Sygn. akt VI Cz 405/17
Dnia 13 kwietnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Częstochowie VI Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Hanna Morejska spr.
Sędziowie: SSO Halina Garus SSO Janina Ignasiak
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu13 kwietnia 2017 r..
sprawy egzekucyjnej wierzycieli: Banku (...) w P., Banku (...) w Ż., Banku (...) we M., ZPUH (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., Przedsiębiorstwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż., L. (...), T. (...) Spółki Jawnej z siedzibą w C., G. (...)Spółki Akcyjnej z siedzibą we W., T. (...) z siedzibą w C.
przy udziale wierzycieli hipotecznych:
Skarbu Państwa-Dyrektora (...)w K., Banku Spółdzielczego w P., Zakładu (...)w W.
z udziałem dłużników K. K. i U. K.
egzekucja z nieruchomości
na skutek zażalenia dłużnika K. K.
od postanowienia Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 9 stycznia 2017r.
sygn. akt XV Co 5855/14
postanawia: 1. oddalić zażalenie
2. zasądzić od dłużnika K. K. na rzecz nabywcy Spółki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w L. kwotę 900 ( dziewięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 24 maja 2016 Sąd Rejonowy w C. udzielił przybicia co do prawa własności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) o pow. 0,2031 ha i działki nr (...) o pow. 0,2100 zabudowanej dwukondygnacyjnym budynkiem biurowym o pow. 219,77 m kw , budynkiem magazynowym o pow. użytkowej 117,21 m kw. oraz budynkiem warsztatowo – garażowym o pow. użytkowej 231,57 m kw. dla której Sąd Rejonowy w C. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) należącej uprzednio do dłużników K. K. i U. K. będącej przedmiotem przetargu w dniu 17 maja 2016 r. – na zacz Spółki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w L. za cenę 770.550,00 zł.
Zażalenie na postanowienie złożyli dłużnicy twierdząc ogólnie że zaskarżają postanowienie o przybiciu z uwagi na brak umocowania prokurenta na dokonania czynności w postaci zakupu nieruchomości dla O. (...) Sp.z o o sp k na rzecz
której udzielono przybicia.
Sąd Okręgowy postanowieniem 1 grudnia 2016 zażalenie oddalił . Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 stycznia 2016 Sąd Rejonowy przysądził prawo własności nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (...) o pow. 0,2031 ha i działki nr (...) o pow. 0,2100 zabudowanej dwukondygnacyjnym budynkiem biurowym o pow. 219,77 m kw , budynkiem magazynowym o pow. użytkowej 117,21 m kw. oraz budynkiem warsztatowo – garażowym o pow. użytkowej 231,57 m kw. dla której Sąd Rejonowy w C. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW Nr (...) należącej uprzednio do dłużników K. K. i U. K. na rzecz Spółki (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki komandytowej z siedzibą w L. za cenę 770.550,00 zł.
Stan faktyczny prawny sprawy na obecnym etapie postępowania przedstawia się następująco; Zarządzeniem z dnia 23 grudnia 2016 nabywca został zobowiązany do uiszczenia pozostałej ceny nabycia w kwocie 513 700, 00 w terminie dwóch tygodni pod rygorem wygaśnięcia skutków przybicia . W/w kwotę nabywca uiścił w dniu 3 stycznia 2017 . Ponieważ nabywca spełnił warunki licytacyjne z mocy art. 998 kpc postanowiono jak wyżej.
Zażalenie na postanowienie złożył dłużnik zarzucają ogólnie brak umocowania prokurenta spółki do nabycia spornej nieruchomości i naruszenie art. 967 kpc gdyż nabywca nie uiścił zapłaty za nieruchomość w terminie. Nadto prokurent miał zgodę na nabycie spornej nieruchomości tylko do 2016 roku a przysądzenie własności nastąpiło już w 2017 roku.
Sąd Okręgowy stwierdza ze zażalenie nie jest zasadne z przyczyn następujących. Przysądzenie własności jest kolejnym, po licytacji zakończonej przybiciem, etapem postępowania związanego z egzekucją z nieruchomości. Z mocy art. 998 § 1 k.p.c., po uprawomocnieniu się przybicia i wykonaniu przez nabywcę warunków licytacyjnych Sad wydaje postanowienie o przysadzeniu własności. Z powyższego zatem wynika, że warunkiem przysądzenia własności jest uprawomocnienie się postanowienia o przybiciu oraz spełnienie przez nabywcę warunków licytacyjnych.
Postanowienie w przedmiocie przysądzenia własności sąd wydaje z urzędu, bez konieczności składania wniosku w tym przedmiocie przez nabywcę czy uczestników postępowania.
Na postanowienie co do przysądzenia własności przysługuje zażalenie. Podstawą zażalenia nie mogą być uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia (art. 998 § 2 W utrwalonym orzecznictwie Sadu Najwyższego do którego Sad Okręgowy w pełni się przychyla podkreślono że egzekucja z nieruchomości składa się z kilku chronologicznie po sobie następujących faz, zarówno gdy chodzi o czynności przed licytacją, jak i po licytacji. Nieprawidłowości w toku licytacji (art. 972-986 k.p.c.) mogą być usuwane za pomocą skargi na czynności komornika (art. 986 k.p.c.).
Ostatnią fazą postępowania egzekucyjnego jest przysądzenie własności (art. 998-1103 k.p.c.). Po uprawomocnieniu się przybicia i wykonaniu przez nabywcę warunków licytacyjnych lub postanowienia o ustaleniu ceny nabycia i wpłaceniu całej ceny przez Skarb Państwa sąd wydaje postanowienie o przysądzeniu własności (art. 998 § 1 k.p.c.).
Jak widać z tego unormowania, przesłanką wydania postanowienia o przysądzeniu własności jest prawomocność postanowienia o przybiciu. Do tej przesłanki (w czym się wyraża swoistość konstrukcji prawnej) nawiązuje bezpośrednio unormowanie zawarte w art. 998 § 2 zdanie drugie k.p.c., w myśl którego podstawą zażalenia nie mogą być uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia. Tego rodzaju uregulowanie daje wyraz zapatrywaniu ustawodawcy co do waloru prawnego postanowienia o przybiciu, skutków jego uprawomocnienia się w postaci wyłączenia kontroli w trybie środka prawnego (zażalenia) postanowienia o przybiciu w następnej, kolejnej fazie postępowania egzekucyjnego, a mianowicie w postępowaniu, w którym wydaje się postanowienie o przysądzeniu własności.
Zażalenie na postanowienie o przysądzeniu własności może opierać się na wielu różnorodnych podstawach. W żadnym jednak razie - i na tym polega swoisty sens unormowania, stojącego na gruncie prawomocności postanowienia co do przybicia - podstawą zażalenia nie mogą być uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia. W związku z wysuniętymi wątpliwościami wymaga rozważenia także kwestia, którą można ująć w postaci następującego pytania: czy pojęcie "uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia" w rozumieniu art. 998 § 2 zdanie drugie k.p.c. obejmuje wszelkie możliwe uchybienia, bez względu na ich charakter i powagę, czy też tylko niektóre kategorie uchybień, charakteryzujące się mniejszą wagą?
Otóż wątpliwość tę należy rozstrzygnąć w tym sensie, że wszystkie uchybienia, o których mowa jest w art. 998 § 2 zdanie drugie k.p.c., należy traktować w świetle tego przepisu w sposób jednolity, bez możliwości wyłączenia jakichkolwiek uchybień sprzed uprawomocnienia się przybicia. Wniosek ten wynika z reguły interpretacyjnej, według której jeżeli ustawa nie dokonuje rozróżnień, brak jest podstaw do ich formułowania. O tym, że przepis prawny w jednolity sposób nakazuje traktować wszystkie uchybienia sprzed uprawomocnienia się przybicia, świadczy określenie ich jako uchybień, których dopuszczono się do czasu uprawomocnienia się przybicia, a więc uchybień, które powstały we wcześniejszej fazie. Następuje swoiste, związane z prawomocnością, sprekludowanie możności podnoszenia uchybień procesowych oraz innych wadliwości postępowania i orzekania. Przy wykładni art. 998 § 2 zdanie drugie k.p.c. należy mieć również na względzie przepis ogólny, według którego w postępowaniu egzekucyjnym zażalenie na postanowienie sądu przysługuje w wypadkach w ustawie przewidzianych.
( tak SN w a sprawie IIICZP 69/72 )
Zatem zarzut co do wygaśnięcia zgody na nabycie nieruchomości przez prokurenta jest bezprzedmiotowy gdyż przysądzenie własności jak wyżej wskazano dotyczy kolejnej fazy postępowania egzekucyjnego i w postępowaniu tym Sąd jest związany postanowieniem o przybiciu podobnie jak nabywca . Odnośnie umocowania dla prokurenta to wynika ono z powołanej przez Sąd Rejonowy uchwały z dnia 4 maja 2016. (k. 72) Nadto jak wynika z wypisu KRS prokurent A. B. jest prokurentem samoistnym i może reprezentować spółkę nabywcę .(k. 38 ) za wyjątkiem ograniczeń wynikających z art. 109 (3 ) kpc. Nadto z mocy art. . 967. Kpc po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu komornik wzywa licytanta, który uzyskał przybicie (nabywcę), aby w ciągu dwóch tygodni od dnia otrzymania wezwania złożył na rachunek depozytowy Ministra Finansów cenę nabycia z potrąceniem rękojmi złożonej w gotówce. Na wniosek nabywcy komornik może oznaczyć dłuższy termin uiszczenia ceny nabycia, nieprzekraczający jednak miesiąca. W przedmiotowej sprawie w dniu 27 grudnia 2016 wezwano nabywcę do wpłacenia ceny nabycia i cena ta została uiszczona 3 stycznia. 2017 roku zatem w terminie
Mając powyższe na względzie powyższe zażalenie oddalono z mocy art. 385 kpz w zw.z art. 397par.2 kpc. . W postępowaniu egzekucyjnym stronami w rozumieniu procesowym są wierzyciele i dłużnik . Jednakże w utrwalonych poglądach doktryny przyjmuje się że w postępowaniu tym występują także inni uczestnicy postępowania egzekucyjnego ( np. osoby i uczestniczące w przetargu , nabywcy nieruchomości ) . Nie budzi także wątpliwości że podmioty te mogą działać w postępowaniu egzekucyjnym samodzielnie lub przez pełnomocników . ( tak np „.Sądowe postępowanie egzekucyjne – A. Marciniak LexisNexis W – wa 2011 str129- 130 ) W istocie zatem działają one na prawach strony . Dlatego z mocy art. 98 kpc należało zasądzić od dłużników jako strony przegrywającej koszty zastępstwa procesowego dla nabywcy żądanie w odpowiedzi na zażalenie. Koszty ustalono w oparciu o par. 6 pkt.7 w zw.z par. 10pkt.7 i par. 12pkt ust2 pkt.1 Rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z 28.09. 2002 w sprawie opłat za czynności radców prawnych …. (Dz. U. 2013 .490 ze zm ) w z.w z par.21 Rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z 22 .10. 2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. 2015 .1804 ) gdyż postępowanie wszczęto w 2014 roku. Dłużnicy złożyli wniosek o zwolnienie od opłat od zażalenia wraz z zażaleniem . Ponieważ jednak opłacili zażalenie Sąd Rejonowy winien umorzyć w tym zakresie postępowanie jako bezprzedmiotowe,