Sygn. akt IV Ca 751/16
Dnia 30 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy w Płocku IV Wydział Cywilny - Odwoławczy
W składzie następującym :
Przewodniczący: SSO Wacław Banasik (spr)
Sędziowie: SO Elżbieta Włodarczyk
SO Renata Wanecka
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2016 r. w P.
sprawy z wniosku B. S.
z udziałem G. S., A. K. (1), M. M., L. K., J. K., A. K. (2), T. K., M. R., K. D., R. D., F. G., M. G., S. G. - T.
o wpis prawa własności
na skutek apelacji B. S., K. D., R. D., F. G., M. G., S. G. - T.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 23 czerwca 2016 r.
sygn. akt Dz. Kw. PL1C/00002586/16
postanawia:
oddalić apelację.
IV Ca 751/16
W dniu 7 marca 2016 roku do Sądu Rejonowego w Ciechanowie wpłynął wniosek B. S. o wpisanie jej jako współwłaścicielki w udziale 1/6 części w dziale II księgi wieczystej nr (...) (aktualny numer (...)) prowadzonej dla zabudowanej działki oznaczonej numerem ewidencyjnym (...) o pow. 0,1031 ha położonej w miejscowości G., na podstawie postanowień o stwierdzenie nabycia spadku po W. i T. G. (1). Do wniosku załączono: odpisy prawomocnych postanowień Sądu Rejonowego w Pułtusku I Wydziału Cywilnego z dnia 24 maja 1999 roku, w sprawach o sygn. akt I Ns 25/99 oraz I Ns 26/99, kserokopię decyzji Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 5 marca 2008 r., nr (...), protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 6 marca 2009 r., kserokopię wykazu działek pochodzących z nieruchomości ziemskiej stanowiącej byłą własność W. i T. G. (1) położonych w G..
Sąd Rejonowy w Ciechanowie postanowieniem z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie Dz.Kw./ (...) wniosek ten oddalił.
Na podstawie art. 626 ( 8 )§ 2 k.p.c. Sąd Rejonowy ustalił, że księga wieczysta (...) jest prowadzona dla działki gruntu o numerze ewidencyjnym (...), położonej w miejscowości G. gmina G., o pow. 0,1031 ha. Jako właściciele wpisane są w udziałach po ½ G. S. oraz A. K. (1), na podstawie aktu notarialnego – umowy darowizny z dnia 27 lutego 1946 roku, sporządzonego przez A. S. – notariusza przy wydziale hipotecznym Sądu Grodzkiego w C., Repertorium (...), oraz postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po T. G. (2) (postanowienie z dnia 10 grudnia 1999 r. Sądu Rejonowego w Ciechanowie, sygn. akt I Ns 392/99) oraz J. G. (postanowienie z dnia 24 października 2005 r. Sądu Rejonowego w Ciechanowie, sygn. akt I Ns 376/05 wraz postanowieniem uzupełniającym z dnia 29 września 2008 r., sygn. akt I Ns 448/08). Tym samym wniosek B. S. o wpisanie jej jako właścicielki w udziale 1/6 części oraz innych osób Sąd rejonowy oddalił z uwagi na nie wykazanie następstwa prawnego po T. G. (2) oraz J. G.. Z załączonych dokumentów, w szczególności postanowień spadkowych (sygn. I Ns 25/99, I Ns 26/99), nie wynika, iż wskazywane przez wnioskodawczynię osoby nabyły prawa, w tym prawo własności przedmiotowej nieruchomości.
Umową darowizny z dnia 27 lutego 1946 roku W. i T. małżonkowie G. darowali swojemu synowi T. G. (2) m.in. nieruchomość objętą księgą wieczystą nr (...). Spadek po nim, w tym gospodarstwo rolne, nabyli w udziałach po 1/3 J. G., G. S. oraz A. K. (1). Spadek zaś po J. G. nabyły w udziałach po ½ G. S. oraz A. K. (1). Wpisy w powołanej księdze wieczystej są prawomocne. Stąd załączone przez wnioskodawczynię postanowienia spadkowe po W. i T. małżonków G. nie mogą stanowić podstawy wpisu w powołanej księdze wieczystej.
Apelację od tego postanowienia złożyli wnioskodawczyni B. S. i uczestnicy postępowania K. D., R. D., F. G., M. G. i S. G. – T.. Zarzucili oni Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 628 8 § 1 i 2 k.p.c i art. 629 9 k.p.c. przez przyjęcie, że zachodzą przeszkody do dokonania wpisu, a złożone dokumenty nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku. Apelujący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie wniosku i zasądzenie kosztów postepowania za obie instancje.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja nie jest zasadna.
Kognicja sądu wieczystoksięgowego jest ograniczona do zakresu wyznaczonego przez art. 626 8 § 2 k.p.c., czyli że sądy w obu instancjach badają tylko treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. W tym postępowaniu kontrola zaskarżonego orzeczenia dokonywana przez sąd drugiej instancji na skutek wniesionej apelacji jest wobec tego ograniczona tylko do tego, czy w świetle dokumentów załączonych do wniosku i którymi dysponował sąd pierwszej instancji, była podstawa do dokonania bądź odmowy wpisu, zgodnie z wnioskiem o wpis. Sąd Rejonowy oddalił wniosek. Podstawą tego postanowienia była dotychczasowa treść księgi wieczystej i zawarte w jej aktach dokumenty. Wnioskodawczyni nie przedstawiła dowodów z dokumentów, w formie przewidzianej przepisem art. 31 ust 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, wskazujących na zasadność jej wniosku. W tej sytuacji Sąd Rejonowy był zobligowany do oddalenia wniosku na podstawie art. 626 8 § 2 k.p.c.
Zawarte w apelacji zarzuty naruszenia prawa procesowego nie są zasadne. Warto apelującym przypomnieć, że prowadzenie ksiąg wieczystych oparte jest na zasadzie tzw. ciągłości wpisów, określanej w doktrynie także jako zasada wpisu uprzedniego. Zgodnie z art. 34 u.k.w.h. wpis może nastąpić, jeżeli osoba, której prawo ma być wpisem dotknięte, jest lub zostaje jednocześnie wpisana do księgi wieczystej jako uprawniona, z tym uproszczeniem co do wpisów w dziale II, że dla ujawnienia właściciela wystarcza, aby następstwo prawne po osobie wpisanej jako właściciel zostało wykazane odpowiednimi dokumentami. Przepis ten jest zbieżny z treścią art. 626 8 § 2 k.p.c. wskazującego, że kognicją sądu objęte jest badanie treści księgi wieczystej oraz z art. 3 ust. 2 u.k.w.h. zawierającym domniemanie prawne, że prawo wykreślone nie istnieje. W konsekwencji osoba ubiegająca się o wpis musi albo wykazać wprost, że jest następcą prawnym osoby aktualnie wpisanej, albo przedstawić i wykazać ciąg następstw prawnych po niej. Dowody przejścia, ustanowienia, zmiany lub wygaśnięcia prawa, które ma być wpisane, powinny zatem pochodzić od lub dotyczyć takiej osoby i mieć formę dokumentu (z wyjątkiem sytuacji gdy wpis jest dokonywany bezpośrednio na podstawie przepisu prawa). Oznacza to, że nie jest dopuszczalne wwiązanie się w następstwo prawne po jednym z podmiotów, którego wprawdzie dotyczył wpis prawa własności dokonany wcześniej, ale został wykreślony, albo podmiotu który sam, lub którego poprzednik prawny, nie był w ogóle ujawniony w księdze wieczystej. Tymczasem apelujący nie wywodzą swego uprawnienia od osób wpisanych w księdze wieczystej, usiłując przeforsować jako podstawę wpisu konkurencyjny tytuł własności.
Apelujący ignoruje przy tym fakt, że tytuł własności do nieruchomości objętej księgą wieczystą (...) nie jest następstwem dziedziczenia po W. i T. G. (1) lecz konsekwencją umowy darowizny z dnia 27 lutego 1946 roku i dziedziczenia po T. i J. G.. Osoby aktualnie wpisane w dziale II księgi wieczystej (...) wywodzą swój tytuł prawny od T. i J. G., na podstawie prawidłowo zastosowanego przepisu art. 34 u.k.w.h. W postepowaniu wieczystoksięgowym nie jest dopuszczalne kwestionowanie prawidłowości dotychczasowego wpisu prawa własności i zastąpienie go innym. temu celowi służy instytucja uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Z podanych wyżej względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację.