Sygn. akt IX U 1255/16
Dnia 14 grudnia 2016 r.
Sąd Okręgowy___________________ w Gliwicach Wydział IX
Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku
w składzie:
Przewodniczący: |
SSO Barbara Kużdrzał-Kiermaszek |
Protokolant: |
Monika Holona |
przy udziale
po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2016r. w Rybniku
sprawy z odwołania M. Z. (Z.)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.
o podleganie ubezpieczeniom społecznym
na skutek odwołania M. Z.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R.
z dnia 25 czerwca 2014r. Znak (...)- (...)
oddala odwołanie.
Sędzia
Sygn. akt IX U 1255/16
Decyzją z dnia 25 czerwca 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. na podstawie art. 83 ust. 1 i 2, art. 38, art. 6 ust.1 pkt 5, art. 13 pkt 4, art.14 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdził, że ubezpieczona M. Z., jako osoba prowadząca działalność gospodarczą nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, wypadkowemu oraz nie podlega dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu od 07.03.2014r.
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż cała zgromadzona w sprawie dokumentacja nie daje podstaw, by uznać faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej. Po analizie dokumentacji znajdującej się w Kompleksowym Systemie Informatycznym organ rentowy uznał, iż działalność nie była prowadzona w celu uzyskania środków utrzymania, nie była prowadzona w celach zarobkowych, a jedynie w celu uzyskania świadczenia, jakim jest zasiłek macierzyński.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ubezpieczona domagając się zmiany decyzji, gdyż działalność faktycznie prowadziła i wskazała, że nadal wykonuje czynności zawiązane z firmą.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 13.5.2015r tut. sąd zmienił zaskarżoną decyzję ten sposób, iż ustalił, że ubezpieczona podlega ubezpieczeniom społecznym od 7.3.2014r.
Ubezpieczona M. Z., urodzona w dniu (...), od dnia 07.03. 2014r. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w J. w zakresie działalności agentów turystycznych.
Ubezpieczona ma wykształcenie wyższe o kierunku turystyka.
Od 20.04.2010r. ubezpieczona zatrudniona była na podstawie umowy o pracę w biurze (...) w J.. Od 16.01.2013r., z tytułu umowy o pracę, przebywała na urlopie wychowawczym.
Z tytułu działalności gospodarczej jw. ubezpieczona od dnia 07.03.2014r. dokonała zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z podstawą wymiaru składki za marzec 2014r. – 1.812,58zł, za kwiecień 2014r. – 224,76zł (ubezpieczona pracowała w ramach działalności do dnia 04.04.2014r., w którym to dniu urodziła dziecko).
W okresie od 07.03.2014r. do dnia porodu praca ubezpieczonej w ramach działalności gospodarczej polegała przede wszystkim na współpracy z Ł. K. (...), z którym w dniu 10.03.2014r. zawarła umowę na czas nieokreślony, zgodnie z którą ubezpieczona zobowiązała się wykonywać czynności na rzecz Ł. K. w zakresie obsługi klientów, podpisywania umów z klientami, sprawdzaniem rozliczeń z klientami. Za wykonanie tych czynności ubezpieczona miała wystawiać faktury do dnia 1-go każdego miesiąca następującego po miesiącu, w którym została wykonana usługa. Ł. K. potrzebował osoby do pomocy w Biurze (...) i ustalił z ubezpieczona, że będzie dla niego wykonywać czynności w ramach własnej działalności gospodarczej.
Ubezpieczona pracę jw. w ramach działalności gospodarczą wykonywała zarówno w biurze (...) przy ul. (...) w J., jak i w domu. W biurze wykonywała głównie czynności związane z obsługą klienta, a w domu wykonywała czynności związane z dokumentacją – ofertami, czynności na stronach internetowych.
Ubezpieczona faktycznie po wykonaniu czynności jw. wystawiała faktury co miesiąc na kwoty, które wspólnie z Ł. K. ustaliła na podstawie wykonanych czynności, czasu poświęconego pracy.
Ł. K. nie nadzorował pracy ubezpieczonej wykonywanej w ramach działalności gospodarczej ubezpieczonej.
W czasie, gdy ubezpieczona wykonywała u Ł. K. pracę na podstawie umowy o pracę, pracowała codziennie przez osiem godzin, prace wykonywała w biurze, wykonywała czynności zlecone przez pracodawcę zarówno przy obsłudze klienta, jak i pozostałe prace biurowej, pod codziennym nadzorem pracodawcy. Ubezpieczona będąc pracownikiem biura podróży przedstawiała klientom wyłącznie oferty biura (...).
W dniu 26.03.2014r. ubezpieczona jako prowadząca działalność gospodarczą zawarła umowę o usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych z Biurem (...) w J.
Ubezpieczona, z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, za miesiące kwiecień i maj 2014r. wykazała przychód w wysokości 1.056,91zł. Koszty wyniosły 436,41zł.
W dniu 04.04.2014r. ubezpieczona urodziła dziecko i do końca kwietnia nie wykonywała pracy związanej z działalnością gospodarcza. Wznowiła ją od maja 2015r.
Celem prowadzonej działalności gospodarczej ubezpieczonej była działalność polegająca na sprzedaży imprez turystycznych różnych biur podróży, pośrednictwa w sprzedaży takich ofert, w tym ofert biura (...). Umowy agencyjne z innymi biurami podróży uprawniające ubezpieczoną do pośrednictwa w sprzedaży imprez turystycznych ubezpieczona podpisała pod koniec 2014r., tj. we wrześniu, październiku, listopadzie 2014r.
Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd uznał, że:
Odwołanie ubezpieczonej zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art.6 ust.1 pkt.5 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013r., poz. 1442 z późn. zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą.
W myśl art.13 pkt.4 powołanej ustawy, osoby te podlegają tym ubezpieczeniom
od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania
tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej
Osoby prowadzące działalność gospodarczą podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym obowiązkowo podlegają również - stosownie do art.12 ust.1 ustawy - ubezpieczeniu wypadkowemu.
Zgodnie z treścią art.11 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, będące osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.
Kwestia sporna w niniejszej sprawie sprowadzała się do ustalenia czy ubezpieczona faktycznie prowadziła działalność gospodarczą od dnia 07.03.2014r. i w związku z tym podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu.
Zdaniem Sądu przeprowadzone postępowanie wykazało, iż ubezpieczona, w marcu 2014r. faktycznie podjęła prowadzenie działalności gospodarczej, gdy ubezpieczona miała już doświadczenie w zakresie pracy w branży turystycznej, posiada kierunkowe wykształcenie, i gdy chciała podjąć pracę na własny rachunek. Ubezpieczona faktycznie w marcu rozpoczęła prowadzenie działalności i faktycznie początkowy okres obejmował współpracę tylko z biurem (...), jednakże po urodzeniu dziecka ubezpieczona rozwinęła działalność o współpracę w zakresie pośrednictwa w sprzedaży imprez turystycznych innych biur podróży, co było celem ubezpieczonej przy zakładaniu działalności gospodarczej.
Za takim przyjęciem przemawiają zeznania słuchanego w sprawie świadka i ubezpieczonej, które w ocenie Sądu są wiarygodne jako spójne i logiczne, przedstawiające przyczyny jej podjęcia, czynności wykonane od dnia jej podjęcia, co znajduje potwierdzenie w przedłożonej dokumentacji.
W tej sytuacji zatem, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie można mówić, iż ubezpieczona działalności nie wykonywała, gdy na taką okoliczność organ rentowy nie przedłożył żadnych dowodów.
Reasumując, zdaniem Sądu, postępowanie przeprowadzone w niniejszej sprawie w żadnym wypadku nie wykazało twierdzeń organu rentowego, że zgłoszenie ubezpieczonej do ubezpieczeń z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej miało na celu jedynie uzyskanie świadczeń z ubezpieczenia społecznego, gdy niewątpliwie ubezpieczona działalność od 7 marca 2014r. faktycznie prowadziła, stąd w ocenie Sądu, twierdzenia takie organu rentowego są całkowicie bezpodstawne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie powołanych przepisów, z mocy art. 477 14 § 2 kpc, zmienił zaskarżoną decyzję.
Organ rentowy złożył apelację od powyższego wyroku. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 233 kpc poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, a w szczególności poprzez przyjęcie, że ubezpieczona faktycznie podjęła wykonywania działalności gospodarczej, oraz błędne zastosowanie art. 6 ut. 1 pkt 5 w zw. z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, poprzez ustalenie, że ubezpieczona podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym począwszy od 7 marca 2014r, mimo niepodjęcia prowadzenia działalności gospodarczej w okresie od 3.4.2014r.
Wyrokiem z 10 maja 2016r Sąd Apelacyjny w Katowicach uchylił zaskarżony wyrok o przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi.
Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, że zgromadzony materiał dowodowy stanowi podstawę do niebudzącej wątpliwości konstatacji, że ubezpieczona w marcu 2014 faktycznie podjęła prowadzenie działalności gospodarczej. W wytycznych Sąd Apelacyjny zalecił przeprowadzenie dowodu z akt osobowych ubezpieczonej na okoliczność powierzonych ubezpieczonej w umowie o pracę obowiązków pracowniczych i tych realizowanych po dniu 3 marca 2014r, w zestawieniu z podejmowanymi czynnościami na rzecz Ł. K.. Ale brak jest ustaleń w jakich godzinach w biurze (...) ubezpieczona wykonywała pracę na podstawie umowy o pracę, a od której godziny w ramach działalności gospodarczej (tożsamych czynności) oraz czy i w jakiej wysokości pracodawca wypłacał wynagrodzenie.
Sąd powinien zweryfikować również pozostały materiał dowodowy, to jest korespondencję mailową, billingi rozmów służbowych, przy uwzględnieniu rozwiązania umowy o pracę z dniem 31.08.2015r.
Koniecznym będzie ponowienie dowodu z zeznań świadka Ł. K. oraz przesłuchanie ubezpieczonej w charakterze strony.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ustalił:
Ubezpieczona M. Z. urodziła się (...) Posiada wykształcenie wyższe o kierunku turystyka. Od 20.4.2010r ubezpieczona była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w biurze (...) w J. jako pracownik obsługi ruchu turystycznego.
Od 16.01.2013r z tytułu umowy o pracę przebywała na urlopie wychowawczym. Ubezpieczona od 7.03.2014r dokonała zgłoszenia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z podstawy wymiaru składki za marzec 2014 – 1.812,58zł, za kwiecień 2014 – 224,76zł. W ramach działalności gospodarczej ubezpieczona pracowała do 4.4.2014r w którym to dniu urodziła dziecko.
W dniu 10.3.2014r ubezpieczona zawarła z Ł. K. umowę zlecenia pomiędzy dwoma podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą: (...) i Biuro (...). Zleceniodawca zlecił, a ubezpieczona zobowiązywała się wykonać na jego rzecz: podpisywanie umów z klientami i sprawdzanie prawidłowych rozliczeń z klientami.
Za wykonywanie tych czynności ubezpieczona miała wystawiać faktury do dnia pierwszego każdego miesiąca następującego po miesiącu, w którym została wykonana usługa.
Ubezpieczona generalnie pracę wykonywała w domu, natomiast w biurze pojawiała się sporadycznie. Ł. K. większość czasu spędzał poza biurem. Nie kontrolował czasu pracy ubezpieczonej. Podjęcie pracy przez nią w ramach działalności gospodarczej było szansą na zwiększenie obrotów w ramach kolejnego agenta. Z inicjatywą tej współpracy wyszła ubezpieczona.
Ł. K. nie pamięta jakie zlecenia dawał ubezpieczonej oraz jakie efekty przyniosła współpraca z ubezpieczoną.
Na temat działalności świadek rozmawiał z ubezpieczoną telefonicznie lub w drodze sms-ów. Z dniem 31.08.2015r ustała umowa o pracę pomiędzy stronami. W 2015r ubezpieczona zamknęła również działalność gospodarczą.
Ubezpieczona będąc na urlopie wychowawczym chciała się rozwijać, stąd pojawiła się myśl o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej.
Ubezpieczona twierdziła, że po 7.3.2014r na rzecz Biura Ł. K. nie wykonywała żadnych czynności w ramach umowy o pracę tylko w ramach działalności gospodarczej. Ubezpieczona nie przewidywała że wysoka ciąża uniemożliwi jej prowadzenie działalności gospodarczej. Ubezpieczona przygotowywała się od dłuższego czasu do podjęcia własnej działalności gospodarczej.
Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie akt ubezpieczeniowych, zeznań ubezpieczonej, zeznań świadka Ł. K., akt osobowych, dokumentów k. 21-200 akt sądowych.
Sąd zważył:
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 12.10.1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015r poz. 121) – osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu, zaś chorobowemu podlegają dobrowolnie. . Obowiązkowym ubezpieczeniom osoby prowadzące pozarolniczą działalność podlegają od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone. Nie ulega wątpliwości, że podleganie ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą wiąże się nierozerwalnie z faktycznym jej prowadzeniem.
Zadaniem sądu ubezpieczona nie wykazała, że od dnia 7 marca 2014r podjęła i faktycznie prowadziła działalność gospodarczą. Zarówno jej zeznania jak i zeznania świadka Ł. K. są lakoniczne, brak im spójności. Nie wykazali rezultatów podjętej współpracy gospodarczej w ramach działalności podjętej przez ubezpieczoną. Świadek Ł. K. zasłania się niepamięcią w sytuacji, gdy jest pytany o szczegóły działalności ubezpieczonej. Sąd nie dał wiary tym zeznaniom. Jest nielogiczne, że ubezpieczona w zaawansowanej ciąży podejmuje działalność gospodarczą tylko dlatego, że chce się rozwijać, a nie interesuje ją kontynuacja stosunku pracy, gdzie wykonywałaby te same czynności. Jak sam Ł. K. twierdzi, jeżeli chodzi o ubezpieczoną, to tylko z nią miał ustne porozumienie jeżeli chodzi o czas pracy jak również celowe działanie. W tym zakresie ubezpieczona miała pełną swobodę w ramach stosunku pracy.
Ubezpieczona w żaden sposób nie wykazała faktu prowadzenia działalności złożonymi dokumentami. I tak billingi rozmów telefonicznych k. 3-10 akt sądowych są bez znaczenia, gdyż dotyczą okresu późniejszego, brak podstaw do przyjęcia, że dotyczyły działalności gospodarczej.
Wydruki mailowe k. 21,22,23,24,25, 26, 28 – adresatem jest (...), zatem brak jest podstaw do przyjęcia, że te czynności biurowe wykonywała ubezpieczona. Pozostałe wydruki dotyczą okresu późniejszego, nie wskazują na podjecie działalności przez ubezpieczoną. Adresowane są do (...). Wskazują raczej na kontynuację zatrudnienia w ramach umowy o pracę.
Część dokumentów k. 92-95 nie wskazuje, kto te dokumenty sporządził, nie mogą być dowodem na fakt prowadzenia działalności gospodarczej przez ubezpieczoną.
Kolejne faktury, wydruki, historie rachunków i umowy agencyjne k. 97-200 również nie są dowodem na rozpoczęcie i prowadzenie działalności gospodarczej przez ubezpieczoną w spornym okresie od 7.3.2014r wskazują natomiast na prowadzenie takiej działalności w kolejnych miesiącach, w szczególności od lipca 2014r, z dużą aktywnością w grudniu 2014r.
W świetle powyższych dowodów sąd uznał, że w spornym okresie ubezpieczona nie prowadziła działalności na własny rachunek, natomiast pozorne działania podjęte przez ubezpieczoną zmierzały wyłącznie do uzyskania świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Mając powyższe na uwadze sąd oddalił odwołanie jako bezzasadne, po myśli art. 477 14 § 1 kpc.
Sędzia: