Sygn. akt III S 220/14
Dnia 13 stycznia 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący – Sędzia SO Magdalena Balion – Hajduk
Sędziowie SO Krystyna Hadryś
SR (del.) Roman Troll (spr.)
po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy
ze skargi (...) A. J., (...) spółki jawnej w Ż.
przy udziale Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Rejonowego w Żorach
na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie wszczętej z powództwa (...) A. J., (...) spółki jawnej w Ż. o zwolnienie spod egzekucji prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Żorach pod sygn. akt I C 1032/13
postanawia:
1. stwierdzić, iż w sprawie prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Żorach pod sygn. akt I C 1032/13 nastąpiła przewlekłość postępowania,
2. przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Żorach na rzecz skarżącej (...) A. J., (...) spółki jawnej w Ż. kwotę 2 000 zł (dwa tysiące złotych),
3. oddalić skargę w pozostałym zakresie,
4. zasądzić od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Żorach na rzecz skarżącej (...) A. J., (...) spółki jawnej w Ż. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego,
5. zwrócić skarżącej (...) A. J., (...) spółce jawnej w Ż. uiszczoną opłatę sądową od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych).
SSR (del.) Roman Troll SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Krystyna Hadryś
Sygn. akt III S 220/14
Dnia 31 października 2014 r. skarżąca (...) A. J., (...) spółka jawna w Ż. S. złożyła w Sądzie Rejonowym w Żorach skargę na naruszenie praw strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki wnosząc:
a. o stwierdzenie, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym w Żorach w sprawie o sygn. akt I C 1032/13 nastąpiła przewlekłość,
b. przyznanie na jej rzecz kwoty 15 000 zł,
c. zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wskazała, że postępowanie toczy się opieszale, gdyż pozew z 9 września 2013 r. nie został jeszcze rozpoznany, ponieważ pierwszą rozprawę wyznaczono na 5 listopada 2014 r., a wniosek o zabezpieczenie z 9 września 2013 r. rozpoznano dopiero 25 lipca 2014 r.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w Żorach, zgłaszając swój udział w sprawie, wniósł o jej oddalenie wskazując, że długa usprawiedliwiona nieobecność sędziego referenta i ilość spraw w jego referacie wskazują, że bezczynność była spowodowana zdarzeniami losowymi niezależnymi od sędziego i jego zwierzchników. Jednocześnie wskazał, że w sprawie wydano wyrok, którego uzasadnienie doręczono już stronie powodowej.
Sąd Okręgowy ustalił co następuje:
Skarżąca – reprezentowana przez fachowego pełnomocnika – dnia 9 września 2013 r. złożyła pozew o zwolnienie ruchomości spod egzekucji wraz z wnioskiem o zabezpieczenie nie dołączając dowodu uiszczenia opłaty od pozwu. Dnia 17 września 2013 r. ustalono, że opłaty nie uiszczono i dnia 19 września 2013 r. zwrócono pozew.
Dnia 2 października 2013 r. skarżąca przedstawiła dowód uiszczenia opłaty od pozwu z tego samego dnia, a następnie akta przedłożono sędziemu dnia 7 października 2013 r., zaś dnia 17 października 2013 r. uprawomocniono zarządzenie o zwrocie, nadano nową sygnaturę akt i przedstawiono akta sędziemu dnia 21 października 2013 r.
Dnia 5 marca 2014 r. wpłynęło pismo komornika z prośbą o udzielenie informacji.
Dnia 28 marca 2014 r. przekazano akta do referatu innego sędziego.
Dnia 16 maja 2014 r. zarządzono przedstawić akta asystentowi, co zostało wykonane 19 maja 2014 r.
Dnia 30 maja 2014 r. wpłynął monit komornika.
Dnia 15 lipca 2014 r. przekazano akta do referatu poprzedniego sędziego.
Dnia 25 lipca 2014 r. udzielono zabezpieczenia roszczeniu skarżącej i wyznaczono termin rozprawy na 5 listopada 2014 r. oraz doręczono pozew z zobowiązaniem do złożenia odpowiedzi w terminie 2 tygodni.
Na rozprawie dnia 5 listopada 2014 r. dopuszczono i przeprowadzono dowody. Tego samego dnia zapadł wyrok oddalający powództwo, w którym orzeczono także o kosztach postępowania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd, w celu wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty (...), uwzględniając charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Przewlekłość postępowania to brak czynności zmierzających do rozstrzygnięcia, zachodzący dłużej niż jest to konieczne do rozważenia sprawy bądź zgromadzenia dowodów, chodzi zatem o to, by czynności zmierzające do wydania orzeczenia kończącego zabierały odpowiednią ilość czasu, czyli odbywały się bez zbędnej zwłoki (por. art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki). Zbędną zwłoką nie jest przy tym każdy upływ czasu, ale dopiero nadmierne odstępstwo od czasu zwykle koniecznego dla wykonania określonych czynności, dlatego przewlekłość postępowania zachodzi wówczas, gdy zwłoka w czynnościach jest nadmierna (rażąca) i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. [Por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2013 r. KSP 3/13, LEX nr 1318217, postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2013 r. sygn. akt II S 33/12, Lex 1246709; por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II S 28/10 - KZS 2010/11/50, LEX nr 783363].
W rozpoznawanej sprawie doszło do przewlekłości postępowania w okresie od 21 października 2013 r. do 25 lipca 2014 r. Wówczas nie wykonywano żadnych merytorycznych czynności, a stan ten utrzymywał się przez 9 miesięcy i nie znajdował żadnego uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. W pozostałych okresach czynności były wykonywane terminowo, a na wyznaczonym terminie rozprawy dnia 5 listopada 2014 r. wydano wyrok. Oczywistym jest, iż oceniając zaistnienie przewlekłości postępowania trzeba także uwzględniać obowiązek sądu rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki wszystkich wniesionych spraw, ale nie zmienia to faktu, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność trwała nie z uwagi na potrzebę dokonywania czynności w innych sprawach, lecz z uwagi na przekazywanie sprawy pomiędzy referatami sędziów.
Mając powyższe na uwadze w oparciu:
a. o art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki należało orzec jak w pkt. 1 sentencji, gdyż w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, której okres wynosi 9 miesięcy,
b. o art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki należało orzec jak w pkt. 2 i 3 sentencji zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 2 000 zł jako odpowiednią z uwagi na stan jej niepewności co do wyniku postępowania i okres oczekiwania na rozstrzygnięcie,
c. o art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w związku z art. 98 § 1 i 3 kpc, art. 99 kpc oraz § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 461) należało orzec jak w pkt. 4 sentencji, gdyż skarżąca jest reprezentowana przez adwokata, którego minimalne wynagrodzenie wynosi 120 zł,
d. o art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki należało orzec jak w pkt. 5 sentencji, albowiem skargę uwzględniono.
SSR (del.) Roman Troll SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Krystyna Hadryś