Sygn. akt II Co 3538/14
Dnia 26 września 2014 r.
Sąd Rejonowy w Białymstoku Sekcja Egzekucyjna Wydziału II Cywilnego w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SR Paweł Dzienis
po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014 roku w Białymstoku
na posiedzeniu niejawnym
sprawy egzekucyjnej
z wniosku wierzyciela (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedziba w W.
przeciwko dłużnikowi Z. A.
na skutek skargi dłużnika na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku A. B. z dnia 14 sierpnia 2014 r. w postaci postanowienia częściowego ustalającego koszty postępowania egzekucyjnego w sprawie (...) Km 1216/14
postanawia:
I. zmienić postanowienie częściowe Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku A. B. z dnia 14 sierpnia 2014 r. ustalające koszty postępowania egzekucyjnego, wydane w sprawie (...) Km 1216/14 w ten sposób, że w punkcie 1 postanowienia ustalić kwotę w wysokości 750,14 (siedemset pięćdziesiąt złotych i czternaście groszy) złotych z tytułu opłaty za odnalezienie majątku dłużnika oraz ustalić, że razem koszty wyniosły 750,14 złotych;
II. zasądzić na rzecz dłużnika Z. A. od wierzyciela (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 25 (słownie: dwudziestu pięciu) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
Dłużnik Z. A. złożył skargę na czynności Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Białymstoku – A. B. z dnia 14 sierpnia 2014 roku w postaci postanowienia częściowego ustalającego koszty postępowania egzekucyjnego w zakresie ustalenia opłaty za odnalezienie majątku dłużnika, podjętą w sprawie (...) Km 1216/14.
W uzasadnieniu skargi dłużnik wskazał, że skarżonym postanowieniem komornik ustaliła wysokość opłaty z tytułu odnalezienia majątku dłużnika na kwotę 1.000 złotych, co w ocenie dłużnika było niezasadne i nienależne komornikowi, albowiem odnalezienie majątku przez komornika polegało jedynie na zajęciu ruchomości stanowiących wyposażenie serwisu (...) sp. z o.o. Dłużnik wskazał, iż na placu serwisu znajdują się nie tylko ruchomości należące do dłużnika, lecz także do osób trzecich.
Wobec powyższego skarżący wniósł o zmianę wysokości powyższej opłaty poprzez jej zmniejszenie do kwoty 0,00 złotych.
W uzasadnieniu skarżonej czynności Komornik Sądowy A. B. wyjaśniła, że w dniu 12 sierpnia 2014 roku dokonano zajęcia ruchomości znajdujących się w miejscu prowadzenia działalności przez dłużnika. Wskazała, że w rozmowie telefonicznej z dłużnikiem nie ustalono kto jest właścicielem zajętych ruchomości, a dłużnik odmówił udzielenia informacji w tym zakresie. Wobec tego zobowiązano dłużnika do dostarczenia potwierdzenia czyją własnością są zajęte ruchomości, lecz w dalszym ciągu nie uzyskano żądanych informacji.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego naliczenia opłaty za odnalezienie majątku komornik podała, że wierzyciel we wniosku o wszczęcie egzekucji domagał się podjęcia przez komornika czynności w zakresie poszukiwania majątku dłużnika nie wskazując przy tym majątku dłużnika, co do którego powinna zostać skierowana. Wierzyciel wezwany do uiszczenia opłaty za zlecenie poszukiwania majątku dłużnika oraz zaliczki na wydatki, uiścił kwoty z tego tytułu, zatem komornik była uprawniona do poszukiwania majątku dłużnika. Podała, że w trakcie postępowania ustalono nieruchomości oraz ruchomości znajdujące się w miejscu prowadzenia działalności przez dłużnika, odnośnie których dłużnik nie przedstawił potwierdzenia, iż rzeczy te nie należą do niego. Uwzględniając wartość szacunkową odnalezionego majątku, którego wartość ustalono na kwotę powyżej 100.000,00 złotych, wydano skarżone postanowienie ustalając wysokość opłaty za odnalezienie majątku zgodnie z art. 53a ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga dłużnika częściowo zasługuje na uwzględnienie.
Kwestie wysokości opłat egzekucyjnych uregulowane zostały w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 roku, Nr 167, poz. 1191 ze zm., zwana dalej „ustawą”) .
Zgodnie z art. 53a ust. 1 powołanej ustawy opłatę stałą w wysokości 2% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego komornik pobiera od wierzyciela w przypadku otrzymania zlecenia poszukiwania majątku dłużnika w trybie art. 797 1 k.p.c. W przypadku, gdy dojdzie do odnalezienia majątku dłużnika w trybie określonym w ust. 1 komornik jest uprawniony do pobrania opłaty stałej w wysokości 5% szacunkowej wartości tego majątku, nie więcej jednak niż 100% przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Opłata ta ulega zmniejszeniu o kwotę opłaty pobranej na podstawie ust. 1; przepis art. 49 ust. 3 stosuje się odpowiednio (art. 53a ust. 2 ustawy).
Zgodnie z poglądami doktryny zlecenia poszukiwania majątku nie można rozumieć formalistycznie, a zatem wierzyciel nie musi użyć sformułowania "zlecam poszukiwanie majątku". Zleceniem poszukiwania majątku będzie już np. żądanie wierzyciela wystąpienia przez komornika do ZUS bądź do urzędu skarbowego" (I. K., Poszukiwanie przez komornika majątku dłużnika za wynagrodzeniem, (...) 2009, nr 6, s. 114).
Z analizy akt postępowania egzekucyjnego (...) Km 1216/14 wynika, iż we wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wierzyciel domagał się podjęcia przez komornika czynności w zakresie poszukiwania majątku dłużników (k. 1-1v akt egzekucyjnych). Wierzyciel nie wskazał bowiem w nim majątku należącego do dłużnika, co do którego powinna zostać skierowana egzekucja, zatem komornik w dniu 15 lipca 2014 r. wezwał wierzyciela do uiszczenia opłaty za zlecenie poszukiwania majątku oraz zaliczki na wydatki (k. 16 akt egzekucyjnych). Opłaty te zostały uiszczone przez wierzyciela (k. 60 akt egzekucyjnych), a zatem organ egzekucyjny był uprawniony do poszukiwania majątku dłużników.
Komornik ustalając zaskarżonym postanowieniem opłatę za odnalezienie majątku na kwotę 1.000,00 złotych wskazała, iż wartość szacunkowa odnalezionego majątku dłużnika przewyższa kwotę 100.000,00 złotych. Jednakże dokonana przez Sąd analiza akt egzekucyjnych nie prowadzi do wniosku, ażeby podjęte przez komornika czynności w postaci zajęcia ruchomości uzasadniały przyjęcie wskazanej przez komornika kwoty szacunkowej majątku.
Z analizy akt sprawy (...) Km 1216/14 wynika, że na skutek dokonanych zajęć wartość szacunkowa majątku dłużnika wynosiła 46.000,00 złotych (k. 28 akt egzekucyjnych). Brak jest natomiast jakiejkolwiek wzmianki o oszacowaniu wartości pozostałych zajętych ruchomości (k. 67-67v akt egzekucyjnych). Komornik Sądowy w protokole zajęcia ruchomości wskazała, że będą one podlegały wycenie przez biegłego sądowego.
Bez znaczenia jest przy tym okoliczność czy zajęte ruchomości należą do dłużnika, albowiem zgodnie z art. 845 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. zająć można ruchomości dłużnika będące w jego władaniu. Wskazać w tym miejscu należy, że w przypadku, gdy egzekucja narusza prawa osoby trzeciej, przysługuje jej powództwo ekscydencyjne z art. 841 k.p.c. tj. o zwolnienie zajętego przedmiotu spod egzekucji
Nadto należy zauważyć, iż z akt egzekucyjnych nie wynika także, ażeby organ egzekucyjny podjął jakiekolwiek czynności skutkujące odnalezieniem majątku dłużnika w postaci nieruchomości, których wartość była podstawą do naliczenia skarżonej opłaty za odnalezienie majątku. Komornik pismem z dnia 05 sierpnia 2014 r. (k. 36 akt egzekucyjnych) zawiadomił wierzyciela o ustaleniu majątku dłużnika, jednakże z wcześniej podjętych czynności nie wynika, ażeby dokonał w tym celu czynności poszukiwawczych skutkujących odnalezieniem majątku w postaci przedmiotowych nieruchomości. Nadto z wniosku wierzyciela z dnia 15 lipca 2014 roku wynika, że to wierzyciel wskazał komornikowi nieruchomości dłużnika, wobec których skierowana miała zostać egzekucja (k. 32).
Konkludując, na podstawie analizy akt egzekucyjnych stwierdzić należy, iż w postępowaniu (...) Km 1216/14 prowadzonym przeciwko dłużnikowi wierzyciel wniósł o poszukiwanie majątku dłużnika i uiścił wymaganą na mocy art. 53a ust.1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji opłatę, natomiast z faktycznie podjętych przez organ egzekucyjny czynności zmierzających do odnalezienia majątku dłużnika wynika, że komornik odnalazł majątek dłużnika o wartości szacunkowej 46.000,00 złotych. Wobec tego stwierdzić należy, że komornik miał prawo do ustalenia i pobrania z tego tytułu opłaty zgodnie z art. 53a ust. 2 ustawy. Zgodnie z powyższym komornik byłby uprawniony do ustalenia opłaty w wysokości 2.300,00 złotych (46.000,00 zł x 5% = 2.300 zł).
Zważyć przy tym należy, że zgodnie z poglądami doktryny wykładnia celowościowa art. 53a ust. 2 ustawy wskazuje, że ze względu na cel poszukiwania majątku przez komornika, jakim jest zaspokojenie roszczenia wierzyciela, należy przyjąć, że opłata za odnalezienie majątku dłużnika w żadnym wypadku nie może być wyższa niż 5% roszczenia egzekwowanego w sprawie, w której komornik odnalazł majątek. Nie jest bowiem uzasadnione, aby komornik poszukiwał majątku dłużnika w szerszym zakresie, niż wymaga tego cel egzekucji ( Świeczkowski Jarosław, Komentarz do art. 53(a) ustawy o komornikach sądowych i egzekucji [w:] Świeczkowski Jarosław (red.), Banasik Przemysław, Dziewulska Monika, Kuczyński Grzegorz, Machnikowska Anna, Powałowski Andrzej, Stelina Jakub, Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji. Komentarz, LEX 2012 Nr 133421).
W ocenie Sądu mając na uwadze wyżej przedstawiony pogląd przedstawicieli doktryny należy stwierdzić, iż wysokość opłaty za odnalezienie majątku dłużnika ustalona w skarżonym postanowieniu nie powinna przekraczać 5 % roszczenia egzekwowanego.
Zgodnie z art. 46 ustawy do wartości egzekwowanego świadczenia lub zabezpieczonego roszczenia, stanowiącej podstawę ustalenia opłaty wlicza się odsetki, koszty i inne należności podlegające egzekucji lub zabezpieczeniu wraz ze świadczeniem głównym w dniu złożenia wniosku lub rozszerzenia egzekucji, z zastrzeżeniem , że do wartości tej nie wlicza się kosztów toczącego się postępowania egzekucyjnego lub wykonania postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia oraz kosztów zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego w tym postępowaniu. Przy oznaczaniu wartości egzekwowanego świadczenia każde rozpoczęte 10 zł liczy się za pełne.
W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym należność główna wynosiła 15.834,99 złotych, zaległe odsetki zaś 295,75 złotych, a koszty procesu 144,00 złotych. Wobec tego wartość egzekwowanego świadczenia stanowiła kwota 16.274,74 złotych. Zatem podstawa ustalenia opłaty po zaokrągleniu – zgodnie z dyspozycją art. 46 ust.3 ustawy – wyniosła 16.280,00 złotych.
Mając na uwadze powyższe opłata z tytułu odnalezienia majątku dłużnika w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym powinna zostać ustalona w wysokości 814,00 złotych i pomniejszona o opłatę pobrana na podstawie art. 53 a ust. 1 ustawy w wysokości 63,84 zlote, co tym samym uzasadnia zmianę zaskarżonego postanowienia i określenie wysokości opłaty na kwotę 750,14 zlotych.
Wobec powyższego, na podstawie art. 767 k.p.c. oraz powołanych wyżej przepisów, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania skargowego Sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Z uwagi na to, że dłużnik wygrał sprawę w 25 % należało zasądzić od wierzyciela na jego rzecz kwotę 25 złotych z tytułu zwrotu części opłaty sądowej (25% x 100 zł = 25 zł).
Sygn. akt II Co 3538/14
1) Odnotować i zakreślić w rep. Co.
2) Odpis postanowienia doręczyć z pouczeniem o zażaleniu:
- dłużnikowi Z. A.,
- pełnomocnikowi wierzyciela - r. pr. E. K. (bez pouczenia) - z odpisem skargi,
- Komornikowi Sądowemu A. B. - do wiadomości.
3) Prawomocny odpis postanowienia doręczyć komornikowi j/w.
4) Po uprawomocnieniu się postanowienia zwrócić komornikowi j/w akta egzekucyjne.
Dnia 26 września 2014 roku