Sygn. akt II Ka 163/17
Dnia 23 czerwca 2017r.
Sąd Okręgowy w Ostrołęce II Wydział Karny
w składzie:
Przewodniczący: SSO Marek Konrad (spr.)
Sędziowie: SSO Magdalena Dąbrowska
SSO Wiesław Oryl
Protokolant: Anna Nierubiec
Przy udziale Prokuratora: Andrzeja Luchcińskiego
po rozpoznaniu w dniu: 23.06.2017r.
sprawy: T. B.
Z powodu apelacji: obrońcy skazanego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 20.01.2017 w sprawie IIK. 479/16
orzeka:
I. Zaskarżony wyrok zmienia w ten sposób, iż obniża wymierzoną T. B. w pkt I wyroku karę łączną do 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.
II. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy.
III. Koszty postępowania odwoławczego przejmuje na rachunek Skarbu państwa.
Sygn. akt IIKa 163/17
Sąd Rejonowy w Pułtusku wyrokiem łącznym, wyroki:
I. Sądu Rejonowego dla Miasta Stołecznego Warszawy w Warszawie z dnia 16 maja 2006 r. sygn. akt III K 2427/06 za czyn popełniony w dniu 27 stycznia 2006 r. z mocy art 278§ 1 k.k. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem na mocy art. 69§ 1 i 2 k.k., art. 70§ 2 k.k., art. 73§ 2 k.k. wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 3 lata z jednoczesnym oddaniem go w tym okresie pod dozór kuratora, oraz z zasądzeniem od niego na rzecz Skarb Państwa kwoty 120 złotych tytułem opłat oraz kwoty 90 złotych tytułem pozostałych kosztów procesu. Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 17 grudnia 2007 r. sygn. akt II Ko 348/07 zarządzono wobec niego wykonanie kary 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej ww. wyrokiem.
II. Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. akt
II K 948/06 za czyn popełniony w dniu 13 sierpnia 2006 r. z mocy art. 289§ 3 k.k. i art. 189§ 1 k.k. w zw. z art. 11§ 2 k.k., zaś na mocy art. 289§ 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności, za czyn popełniony w dniu 13 sierpnia 2006 r. z mocy art. 178a§ 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, z orzeczeniem na mocy art. 85 k.k., art. 86§ 1 k.k. kary łącznej w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem na mocy art. 69§ 1 i 2 k.k., art. 70§ 2 k.k., art. 73§ 2 k.k. wykonania orzeczonej wobec niego kary łącznej pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 5 lat z jednoczesnym oddaniem go w tym okresie pod dozór kuratora, z orzeczeniem na mocy art. 42§ 2 k.k., art. 43§ 1 pkt 1 k.k. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat, z orzeczeniem na mocy art. 50 k.k. podania wyroku do publicznej wiadomości, z orzeczeniem na mocy art. 49 § 2 k.k. świadczenia pieniężnego w wysokości 200 złotych, oraz ze zwolnieniem go od opłat i z przejęciem pozostałych kosztów sądowych na rachunek Skarbu Państwa.
Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt VIII Ko 1309/08 zarządzono wobec skazanego wykonanie kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej ww. wyrokiem.
III. Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 12 lutego 2007 r. sygn. akt II K 342/06 za czyn popełniony w dniu 1 października 2006 r. z mocy art. 158§ 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, oraz ze zwolnieniem go od zapłaty kosztów sądowych i przejęciem ich na rachunek Skarbu Państwa.
IV. Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt V K 162/08 za czyn popełniony w dniu 8 listopada 2007 r. z mocy art. 278§ 1 i 5 k.k. w zb. z art. 275§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., zaś na mocy art. 278§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem na mocy art. 69§ 1 i 2 k.k., art. 70§ 2 k.k., art. 73§ 2 k.k., art. 72§ 1 pkt 5 k.k. wykonania orzeczonej wobec niego kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 5 lat z jednoczesnym oddaniem go pod dozór kuratora oraz z zobowiązaniem go do powstrzymania się od nadużywania alkoholu, z orzeczeniem na mocy art. 46§ 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej kwoty 1.300 złotych, oraz z zasądzeniem od niego na rzecz Skarbu Państwa kwoty 300 złotych tytułem opłaty oraz obciążeniem go wydatkami w kwocie 122,57 złotych. Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 31 marca 2009
V. Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt V K 284/08 za czyn popełniony w dniu 12 grudnia 2007 r. z mocy art. 222§ 1 k.k. na karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, z zobowiązaniem go na mocy art. 36§ 2 k.k. w zw. z art. 72§ 1 pkt 2 i 5 k.k. oraz § 2 k.k. do przeproszenia pokrzywdzonych oraz częściowego naprawienia szkody poprzez solidarną zapłatę na rzecz pokrzywdzonych funkcjonariuszy Policji P. L. i A. F. kwoty po 300 złotych w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia oraz z zobowiązaniem go do powstrzymania się od nadużywania alkoholu, z zasądzeniem od niego na rzecz Skarbu Państwa kwoty 120 złotych tytułem opłaty oraz ze zwolnieniem go od pozostałych kosztów procesu.
VI. Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt II K 269/08 za czyn popełniony w nocy z 3 na 4 listopada 2007 r. na mocy art. 278§ 1 i 5 k.k. w zw. z art. 275§ 1 k.k. w zw. z art. 11§ 2 k.k., zaś na mocy art. 278§ 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, za czyn popełniony w dniu 9 lutego 2008 r. na mocy art. 279§ 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności, z orzeczeniem wobec niego na mocy art. 46 § 1 k.k. na rzecz pokrzywdzonego kwoty 2500 złotych tytułem obowiązku naprawienia szkody, za czyn popełniony w dniu 9 lutego 2008 r. na mocy art. 178a§ 1 k.k. w zb. z art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., zaś na mocy art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzono mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności, z orzeczeniem na mocy art. 42§ 2 k.k. zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku, za czyn popełniony w dniu 9 lutego 2008 r. na mocy art. 278§ 1 i 5 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, za czyn popełniony w dniu 9 lutego 2008 r. na mocy art. 13§ 1 k.k. w zw. z art. 279§ 1 k.k., zaś na mocy art. 14§ 1 k.k. w zw. z art. 279§ 1 k.k. wymierzono mu karę 1 roku pozbawienia wolności, z orzeczeniem na mocy art. 85 k.k. i art. 86§ 1 k.k. kary łącznej pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 10 miesięcy, przy czym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 1 lipca 2009 r. sygn. akt II K 63/09 na mocy art. 569§ 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k., art. 86§ 1 k.k. i art. 87 k.k. połączono kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczone wobec skazanego T. B. wyrokami Sądu Rejonowego w Pruszkowie w sprawie VK 1725/05, Sądu Rejonowego w Ciechanowie w sprawie sygn. akt II K 948/06 i Sądu Rejonowego w społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym, z orzeczeniem na mocy art. 42§ 2 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres 5 lat, z orzeczeniem na mocy art. 49 § 2 k.k. świadczenia pieniężnego w wysokości 300 złotych na rzecz (...) Komitetu (...) w W.;
VII. Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt II K 728/08 za czyn popełniony w dniu 30 sierpnia 2008 r. na mocy art. 178a§ 1 k.k. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, z orzeczeniem na mocy art. 42§ 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 pkt 1 k.k. wobec niego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres 4 lat, za czyn popełniony w dniu 30 sierpnia 2008 r. na mocy art. 288§ 1 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, z orzeczeniem na mocy art. 46§ 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody w całości poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonego kwoty 629,38 złotych, za czyn popełniony w dniu 30 sierpnia 2008 r. na mocy art. 160§ 1 k.k. w zw. z art. 64§ 1 k.k., zaś na mocy art. 160§ 1 k.k. wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, z orzeczeniem na mocy art. 85 k.k., art. 86§ 1 k.k. kary łącznej w wymiarze 1 roku pozbawienia wolności, z zasądzeniem od niego na rzecz Skarbu Państwa kwoty 180 złotych tytułem opłaty oraz obciążeniem go wydatkami;
VIII. Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt II K 404/10 za czyn popełniony w dniu 27 maja 2010 r. na mocy art. 244 k.k. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności;
IX. Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt II K 559/10 za czyn popełniony w dniu 28 lipca 2010 r. na mocy art. 178a§ 1 k.k. w zb. z art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., zaś na mocy art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zastosowaniu art. 58§ 3 k.k. wymierzono mu karę 12 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym, z orzeczeniem na mocy art. 42§ 2 k.k. zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. B na okres 5 lat, z orzeczeniem na mocy art. 49 § 2 k.k. świadczenia pieniężnego w wysokości 300 złotych na rzecz (...) Komitetu (...) w W.;
X. Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt II K 857/12 za czyn popełniony w dniu 30 września 2012 r. na mocy art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności, oraz ze zwolnieniem go od zapłaty kosztów sądowych, przy czym wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 3 lutego 2014 r. sygn. akt II K 718/13 na mocy art. 569§ 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k., art. 86§ 1 k.k. i art. 87 k.k. połączono kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczone wobec T. B. wyrokami Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 16 września 2010 r. w sprawie II K 404/10 oraz Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 24 lutego 2011 r. w sprawie II K 559/10 i orzeczono wobec niego karę łączna w wymiarze 7 miesięcy pobawienia wolności, w pozostałym zakresie połączone wyroki podlegały odrębnemu wykonaniu, na mocy art. 572 k.p.k. umorzono postępowanie w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym kar wymierzonych wyrokami Sadu Rejonowego w Pułtusku w sprawie II K 728/08, Sądu Rejonowego w Pułtusku w sprawie II K 342/10, Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ w Warszawie z dnia w sprawie III K 43/11 oraz Sądu Rejonowego w Siedlcach w sprawie II K 857/12, na mocy art. 17§ 1 pkt 7 k.p.k. umorzono postępowanie w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym kar wymierzonych wyrokami Sądu Rejonowego dla Miasta Stołecznego Warszawy w Warszawie w sprawie III K 2427/06, Sądu Rejonowego w Ciechanowie w sprawie 948/06, Sądu Rejonowego w Pułtusku w sprawie II K 342/06, Sądu Rejonowego w Pułtusku w sprawie V K 162/08 i Sądu Rejonowego w Pułtusku w sprawie II K 269/08;
XI. Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II K 46/15 za czyn popełniony w bliżej nieustalonym dniu w lipcu 2010 r. na mocy art. 270§ 1 k.k. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, z orzeczeniem na mocy art. 44§ 2 k.k. przepadku dowodu rzeczowego, oraz ze zwolnieniem go od zapłaty kosztów sądowych i przejęciem ich na rachunek Skarbu Państwa –
I. Na mocy art. 575 § 1 k.p.k., art 569§ 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. w zw. z art. 86§ 1 k.k. w zw. z art. 87 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 20 marca 2015 r.) połączył orzeczone w wyrokach Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 16 września 2010 r. sygn. akt II K 404/10 i Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II K 46/15 kary pozbawienia wolności oraz orzeczoną w wyroku Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 24 lutego 2011 r. sygn. akt IIK 559/10 karę ograniczenia wolności przyjmując, że miesiąc ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności i orzekł wobec skazanego T. B. karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 10 miesięcy.
II. Ustalił, iż w pozostałym zakresie powyższe wyroki pozostają do odrębnego wykonania.
III. Na mocy art. 17§ 1 pkt 7 k.p.k. umarzył postępowanie w zakresie wydania wyroku łącznego obejmującego wyrok Sądu Rejonowego w Ciechanowie z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. akt II K 948/06, wyrok Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 12 lutego 2007 r. sygn. akt 342/06, Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt V K 162/08, Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt V K 284/08 i Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 30 października 2008 r. sygn. akt IIK 269/08.
IV. Na mocy art. 572 k.p.k. umarzył postępowanie w zakresie wydania wyroku łącznego obejmującego wyrok Sądu Rejonowego dla Miasta Stołecznego Warszawy w Warszawie z dnia 16 maja 2006 r. sygn. akt III K 2427/06, wyrok Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 16 marca 2009 r. sygn. akt II K 728/08 i Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. akt IIK 857/12.
V. Zwolnił skazanego T. B. od zapłaty kosztów sądowych związanych z wydaniem wyroku łącznego obciążając nimi Skarb Państwa.
Powyżej opisany wyrok łączny zaskarżył obrońca skazanego T. B. zarzucając mu:
1. Naruszenie art. 443kpk poprzez jego niezastosowanie i wydanie orzeczenia, które przez odmowę zastosowania zasady całkowitej absorpcji – jest dla skazanego surowsze niż wyrok Sady Rejonowego w Pułtusku z dnia 30 grudnia 2015r. (IIK 915/15), który został zaskarżony wyłącznie na korzyść skazanego,
2. Naruszenie art. 442§1 kpk w zw. z art. 433§1 i art. 437kpk poprzez jego niezastosowanie i orzeczenie w oparciu o dokonane na nowo w oparciu o ten sam materiał dowodowy ustalenia faktyczne co do postawy skazanego w zakładzie karnym pomimo, że nie były one kwestionowane w apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 30 grudnia 2015r.
3. Naruszenie art. 7 kpk poprzez jego niezastosowanie i dokonanie wybiórczej, sprzecznej zasadami prawidłowego rozumowania oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającej się szczególnie w błędnym ustaleniu, że zachowanie skazanego w zakładzie karnym było zmienne.
4. Rażącą niewspółmierność kary łącznej poprzez wymierzenie skazanemu kary w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji kiedy jego postawa uzasadniała wymierzenie kary łącznej w oparciu o zasadę pełnej absorpcji.
W konkluzji apelacji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez połączenie kar wskazanych w pkt I zaskarżonego wyroku i orzeczenie wobec skazanego kary łącznej 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd zważył co następuje:
Wniesiona apelacja okazała się na tyle zasadna, iż skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku w kierunku wskazanym we wniesionym środku odwoławczym.
Na wstępie podnieść jedynie wypada, iż zważywszy na treść zarzutu z pkt 1., który w istocie rzeczy zadecydował o zmianie zaskarżonego wyroku, ten właśnie zarzut zostanie omówiony szerzej.
Omawianie pozostałych zarzutów w tym kontekście jawi się jako całkowicie niecelowe, tym bardziej iż faktycznie zarzuty 2 i 3 odnoszą się także do kwestii poczynienia odmiennych ustaleń faktycznych, przez Sąd orzekając po uchyleniu uprzednio zapadłego wyroku.
Analizując sprawę niniejszą, Sąd Okręgowy podzielając argumentację skarżącego, stanął na stanowisku, iż w istocie rzeczy orzeczenie przez Sąd Rejonowy w Pułtusku w wyroku łącznym w sprawie IIK 479/16 kary łącznej w wymiarze 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej jako kara bezwzględna, w konfiguracji połączonych w wyroku łącznym kar, narusza zasadę reformationis in peius.
Poza jakąkolwiek wątpliwością jest to, iż w sprawie IIK 915/15 wyrokiem łącznym z dnia 30 grudnia 2015r. Sąd Rejonowy w Pułtusku orzekł względem skazanego T. B. karę łączną w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Niewątpliwie także wyrok ten został zaskarżony apelacją wyłącznie na korzyść skazanego - przez jego obrońcę.
W wyniku powyższego Sąd Okręgowy w Ostrołęce, zaskarżony wyrok łączny w sprawie IIK 915/15 uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pułtusku.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy w Pułtusku dokonał odmiennego niż w wyroku w sprawie IIK 915/15 połączenia wyroków (połączone zostały trzy wyroki – przy czym w jednym z łączonych wyroków orzeczono wobec skazanego karę ograniczenia wolności – IIK 559/10) i wymierzył skazanemu karę łączną 10 miesięcy pozbawienia wolności.
Warto dodać, iż wśród połączonych w zaskarżonym wyroku łącznym wyrokach, jeden wyrok to wyrok objęty wyrokiem łącznym - uprzednio uchylonym.
Stan taki – inna konfiguracja łączonych wyroków, nie mógł jednak skutkować przełamaniem zasady reformationis in peius i co za tym idzie - wydaniem surowszej kary aniżeli kara orzeczona uprzednio.
Pojęcie „pogorszenia sytuacji” należy – szczególnie w przypadku wyroków łącznych traktować szeroko – nawet aż do oceny wyroku, której to oceny może dokonać sam oskarżony (skazany) oceniając określony wyrok całkowicie subiektywnie.
W Wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2014 r w sprawie V KK 393/13, podniesiono, iż:
„Przepis art. 443 k.p.k. pełni istotną funkcję gwarancyjną i od zasad w nim określonych odstąpić można wyłącznie w wypadkach nim określonych. W przypadku ponownego postępowania o wydanie wyroku łącznego zasad tych nie niweczy błędne, z punktu widzenia materialnoprawnego, połączenie poprzednich wyroków, oparte na tzw. konfiguracyjnej, a nie chronologicznej metodzie ustalania warunków do orzeczenia kary łącznej, czy też błędne określenie dat wyroków jednostkowych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd uprawniony jest do naprawy poprzednio popełnionych błędów i do połączenia wyroków zgodnie z materialnymi ku temu przesłankami, ale z jednym podstawowym zastrzeżeniem: nowo wydane orzeczenie nie może być surowsze od poprzedniego, jeśli to poprzednie zostało uchylone na skutek apelacji wniesionej wyłącznie na korzyść skazanego. Surowość ta musi być oceniana w kontekście wszystkich aspektów wydanych rozstrzygnięć. ( LEX nr 1463965, Prok.i Pr.-wkł. 2014/9/13, KZS 2014/9/21).
W niniejszej sprawie sytuacja skazanego została przez wydanie zaskarżonego wyroku pogorszona – choćby z uwagi na włączenie kary ograniczenia wolności – a więc kary typu wolnościowego, w ramy kary łącznej orzeczonej jako kara bezwzględna pozbawienia wolności, po stosownym przeliczeniu wymiaru kary.
Jakkolwiek samo połączenie kar (wyroków) jakiego dokonał Sąd Rejonowy uznać należy za poprawne, to maksymalny wymiar kary jaki mógł zostać orzeczony wobec T. B. mógł wynieść maksymalnie 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Taki bowiem wymiar kary pozbawienia wolności orzeczono w wyroku który został zaskarżony wyłącznie na korzyść a w następstwie apelacji - uchylony.
Dlatego też Sąd Okręgowy dokonał stosownej korekty zaskarżonego wyroku w zakresie wymiaru kary.
Mają powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji.