Sygn. akt IV U 454/13
Dnia 22 sierpnia 2013r.
Sąd Okręgowy we Włocławku IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSO Hanna Wujkowska
Protokolant: sekr. sądowy Violetta Wysocka - Adryan
po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2013r. we Włocławku na rozprawie
sprawy E. D.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
o wypłatę niezrealizowanego świadczenia
na skutek odwołania E. D.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.
z dnia 28 marca 2013r. znak:(...)
zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że nakazuje wypłacenie E. D. niezrealizowanego świadczenia za okres od 4 lutego 2013r. do 31 marca 2013r. - po zmarłej w dniu 18 marca 2013r. M. G..
Sygn. Akt IV U 454/13
Decyzją z dnia 2 kwietnia 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił E. D. wypłaty niezrealizowanego świadczenia za okres od 4 lutego 2013r. do 31 marca 2013r. po zmarłej w dniu 18 marca 213r. M. G..
Jako podstawę powyższej decyzji wskazano fakt, iż wnioskodawczyni nie należy do kręgu osób uprawnionych do niezrealizowanego świadczenia w rozumieniu art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
E. D. w dniu złożyła odwołanie do powyższej decyzji wskazując, iż zmarła M. G. pozostawała na jej utrzymaniu co w świetle powołanego przez organ rentowy przepisu uprawnia ją do wypłaty niezrealizowanego przez zmarłą świadczenia.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż wnioskodawczyni nie należy do osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłej M. G. co przesądza w ocenie organu rentowego o zasadności wydanej decyzji.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
M. G. nie posiadając własnych dochodów pozostawała na utrzymaniu męża W. posiadając jedynie zasiłek pielęgnacyjny. Źródło utrzymania małżonków stanowiła emerytura otrzymywana przez W. G. z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.. W. G. zmarł 4 lutego 2013r. Małżonkowie G. nie posiadali dzieci.
Dowód: kopia aktu zgonu k. 8v akt organu rentowego, PIT 11A k. 26, zeznania P. D. nagranie rozprawy z dnia 27.06.2013r. k. 20 akt 00:10:04-00:17:42, zeznania A. J. nagranie rozprawy z dnia 8.08.2013r. k. 29 akt 00:08:05-00:13:53, zeznania A. S. nagranie rozprawy z dnia 8.08.2013r. k. 29 akt 00:16:26-00:23:14, zeznania wnioskodawczyni nagranie rozprawy z dnia 8.08.2013r. k. 29 akt 00:25:31-00:30:51, decyzja z dnia 13.03.2013r k. 26
Po śmierci męża M. G. złożyła wniosek o przyznanie jej renty rodzinnej, która przyznana została decyzją z dnia 6 marca 2013r. W dniu 18 marca 2013r. M. G. zmarła, nie otrzymawszy przed tą datą przyznanego jej świadczenia.
Dowód: 1-6, wniosek k. decyzja k.11, kopia aktu zgonu k. 19- akt organu rentowego
Po śmierci męża M. G. nie posiadała żadnych dochodów ani majątku. Oszczędności jej i małżonka spożytkowane zostały podczas choroby W. G.. M. G. zamieszkiwała w budynku na nieruchomości darowanej uprzednio P. i E. małżonkom D. – w ramach ustanowionej na jej rzecz służebności osobistej. Koszty opału i dostaw mediów do budynku ponoszone były przez E. D.. Ona także opłacała koszty leków i wyżywienia oraz zakupu środków czystości dla M. G.. Opłatę za usługi opiekuńcze świadczone M. G. za miesiąc marzec 2013r. uiściła E. D..
Dowód: kopia umowy z dnia 30.10.1991r k. 4-5, dowód wpłaty k. 26 zeznania P. D. nagranie rozprawy z dnia 27.06.2013r. k. 20 akt 00:10:04-00:17:42, zeznania A. J. nagranie rozprawy z dnia 8.08.2013r. k. 29 akt 00:08:05-00:13:53, zeznania A. S. nagranie rozprawy z dnia 8.08.2013r. k. 29 akt 00:16:26-00:23:14, zeznania wnioskodawczyni nagranie rozprawy z dnia 8.08.2013r. k. 29 akt 00:25:31-00:30:51
Sąd zważył co następuje:
Stam faktyczny ustalony w przedmiotowej sprawie pozostawał w znacznej części poza sporem. Przede wszystkim w istocie bezspornym pozostawało (w braku zakwestionowania przez organ rentowy), iż źródło utrzymania małżonków G.stanowiła emerytura W. G., przy jednoczesnym braku własnych dochodów jego małżonki ( za wyjątkiem zasiłku opiekuńczego). W tym zakresie okoliczności faktyczne znajdowały również pełne potwierdzenie w treści dokumentów zawartych w aktach organu rentowego a także w treści spójnych zeznań P. D., A. S., A. J.i E. D.. Poza sporem pozostawało również – w braku zakwestionowania przez organ rentowy, iż małżonkowie G.nie posiadali dzieci ani też innych osób pozostających na utrzymaniu M. G.. W sprawie nie budziło także wątpliwości - w świetle zgromadzonego materiału dowodowego zarówno w postaci dokumentów jak i konsekwentnych i potwierdzających się nawzajem zeznań wszystkich świadków oraz samej wnioskodawczyni, w braku przy tym podważenia ich jakimikolwiek innymi dowodami - iż M. G.nie uzyskiwała żadnych innych dochodów po śmierci współmałżonka i - nie posiadając żadnego majątku - korzystała z pomocy E. D.i jej męża. Spójne i konsekwentne zeznania świadków oraz samej wnioskodawczyni (nie podważone przy tym w żaden sposób w toku całego postępowania) pozwoliły na ustalenie w tym zakresie, iż w istocie wszelkie koszty związane z utrzymaniem i leczeniem M. G.ponoszone były przez wnioskodawczynię. To ona bowiem ponosiła opłaty za dostawę mediów, finansowała zakup środków czystości, wyżywienia i leków. Jednocześnie powołane dowody – w szczególności spójne w tym zakresie zeznania wnioskodawczyni i jej męża w sposób jasny i jednoznaczny wskazywały przyczyny takiego stanu rzeczy związane z jednej strony z niekwestionowanym brakiem bliższych krewnych M. G.jak i z poczuciem wdzięczności względem niej, w związku z dokonaną przez małżonków G.na rzecz E. D.i jej męża darowizną prawa własności nieruchomości.
Zgodnie z art. 136 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenia określone ustawą, świadczenia należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. Jak już wskazano w przedmiotowej sprawie nie budziło wątpliwości, iż M. G. nie posiadała dzieci (ani innych osób pozostających na jej utrzymaniu) zaś jej mąż zmarł przed nią. Niewątpliwie więc niezrealizowane świadczenie ubezpieczenia społecznego nie mogło zostać wypłacone osobom należącym do pierwszego kręgu osób uprawnionych w świetle powołanego przepisu, w ramach którego z kolei pierwszeństwo określone jest wspólnym zamieszkaniem z osobą, której przysługiwało stosowne świadczenie z ubezpieczenia społecznego. W kontekście postanowień art. 67 powołanej ustawy nie budzi także wątpliwości, iż E. D. nie należy do osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłej M. G..
W tym zakresie spornym pozostawał jedynie w istocie zakres osób uprawnionych do wypłaty niezrealizowanego świadczenia po śmierci osoby uprawnionej w rozumieniu powołanego przepisu. W ocenie bowiem organu rentowego świadczenie takie może być wypłacone osobie, na której utrzymaniu pozostawał uprawniony tylko gdy osoba ta należy do kręgu uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłym. Według zaś wnioskodawczyni wystarczającym warunkiem uzasadniającym żądanie wypłaty niezrealizowanego świadczenia jest pozostawanie zmarłej M. G. na jej utrzymaniu, przy braku osób uprawnionych do tegoż świadczenia w pierwszej kolejności.
Treść art. 136 powołanej ustawy, określając drugi krąg osób uprawnionych do uzyskania niezrealizowanego świadczenia po osobie zmarłej posługuje się spójnikiem „lub”. Sformułowanie to odpowiada logicznie alternatywnie nierozłącznej a co za tym idzie nie sposób przyjąć by powołany przepis wymagał kumulatywnego a nie alternatywnego spełnienia powołanych w nim przesłanek. Stąd też uznać należy, iż dla wypłaty niezrealizowanego świadczenia w przedmiotowej sprawie ( przy braku osób uprawnionych do takiej wypłaty w pierwszej kolejności) wystarczającym jest pozostawanie zmarłej osoby uprawnionej na utrzymaniu wnioskodawcy (bez konieczności jednoczesnej przynależności tejże osoby do kręgu osób uprawnionych do renty rodzinnej po zmarłej). W tym zaś zakresie – jak już wskazano zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie, iż M. G. pozostawała na utrzymaniu E. D.. Fakt bowiem ponoszenia nie tylko opłat za dostawę mediów ale także kosztów wyżywienia czy też zakupu leków i środków czystości dla M. G. niewątpliwie wypełnia definicję pozostawania na utrzymaniu, tym bardziej, iż M. G. po śmierci współmałżonka pozostała w istocie bez jakichkolwiek dochodów (z wyjątkiem zasiłku pielęgnacyjnego).
Wobec powyższego zgodnie z art. 477 14 § 2 k.p.c. orzeczono o zmianie zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 136 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nakazano organowi rentowemu wypłacenie E. D. niezrealizowanego świadczenia za okres od 4 lutego do 31 marca 2013r. – po zmarłej M. G..