V CZ 119/05
POSTANOWIENIE
Dnia 26 października 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący)
SSN Zbigniew Strus
SSN Maria Grzelka (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa R. O.
przeciwko B. S. (obecnie K.)
o nakazanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26
października 2005 r., zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia
14 czerwca 2005 r., sygn. akt I ACa (…),
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę pozwanej o
wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
z dnia 26 listopada 2003 r. XI C (…) uznając, że, aczkolwiek w pewnym okresie
pozwana była ograniczona w możliwości uczestniczenia w postępowaniu przed Sądami
pierwszej i drugiej instancji, to jednak w postępowaniu apelacyjnym ustała niemożność
działania pozwanej w związku z czym bezzasadnie powoływała się ona na nieważność
postępowania z powodu pozbawienia możności działania. W zażaleniu pozwana
zarzuciła, że w okresie od dnia 8 października 2002 r. do dnia 6 października 2003 r.
była tymczasowo aresztowana co spowodowało u niej depresję i niemożność
rozpoznania znaczenia pisma sądowego zawiadamiającego o terminie rozprawy
apelacyjnej. Podniosła, że wcześniej nie docierała do niej żadna dokumentacja
dotycząca sprawy XI C (…), ponieważ przeznaczona dla niej korespondencja
poddawana była kontroli organów ścigania, natomiast odbierając zawiadomienie
2
o rozprawie apelacyjnej nie miała pojęcia, czego sprawa dotyczy. Na rozprawę przybyła,
ale z opóźnieniem. Skarżąca wskazała, że w tej sytuacji zachodziła podstawa do
wznowienia postępowania przewidziana w art. 401 pkt 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy uznał zażalenie za oczywiście bezpodstawne. Zgodnie z art. 401
pkt 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in., jeżeli
wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Nie
można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się wyroku
niemożność działania ustała.
Pozwana odebrała w dniu 5 listopada 2003 r. zawiadomienie o mającej się odbyć
w dniu 26 listopada 2003 r. o godz. 12.30 w sali nr 4, rozprawie przed Sądem
Apelacyjnym w sprawie oznaczonej sygnaturą I ACa (…). Pozwana stawiła się na
rozprawę po jej zamknięciu a przed ogłoszeniem wyroku. Następnie, w dniu 3 grudnia
2003 r. wniosła o doręczenie jej wyroku wraz z uzasadnieniem, w dniu 5 grudnia 2003 r.
złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, w dniu
15 grudnia 2003 r. wniosła o wstrzymanie nadania wyrokowi klauzuli wykonalności. W
dniu 30 stycznia 2004 r. ustanowiony dla pozwanej pełnomocnik z urzędu wniósł
kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 26 listopada 2003 r. Sąd
Najwyższy postanowieniem z dnia 3 czerwca 2004 r. odmówił przyjęcia kasacji do
rozpoznania.
Bez względu na ocenę przyczyn, z powodu, których pozwana nie uczestniczyła w
procesie w okresie do dnia 5 listopada 2003 r. nie może budzić wątpliwości, że od tego
dnia ewentualne, wynikające z naruszenia przepisów prawa pozbawienie pozwanej
możności działania ustało a pozwana wręcz podjęła określone działania zmierzające do
uchylenia lub zmiany niekorzystnego dla niej wyroku; tyle tylko, że działania te okazały
się nieskuteczne. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, aby pozwana mogła skutecznie
powoływać się na istnienie podstawy do wznowienia postępowania, wymienionej w art.
401 pkt 2 k.p.c. w kolejności trzeciej. Trafnie ocenił to Sąd Apelacyjny w zaskarżonym
postanowieniu. Zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814
w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c.