biorąc pod uwagę, że powyższe dokumenty nie wzbudzają jakichkolwiek wątpliwości co do swojej wiarygodności, jak również skarżący nie kwestionowali ich prawdziwości - Sąd Okręgowy uznał je za miarodajny dowód do stwierdzenia faktu zawiadomienia spółki o zajęciu udziałów i skutecznego ich zajęcia.
Nadto podkreślenia wymaga, iż skarżący nie zarzucali aby M. K. (2) nie była uprawniona do odbioru przesyłek sądowych za spółkę (...) sp. z o.o. z siedzibą w S., a jedynie lakonicznie twierdzili, iż zajęcie nie zostało skutecznie dokonane, nie przedstawiając na tą okoliczność szerszej argumentacji. W świetle powyższego w ocenie Sądu Okręgowego, wbrew zarzutom skarżących, brak jest podstaw twierdzenia, iż zawiadomienie o zajęciu udziałów nie zostało skutecznie doręczone uczestnikom postępowania. Dowody przedłożone przez wnioskodawcę potwierdzają ponad wszelką wątpliwość, iż przedmiotowe zawiadomienie zostało skutecznie doręczone. Z tych względów Sądu Okręgowy ocenił zarzuty uczestników w tym zakresie jako niezasadne.
Przechodząc do rozważań w zakresie zarzutu wadliwego zastosowania przez wnioskodawcę środków egzekucyjnych, stwierdzić należy, że uprawnienie wnioskodawcy do żądania sprzedaży zajętych udziałów zostało przez niego wykazane. W myśl przepisu art. 96k § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli egzekucja z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału nie prowadzi do pełnego pokrycia dochodzonej należności, organ egzekucyjny występuje do właściwego sądu rejestrowego o zarządzenie sprzedaży zajętego udziału. Powyższy przepis nie precyzuje jakie konkretnie środki winien podjąć organ egzekucyjny aby odzyskać swoją należność. W tej sytuacji należy uznać, że wszelkie działanie organu egzekucyjnego, które nie doprowadziło do odzyskania wierzytelności należy uznać za wystarczające, skoro nie przyniosło ono pożądanego celu. Na gruncie przedmiotowej sprawy bezsporne zaś jest, że wnioskodawca w toku postępowania egzekucyjnego nie ściągnął przysługującej mu należności.
W ocenie Sądu Okręgowego - Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny zgłoszonych we wniosku żądań przy jednoczesnym zastosowaniu właściwych przepisów prawa materialnego.
Sąd Okręgowy nie podziela zarzutów skarżących, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy , nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 95j oraz art. 96 k §1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji uzasadniające zarządzenie sprzedaż należących do skarżących udziałów w spółce z o.o. W ocenie Sądu Okręgowego dokonana przez uczestników interpretacja przepisu art. 96k § 3 w/w ustawy jest błędna.
Decyzję o sprzedaży zajętego udziału podejmuje sąd rejestrowy. Z uwagi bowiem na cel egzekucji administracyjnej, jakim jest przymusowe dochodzenie należności, w przypadku spełnienia warunku niemożności zaspokojenia roszczenia z należności przypadających z zajętego udziału sąd rejestrowy powinien zarządzić sprzedaż udziału, jest to bowiem jedyna droga prowadząca do zaspokojenia wierzyciela. Prawidłowo zatem Sąd i instancji przyjął, iż przepis art. 96k § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji aktualizuje się dopiero w przypadku gdy sąd rejestrowy zawiadomi spółkę o zarządzeniu sprzedaży zajętych udziałów. Prawidłowa interpretacja w/w przepisu nie może być dokonywana bowiem w oderwaniu od uregulowania przyjętego w art. 185 k.s.h. normującego egzekucję z udziału, którego zbycie umowa spółki uzależnia od zgody spółki lub w inny sposób ją ogranicza co ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie zaś z tym przepisem spółka ma prawo przedstawić osobę, która nabędzie udział za cenę, jaką określi sąd rejestrowy po zasięgnięciu w miarę potrzeby opinii biegłego, oraz powinna w terminie 2 tygodni od dnia zawiadomienia jej przez sąd rejestrowy o zarządzeniu sprzedaży zgłosić wniosek o przeprowadzenie w tym trybie wyceny udziału. Dopiero jeżeli w tym terminie spółka nie wystąpi z wnioskiem o przeprowadzenie wyceny udziału albo jeżeli w terminie 2 tygodni od dnia zawiadomienia spółki o ustaleniu ceny nabycia osoba wskazana przez spółkę nie wpłaci organowi egzekucyjnemu ustalonej ceny, udziały będą sprzedane w trybie przewidzianym w przepisach egzekucyjnych ( art. 185 §3 k.s.h. ). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania nie powinno budzić wątpliwości, że termin do wystąpienia z wnioskiem przez spółkę rozpoczyna bieg dopiero po wydaniu przez sąd rejestrowy postanowienia o zarządzeniu sprzedaży zajętego udziału.
Chybione okazały się również zarzuty skarżących w których wskazywali oni, że kwestia będące przedmiotem niniejszej sprawy jest również przedmiotem rozpoznania w sprawie o sygn. akt XII Ga 711/12, a także że tytuły egzekucyjne zostały wystawione przez wierzyciela wadliwie. Ich twierdzenia w tym zakresie należało uznać za gołosłowne i nie poparte żadnymi dowodami. Skarżący nie wnioskowali o przeprowadzenie dowodów na powyższe okoliczności. Tym samym Sąd Okręgowy nie był zobowiązany prowadzić postępowania dowodowego w tym zakresie z urzędu. Tym bardziej, że wnioskodawca wykazał podstawy swojego żądania, przedstawił tytuły wykonawczego wobec uczestników M. K. (4) i M. K. (2), a skarżący nie podważyli prawidłowych ustaleń Sądu Rejonowego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, Sąd Okręgowy uznał, iż zażalenie uczestników postępowania jest bezzasadne, i dlatego też na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił je w całości.
Sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia zażalenia uczestnika (...) Spółki z o.o. o co wnosił wnioskodawca. Podmiot ten jest uczestnikiem postępowania stosownie do treści art. 510 k.p.c. i art. 694 3§2 k.p.c. a zatem jest uprawnionym do wnoszenia w niniejszej sprawie środków zaskarżenia.
O kosztach postępowania zażaleniowego Sąd Okręgowy rozstrzygnął w punkcie II sentencji postanowienia, w oparciu o przepisy art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., nr 163, poz. 1349, ze zm.), zasądzając od uczestników postępowania – (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S., M. K. (1) i M. K. (2) solidarnie na rzecz wnioskodawcy Skarbu Państwa – Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. kwotę 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym.