Sygn. akt VI Gz 45/14
Dnia 11 marca 2014r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Andrzej Borucki
Sędziowie: SO Anna Walus-Rząsa
SO Barbara Frankowska( spr. )
Protokolant: st. sekr. sądowy Małgorzata Zawiło
po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2014r. w Rzeszowie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku wierzyciela: (...) Sp. z o.o. w Ł.
przy udziale dłużnika: S. S.
o wydanie kolejnego tytułu wykonawczego
na skutek zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Rejonowego
w P. V Wydziału Gospodarczego z dnia 22 października 2013r. sygn. akt V GCo 60/13
postanawia:
u c h y l i ć
zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Przemyślu V Wydziałowi Gospodarczemu do ponownego rozpoznania
i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Przemyślu oddalił wniosek wierzyciela (...) Sp. z o.o. w Ł. o wydanie dalszego tytułu wykonawczego, oznaczonego nr 2, w postaci nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Rejonowy w Przemyślu w dniu 16 października 1998r., w sprawie V GNc 575/98, opatrzonego klauzulą wykonalności na rzecz wierzyciela (...) sp.
z o.o. w Ł. na mocy postanowienia z dnia 17 maja 2005r. sygn. akt V GCo 39/05, celem wpisania hipoteki przymusowej na nieruchomości dłużnika położonej w W., dla której Sąd Rejonowy w Sieradzu prowadzi księgę wieczystą nr (...).
W uzasadnieniu postanowienia Sąd Rejonowy wskazał, że w dniu 23.04.2013r. wierzyciel został wezwany do przedłożenia prawomocnego nakazu zapłaty z dnia16 października 1998r., w sprawie V GNc 575/98 -
w terminie tygodniowym i do wezwania tego nie zastosował się. Wierzyciel podał, że nie ma takiego dokumentu i wniósł o rozważenie wszczęcia z urzędu postępowania o odtworzenie akt sprawy V GNc 575/98. Wg Sądu Rejonowego brak oryginalnego odpisu prawomocnego orzeczenia stanowi przeszkodę do nadania klauzuli wykonalności. Sugestia wierzyciela o odtworzenie akt jest zdaniem Sądu Rejonowego wątpliwa w sytuacji, gdy akta sprawy uległy zniszczeniu na podstawie obowiązujących przepisów prawa. To wierzyciel powinien w odpowiednim czasie zadbać o odpowiednią ilość odpisów orzeczenia koniecznych do skutecznego prowadzenia egzekucji.
Wierzyciel w zażaleniu na powyższe postanowienie zaskarżył je w całości i wniósł o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania zarzucając naruszenie art. 793 kpc, art. 716 do 718 kpc i art. 722 § 1 kpc. Skarżący zwrócił uwagę, że oryginalny odpis orzeczenia istnieje i na jego podstawie prowadzona jest przeciwko dłużnikowi egzekucja komornicza w sprawie Km (...). Zdaniem skarżącego Sąd Rejonowy niezasadnie odmówił wydania dalszego tytułu wykonawczego, nie wszczynając uprzednio postępowania o odtworzenie akt bądź nakazu zapłaty wydanego
w sprawie V GNc 575/98. Ponadto skarżący wskazał na paradoks wynikający ze stanowiska Sądu Rejonowego polegający na tym, że wierzyciel z jednej strony nie ma legitymacji do złożenia wniosku o odtworzenie akt sprawy, której nie był stroną (V GNc 575/98), nie może przedłożyć tytułu wykonawczego, bo jest on w posiadaniu komornika prowadzącego egzekucję na jego podstawie (aby go uzyskać musiałby doprowadzić do umorzenia egzekucji, co nie jest w jego interesie), natomiast w przypadku odzyskania tytułu i wpisania hipoteki nie będzie miał tytułu dla prowadzenia egzekucji, a kolejny tytuł nie zostanie mu wydany skoro akta sprawy zostały zniszczone.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione.
Teza postawiona przez Sąd I instancji, że to „wierzyciel powinien
w odpowiednim czasie zadbać o odpowiednią ilości odpisów orzeczenia koniecznych do skutecznego prowadzenia egzekucji” jest nie do zaakceptowania. Sąd nie wyjaśnił, co to znaczy „odpowiedni czas”
i „odpowiednia ilość odpisów orzeczeń do skutecznego prowadzenia egzekucji”. Nawet zapobiegliwemu wierzycielowi, który na wszelki wypadek zażądał kilku odpisów orzeczeń przecież mogłoby tych odpisów, w konkretnych okolicznościach faktycznych, nie wystarczyć do skutecznego prowadzenia egzekucji. Natomiast zniszczenie akt, zgodnie z obowiązującym prawem, czyli po upływie okresów archiwizacji uregulowanych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 marca 2004r. w sprawie przechowywania akt sądowych oraz ich przekazywania do archiwów państwowych lub do zniszczenia (Dz.U. nr 43 poz 443 z późn. zm.) nie oznacza samo w sobie przeszkody do rozpoznania tego wniosku, jeżeli istnieje możliwość odtworzenia orzeczenia wydanego w takiej sprawie. Należy zauważyć, że generalnie
w większości spraw okres archiwizacji akt sądowych wynosi 10 lat i zbiega się on z terminem przedawnienia roszczeń stwierdzonych prawomocnymi orzeczeniami lub ugodami sądowymi. Jeżeli jeszcze uwzględnić, że terminy przedawnienia ulegają przerwaniu poprzez wszczęcie postępowania egzekucyjnego to niejednokrotnie zdarza się, że efektywna egzekucja należności objętej prawomocnym orzeczeniem sądowym odbywać się będzie już po zniszczeniu akt po upływie okresu archiwizacji. Nie jest to jednak przeszkoda
w uzyskaniu dalszych tytułów, jeżeli można treść tytułu egzekucyjnego ustalić korzystając z zapisów w repertoriach, które podlegają przechowywaniu przez okres lat 50 i jak w tej sytuacji na podstawie akt sprawy egzekucyjnej, w której znajduje się oryginał tytułu wykonawczego.
Sąd Okręgowy w swojej praktyce niejednokrotnie już rozstrzygał
w przedmiocie postępowań klauzulowych w sytuacji, gdy akta sprawy zostały zniszczone po upływie okresu archiwizacji. Wówczas treść orzeczeń ustalana jest w oparciu o istniejące zapisy repertoryjne i w oparciu o przedłożone przez strony lub dostępne np. w innych sprawach (w tym przypadku aktach egzekucyjnych) odpisy orzeczeń. W przedmiotowej sprawie Sąd Rejonowy po otrzymaniu odpowiedzi wnioskodawcy na wezwanie do przedłożenia odpisu prawomocnego nakazu zapłaty i wyjaśnieniu odnośnie jego braku oraz wskazaniu gdzie znajduje się oryginał tytułu wykonawczego nie podjął żadnych działań w celu ustalenia istnienia i treści tytułu wykonawczego. Dlatego oddalenie wniosku jedynie z tej przyczyny, że wnioskodawca „nie zadbał
w odpowiedni czasie o odpowiednią ilość odpisów” jest nieuzasadnione
i skutkuje uznaniem, że Sąd I instancji nie rozpoznał istoty sprawy. Dało to podstawę do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (art. 397 § 2 kpc w zw. z art. 386 § 4 kpc), w toku którego Sąd Rejonowy przede wszystkim ustali treść wpisów w repertorium odnośnie sprawy V Ng 575/98, zweryfikuje je w oparciu o akta sprawy V GCo 39/05, a następnie zwróci się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Łodzi Widzewa o udostępnienie akt sprawy egzekucyjnej Km (...), aby ustalić treść zalegającego tam tytułu egzekucyjnego. Dopiero na tej podstawie, stosownie do wyników przeprowadzonego postępowania, rozstrzygnie
w przedmiocie wniosku wierzyciela w oparciu o art. 793 kpc.
Zarządzenie:
1. Odpis postanowienia doręczyć wnioskodawcy;
2. Po nadejściu zwrotki akta przekazać Sądowi Rejonowemu w Przemyślu.