Sygn. akt VI Ka 50/13
Dnia 28 lutego 2013 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu VI Wydział Karny Odwoławczy w składzie:
Przewodnicząca: |
SSO Irena Linkiewicz (spr.) |
Sędziowie: |
SO Elżbieta Kosecka - Sobczak SO Piotr Żywicki |
Protokolant |
sekr.sądowy Aneta Zembrzuska |
przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej Mirosławy Mazurek
po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013r.,
sprawy M. A.
oskarżonego z art. 278 § 1 kk
na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Ostródzie
z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt II K 309/12
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu
w Ostródzie do ponownego rozpoznania.
M. A. został oskarżony o to, że w dniu 27 lutego 2012 r. w O. przy ul. (...),woj. (...) , wykorzystując nieuwagę pracowników dokonał kradzieży artykułów spożywczych i przemysłowych w sklepie (...) o łącznej wartości 389,95 zł. czym działał na szkodę (...) SA z/s w K. , tj. o czyn z art. 278§1 kk .
Wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt IIK 309/12 oskarżony M. A. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa kwalifikowanego z art. 278§1 kk i na podstawie art.278§1 kk został skazany na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 624§1kpk w zw. z art.17 ust.1 i 2 ustawy z dnia 23 .06.1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolniono oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Powyższy wyrok w całości zaskarżył oskarżony M. A. wnosząc apelację . Wywiedziona apelacja stanowi opis zdarzenia zaistniałego w dniu 27 lutego 2012 r. , a nadto wskazuje na rażącą niewspółmierność orzeczonej kary. Nadto z treści uzasadnienia wniesionego środka odwoławczego przede wszystkim wynika ,iż skarżący wyrokowi temu zarzucił między innymi obrazę przepisów postępowania mogących mieć wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 202§1 kpk i art. 79§1 pkt 3 kpk poprzez niepowołanie biegłych lekarzy psychiatrów oraz nieustanowienie obrońcy z urzędu .
Podnosząc niniejsze zarzuty oskarżony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Na rozprawie apelacyjnej oskarżony podtrzymał wniesioną apelację oraz przedłożył dokumentację lekarską dotyczącą jego leczenia psychiatrycznego w 2012 r.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Apelację wywiedzioną przez oskarżonego M. A. jako zasadną należało uwzględnić.
W ocenie Sądu odwoławczego ,analiza materiału zebranego w przedmiotowej sprawie , uzasadnia konieczność zasięgnięcia opinii sądowo- psychiatrycznej pozwalającej na stwierdzenie czy oskarżony M. A. w chwili czynu miał w pełni zachowaną zdolność rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem , czy też zdolność ta była w znacznym stopniu ograniczona bądź całkowicie zniesiona.
Oskarżony M. A. przesłuchany w trakcie postępowania przygotowawczego w charakterze podejrzanego podał ,że leczył się on psychiatrycznie. Niniejsza informacja nie została uzupełniona jak też w jakikolwiek sposób zweryfikowana. Natomiast do akt niniejszej sprawy załączono odpis protokołu obserwacji sądowo- psychiatrycznej M. A. dokonanej w 2010 r. na zlecenie Prokuratury Okręgowej w Płocku , sygn. akt V Ds. 44/08/S. Faktycznie- jak stwierdza Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku , w wyżej powołanej opinii nie stwierdzono u oskarżonego istnienia choroby psychicznej , upośledzenia umysłowego ani cech organicznego uszkodzenia (...). Opinia ta zawierała także stwierdzenie ,iż „ w czasie czynów , o popełnienie których jest podejrzany M. A. miał zachowaną zdolność rozumienia znaczenia czynów jak i możność pokierowania swoim zachowaniem, nie zachodzą przesłanki art.31 kk.”
W odniesieniu do zacytowanej w części opinii sądowo – psychiatrycznej nadmienić należy ,iż czyny zarzucane M. A. w sprawie sygn. akt V Ds.44/08/S miały miejsce w okresie 2004 – 2009 r.
Zważyć należy ,iż badanie poczytalności oskarżonego w znaczeniu materialno –prawnym z punktu widzenia prawa karnego materialnego odnoszone jest wyłącznie do czasu popełnienia przez niego czynu i jego okoliczności , a ocena jego stanu zdrowia psychicznego w ujęciu procesowym odnosi się do czasu postępowania i zdolności oskarżonego uczestniczenia w czynnościach procesowych.
Zatem wnioski zawarte w omawianej opinii sądowo-psychiatrycznej nie mogą zachowywać swojej aktualności do czynu będącego przedmiotem osądu w przedmiotowej sprawie zaistniałego w 2012 r.
W szczególności wskazać też należy na dokumentację lekarską przedłożoną przez oskarżonego M. A. oraz treść złożonego przez niego oświadczenia z których między innymi wynika ,iż wymieniony w 2012 r. leczył się psychiatrycznie i leczenie to trwa do chwili obecnej ,a w czasie zarzucanego mu czynu zażywał lek o nazwie D. (...) .
Faktycznie poddanie oskarżonego badaniom psychiatrycznym w innej sprawie nie stanowi o istnieniu uzasadnionych wątpliwości , co do stanu jego poczytalności , a tym samym nie przesądza potrzeby dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów . Badanie stanu zdrowia psychicznego oskarżonego powinny wynikać z konkretnych okoliczności wskazujących zasadnie na możliwość wystąpienia zaburzeń psychicznych.
W niniejszej sprawie , w ocenie Sądu odwoławczego , zaistniały okoliczności rodzące wątpliwość co do rozpoznania znaczenia czynu i możliwości pokierowania przez oskarżonego swoim postępowaniem . Tego rodzaju wątpliwości wynikają przede wszystkim z dokumentacji lekarskiej jak też okoliczności przedmiotowych zarzucanego oskarżonemu czynu. Dlatego też została spełniona przesłanka dopuszczenia dowodu z opinii biegłych psychiatrów odnośnie stanu zdrowia psychicznego oskarżonego. Wątpliwości tej nie mogły usunąć okoliczności wskazane przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wskazać też należy ,że wątpliwość co do poczytalności sprawcy nie musi mieć charakteru ewidentnego , wystarczy uprawdopodobnienie tego ,że wątpliwości mogą istnieć.
W związku z powyższym Sąd Okręgowy uznając w części apelację oskarżonego M. A. za zasadną na podstawie art. 437§1 i §2 kpk uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Ostródzie do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy przeprowadzić postępowanie w całości , a przede wszystkim należy dopuścić dowód z opinii sądowo- psychiatrycznej celem ustalenia stanu zdrowia psychicznego oskarżonego w chwili popełnienia zarzucanego mu czynu. W trakcie przesłuchania zarówno oskarżonego jak też świadka J. O. należy w sposób szczegółowy ustalić zachowanie oskarżonego po opuszczeniu sklepu albowiem są to okoliczności bardzo istotne w przedmiotowej sprawie.
W przypadku zgromadzenia dowodów pozwalających na przypisanie oskarżonemu zarzucanego mu czynu , w ocenie Sądu odwoławczego , celowym wydaje się rozważenie możliwości uznania tego czynu za wypadek mniejszej wagi.
W związku z powyższym orzeczono jak na wstępie.