Sygn. akt II AKz 55/19
Dnia 29 stycznia 2019 roku
Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSO (del.) Arkadiusz Cichocki
po rozpoznaniu w sprawie przeciwko M. F.
podejrzanemu o przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 156 § 1 k.k. i inne
zażalenia wniesionego przez Prokuratora Rejonowego w Rybniku
na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach - Ośrodka Zamiejscowego w Rybniku
z dnia 27 grudnia 2018 roku, sygn. akt V K 126/18
w przedmiocie zwrotu sprawy prokuratorowi celem uzupełnienia braków postępowania przygotowawczego
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanawia:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia 27 grudnia 2018 roku, sygn. akt V K 126/18, Sąd Okręgowy w Gliwicach - Ośrodek Zamiejscowy w Rybniku na mocy art. 344a § 1 k.p.k. przekazał sprawę podejrzanego M. F. Prokuraturze Rejonowej w Rybniku w celu uzupełnienia śledztwa.
Zażalenie na to postanowienie wniósł prokurator, zarzucając mu obrazę przepisu postępowania z art. 344a § 1 k.p.k., mającą wpływ na treść tego orzeczenia, a polegającą na uznaniu przez sąd, że postępowanie dotknięte jest istotnymi brakami i sprawę należy zwrócić w oparciu o tę regulację prokuraturze z powodu konieczności zapoznania podejrzanego z materiałami postępowania oraz uwzględnienia wniosku obrońcy o uzupełnienie materiału dowodowego o dokumentację sporządzoną przez Wojskową Pracownię Psychologiczną w G., na podstawie której wydane zostało orzeczenie psychologiczne nr (...) odnośnie podejrzanego, a następnie uzupełnienia opinii psychologicznej i sądowo-psychiatrycznej pozyskanej już w sprawie, podczas gdy przeprowadzenie opisanych czynności przez sąd nie powodowałoby żadnych trudności i przyczyniłoby się do skrócenia postępowania, a także skrócenia stosowania wobec podejrzanego izolacyjnego środka zapobiegawczego.
W oparciu o ten zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy sądowi I instancji celem jej merytorycznego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie prokuratora nie zasługiwało na uwzględnienie.
Na wstępie wskazać trzeba, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym gwarancyjny charakter uprawnień zawartych w przepisie art. 321 k.p.k. powoduje, że brak prawidłowego przeprowadzenia czynności związanych z końcowym zaznajomieniem podejrzanego z materiałami postępowania w wyżej wskazanym trybie winien skutkować zwrotem sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia śledztwa w oparciu o treść art. 344a § 1 k.p.k., a to z uwagi na fakt, iż czynności te muszą być wykonane na określonym etapie postępowania, a zatem uchybienia z tym związane nie mogą być konwalidowane poprzez wykonanie zbliżonych do nich rodzajowo czynności na innym etapie postępowania.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba, że podejrzany M. F., pomimo wniosku złożonego przez obrońcę o końcowe zaznajomienie jego mandanta z materiałami postępowania, w ogóle nie został powiadomiony o możliwości przejrzenia akt i wyznaczonym terminie do zapoznania się z nimi, w wyniku czego doszło do obrazy art. 321 § 1 k.p.k. Uchybienie to, wbrew odmiennemu zapatrywaniu wyrażonemu w wywiedzionym zażaleniu, nie może być jednak konwalidowane na etapie rozpoznawania sprawy przez sąd. Odnosząc się z kolei do tej argumentacji zażalenia, w której skarżący powołuje się na stanowisko Sądu Apelacyjnego w Katowicach wyrażone w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2017 roku, sygn. akt II AKz 507/17, wskazać należy, że zostało ono wydane na tle odmiennego stanu faktycznego. W tej sprawie bowiem podejrzanemu i jego obrońcy skutecznie doręczono zawiadomienia o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania, a zatem mieli oni możliwość dokonania czynności, o których mowa w art. 321 § 1, 3 i 5 k.p.k. Tymczasem w toku niniejszego postępowania taką możliwość miał jedynie obrońca podejrzanego, zaś sam M. F. uprawnienia tego został pozbawiony.
Odmiennie należało za to ocenić kwestię niedopuszczenia przez oskarżyciela publicznego dowodu z uzupełniającej opinii sądowo-psychiatrycznej zawnioskowanej przez obrońcę podejrzanego. Otóż wskazać należy, że usunięcie tego braku na etapie postępowania sądowego nie spowodowałoby w ocenie sądu odwoławczego znacznych trudności w rozpoznaniu sprawy. Niemniej jednak w aktualnym układzie procesowym, z uwagi na fakt zwrócenia sprawy w celu uzupełnienia śledztwa w zakresie braków związanych z zaniechaniem wykonania czynności wynikających z art. 321 § 1 k.p.k., organ ponownie prowadzący postępowanie przygotowawcze będzie miał możliwość ustosunkowania się do zgłoszonego przez obrońcę wniosku dowodowego i dokonania jego oceny jego pod kątem kompletności zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Stwierdzając więc, że zwrot sprawy prokuratorowi okazał się zasadny w świetle przepisu art. 344a § 1 k.p.k., zaskarżone orzeczenie należało utrzymać w mocy.
(-) SSO del. Arkadiusz Cichocki
- o treści postanowienia zawiadomić podejrzanego M. F. i jego obrońcę oraz Prokuraturę Rejonową w Rybniku,
- zwrócić akta sprawy.
Katowice, dnia 29 stycznia 2019 roku.