Sygn. akt: KIO 621/15
WYROK
z dnia 10 kwietnia 2015 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Anna Chudzik
Protokolant: Marta Polkowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2015 r. w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 27 marca 2015 r. przez
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia: Asseco Poland S.A.
z siedzibą w Rzeszowie, CUBE.ITG S.A. z siedzibą we Wrocławiu, TEXEL Sp. z o.o.
z siedzibą w Warszawie, ENAMOR SYSTEM Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku,
Intertrading Systems Technology Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie,
w postępowaniu prowadzonym przez Polskie Koleje Państwowe S.A. z siedzibą
w Warszawie,
przy udziale wykonawcy Qumak S.A. z siedzibą w Warszawie, zgłaszającego przystąpienie
do postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego
orzeka:
1. Oddala odwołanie;
2. Kosztami postępowania obciąża wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie
zamówienia: Asseco Poland S.A., CUBE.ITG S.A., TEXEL Sp. z o.o., ENAMOR
SYSTEM Sp. z o.o., Intertrading Systems Technology Sp. z o.o. i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 20 000 zł 00 gr
(słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez
Odwołującego tytułem wpisu od odwołania;
2.2. zasądza od wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia:
Asseco Poland S.A., CUBE.ITG S.A., TEXEL Sp. z o.o., ENAMOR SYSTEM
Sp. z o.o., Intertrading Systems Technology Sp. z o.o. na rzecz Polskich
Kolei Państwowych S.A. kwotę 3 600 zł 00 gr (słownie: trzy tysiące sześćset
złotych zero groszy) stanowiącą uzasadnione koszty strony poniesione z tytułu
wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 907 z poźn. zm.) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni
od dnia jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący: ……………….
Sygn. akt: KIO 621/15
U z a s a d n i e n i e
Zamawiający – Polskie Koleje Państwowe S.A. − prowadzi w trybie przetargu
ograniczonego postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego pn.: Zaprojektowanie
i wykonanie systemu bezpieczeństwa publicznego na dworcach kolejowych Warszawskiego
Węzła Kolejowego (WWK).
W dniu 27 marca 2015 r. Konsorcjum: Asseco Poland S.A., CUBE.ITG SA, TEXEL
Sp. z o.o., ENAMOR SYSTEM Sp. z o.o. i Intertrading Systems Technology Sp. z o.o.
wniosło odwołanie wobec treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia zmienionej
wyjaśnieniami udzielonymi w dniach 19 i 20 marca 2015 r. Odwołujący zarzucił
Zamawiającemu naruszenie przepisów: art. 7 ust. 1, art. 29 ust. 1-3 oraz art. 38 ust. 6
ustawy Pzp.
Odwołujący podniósł, że Zamawiający zaniechał odpowiedniego przedłużenia terminu
składania ofert, pomimo że w dniach 19 i 20 marca 2015 r. dokonał zmian SIWZ, w tym
zmian dotyczących opisu przedmiotu zamówienia, w wyniku których niezbędny jest
dodatkowy czas do wprowadzenia zmian w ofertach. Zdaniem Odwołującego, wprowadzone
do SIWZ zmiany są bardzo obszerne i nie jest możliwe ich dokonanie do dnia 30 marca 2015
r. W chwili obecnej termin złożenia ofert to 31 marca 2015 r. godzina 9.00, zatem oferta musi
być gotowa najpóźniej w dniu 30 marca 2015 r. Odwołujący wskazał, że dodatkowo w dniu
25 marca 2015 r. Zamawiający dokonał kolejnych zmian do SIWZ, a termin składania ofert
owszem przesunął, ale tylko o 1 dzień, tj. z 30 marca na 31 marca 2015 r. Zdaniem
Odwołującego nie można uznać, aby takie przedłużenie było odpowiednie i dawało
wykonawcom czas niezbędny na wprowadzenie zmian. W związku z powyższym Odwołujący
wniósł o nakazanie Zamawiającemu przedłużenia terminu składania ofert co najmniej o 14
dni od dnia rozstrzygnięcia odwołania, ze względu na znaczną ilość czasu, która jest
niezbędna do wprowadzenia do oferty zmian wynikających ze zmian SIWZ.
Odwołujący podniósł ponadto, że Zamawiający zaniechał odpowiedniego
przesunięcia terminu realizacji zamówienia, pomimo że zmianie uległ termin składania ofert,
a tym samym zmianie ulegnie planowany termin zawarcia umowy i rozpoczęcia realizacji
zamówienia. Odwołujący wskazał, że Zamawiający opublikował SIWZ w dniu 19 lutego 2015
r., zakładając, że złożenie ofert nastąpi w dniu 16 marca 2015 r. Zgodnie z SIWZ okres
związania ofertą wynosi 60 dni, zatem Zamawiający zakładał, że zawrze umowę w tym
okresie i rozpocznie się realizacja zamówienia. Termin realizacji zamówienia został przez
Zamawiającego określony datą kalendarzową, na dzień 15 grudnia 2015 r. Oznacza to, że
żadne przesunięcie terminu podpisania umowy nie wpływa przesunięcie terminu realizacji
zamówienia. Zamawiający dokonał przesunięcia terminu składania ofert o 15 dni, a zgodnie
z niniejszym odwołaniem, powinno zostać dokonane kolejne przesunięcie terminu składania
ofert. Z całą jednak pewnością, na dzień składania odwołania i tak miało już miejsce
przesunięcie terminu składania ofert o 15 dni, w związku z czym wykonawca, którego oferta
zostanie wybrana jako najkorzystniejsza, będzie miał 15 dni mniej na realizację przedmiotu
zamówienia. Zdaniem Odwołującego, zaniechanie przedłużenia terminu realizacji
zamówienia narusza przepisy art. 36 ust. 1 pkt 4 i art. 41 pkt 6 w związku z art. 7 ust. 1
w związku z art. 38 ust. 6 ustawy Pzp. Skoro bowiem ustawodawca wymaga, aby termin
realizacji zamówienia był określony w SIWZ i w ogłoszeniu, a jednocześnie ustawodawca
wskazuje, że konieczne jest przesunięcie terminu składania ofert w przypadku zmian
w SIWZ, to oczywistym jest, że przepisy te należy stosować łącznie. I skoro data złożenia
ofert określona datą kalendarzową ulega przesunięciu, to zmianie o taką samą liczbę dni
powinien też ulec termin realizacji zamówienia (w przypadku, gdy termin ten określony jest
datą kalendarzową). Inne rozumienie przepisów stanowiłoby naruszenie prowadzenia
postępowania w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji. Ponadto
Odwołujący podkreślił, że zaniechanie przez Zamawiającego przesunięcia terminu realizacji
zamówienia przy jednoczesnym przesunięciu terminu składania ofert, wskazuje na brak
konsekwencji Zamawiającego. Zamawiający wszczynając postępowanie musiał bowiem
oszacować, w jakim terminie możliwe jest wykonanie przedmiotu zamówienia. Skoro zatem
następnie przesunął termin składania ofert, to doskonale zdawał sobie sprawę, że pierwotnie
przewidziany termin realizacji zamówienia staje się niemożliwy do dochowania.
Odwołujący podniósł również, że Zamawiający dokonał opisu przedmiotu zamówienia
w sposób naruszający zasadę uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców.
Po pierwsze Odwołujący wskazał, że Zamawiający dokonał szeregu zmian w SIWZ,
w świetle których nie jest możliwe ustalenie, w jakim zakresie dworzec Warszawa Gdańska
jest objęty przedmiotem zamówienia. Zamawiający w odpowiedzi na pytanie nr 179 z dnia 12
marca 2015 r. wskazał wprost, że dworzec Warszawa Gdańska został wyłączony
z zestawienia. Odpowiedź ta nie była do końca jasna, gdyż nie było wiadome, co oznacza,
że dany dworzec jest wyłączony z zestawienia. Następnie, w odpowiedzi na pytanie 6 z 17
marca 2015 r. Zamawiający podał, że dworzec Warszawa Gdańska nie jest objęty
zamówieniem: Zamawiający informuje, że dworzec Gdański został wyłączony z zakresu tego
zamówienia. Tymczasem w dniu 19 marca 2015 r. Zamawiający udzielił kolejnych wyjaśnień
do SIWZ, w których wskazał, że jednak Dworzec Gdański nie został wyłączony w zakresie
systemu CCTV. Mając na uwadze, że wszystkie powyższe wypowiedzi Zamawiającego były
jedynie wyjaśnieniami, żadna nie została wprowadzona w trybie zmiany do SIWZ, w chwili
obecnej nie wiadomo, jaki jest zakres zamówienia. W szczególności nie wiadomo, czy
Dworzec Warszawa Gdańska jest objęty przedmiotem zamówienia, czy też nie jest, a jeśli
jest objęty, to w jakim zakresie. Dodatkowo w dniu 25 marca 2015 r. Zamawiający udzielił
kolejnych wyjaśnień odnośnie Dworca Warszawa Gdańska i dokonał zmian SIWZ. Zdaniem
Odwołującego, z powyższego wynika, że Zamawiający udzielał w toku postępowania
sprzecznych wyjaśnień do SIWZ, a nie dokonywał zmian SIWZ. Nie istnieje żądna reguła
interpretacyjna, która wskazywałaby, które wyjaśnienia należy brać pod uwagę, a których
nie. W szczególności nie istnieje żaden przepis, który wskazywałby, że wyjaśnienia
późniejsze uchylają wyjaśnienia wcześniejsze. To na Zamawiającym ciąży obowiązek
takiego prowadzenia postępowania, aby możliwe było ustalenie treści SIWZ, w tym zakresu
przedmiotu zamówienia. W przedmiotowym postępowaniu Zamawiający nie sprostał temu
wymaganiu, udzielając wyjaśnień, które były sprzeczne ze sobą. W związku z powyższym
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu uchylenia wszystkich wyjaśnień
udzielonych w zakresie Dworca Warszawa Gdańska oraz dokonanie jednej, wiążącej
odpowiedzi co do zakresu zamówienia dla Dworca Warszawa Gdańska.
Odwołujący podniósł również zarzut dotyczący zmiany w zakresie wymagań dla
systemu PSIM. Wskazał, że w odpowiedzi na pytanie nr 4 z dnia 12 marca 2015 r.
Zamawiający w sposób niejasny i niezrozumiały opisał wymagania odnośnie certyfikacji
platformy PSIM. Udzielona odpowiedź nie zmieniała wprost SIWZ, ale przedstawiała
stanowisko Zamawiającego wobec pytania wykonawcy. Z uwagi na to, że udzielona
odpowiedź obarczona była brakami gramatycznymi i stylistycznymi, przez co nie miała sensu
i nie mogła zostać jednoznacznie zinterpretowana przez Odwołującego, Odwołujący w dniu
19 marca 2015 r. wniósł odwołania, obejmujące między innymi przedmiotową odpowiedź na
pytanie. Zamawiający w dniu 19 marca 2015 wskazał, że w świetle wymagania PFU pkt
2.4.1. lit t tiret 3 konkretyzuje wymagania: „Zamawiający wymaga załączenia do oferty:
oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez Wykonawcą certyfikatu
dopuszczającego system PSIM do współpracy z systemami SAP i PPOŻ albo oświadczenia
(deklaracji), że oferowany system PSIM jest zdolny do uzyskania certyfikatu
dopuszczającego system PSIM do współpracy z systemami SAP i PPOŻ w okresie trwania
gwarancji (bez dodatkowych kosztów)." Tym samym Zamawiający wprowadził zmianę SIWZ,
z której wynika, że do oferty można dostarczyć albo certyfikat, albo bliżej nieokreśloną
deklarację wykonawcy składającego ofertę. Zdaniem Odwołującego, takie sformułowanie
wymagania wprowadza możliwość wyboru przez Zamawiającego systemu, który nie
zapewnia gwarancji poprawnego funkcjonowania od dnia uruchomienia systemu do dnia
dokonania certyfikacji. Odwołujący podkreślił, że system PSIM służy zapewnieniu
bezpieczeństwa publicznego, a zatem certyfikacja do współpracy z systemami SAP i PPOŻ
powinna być bezwzględnie wymagana w celu zapewnienia bezpieczeństwa, a z drugiej
strony powinna spełniać wymagania określone w rozporządzeniu MSWiA z dnia 20 czerwca
2007 r. w sprawie wykazu wyrobów służących zapewnieniu bezpieczeństwa publicznego
(Dz. U. nr 143, poz. 1002). Brak wskazania przez Zamawiającego wymagania, że system
musi posiadać certyfikaty do współpracy z systemami SAP i PPOŻ na dzień złożenia oferty
powoduje możliwość zaoferowania przez potencjalnych wykonawców rozwiązań
niecertyfikowanych, z ewentualną perspektywą ich certyfikacji w ciągu aż 5 lat, bowiem
Zamawiający wskazał, że wystarczającym dla niego będzie złożenie oświadczenia, że
system PSIM jest zdolny do uzyskania certyfikatu dopuszczającego system PSIM do
współpracy z systemami SAP i PPOŻ w okresie trwania gwarancji. Podkreślić należy, że
Zamawiający nie wskazał, że ta certyfikacja ma zaistnieć w pierwszym dniu gwarancji. Poza
tym nie przewidziano żadnych sankcji za brak certyfikacji w okresie gwarancji. Zatem
obecnie zgodne z SIWZ byłoby, gdyby wykonawca, którego oferta zostanie wybrana przez
Zamawiającego, dostarczył system PSIM bez certyfikacji, a Zamawiający byłby zobowiązany
odebrać taki system PSIM, gdyż brak certyfikacji czy to w dniu dostawy, czy to w dniu
odbioru nie stanowi przesłanki odmowy odbioru i nie jest nienależytym wykonaniem
przedmiotu zamówienia. Ponadto, nie istnieje żadne realne kryterium, które mogłoby być
podstawą weryfikacji przez Zamawiającego, na podstawie którego dany wykonawca miałby
określić, czy system jest zdolny do uzyskania certyfikacji, czy też nie jest zdolny. Taki stan
rzeczy powoduje, że każdy wykonawca może przyjąć, że oferowany przez niego system taką
zdolność posiada, a co za tym idzie przedmiotowe postanowienie SIWZ nie eliminuje
żadnego systemu. Zamawiający nie dołożył zatem należytej staranności w opisie przedmiotu
zamówienia i dopuścił do sytuacji, w której zostanie mu dostarczony system bez certyfikacji,
a Zamawiający będzie musiał odebrać ten system i zapłacić za niego. W świetle obecnych
zapisów należy przyjąć, że Zamawiający stworzył możliwość zaoferowania systemu PSIM,
który w okresie do 5 lat od uruchomienia nie spełnia podstawowego kryterium, jaki mają
spełniać tego rodzaju systemy, a tym samym Zamawiający dopuścił do sytuacji, w której
dopuści do użytkowania systemy niezapewniającego bezpieczeństwa publicznego. Brak
odpowiedniej certyfikacji dla tego typu systemu powoduje, że Zamawiający nie ma pewności,
czy taki system w sytuacji krytycznej będzie funkcjonował poprawnie, czy też nie.
Zamawiający, dając możliwość dostarczenia certyfikatów dopiero w okresie gwarancji, tak
naprawdę dopuszcza do użytkowania system, który nie spełnia stosownych norm i tym
samym stwarza zagrożenie utraty zdrowia i życia w stosunku do ludzi przebywających na
Warszawskich Dworcach Kolejowych i w Centrum Bezpieczeństwa Dworców Kolejowych.
Wprowadzenie możliwości zaoferowania przez potencjalnego wykonawcę systemu
nieposiadającego takiego certyfikatu oznacza zagrożenie, że wdrożony system nie będzie
działał poprawnie, a zatem nie spełni podstawowego kryterium jakim jest zapewnienie
bezpieczeństwa publicznego na dworcach. O zdolności do uzyskania certyfikatu decyduje
jednostka certyfikująca (CNBOP) po przeprowadzeniu wymaganych ustawą badań, a nie
producent systemu PSIM poprzez jednostronne oświadczenie, czy wręcz sprzedawca
takiego systemu. Taki zapis SIWZ oznacza dopuszczenie do użytkowania systemu PSIM
niezgodnego z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20
czerwca 2007r. Ponadto Zamawiający nie wskazał, kto ma złożyć stosowne oświadczenie.
Należy zatem przyjąć, że może to być oświadczenie złożone przez wykonawcę, który
jednocześnie nie jest producentem systemu PSIM. W takiej sytuacji wartość takiego
oświadczenia jest znikoma, a właściwie żadna, bowiem wykonawca, który tylko kupuje jakiś
system, może nie mieć stosownej wiedzy, aby złożyć oświadczenie. Odwołujący wskazał, że
na rynku istnieje szereg systemów, które spełniają warunek posiadania certyfikacji.
Podkreślił również, że projekt finansowany jest przez Zamawiającego ze środków unijnych.
Wprowadzenie takich zapisów przez Zamawiającego powoduje zatem nieoptymalne
i niezgodne z interesem publicznym wykorzystanie tych środków. W związku z powyższym
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu dokonania zmian SIWZ, z których wprost
będzie wynikać, że system PSIM musi posiadać niezbędne certyfikaty do współpracy
z systemami SAP i PPOŻ, które to certyfikaty wykonawca zobowiązany jest dołączyć do
oferty.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod
uwagę stanowiska stron i dowody przedstawione na rozprawie, Izba ustaliła, co
następuje:
Zgodnie z Rozdziałem III pkt 1 SIWZ Przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie
i budowa centralnie zarządzanego, zintegrowanego systemu bezpieczeństwa na obiektach
Warszawskiego Węzła Kolejowego – WWK (tj.: Warszawa Zachodnia, Warszawa Ochota,
Warszawa Centralna, Warszawa Śródmieście, Warszawa Śródmieście WKD, Warszawa
Powiśle, Warszawa Stadion, Warszawa Wschodnia, Warszawa Wileńska, Warszawa
Gdańska, Warszawa Lotnisko Chopina, Centrum Bezpieczeństwa Dworców Kolejowych,
dalej zwane "obiektami WWK").
Zamawiający udostępnił specyfikację istotnych warunków zamówienia w dniu 19
lutego 2015 r., określając w niej termin składania ofert na dzień 16 marca 2015 r. godz.
12.00 oraz termin realizacji zamówienia na dzień 15 grudnia 2015 r.
W dniu 19 marca 2015 r. Zamawiający udzielił wykonawcom wyjaśnień treści SIWZ
i powiadomił o modyfikacjach jej brzmienia. Przedmiotowymi wyjaśnieniami Zamawiający:
− zmodyfikował § 6 ust. 7 załącznika nr 4 do SIWZ (Wzór umowy), przez wprowadzenie
zapisu, że odbioru częściowego Zamawiający dokona w obecności wykonawcy;
− wyjaśnił, co rozumie przez ciągłe monitorowanie położenia patrolu;
− zmodyfikował rozdziału III ust. 8 i 9 SIWZ, przez wykreślenie z nich postanowień
o konieczności wcześniejszego uzgodnienia rozwiązań równoważnych z jednostką
projektową;
− dodał do § 6 załącznika nr 4 do SIWZ (Wzór umowy) ust. 18 o następującej treści:
Zamawiający zobowiązany jest dokonać odbioru poszczególnych Etapów lub odbioru
końcowego objętych zakresem Umowy, w terminie 14 dni od otrzymania informacji od
Wykonawcy o gotowości do przeprowadzenia procedury odbiorowej.
Ponadto, w nawiązaniu do odpowiedzi na pytanie nr 179 z dnia 12 marca 2015 r. oraz
odpowiedzi na pytanie nr 6 z dnia 17 marcia 2015 r. Zamawiający poinformował, że dworzec
Warszawa Gdańska został wyłączony w zakresie systemu SSWiN oraz SKD co jest zgodne
z zapisami PFU, w tym z tabelą ze strony 44 PFU. Zamawiający jednocześnie informuje, iż
Dworzec Gdański nie został wyłączony w zakresie systemu CCTV zgodnie z zapisami PFU
− patrz tabela s. 42 PFU oraz pozostałe postanowienia PFU. Mając na uwadze
postanowienie PFU pkt 1.3.10.1 Zamawiający poinformował Wykonawców, że dworzec
Warszawa Gdańska przeznaczony jest do całkowitej przebudowy. Wykonawca powinien
dokonać kalkulacji ceny zgodnie z zapisami PFU, w tym dotyczącymi dworca Warszawa
Gdańska.
Zamawiający poinformował również, że zgodnie z postanowieniem PFU pkt 2.4.1 lit
t tiret 3 − „PSIM jako opcja powinien posiadać niezbędne certyfikaty do współpracy
z systemami SAP i PPOŻ lub też powinien być zdolny do uzyskania niezbędnych
certyfikatów na żądanie Zamawiającego (bez dodatkowych kosztów po stronie
Zamawiającego)” Zamawiający wymaga załączenia do oferty:
1) Oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez Wykonawcę
certyfikatu dopuszczającego system PSIM do współpracy z systemami SAP i PPOŻ
albo
2) Oświadczenia (deklaracji), że oferowany system PSIM jest zdolny do uzyskania
certyfikatu dopuszczającego system PSIM do współpracy z systemami SAP i PPOŻ
w okresie trwania gwarancji (bez dodatkowych kosztów po stronie Zamawiającego).
Zamawiający poinformował, że w związku z powyższymi odpowiedziami przedłuża
termin składania ofert do dnia 30 marca 2015 r. godz. 9.00 (wcześniej termin ten był
wyznaczony na dzień 16 marca 2015 r.).
Izba ustaliła, że w PFU, w punkcie 2.4. (Szczegółowa koncepcja Systemu, w tym
komponentów platformy integracyjnej PSIM i komponentów centralnych, dla wyposażenia
poszczególnych obiektów) ppkt 2.4.1 lit t (w brzmieniu obowiązującym od początku
postępowania) znajdowało się postanowienie, że PSIM jako opcja powinien posiadać
niezbędne certyfikaty do współpracy z systemami SAP i PPOŻ lub też powinien być zdolny
do uzyskania niezbędnych certyfikatów na żądanie Zamawiającego (bez dodatkowych
kosztów po stronie zamawiającego).
W dniu 20 marca 2015 r. Zamawiający udzielił kolejnych wyjaśnień do SIWZ,
w których wyjaśnił, że zgodnie z pismem z dnia 17 marca 2015 r. (odpowiedź na pytanie nr
9) aktualne postanowienie § 3 ust. 33 załącznika nr 4 do SIWZ (Wzór umowy) brzmi:
Wykonawca dostarczy Zamawiającemu najpóźniej 14 dni przed odbiorem końcowym
systemu wykaz ilościowo-cenowy Przedmiotu Umowy z podziałem na: sprzęt; materiały;
usługi; wartości niematerialne i prawne; zakres zawierający co najmniej: nazwa, producent,
numer seryjny, kod produktu/model, opis, ilość, lokalizacja instalacji, cena jednostkowa
brutto w PLN, cena jednostkowa netto w PLN, wartość brutto w PLN.
W dniu z 25 marca 2015 r. Zamawiający udzielił odpowiedzi na 14 pytań
wykonawców, w tym dokonał modyfikacji załącznika nr 5 do SIWZ (Tabela cenowa),
informując, że koszt systemu CCTV dla dworca gdańskiego należy umieścić w punkcie 13
tabeli. Jednocześnie Zamawiający przedłużył termin składania ofert do dnia 31 marca 2015 r.
godz. 9.00.
Izba zważyła, co następuje:
Na wstępie Izba ustaliła, że Odwołujący − jako podmiot zaproszony do złożenia oferty
w niniejszym postępowaniu − spełnia określone w art. 179 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki
korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia,
a naruszenie przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp może spowodować poniesienie
przez niego szkody, polegającej na utracie możliwości uzyskania zamówienia.
Odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego zaniechania przedłużenia terminu składania
ofert należy stwierdzić, że zarzut ten został sformułowany w odwołaniu w sposób
nieprecyzyjny. Odwołujący stwierdził, że w dniach 19 i 20 marca 2015 r. Zamawiający
dokonał szeregu modyfikacji SIWZ, przy czym niektóre z nich polegały na zmianie opisu
przedmiotu zamówienia oraz że zmiany te są bardzo obszerne i nie jest możliwie ich
uwzględnienie w ofertach do dnia 30 marca 2015 r. Jednocześnie Odwołujący nie wskazał,
które zmiany uniemożliwiają przygotowanie oferty w wyznaczonym terminie. Podał co
prawda, że niektóre modyfikacje polegały na zmianie opisu przedmiotu zamówienia −- co
zostanie wskazane w dalszej części odwołania, jednak w tej dalszej części odwołania
Odwołujący nie odniósł się do żadnych zmian w kontekście ich obszerności i niemożliwości
przygotowania oferty w wyznaczonym terminie. Należy więc uznać, że zarzut został
sformułowany w sposób blankietowy, bez doprecyzowania jego podstawy faktycznej, co jest
nieprawidłowe.
Wykonawca wnosząc odwołanie ma obowiązek precyzyjnego wyrażenia swoich
zastrzeżeń wobec czynności lub zaniechań Zamawiającego, co oznacza konieczność
określenia nie tylko podstawy prawnej zarzutu i żądania, ale również podstawy faktycznej −
na tyle precyzyjnie, aby umożliwić stronie przeciwnej odniesienie się do tych zarzutów,
a Izbie − ocenę ich zasadności. Precyzyjne zakreślenie podstawy faktycznej zarzutu powinno
nastąpić już w treści odwołania, nie zaś dopiero podczas rozprawy. Formułując zarzut
zaniechania przedłużenia terminu związania ofertą wykonawca był zobowiązany wskazać
w odwołaniu, które zmiany SIWZ i dlaczego wymagały dłuższego czasu na przygotowanie
oferty, a podczas rozprawy przedstawić dowody na poparcie swoich twierdzeń. W ocenie
Izby Odwołujący nie wywiązał się z tego obowiązku, próbując doprecyzować podstawę
faktyczną zarzutu dopiero w czasie rozprawy, co należy uznać za niedopuszczalne. Izba nie
może bowiem − zgodnie z art. 192 ust. 7 ustawy Pzp − orzekać co do zarzutów, które nie
były zawarte w odwołaniu, przez co należy rozumieć również zarzuty nieskonkretyzowane,
przedstawione jedynie w sposób blankietowy. Nawet jeśli przyjąc najbardziej życzliwą
interpretację treści odwołania (uznając, że zmianami, które wymagały tak istotnych zmian
w ofertach, są zmiany dotyczące elementów opisanych w odwołaniu w innym kontekście), to
i tak przedmiotowy zarzut należy uznać za niedoprecyzowany. Brak jest bowiem wskazania,
jaka konkretnie była skala zmian koniecznych do ujęcia w ofertach i jakimi obiektywnymi
okolicznościami była spowodowana niemożność ich dokonania w ciągu 10 dniu. Na
marginesie jedynie, niezależnie od przedstawionego wyżej stanowiska o nieprawidłowym
sformułowaniu zarzutu, należy stwierdzić, że Odwołujący, na którym spoczywał ciężar
dowodu, w żaden sposób nie wykazał swoich twierdzeń podczas rozprawy, poprzestając na
gołosłownych stwierdzeniach. Odwołujący nie udowodnił istnienia okoliczności, które miały
powodować, że uwzględnienie udzielonych przez Zamawiającego wyjaśnień w treści oferty
było niemożliwe w czasie, który pozostał do upływu terminu składania ofert.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący zaniechania zmiany terminu
realizacji zamówienia. Zdaniem Odwołującego takie zaniechanie stanowi naruszenie
przepisów art. 36 ust. 1 pkt 4 i art. 41 pkt 6 w związku z art. 7 ust. 1 i art. 38 ust. 6 ustawy
Pzp.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 4 i art. 41 pkt 6 ustawy Pzp, SIWZ i ogłoszenie
o zamówieniu zawierają termin wykonania zamówienia. Z kolei zgodnie z art. 38 ust. 6
ustawy, jeżeli w wyniku zmiany treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia
nieprowadzącej do zmiany treści ogłoszenia o zamówieniu jest niezbędny dodatkowy czas
na wprowadzenie zmian w ofertach, zamawiający przedłuża termin składania ofert
i informuje o tym wykonawców, którym przekazano specyfikację istotnych warunków
zamówienia, oraz zamieszcza informację na stronie internetowej, jeżeli specyfikacja
istotnych warunków zamówienia jest udostępniana na tej stronie. W ocenie Izby nie sposób
podzielić stanowiska Odwołującego, że przesunięcie terminu składania ofert powinno
skutkować − w świetle powyższych przepisów − automatycznym wydłużeniem terminu
realizacji zamówienia. Ani z tych, ani z żadnych innych przepisów ustawy Pzp nie wynika taki
obowiązek. Tymczasem teza Odwołującego opiera się wyłącznie na stanowisku, że skoro
ustawodawca wymaga, aby termin realizacji zamówienia był określony w SIWZ,
a jednocześnie wskazuje, że konieczne jest przesunięcie terminu składania ofert
w przypadku takich zmian w SIWZ, które wymagają dodatkowego czasu na wprowadzenie
zmian w ofertach, to w sytuacji zmiany terminu składania ofert konieczne jest przedłużenie
terminu realizacji zamówienia. Teza taka nie ma oparcia w przepisach ustawy. W praktyce
możliwe jest oczywiście zaistnienie sytuacji, w której zmiana terminu składania ofert powinna
skutkować zmianą terminu realizacji zamówienia, jeśli pierwszy z tych terminów został
przedłużony na tyle, że uniemożliwia terminowe wykonanie zamówienia. W niniejszej
sprawie nie zostało to jednak w żaden sposób wykazane. Odwołujący nie uprawdopodobnił
nawet, że wykonanie zamówienia do 15 grudnia 2015 r. będzie istotnie utrudnione, próbował
natomiast wykazać, że przedłużenie terminu składania ofert samo w sobie zobowiązywało do
zmiany terminu wykonania zamówienia, z czym nie można się zgodzić. Sam fakt oznaczenia
terminu wykonania umowy datą dzienną nie powoduje, że każde opóźnienie w procedurze
przetargowej (które zresztą profesjonalni zamawiający i wykonawcy muszą brać pod uwagę)
skutkuje obligatoryjną zmianą w tym zakresie. Nie ma podstaw zakładać, że Zamawiający
określając datę wykonania zamówienia nie brał pod uwagę, że na skutek postępowań
odwoławczych lub innych okoliczności, które mogą zajść w toku przetargu, zawarcie umowy
nie nastąpi niezwłocznie po upływie pierwotnie określonego terminu składania ofert. Również
Odwołujący powinien brać takie okoliczności pod uwagę i ewentualnie, na odpowiednim
etapie postępowania, kwestionować oznaczenie terminu realizacji zamówienia poprzez
wskazanie daty dziennej, zamiast terminu oznaczonego np. w miesiącach liczonych od dnia
podpisania umowy. Brak jest natomiast podstaw do wywodzenia obowiązku zmiany tego
terminu z faktu przedłużenia terminu składania ofert, bez wykazania, że terminowe
wykonanie zamówienia będzie obiektywnie niemożliwe.
Izba nie uwzględniła również zarzutu dotyczącego opisu przedmiotu zamówienia
z naruszeniem przepisu art. 29 ust. 1-3 ustawy Pzp. Zgodnie z przywołanymi przepisami,
przedmiot zamówienia opisuje się w sposób jednoznaczny i wyczerpujący, za pomocą
dostatecznie dokładnych i zrozumiałych określeń, uwzględniając wszystkie wymagania
i okoliczności mogące mieć wpływ na sporządzenie oferty; przedmiotu zamówienia nie
można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję, a także przez
wskazanie znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, chyba że jest to uzasadnione
specyfiką przedmiotu zamówienia i zamawiający nie może opisać przedmiotu zamówienia za
pomocą dostatecznie dokładnych określeń, a wskazaniu takiemu towarzyszą wyrazy "lub
równoważny".
W odniesieniu do kwestii objęcia przedmiotem zamówienia dworca Warszawa
Gdańska Izba stwierdziła, że teza Odwołującego, iż w świetle wyjaśnień udzielonych do
SIWZ nie można ustalić, czy ww. dworzec jest objęty przedmiotem zamówienia i w jakim
zakresie, nie ma oparcia w stanie faktycznym. Faktem jest, że wyjaśnienia udzielone
w dniach 12 i 17 marca 2015 r. nie były jasne i mogły wywoływać wątpliwości wykonawców,
jednak wyjaśnienia z dnia 19 marca 2015 r. precyzyjnie wskazywały, w jakim zakresie ww.
obiekt jest objęty przedmiotem zamówienia i w ocenie Izby usunęły wszelkie wątpliwości
w tym zakresie, bowiem Zamawiający jasno zakomunikował wykonawcom, że Dworzec
Gdański nie został wyłączony w zakresie systemu CCTV.
Nie sposób podzielić stanowiska Odwołującego, że wobec niedokonania formalnej
zmiany SIWZ nie wiadomo, które wyjaśnienia należy brać pod uwagę, ponieważ nie ma
reguły interpretacyjnej, która by to regulowała. Skoro wyjaśnienia treści SIWZ same w sobie
kształtują jej brzmienie i mogą je modyfikować (co jest jednoznacznie rozstrzygnięte
w orzecznictwie i nie było przez Odwołującego kwestionowane), to oczywistym jest, że
wyjaśnienia udzielone później uaktualniają brzmienie SIWZ w stosunku do poprzedniego,
czy to pierwotnego brzmienia, czy nadanego innymi, wcześniejszymi wyjaśnieniami. Jeśli
wyjaśnienia udzielone wcześniej wywoływały wątpliwości, które Zamawiający postanowił
usunąć, udzielając następnie dodatkowych wyjaśnień, to jedynym logicznym wnioskiem jest,
że te późniejsze wyjaśnienia, precyzujące brzmienie SIWZ, są dla wykonawców
obowiązujące.
Tym samym należy stwierdzić, że po udzieleniu wyjaśnień w dniu 19 marca 2015 r.
nie było wątpliwości, w jakim zakresie dworzec Warszawa Gdańska jest objęty przedmiotem
zamówienia. Zamawiający, udzielając tych wyjaśnień, nie naruszył więc przepisów art. 7 ust.
1 w zw. z art. 29 ust. 1-3 ustawy Pzp.
Zarzut dotyczący wymagań w zakresie certyfikatu dla systemu PSIM Izba uznała za
spóźniony. W odniesieniu do tego zarzutu wskazać należy, że w postępowaniach, w których
wartość zamówienia przekracza tzw. progi unijne, odwołanie wnosi się w terminie 10 dni od
dnia publikacji ogłoszenia o zamówieniu lub SIWZ albo w terminie 10 dniu od dnia, w którym
powzięto lub przy zachowaniu należytej staranności można było powziąć wiadomość
o okolicznościach stanowiących podstawę jego wniesienia (art. 182 ust. 2 pkt 1 oraz art. 182
ust. 3 pkt 1 ustawy Pzp).
Istota przedmiotowego zarzutu sprowadza się do kwestionowania faktu, że
Zamawiający nie wymaga posiadania przez system PSIM posiadania certyfikatu
dopuszczającego ten system do współpracy z systemami SAP i PPOŻ, a dopuszcza
możliwość zaoferowania systemu zdolnego jedynie do uzyskania takiego certyfikatu.
Tymczasem fakt dopuszczenia takiej możliwości znany był wykonawcom już z pierwotnego
brzmienia PFU, w którym w punkcie 2.4.1 lit t Zamawiający postanowił, że PSIM jako opcja
powinien posiadać niezbędne certyfikaty do współpracy z systemami SAP i PPOŻ lub też
powinien być zdolny do uzyskania niezbędnych certyfikatów na żądanie Zamawiającego (bez
dodatkowych kosztów po stronie zamawiającego). Wyjaśnienia z dnia 19 marca 2015 r.
dotyczyły wyłącznie formy udokumentowania spełnienia ww. wymogu, mają więc wobec tego
wymogu charakter wtórny. Zatem kwestionowanie takiej możliwości w terminie liczonym od
19 marca 2015 r. sprawia, że jest to zarzut spóźniony. Ponadto, jeśli nawet przyjąć, że
kwestionowany jest nie sam wymóg, ale rodzaj dokumentu wymaganego do przedłożenia (co
jednak nie wynika z treści zarzutu, Odwołujący bowiem wskazuje na nieprawidłowość
dopuszczenia możliwości zaoferowania systemu nieposiadającego certyfikatu), to istniejący
od początku brak postanowień w przedmiocie wymaganych dokumentów tym bardziej
powinien być kwestionowany na wcześniejszym etapie.
Dodatkowo jedynie wskazać należy, że w odpowiedzi na pytanie nr 4 z dnia 12 marca
2015 r. Zamawiający poinformował, że potwierdza, iż Platforma integrująca PSIM musi mieć
wymaganą certyfikację w zakresie współpracy z systemami PPOŻ lub złoży pisemne
oświadczenie, iż na żądanie Zamawiającego w okresie trwania gwarancji dostarczy taką
certyfikację bez dodatkowych kosztów ze strony Zamawiającego. Zatem nawet forma
udokumentowania spełniania wymogu została przez Zamawiającego określona wcześniej,
a wyjaśnienia z 19 marca 2015 r. stanowiły jedynie wyeliminowanie znajdujących się w tym
określeniu błędów gramatycznych, które jednak − w ocenie Izby − nie uniemożliwiały
prawidłowego odczytania treści. Niezależnie jednak od tego, jak już wyżej wspomniano, sam
brak bezwzględnego wymogu posiadania certyfikatu i dopuszczenie systemów zdolnych do
jego uzyskania był znany wykonawcom wcześniej i powinien być objęty odwołaniem na
wcześniejszym etapie postępowania. Obecnie zarzut ten należy uznać za spóźniony, co
sprawia, że nie mógł on być przedmiotem merytorycznej oceny Izby.
Wobec niestwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy,
odwołanie podlegało oddaleniu.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10
ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 3 pkt 1 i 2 lit. b rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od
odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania
(Dz. U. Nr 41, poz. 238).
Przewodniczący: ……………….