Sygn. akt: I Ns 5/18
Dnia 8 listopada 2022 r.
Sąd Rejonowy w Opocznie I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: Sędzia Zofia Michałowska
Protokolant: st. sekr. sąd. Krystyna Grabska
po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. w Opocznie na rozprawie
z wniosku Gminy O.
z udziałem J. M. (1) reprezentowanej przez matkę J. M. (2), Skarbu Państwa
reprezentowanego przez Starostę (...), I. C., B. K., P. K. (1), S. K. (1), R. R. (1), D. K., S. K. (2), L. S. (1), J. K. (1), E. M., M. M., B. S., A. C., J. M. (3), K. M. (1), M. K. (1) i P. K. (2)
o zasiedzenie
postanawia:
1. oddalić wniosek;
2. stwierdzić, że wnioskodawczyni i uczestnicy ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.
Na oryginale podpis Sędziego
Za zgodność z oryginałem
świadczy Kierownik Sekretariatu
D. D.
Sąd Rejonowy w Opocznie stwierdza,
że niniejsze orzeczenie jest prawomocne
z dniem 17 stycznia 2023 roku.
O., dnia 6 kwietnia 2023 roku
Przewodnicząca I Wydziału Cywilnego
Sędzia Mirosława Makowska
I Ns 5/18
Wnioskodawczyni Gmina O. we wniosku z dnia 4.01.2018 roku wniosła o stwierdzenie, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenie z dniem 1 kwietnia 1985 r. prawo własności części nieruchomości gruntowej o przybliżonej powierzchni około 0.0500 ha oznaczonej wg aktualnej ewidencji gruntów numerem 354/2 położonej w m. O. obręb nr 13, która to stanowi część działki oznaczonej wg starej ewidencji gruntów numerem (...) o pow. 0.2079 ha podając, że omawiany fragment drogi został zaznaczony kolorem żółtym na szkicu, stanowiącym załącznik do niniejszego wniosku.
W uzasadnieniu wniosku podała, że przedmiotowa działka była w posiadaniu Skarbu Państwa jeszcze przed założeniem ewidencji gruntów dla miasta O.. W czasie jej założenia ujawniona została jako działka numer (...) (część). Na omawianym odcinku funkcjonowała i funkcjonuje po dzień dzisiejszy droga , położona pomiędzy starymi działkami numer (...), które to w ewidencji gruntów figurowały na K. M. (2) zamieszkałego wówczas W.. Stan taki utrzymywał się aż do 1985 r., kiedy to przeprowadzono modernizację ewidencji gruntów. Wówczas część działki - drogi została włączona do działki nr (...) obręb nr 13 miasta O. bez uwzględnienia stanu prawnego.
O tym, że droga ta istniała i istnieje świadczą nie tylko stare mapy ale i świadkowie.
Przedmiotowy fragment drogi był w posiadaniu Skarbu Państwa od marca 1965 r. i stan ten trwa po dzień dzisiejszy. Droga została urządzona celem zapewnienia dostępu do nieruchomości do niej przyległych i stan ten trwa po dzień dzisiejszy.
Działka (...) już na dzień założenia ewidencji gruntów 1970 r. była opisana jako droga i tak też sklasyfikowana jako dr. - dowód kopia rejestru gruntów i jednostki rejestrowej z opisanym numerem działki.
Przez wszystkie lata droga ta była utrzymywana przez Urząd Miejski w O.. Prace te polegały na wyrównywaniu równiarką, odśnieżaniu, nawożeniu szlaką i grysem. Z racji jej położenia w bliskim sąsiedztwie rzeki W., prace te były wykonywane częściej, niż na innych drogach.
/vide: wniosek z załącznikami k.3-15/
We wniosku jako uczestnicy postępowania zostali wskazani Skarb Państwa- reprezentowany przez Starostę (...) i osoby fizyczne.
Uczestnik postępowania Skarb Państwa- reprezentowany przez Starostę (...) po przeprowadzeniu postepowania dowodowego pozostawił wniosek do uznania Sądu podając, iż Skarb Państwa nie wykonywał władztwa i nie posiada dokumentów na przedmiotową działkę.
/vide: pismo sporządzone 22 września 2021 roku k. 345/
Uczestnik postępowania S. K. (1) reprezentowany przez pełnomocnika- radcę prawnego- w odpowiedzi na wniosek z dnia 5.03.2018 (data wpływu) wniósł o:
- oddalenie wniosku o zasiedzenie
- obciążenie wnioskodawcy, zgodnie z art. 520 § 3 k.p.c. kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu podał, iż przede wszystkim należy wskazać, że nieruchomość oznaczona jako działka nr (...), poi. w obr. 13, m. O., stanowiła oraz stanowi aktualnie przedmiot współwłasności kilkunastu osób, w tym S. K. (1), co potwierdza treść księgi wieczystej nr PT (...).
S. K. (1) jako współwłaściciel przedmiotowej nieruchomości wykonywał swoje prawo własności. W latach 70-tych wraz ze swoim ojcem usuwał drzewca i krzewy z nieruchomości. W latach 90-tych S. K. (1) podejmował próby wybudowania pawilonu handlowego na nieruchomości. W tym okresie, a konkretnie w 1997 r., mój mocodawca uporządkował również teren nieruchomości. W tym zakresie została wydana decyzja Urzędu Miasta w O. o pozwoleniu na wycinkę drzewa - akacji na posesji przy ul. (...), a zatem w granicach działki nr (...). Ponadto w latach: 1995-1997 i w 1999 r. S. K. (1) opłacał podatek od nieruchomości.
Wymaga ponadto wskazania, iż powołana we wniosku o zasiedzenie droga ma charakter gruntowy, a w księdze wieczystej działka oznaczona jest jako grunty orne. Współwłaściciele mogli bez ograniczeń w latach 1965 - 1985 oraz w okresie późniejszym wykonywać swoje prawo własności w stosunku do działki nr (...), w tym również korzystać ze znajdującej się w granicach nieruchomości drogi gruntowej. W ten sposób swoje prawo własności wykonywał S. K. (1).
Twierdzenia Gminy O., że wykonywane były w przeszłości tj. od 1965 r. oraz wykonywane są na bieżąco prace, związane z utrzymaniem drogi m.in. poprzez odśnieżanie i wysypywanie tłucznia, świadczą o tym, że władanie nieruchomością nie było z całą pewnością posiadaniem dla siebie, ale dla dobra innych, co określa się jako władztwo publiczne - a ono nie prowadzi do zasiedzenia.
Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel, a zatem posiadanie może być uznane za samoistne, jeżeli posiadacz faktycznie włada rzeczą w takim zakresie, jak czyni to właściciel, a więc samodzielnie, we własnym imieniu i zasadniczo we własnym interesie. W przypadku woli posiadania części nieruchomości wyłącznie dla siebie, Gmina O. powinna była zademonstrować na zewnątrz w sposób wyraźny taką wolę, w tym wobec wszystkich współwłaścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...). Samo wykonywanie prac związanych z utrzymaniem drogi gruntowej nie daje podstaw do twierdzenia, że taka demonstracja zewnętrzna, również w stosunku do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości miała miejsce. Co więcej, jak już wykazano powyżej, trudno przyjmować, aby Gmina O. dokonywała prac związanych z utrzymaniem drogi we własnym interesie i dla swoich potrzeb.
Konkludując podał, że wnioskodawca nie wykazał zatem, aby jego posiadanie wskazanej części nieruchomości, oznaczonej jako część działki nr (...), poł. w obr. 13, m. O. miało w latach 1965 - 1985 charakter samoistny i wnosił o oddalenie wniosku.
/vide: odpowiedź na wniosek o zasiedzenie k. 23-24/
Pozostali uczestnicy postępowania- wskazani we wniosku i wezwani do udziału w sprawie na podstawie art. 510 § 2 k.p.c., współwłaściciele nieruchomości lub ich następcy prawni także wnieśli o oddalenie wniosku.
/bezsporne/
Na rozprawie w dniu 26 listopada 2018 roku pełnomocnik wnioskodawczyni popierał wniosek i wnosił, żeby zasiedzenie nastąpiło w granicach zgodnie ze stanem jaki odzwierciedla ewidencja gruntów z 1970 roku, który to stan istniał także na dzień 4.11.1971 r.
/vide: skrócony protokół rozprawy z dnia 26 listopada 2018 roku k. 80/
W uwzględnieniu wniosku pełnomocnika wnioskodawczyni Sąd postanowieniem z dnia 26.11.2018 r. dopuścił dowód z opinii biegłego geodety, któremu zlecił ustalenie jakim działkom wg. starej ewidencji gruntów odpowiada obecna działka (...) w O. obręb 13, porównanie starych numerów działek ujawnionych w pierwszej ewidencji założonej dla tych gruntów z aktualnym stanem prawnym uwidocznionym w ewidencji gruntów przy uwzględnieniu także stanu modernizacji ewidencji gruntów przeprowadzonej w 1985 r.
/vide: postanowienie-skrócony protokół rozprawy z dnia 26
listopada 2018 roku k. 82-82v/
W uwzględnieniu wniosku pełnomocnika wnioskodawczyni Sąd postanowieniem z dnia 20 stycznia 2021 roku dopuścił dowód z pisemnej uzupełniającej opinii biegłego z dziedziny geodezji i kartografii G. E. celem wydzielenia z działki nr (...) położonej w O., obręb 13, pasa gruntu objętego wnioskiem o zasiedzenie, a także oznaczenia faktycznego stanu posiadania na gruncie z ujawnieniem szczegółów terenowych na wydzielonym obszarze jak i w jego sąsiedztwie, a w szczególności kolektora sanitarnego i drogi gruntowej.
/vide: postanowienie z dnia 20 stycznia 2021 roku k. 51/
Na rozprawie w dniu 13 października 2022 roku pełnomocnicy wnioskodawczyni popierali wniosek, wnosili o stwierdzenie zasiedzenia przez Skarb Państwa z dniem 1 kwietnia 1985 roku części działki położonej w O., oznaczonej obecnie numerem 354/5- która powstała w wyniku podziału działki (...), która to część działki była oznaczona numerem (...), według wariantu II obejmującego jezdnię, która jest wyjeżdżona na gruncie i kolektorze sanitarnym.
Wskazali, że z dokumentów wynika, że na tej działce była droga. Obok kolektora sanitarnego- studzienek przez tą działkę w 2012 roku została utwardzona tłuczniem droga do sąsiedniej działki Pana A.. Droga nie przechodzi już przez działkę Pana A., ponieważ on za szeroko ogrodził swoją działkę. Ze zdjęć lotniczych wynika, że droga wcześniej miała inny przebieg, była usytuowana bliżej rzeki. Nieznana jest data umiejscowienia drogi, która aktualnie przebiega przez tą działkę. Po kolektorach sanitarnych ludzie mogli chodzić tzw. górą.
Stawający uczestnicy postępowania wnosili o oddalenie wniosku.
Argumentowali, że droga, która przebiega obecnie przez tą działkę powstała najwcześniej w 2013 roku, po powodzi, która miała miejsce w 2012 roku. Przez wał istniejący w działce można było przechodzić- jedna, dwie osoby, ale na tym wale nie było żadnej drogi tzw. szczytem. Z całości działki przed wałem i za wałem korzystały osoby posiadające tą działkę wypasając np. owce i wykorzystując jej część jako łąkę co najmniej do końca lat 80-tych. Obecnie są tam wykaszane chwasty. Ich zakres posiadania działki był do tzw. topoli. Przy topolach od strony rzeki była droga, nieutwardzona, z wyjeżdżonymi koleinami, po której m.in. jeździły wozy konne.
/vide: skrócony protokół rozprawy z dnia 13 października 2022 roku k.
432-434, nagranie k. 435/
Sąd ustalił następujący stan faktyczny.
Nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów numerem działki (...) o powierzchni 0. (...) położona jest w O., obręb (...) przy ulicy (...). Przedmiotowa nieruchomość posiada urządzona w Sądzie Rejonowym w Opocznie księgę wieczystą (...), której jako współwłaściciele w udziałach w prawie własności są ujawnieni I. C., B. K., M. K. (2), P. K. (1), S. K. (1), D. K., S. K. (2), J. K. (1), W. M., E. M., M. M. L. S. (1) i E. Ż..
/dowód: wypis z rejestru gruntów k.19-20/
Ewidencja gruntów miasta O. została założona w 1970r. Wówczas w jednostce rejestrowej Nr 2057 wpisano Panią J. R. (1) c. A. i S., Panią S. Ż. c. A. i W., Panią Z. K. oraz Panią M. R. (1) jako osoby władające działką nr (...) o pow. 0,6580 ha. Natomiast w jednostce rejestrowej Nr (...) wpisano Pana M. K. (3) jako osobę władającą m.in. działkami nr (...) o pow. 0,0814 ha oraz nr (...) o pow. 0,1207 ha. Pod pozycją rejestrową Nr (...) została wykazana m.in. działka nr (...) o pow. 0,2079 ha, a jako osobę władającą gruntem wpisano Prezydium Powiatowej Rady Narodowej Wydział Gospodarki Komunalnej w O..
W 1979 roku na terenie miasta O. nastąpił podział miasta na 27 obrębów oraz założenie ewidencji gruntów na cztery obręby 11,12,13 i 14, a przedmiotowe nieruchomości znalazły się w nowym obrębie 13. Podczas tego podziału zmianie uległa powierzchnia i numeracja działek. Analiza danych zawartych w operacie nr (...) wykazała, że działki nr (...) o pow. 0,6580 ha, nr (...) o pow. 0,0814 ha, nr (...) o pow. 0, (...) oraz część działki nr (...) o pow. 0,2079 ha odpowiada działce oznaczonej nr (...) o pow. 0,8844ha. Wówczas w pozycji rejestrowej G77 wpisano Panią J. R. (2) c. A. i S. oraz Panią E. Ż. c. A. i W. jako osoby władające działką nr (...) o pow. 0,8844 ha położoną w obrębie 13 miasta O..
Następnie w 1988 roku została przeprowadzona modernizacja ewidencji gruntów i budynków, podczas której zmianie uległa powierzchnia działki nr (...) z 0,8844 ha na 0,8840 ha (op. 393/88).
Na podstawie Postanowienia Sądu I Ns 183/09 z dnia 20.04.2009r. stwierdzającego nabycie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów numerem 354 o pow. 0,8840ha położonej w obrębie 13 miasta O. współwłaścicielami stali się: Pani M. R. (2) w udziale 48/192, Pani Z. K. w udziale 48/19, Pani J. R. (2) w udziale 12/192, Pani W. M. I voto C. w udziale 9/192, Pan M. R. (3) w udziale 9/192, Pan Z. R. w udziale 9/192, Pani L. S. (2) w udziale 9/192, Pan R. Ż. w udziale 16/192, Pani E. Ż. w udziale 16/192 oraz Pani A. K. (1) w udziale 16/192.
W roku 2009 dokonano podziału pod poszerzenie pasa drogowego działki nr (...) o pow. 0,8840 ha, podczas którego powstały działki nr (...) o pow. 0,018 ha oraz nr 354/2 o pow. 0,8822 ha (mapa podziału nr 225.13-137/09) zatwierdzonego decyzją Starosty (...) nr (...) z dnia 23.11.2009r. Podział został ujawniony w operacie ewidencyjnym zm. (...). Zgodnie z w/w decyzją Starosty (...) jako właściciel działki nr (...) o pow. 0,0018 ha figuruje Gmina M. O.. Natomiast na podstawie Postanowień Sądu INs.229/79/2 z dnia 10.01.1979r. (spadek po Z. K.), I Ns 121/84 z dnia 28.10.1986r. (spadek po J. K. (2)), I Ns 351/89 z dnia 23.08.1989r. (spadek po Z. R.), I Ns 365/09 z dnia 26.11.2009r. (spadek po K. K.), I Ns 542/11 z dnia 14.09.2011r. (spadek po A. K. (1)), I Ns 291/12 z dnia 31.05.2012r. (spadek po R. Ż.), I Ns 190/13 z dnia 08.04.2013r. (spadek po M. R. (3)), I Ns 189/13 z dnia 17.05.2013r. (spadek po J. R. (2)), I Ns 30/15 z dnia 15.09.2015r. ( spadek po M. R. (2)), I Ns 298/18 z dnia 08.08.2018r. (spadek po W. M.), I Ns 215/19 z dnia 18.11.2019r. (spadek po E. Ż.) oraz Postanowieniem Sądu I Ns 613/19 z dnia 14.10.2020r. o dział spadku po A. K. (2) jako współwłaściciele działki nr(...) o pow. 0,8822 ha w pozycji rejestrowej G69 figurują: Pani I. C. ( (...)), Pani A. C. ( (...)), Pan B. K. ( (...)), Pan M. K. (2) ( (...)), Pan P. K. (1) ( (...)), Pan S. K. (1) ( (...)), Pan D. K. ( (...)), Pani J. K. (1) ( (...)), Pani J. M. (3) ( (...)), Pani J. M. (1) ( (...)), Pani K. M. (1) ( (...)), Pan R. M. ( (...)), Pani M. M. ( (...)), Pan R. R. (1) ( (...)), Pani B. S. ( (...)), Pani L. S. (2) ( (...)) oraz pani E. W. ( (...)).
/bezsporne-pismo Starostwa Powiatowego sporządzonego 22.09.2021 r. k 343-345/
W O. od ulicy (...) była droga do rzeki. Ta droga przebiegała między ulica (...) a Mostową, a przy rzece była tylko dróżka, wąska, 2-3 metry szerokości, nieutwardzona tzn. gruntowa, utwardzana na skutek częstego przejeżdżania. Była ona ogólnodostępna Przy niej były łąki, trawa, w pobliżu był też wał- usypany stożek, tzw. kolektor przy którym nie było przejazdu. Utwardzona droga powstała po tzw. powodzi około 2010 roku.
/dowód: zeznania świadków: Z. W.- skrócony protokół
rozprawy z dnia 18 lipca 2018 r. k.72v-73, nagranie koperta
k.75,
L. R.- skrócony protokół rozprawy z dnia 18 lipca
2018 r. k.73, nagranie koperta k. 75,
B. B.- skrócony protokół rozprawy z dnia 26 listopada
2018 r. k.80v,
J. A.- skrócony protokół rozprawy z dnia 26 listopada
2018 r.k.81-81v,
B. T. skrócony protokół rozprawy z dnia 26
listopada 2018 r. k.81-82v,
H. R. - skrócony protokół rozprawy z dnia 26
listopada 2018 r. k.82/
Przed 2000 rokiem przy rzece w O. było przejście. Mieszkańcy wnioskowali o utwardzenie drogi, Urząd Gminy w O. też podjął taka inicjatywę i po 2000 roku droga przy rzece została utwardzona szlaką, gruzem.
/dowód: zeznań świadka S. M.- skrócony protokół rozprawy
z dnia 26 listopada 2018 r. k.81/
Na załączonych szkicach polowych pomiaru granic i obiektów budowlanych z operatu (...) o numerach 518, 519, 520 i 521 wykazano drogę z numerem działki (...), która biegnie wzdłuż rzeki W. od ulicy (...) do Przedszkolnej i Ł. w O. i dalej do działki (...) będącej w posiadaniu K. P. przy ulicy (...), jednak na wysokości działki (...) w pasie drogi wpisano „wał”.
Na mapie ewidencyjnej oznaczonej numerem (...) nie wykazano oddzielnym numerem pasa gruntu w miejsce byłej działki (...), a grunt ten włączono do nowo powstałych działek nr (...).
W rejestrze gruntów ujawniono w pozycji rejestrowej 49 działkę (...) o powierzchni 0,6568 ha będąca w posiadaniu Skarbu Państwa, w pozycji rejestrowej 77 ujawniono działkę (...) o powierzchni 0,8844 ha będącą we współposiadaniu R. J. i Ż. E., w pozycji rejestrowej 88 ujawniono działkę (...) figurująca na A. K. (3), natomiast cześć pozostałej działki (...) włączono do działki (...) (ulica (...)) oraz 368 ulica (...)) figurująca na Urząd Miejski w O..
Opracowana dokumentacja (...) założona ewidencji gruntów nowoutworzonego obrębu nr 13 zmieniła granice nieruchomości i tak drogę- działkę (...) pozostawiono tylko na odcinku ulicy (...) do Przedszkolnej i około 30 m dalej w kierunku Ł. oznaczając tą działkę numerem (...) natomiast na dalszym odcinku część byłej działki (...) włączono do działek (...), zatem w składzie działki (...) znalazły się oprócz wymienionej części działki (...) również działki (...) oraz największa (...).
Obecny stan usytuowania elementów zagospodarowania na gruncie wykazany na rejestrze mapy zasadniczej nie pokazuje jednoznacznie w którym miejscu przebiega droga gruntowa na który złożono wniosek o zasiedzenie, czy w śladzie wału nad kolektorem czy obok tego nasypu co można stwierdzić tylko przy pracach polowych na gruncie.
Aktualny stan prawny działki (...) to współwłasność dziewiętnastu osób zgonie z wypisem z rejestru gruntów (...), który ujawniony jest na podstawie dokumentów prawnych I Ns 183/09, I Ns 291/12, I Ns 189/13, I Ns 190/13 i I Ns 298/18, natomiast w KW ujawniono współwłasność trzynastu osób.
Wydanie takiej opinii stosownie do postanowienia Sądu nie wymagało oględzin nieruchomości.
Biegły sądowy w zakresie geodezji i kartografii nie znalazł przyczyn takiego wyłączenia w ewidencji gruntów tj. na jakiej podstawie zlikwidowano przebieg tego odcinka wału czy drogi.
/dowód: pisemna opinia biegłego sądowego w dziedzinie geodezji i
kartografii inż. G. E. z załącznikami k. 89-134,
ustna,
opinia biegłego sądowego w dziedzinie geodezji i kartografii
inż. G. E.- skrócony protokół rozprawy z dnia
22 grudnia 2020 roku k. 247-247v, nagranie k. 248/
Z działki położonej w O., która należała po umownym podziale do trzech rodzin R., K. i Ż. korzystały posiadając ją te rodziny, ich dzieci, a nawet wnuki. Były wypasane na niej owce, na ternie zielonym dzieci bawiły się i opalały. W działce był usytuowany wał, w formie nasypu o szerokości około 2 metrów. Nie było do niego żadnego dojazdu. Po tym wale niekiedy chodzili mieszkańcy skracając sobie drogę. Rodziny te traktowały ten teren jako własny.
Przejście dla mieszkańców było przy rzece.
W 2010 roku była powódź, po której wykonano utwardzoną drogę, wzdłuż kolektora od strony rzeki. Wykonując drogę podniesiono ją do góry i w ten sposób wał stał się niższy. Wcześniej droga była wzdłuż rzeki wąska, którą sporadycznie przejeżdżały wozy konne.
/dowód: zeznania stron: I. C.- skrócony protokół rozprawy
z dnia 13listopada 2019 roku k. 178v-179, nagranie 182,
B. K.- skrócony protokół rozprawy z dnia
13 listopada 2019 roku k. 179, nagranie 182,
M. K. (1)- skrócony protokół rozprawy z dnia 13
listopada 2019 roku k. 179, nagranie 182,
P. K. (2) skrócony protokół rozprawy z dnia 13
listopada 2019 roku k. 179-179v, nagranie 182,
P. K. (1) skrócony protokół rozprawy z dnia 13
listopada 2019 roku k. 179, nagranie 182,
S. K. (1) skrócony protokół rozprawy z dnia 13
listopada 2019 roku k. 179v-180, nagranie 182,
D. K. skrócony protokół rozprawy z dnia
13 listopada 2019 roku k.180-180v, nagranie 182,
A. C. skrócony protokół rozprawy z dnia 13
listopada 2019 roku k.080v, nagranie 182,
E. M. skrócony protokół rozprawy z dnia 13
listopada 2019 roku k. 180v, nagranie 182,
M. M. skrócony protokół rozprawy z dnia 13
listopada 2019 roku k.180-181v, nagranie 182,
B. S. skrócony protokół rozprawy z dnia 13
listopada 2019 roku k.181, nagranie 182/
Kolektor był usytuowany na nasypie, do którego trzeba było dojechać w razie potrzeby np. w razie awarii czy konserwacji i wtedy dojazd był od strony rzeki. Po pobudowaniu tego kolektora dojazd był trudny, szczególnie po deszczach, roztopach. Tam nie było żadnej utwardzonej drogi.
/dowód: zeznania świadków: J. M. (4) skrócony protokół
rozprawy z dnia 12 lutego 2020 roku k.200v-201, nagranie k.
202,
J. P. skrócony protokół rozprawy z dnia 12 lutego
2020 roku k. 201-201v, nagranie 202/
Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w O. dysponuje mapami sytuacyjno- wysokościowymi przedstawiającymi trasę przebiegu kolektora sanitarnego, począwszy od oczyszczali ścieków, aż do ulicy (...) na wysokości ZPC-3, oraz zapisami w książce środków trwałych określającymi numer środka trwałego, datę przejęcia i koszty budowy.
/vide: pismo wnioskodawcy z dnia 31 grudnia 2021 roku z
załącznikami k. 367-382/
Zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia 20.01.2021 r. przeprowadzono w dniu 10.04.2021 r. protokolarne wyznaczenie części punktów granicznych działki (...) na odcinkach ewentualnego wydzielenia części tej działki do zasiedzenia nieruchomości, w obecności na gruncie stron zainteresowanych, uprzednio zawiadomionych indywidualnie oraz wyznaczono pas gruntu odpowiadający części byłej działki (...) w działce przedmiotowej, na podstawie danych pomiaru podstawowego (...), markując położenie punktów załamania tego pasa palami drewnianymi, stwierdzono niezgodność danych powiatowej bazy katastralnej z istniejącym spokojnym stanem posiadania (ogrodzenia z siatki) na linii granicznej z działka nr (...).
Na przedmiotowym pasie istnieje nieznaczne przewyższenie gruntu na północnej krawędzi tego pasa, natomiast na krawędzi południowej brak widocznego śladu opisanego w szkicach wału usypanego nad kolektorem sanitarnym a istniejące studzienki kanalizacji usytuowane są około środka wyznaczonego na gruncie pasa z kolektorem i znacznie wystają ponad istniejący grunt.
Na południe w kierunku rzeki W. wzdłuż powyższego pasa gruntu obecnie usytuowana jest droga utwardzona grysem, której krawędzie zamieszono w obecności stron zainteresowanych, jak i uprzednie opisane wyżej prace geodezyjne metodą precyzyjnego pozycjonowania (...) z dowiązaniem do poziomej szczegółowej osnowy geodezyjnej.
W oparciu o dane operatu podstawowego, bazę danych katastralnych oraz wyniki prac geodezyjnych na gruncie w dniu 10.04.2021 r. opracowano dwa możliwe wydzielenia a mianowicie: wariant I wstępnego projektu do mapy zasiedzenia wydzielając pas gruntu objęty wnioskiem czyli część działki (...) zgodny z danymi pomiaru z operatu (...), oraz wariant II wstępnego projektu do mapy zasiedzenia wydzielając pas gruntu obejmujący oprócz części działki (...) również istniejącą utwardzoną drogę z przedmiotowej działki (...), a byłej działki (...).
Obecni na gruncie współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości twierdzili, że obecna na gruncie utwardzona droga powstała niedawno i poprzednio nie było jej w tym miejscu, tym elementem nie jest uzupełniona także prowadzona baza sytuacyjna i wysokościowa mapy zasadniczej miasta O..
/dowód: pisemna opinia biegłego sądowego w dziedzinie geodezji i
kartografii inż. G. E. z załącznikami k. 265-
305/
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej wymienione dowody, które uznał za wiarygodne.
Sąd zważył, co następuje:
W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy Sąd uznał, że wniosek o zasiedzenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Art. 172 k.c. w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 31 lit. a i b ustawy z dnia 28 lipca 1990 r. o zmianie ustawy kodeks cywilny (Dz.U. Nr 55 poz. 321) w § 1 stanowi, że posiadacz nieruchomości nie będący właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba, że uzyskał posiadanie w złej wierze. Natomiast § 2 stanowi, że po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.
Przed w/w nowelizacją przepisu art. 172 k.c. terminu zasiedzenia były krótsze i wynosiły: 20 lat w przypadku posiadania w złej wiarze i 10 lat w przypadku posiadania w dobrej wierze.
W art. 172 k.c. uregulowany jest pierwotny sposób nabycia własności, tzn. zasiedzenie.
Zasiedzenie polega na nabyciu prawa przez nieuprawnionego posiadacza wskutek faktycznego wykonywania tego prawa w ciągu ustalonego w ustawie czasu.
Do nabycia własności w drodze zasiedzenia (art. 172 k.c.) potrzebne jest wystąpienie określonych przesłanek: wykonywanie posiadania w charakterze posiadacza samoistnego, posiadanie nieruchomości w sposób nieprzerwany, upływ czasookresu przewidzianego w kodeksie w zależności od uzyskania posiadania w dobrej lub złej wierze.
Niezbędnym warunkiem nabycia nieruchomości przez zasiedzenie jest samoistne posiadanie nieruchomości.
Za posiadanie uważa się faktyczne władztwo nad rzeczą w zakresie prawa własności lub innego prawa, z którym łączy się władztwo (art. 336 k.c.).
Faktyczne władztwo nad rzeczą, warunkujące istnienie posiadania według przyjętej w polskim prawie teorii obejmuje dwa elementy: element fizyczny, określony tradycyjnie jako corpus i element psychiczny – animus.
W rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego posiadacz samoistny to taki, który faktycznie włada rzeczą jak właściciel. Wszelkie zatem stany faktycznego władztwa, odpowiadające innemu prawu niż prawo własności nie kwalifikują się jako posiadanie samoistne i dlatego nie mogą stanowić przesłanki zasiedzenia. Dla istnienia samoistnego posiadania potrzebne jest przede wszystkim faktyczne władanie rzeczą.
Zakres faktycznego władztwa przy posiadaniu samoistnym, odpowiadający prawu własności, sprowadza się do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią w sposób jak najbardziej pełny, czyli do postępowania z rzeczą jak właściciel. Dlatego akty władztwa mające charakter drugorzędny z reguły nie świadczą o samoistnym posiadaniu.
Konieczną przesłanką faktycznego władztwa, oprócz samego zachowania się posiadacza jest odpowiednie zachowanie się osób trzecich, wyrażające się w tym, że władztwo posiadacza nie spotyka się z ich strony ze skutecznym oporem.
Element corpus świadczy o możliwości dokonywania materialnych aktów władania rzeczą. Posiadacz samoistny włada rzeczą jak właściciel.
Czynnik woli ( animus) stanowi kryterium, które pozwala na odróżnienie posiadacza samoistnego od posiadacza zależnego.
W praktyce o tym, w zakresie jakiego prawa posiadacz wykonuje władzę nad rzeczą decydują zewnętrzne widoczne dla otoczenia przejawy władztwa.
Interpretacja elementów woli musi mieć charakter obiektywny.
W tej sprawie Sąd rozpoznał wniosek w granicach jego żądania, a żądanie wniosku sprowadzało się do stwierdzenia zasiedzenia części działki. Ta część działki została przedstawieniowa na projekcie podziału działki nr (...) załączonym do opinii wykonanej przez biegłego sądowego w zakresie geodezji i kartografii inż. G. E. i oznaczona numerem 354/5 o powierzchni 0,0560 ha.
Analiza tego wstępnego projektu podziału działki wskazuje, że w zaprojektowanej do podziału działce (...) znajduje się kolektor sanitarny- część działki (...) według operatu (...) oraz droga utwardzona- część działki (...).
Bezsporne jest że wnioskodawczyni redagując wniosek i popierając go w toku postępowania powołała się na dokumenty geodezyjne, a dokładnie zapisy w tychże dokumentach, które miałyby świadczyć o samoistności posiadania stacio fisci Skarbu Państwa.
Powyższego stanowiska nie podziali Skarb Państwa- reprezentowany przez Starostę (...).
Natomiast osoby fizyczne będące współwłaścicielami tejże nieruchomości lub ich następcami prawnymi wnosiły o oddalenie wniosku powołując się na przesłankę braku samoistności posiadania lub posiadania po stronie S. Państwa.
Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie udowodniła stosownie do art. 6 k.c. przesłanek do stwierdzenia zasiedzenia stosownie do przepisu art. 172 k.c.
W ocenie Sądu o posiadaniu i o jego samoistności nie mogą świadczyć zapisy w dokumentach geodezyjnych.
To posiadanie, które prowadzi do zasiedzenia musi być faktycznie wykonywane, widoczne dla innych osób i oprócz samego zachowania posiadacza musi być odpowiednie zachowanie osób trzecich, wyrażające się w tym, że władztwo posiadacza nie spotyka się z ich strony ze skutecznym oporem- element corpus.
W przedmiot sprawie uczestnicy postepowania zaprzeczyli takiemu posiadaniu bez stacio fisci Skarbu Państwa, zdaniem Sądu skutecznie, bowiem z zeznań stron i zgłoszonych świadków wynika, że część działki na której usytuowany był kolektor sanitarny oraz cześć przy nim znajdowała się w posiadaniu i władaniu rodzin, które uzyskały tytuł własności na tą że nieruchomość. Droga a właściwie dróżka lub nawet ścieżka do przechodzenia wzdłuż rzeki usytuowana była w innym miejscu.
W przekonaniu Sądu spór w zasadzie sprowadzał się do uregulowania stanu prawnego drogi usytuowanej przy kolektorze, ale wykonanej przez Gminę O. dopiero około lub po 2010 roku, która w zasadzie dochodzi do działki sąsiedniej, a to tylko dlatego, że właściciel działki sąsiedniej wcześniej ogrodził ją.
Gdyby przyjąć, że Gmina O. posiada drogę w działce (...) od tego czasu, czyli przez kilkanaście lat to jest oczywiste, że nie upłynął jeszcze termin do zasiedzenia z art. 172 k.c. i w takiej sytuacji nie ma potrzeby rozważania charakteru posiadania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c. – punkt 2. sentencji postanowienia. Przedmiotowe postępowania należy do kategorii postępowania nieprocesowego, w którym zgodnie z przepisem art. 520 § 1 k.p.c. każdy ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania w tej sprawie przepisu z art. 520 § 3 k.p.c. i zasądzenia na rzecz uczestnika postepowania S. K. (1) kosztów postępowania uznając, iż prawem wnioskodawczyni było złożenie wniosku o zasiedzenie, a prawem tego uczestnika postępowania ustanowienie sobie pełnomocnika-radcy prawnego- celem obrony swoich praw.