Sygn. akt III Cz 669/14
Dnia 10 czerwca 2014 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący-Sędzia: SO Krystyna Hadryś
SO Andrzej Dyrda (spr.)
SR (del.) Marcin Rak
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2014r. w Gliwicach
sprawy z wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S.
z udziałem M. P.
o nadanie klauzuli wykonalności
na skutek zażalenia wnioskodawcy
na postanowienia Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju
z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt I Co 247/14
postanawia:
oddalić zażalenie.
SSR (del.) Marcin Rak SSO Krystyna Hadryś SSO Andrzej Dyrda
Sygn. akt III Cz 669/14
Postanowieniem z 24 lutego 2014r. Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdroju oddalił wniosek (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego. Sąd Rejonowy wskazał, że wierzycielka domagała się nadania na swoją rzecz klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu wystawionemu pierwotnie na rzecz Spółdzielczej (...) z siedzibą w G.. Sąd uznał, że załączone do wniosku uwierzytelnione odpisy aktów notarialnych nie wskazują konkretnych praw i wierzytelności podlegających przeniesieniu, a prawa te zostały wskazane w załącznikach mających formę niepodpisanego zestawienia a zatem niebędących dokumentami urzędowymi względnie prywatnymi z podpisami poświadczonymi urzędowo. Wobec tych ustaleń Sąd Rejonowy oddalił wniosek wobec braku formy wymaganej art. 788 k.p.c..
Postanowienie to, zażaleniem, zaskarżył wnioskodawca (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S.. Zarzucił obrazę przepisów postępowania, a to art. 788 § 1 k.p.c. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji odmowę nadania klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień mimo spełnienia przesłanek opisanych w/w przepisem.
Na tych podstawach wniósł o zmianę postanowienia przez uwzględnienie wniosku o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności z przejściem uprawnień i zasądzenie od dłużnika kosztów postępowania.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Sąd Rejonowy słusznie stwierdził, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawczynię nie spełniają wymogów art. 788 § 1 k.p.c.. Stosownie do jego treści, jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, Sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym.
Załączone uwierzytelnione odpisy aktów notarialnych nie wskazują konkretnych praw i wierzytelności podlegających przeniesieniu, a prawa te zostały określone w załącznikach do aktów notarialnych. Sąd Rejonowy trafnie ustalił, że załączniki te mają formę niepodpisanego zestawienia, a więc nie są one dokumentami urzędowymi, ani prywatnymi z podpisami poświadczonymi urzędowo.
Wbrew zarzutowi wnioskodawcy, treść załącznika nie może być integralną częścią aktu notarialnego, ponieważ ta treść nie ma formy aktu notarialnego. W literaturze podkreśla się, że nie jest dopuszczalne, aby treść aktu notarialnego objęta była załącznikami (zob. S. Kalusiński: Prawo o notariacie –uwagi wizytatora, NPN 1999/1/27).
Przedłożone wykazy wierzytelności nie noszą cech dokumentu, ponieważ nie zawierają podpisu ich wystawcy. Brak jest adnotacji notariusza o osobach podpisanych na oryginałach wykazów wierzytelności. Podpis pod dokumentem jest natomiast jego cechą konstytuującą. W przypadku dokumentów urzędowych podpis pod dokumentem przynależy do „przepisanej formy” tych dokumentów. W polskim systemie prawnym nie istnieje taki dokument urzędowy, co do którego przepisy o jego formie nie wymagałyby złożenia pod nim podpisu przez upoważnioną osobę.
Z art. 245 k.p.c. i 253 k.p.c. wynika, że również dokument prywatny musi zawierać podpis wystawcy. Wyjątki, w których wystawca dokumentu jest zwolniony od obowiązku podpisania lub od obowiązku złożenia podpisu własnoręcznego (i zastąpienia go podpisem mechanicznym) i jedynie w tych przypadkach można mówić o istnieniu dokumentu, pomimo braku podpisu w ogóle bądź braku podpisu własnoręcznego - są ściśle określone przepisami. Istnienie przepisów szczególnych potwierdza a contrario, że w każdym innym wypadku dokument, aby mógł zostać uznany dokumentem musi być podpisany własnoręcznie - przez wystawcę (wyrok Sądu Najwyższego z 29 kwietnia 2009r., sygn. II CSK 557/08).
Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, fakt uczynienia z zestawień wierzytelności załączników do aktu notarialnego nie czyni z nich dokumentów urzędowych. Nie są to nawet dokumenty prywatne, a tym bardziej z podpisem urzędowo poświadczonym.
W tych okolicznościach Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji z mocy art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.
SSR (del.) Marcin Rak SSO Krystyna Hadryś SSO Andrzej Dyrda