Sygn. akt II Ca 1474/14
Dnia 5 lutego 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Mariusz Broda
Sędziowie: SO Elżbieta Ciesielska (spr)
SR. ( del ) Anna Jermak
Protokolant: sekr. sądowy Iwona Cierpikowska
po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2015 r. w Kielcach
na rozprawie
sprawy z powództwa P. S.
przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
o odszkodowanie
na skutek apelacji pozwanego Gminy J.
od wyroku Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 25 września 2014 r., sygn.
I C 300/12;
1.
zmienia zaskarżony wyrok w punkcie I ( pierwszym) w całości
i powództwo oddala, oraz w punkcie VI ( szóstym ) przez jego uchylenie, w pozostałej części apelację oddala,
2. odstępuje od obciążania powoda kosztami postępowania apelacyjnego,
3.
przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jędrzejowie na rzecz adwokata L. L. prowadzącego Kancelarie Adwokacką
w J. kwotę 1200 ( jeden tysiąc dwieście ) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu
w postępowaniu apelacyjnym,
4. zasądza od Gminy J. na rzecz (...) Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w J. kwotę 1200 ( jeden tysiąc dwieście ) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego.
II Ca 1474/14
Pozwem z dnia 4 września 2012r. P. S. domagał się zasądzenia od Gminy J. zapłaty kwoty 30 000zł. z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu tytułem odszkodowania za posadowienie wodociągu na działce powoda położonej w I.. W uzasadnieniu swego żądania powód wskazał, że w skutek posadowienia wodociągu uległa zmniejszeniu wartość jego nieruchomości, nadto nie może on w sposób dowolny zabudować wskazanej nieruchomości i prowadzić na niej wybranej przez siebie działalności gospodarczej. Zaznaczył nadto, że otrzymał już od Gminy kwotę 3647 zł. , która w jego ocenie ma symboliczny charakter i nie odpowiada rzeczywistej wysokości należnego mu odszkodowania.
Na wniosek pozwanej Gminy J. do procesu wezwana została w charakterze pozwanego Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) w J., która według Gminy winna być w sprawie pozwaną.
Wyrokiem z dnia 25 września 2014r. Sąd Rejonowy w Jędrzejowie - w punkcie I zasądził od Gminy J. na rzecz powoda kwotę 13 090zł. z ustawowymi odsetkami od 17 października 2012r; - w punkcie II oddalił powództwo w pozostałej części w stosunku do Gminy J., a w całości co do (...) Sp. z o.o. ; - w punkcie III zasądził od Gminy J. na rzecz (...) Sp. z o.o. w J. kwotę 2417 zł. tytułem kosztów procesu; - w punkcie IV odstąpił od obciążania powoda kosztami procesu należnymi Gminie J. od oddalonej części powództwa; - w punkcie V przyznał z sum Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jędrzejowie na rzecz adwokata L. L. kwotę 2952 zł. tytułem pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu; - w punkcie VI nakazał pobrać na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Jędrzejowe tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych od: powoda z zasądzonej w punkcie I kwoty 2906,74zł. oraz od Gminy J. kwotę 2476,12zł.
Rozstrzygnięcie swoje Sąd Rejonowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych i rozważaniach prawnych:
P. S. stał się właścicielem nieruchomości położonej w I. oznaczonej aktualnie jako działka nr (...) o powierzchni 2,04 ha, dla której prowadzona jest księga wieczysta (...), na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego z dnia 20 grudnia 1990r. sporządzonej w formie aktu notarialnego w Państwowym Biurze Notarialnym w K. Oddział w J. za nr (...). Linia wodociągowa przebiegająca m. in. przez działkę powoda oznaczoną w ewidencji nr (...) powstała w 1972r. W dniu 15 września 2010r. powód i Gmina J. zawarli umowę na mocy, której wypłacono P. S. odszkodowanie w kwocie 3647zł. tytułem rekompensaty za trwałe szkody powstałe na skutek przeprowadzenia linii wodociągowej na nieruchomości powoda. W umowie wskazano nadto, że kwota ustalonego odszkodowania rekompensuje w całości szkodę powoda i że nie będzie on w przyszłości dochodził jakichkolwiek roszczeń z tego tytułu. Wypłacona kwota odszkodowania ustalona została za zgodą powoda wyrażoną na piśmie na podstawie operatu szacunkowego opracowanego we wrześniu 2008r. przez rzeczoznawcę majątkowego D. W., w oparciu o ceny z okresu wrzesień 2006- wrzesień 2008r. Sąd zaznaczył nadto, iż przy zawieraniu przedmiotowej umowy, powodowi nie towarzyszył nikt z rodziny. Na podstawie opinii biegłych: psychiatry i psychologa opracowanych w toku przedmiotowego postępowania , Sąd ustalił , iż powód jest osobą upośledzoną umysłowo w stopniu lekkim. Nie wykazuje zaburzeń psychicznych, nie jest jednak w stanie zrozumieć i rzetelnie ocenić skutków dokonanych czynności. W momencie podpisania w dniu 15 września 2012r. umowy i oświadczenia , jego świadomość była znacznie ograniczona i nie rozumiał znaczenia skutków wiążących się z tą umową i oświadczeniem. Sąd ustalił nadto , iż z uwagi a płytkie posadowienie wodociągu na nieruchomości powoda, wykluczone jest prowadzenie działalności gospodarczej typu hotel. Możliwa jest tam zabudowa mieszana lub przenośna. Z działki powoda wyłączony jest spod swobodnej zabudowy teren 700m ( 2) . Wartość odszkodowania przy uwzględnieniu cen nieruchomości z 2009r. w oparciu o sporządzoną w toku postępowania opinię biegłego określona została na 16 737zł. Sąd ustalił także, iż uchwałą Rady Miejskiej z dnia 24 maja 2005r. utworzono zakład budżetowy „ Zakład (...) w J.” na bazie mienia gospodarstwa pomocniczego gminy „ Zakładu (...) w J.”. Zakład ten miał działać w oparciu o mienie komunalne przekazane mu w trwały zarząd. Samorządowy zakład budżetowy pod nazwą „ Zakład (...) w J.” został zlikwidowany uchwałą Rady Miejskiej z dnia 31 marca 2011r. W dniu 12 maja 2011r. Gmina J. aktem założycielskim zawiązała spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (...). Na podstawie aktu założycielskiego wszystkie składniki mienia zakładu komunalnego zostały przekazane nowo powstałej spółce, zgodnie z bilansem zamknięcia zakładu, w tym i linia wodociągowa z terenu I.. „ (...) „ miały także przejąć wszystkie zobowiązania zakładu budżetowego. W bilansie samorządowego zlikwidowanego zakładu budżetowego , na dzień jego likwidacji nie ujęto zobowiązania wobec powoda.
W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd Rejonowy doszedł do przekonania , iż powództwo jest uzasadnione częściowo tj. co do kwoty 13 090zł. wraz z odsetkami od dnia 17 października 2012r. Sąd I instancji zaznaczył, iż mimo zawarcia umowy z dnia 15 września 2010r. powód może domagać się w niniejszym postępowaniu odszkodowania , bowiem umowa ta z uwagi na fakt, że powód jest upośledzony umysłowo i nie był w stanie w sposób świadomy i swobodny ocenić konsekwencje czynności, której dokonał, jak również przewidzieć i zrozumieć jej skutki , była stosownie do art. 82 k.c. Z tego powodu nieważne było także oświadczenie powoda złożone w dniu 15 września 2010r. w przedmiocie wysokości ustalonego odszkodowania. Oceniając , na którym z podmiotów występujących po stronie pozwanej ciąży obowiązek świadczenia dochodzonego w niniejszej sprawie Sąd Rejonowy stwierdził , iż zobowiązaną do wypłaty tego odszkodowania jest Gmina J.. Zajmując takie stanowisko wskazał, iż (...) Sp. z o.o. nie przejęły tego zobowiązania, albowiem ono po stronie Zakładu (...) w J. w dacie jego likwidacji nie istniało, a zatem nie mogło być przejęte stosownie do par. 4 ust. 3 aktu założycielskiego pozwanej Spółki. Dodatkowo Sąd Rejonowy , wskazywał , że w dniu 15 września 2010r. to pozwana Gmina , a nie samorządowy zakład budżetowy zawierał umowę z powodem dotyczącą dochodzonego w sprawie odszkodowania W związku z podniesionym przez pozwaną Spółkę zarzutem przedawnienia Sąd stwierdził , iż nawet gdyby ciążył na niej obowiązek naprawienia szkody dochodzonej przez powoda, to i tak skutecznie uwolniłaby się ona od tej odpowiedzialności , bowiem podniesiony zarzut przedawnienia byłby skuteczny. Jednocześnie Sąd zaznaczył , że z tego zarzutu nie mogła skorzystać pozwana Gmina, albowiem zawierając w dniu 15 września 2010r. umowę z powodem i spełniając przedawnione w dacie zawarcia umowy roszczenie, zrzekła się zarzutu przedawnienia zgodnie z przepisem art. 117 par. 2 k.c. Podkreślił także, iż zrzeczenie się przedawnienia jest uprawnieniem osobistym dłużnika, w tym wypadku Gminy J., która zawarła z powodem w dniu 15 września 2010r. umowę . Dlatego skutków tego oświadczenia nie mogłaby ponosić Spółka (...) w J. nawet przy hipotetycznym przyjęciu , że pozwana Spółka przejęła zobowiązania wobec powoda, Spółka ta , bowiem nie miała żadnego wpływu na dokonane przez Gminę J. czynności i nie mogłaby uchronić się przed ich negatywnymi skutkami. Wskazał przy tym, że do roszczenia powoda mają zastosowanie przepisy ogólne , w tym art. 118 k.c. , a wybudowanie wodociągu na działce powoda miało miejsce w 1972r. i odbyło się bez żadnego odszkodowania dla rodziców powoda, którzy w tym okresie czasu byli właścicielami nieruchomości. Wobec tego prawo do ubiegania się o odszkodowanie mogło wygasnąć z dniem 31 grudnia 1982. licząc od 31 grudnia 1972r. tj. końca roku , w którym wybudowano wodociąg . Sąd zaznaczył jednak , że ponieważ w PRL możliwość ubiegania się przez obywateli o odszkodowanie od państwa była znacząco utrudniona, a także mając na uwadze „życzliwą” dla powoda interpretację, należało uznać, że powód ostatecznie mógł ubiegać się o odszkodowanie za częściowe zajęcie jego działki i ograniczenie w jej dysponowaniu do 20 grudnia 2000r. licząc 10 lat od dnia nabycia przez niego nieruchomości objętej postępowaniem, co nastąpiło dopiero w dniu w skutek zawarcia umowy przekazania gospodarstwa rolnego w dnia 20 grudniu 1990r Ostatecznie Sąd stwierdził , że Gmina J. zawierając w dniu 15 września 2010r. umowę z powodem uznała co do zasady swą odpowiedzialność za szkodę jaka została wyrządzona powodowi w skutek umiejscowienia na jego działce wodociągu , co spowodowało ograniczenia w swobodnym dysponowaniu nią. Z tych względów zbyteczne stało się w ocenie Sądu czynienie szczegółowych ustaleń na okoliczność spełnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej co do zasady. W oparciu o opinię biegłego M. S. opracowaną w sprawie, którą Sąd uznał za fachową i rzetelną, dokonane zostało ustalenie , iż powód nie może swobodnie dysponować częścią swej nieruchomości w skutek posadowienia na niej wodociągu, a szkoda spowodowana tym ograniczeniem przy uwzględnieniu cen z 2009r. oszacowana została na sumę 16737 zł. W tej sytuacji, uwzględniając , kwotę już wypłaconą przez Gminę w 2010 jako odszkodowanie tj. 3647zł., Sąd uznał za uzasadnione zasądzenie na rzecz powoda od Gminy J. kwoty 13 090zł. z ustawowymi odsetkami od dnia doręczenia odpisu pozwu. W pozostałym zakresie powództwo jako nieuzasadnione oddalił. Obciążając Gminę J. kosztami procesu na rzecz Spółki (...) Sąd zaznaczył , iż to na wniosek Gminy Spółka została wezwana do udziału w sprawie , a ponieważ wygrała proces w całości , zatem należy jej się zwrot kosztów procesu, od Gminy , z którą w sprawie prowadziła spór. Odstępując zaś od obciążenia powoda kosztami procesu, Sad powołał przepis art. 102 k.p.c. i wskazał na jego trudną sytuacje rodzinną oraz okoliczności związane z przedsądowym ustaleniem należnego powodowi odszkodowania . Obciążając zaś Gminę J. kosztami sądowym Sąd uwzględnił , iż pozwana Gmina przegrała sprawę w 46%.
Apelację od wyroku wywiodła Gmina J. , zaskarżając go w części tj. w punkcie I, III oraz IV , zarzucając mu: 1.naruszenie prawa procesowego w postaci art. 233 par. 1 k.p.c. , które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprze jego niewłaściwe zastosowanie polegające na niedokonaniu oceny dowodów na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, wyciągnięciu błędnych wniosków i niedokonanie prawidłowych ustaleń na podstawie zebranego materiału dowodowego; 2.naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie , w szczególności : - art. 23 ustawy z dnia 20 grudnia 1996r. o gospodarce komunalnej ( Dz. U. z 2011r, Nr 45, poz. 236 ze zm.) , oraz art. 16 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 3013r. poz. 885 ze zm.)oraz uchwały nr (...)Rady Miejskiej w J. z dnia 31 marca 2011r. w sprawie likwidacji samorządowego zakładu budżetowego pod nazwą Zakład (...) w J. w celu zawiązania jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...) , pod firmą (...) , pozwana Gmina ponosi odpowiedzialność za powstałe zobowiązania , gdy przed powstaniem spółki działał zakład budżetowy, - art. 35 d ust. 1 pkt. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt. 20 i 21 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości ( Dz. U. z 2013r. poz. 330 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie , że bilans zamknięcia likwidowanego zakładu powinien zawierać rezerwę , o której mowa w ustawie; 3. nie uwzględnienie zapisów zawartych w akcie założycielskim spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zawartych w akcie notarialnym z dnia 12 maja 2011r. rep. (...)zmienionym aneksem z dnia 16 czerwca 2011r. rep. (...)na mocy, którego spółka wstąpiła we wszystkie prawa i obowiązki związane z działalnością zlikwidowanego samorządowego zakładu budżetowego, w tym przejmując wszystkie należności i zobowiązania tego zakładu ( par. 4 ust. 3 aktu założycielskiego).
Wskazując na te zarzuty apelująca wniosła o oddalenie powództwa w stosunku do pozwanej Gminy , zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych , za obie instancje , ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Pełnomocnik powoda, oraz pełnomocnik (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wnieśli o oddalenie apelacji oraz zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego.
SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE:
Wywiedziona apelacja doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku , aczkolwiek z innych względów aniżeli zostały w niej wyeksponowane.
Przede wszystkim , w związku z tym , iż w ramach zaskarżenia Sąd obwiązany jest wziąć pod uwagę naruszenie prawa materialnego, wskazania wymaga , iż, powód P. S. nie posiada legitymacji do skutecznego dochodzenia odszkodowania za spowodowanie zmniejszenia użyteczności , czy też obniżenia wartości działki położonej we wsi I. , oznaczonej w ewidencji gruntów nr (...), z uwagi na posadowienie na niej w 1972r. wodociągu. Jak bowiem wynika z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych , nie kwestionowanych przez strony w 1972r. właścicielami przedmiotowej działki byli rodzice powoda, którzy dopiero 20 grudnia 1990r. przekazali mu gospodarstwo rolne obejmujące przedmiotową działkę, zawierając w związku z tym w Państwowym Biurze Notarialnym w K. Oddział w J., przed notariuszem K. D. umowę przekazania tegoż gospodarstwa na podstawie art. 2 pkt. 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin ( Dz. U. nr 40, poz. 268 ), stwierdzoną aktem notarialnym nr(...). Nie ulega zatem wątpliwości, że przedmiotem przekazania była działka z posadowionym już na niej od kilkunastu lat wodociągiem , a zatem o obniżonej już z tego tytułu wartości. Zważywszy na uzasadnienie żądania zgłoszonego w sprawie , stwierdzić należało , iż właśnie w tej umowie powód upatruje swojego uprawnienia do dochodzenia wskazanego w pozwie odszkodowania. Tymczasem jak wynika z treści umowy przekazania gospodarstwa rolnego na rzecz P. S. oraz przepisów powołanej ustawy z dnia 14 grudnia 1982r. a w szczególności przepisu art. 2 pkt. 6 lit. a oraz art. 54 , na podstawie umowy przekazania gospodarstwa rolnego powód jako następca prawny przejął gospodarstwo rolne wraz z prawami i obowiązkami związanymi z jego prowadzeniem z wyjątkiem zaległych składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Nie przejął on natomiast żadnych wierzytelności przysługujących ewentualnie właścicielom tego gospodarstwa z uwagi na obniżenie jego rentowności. Na podstawie wskazanej umowy nie uzyskał on w szczególności uprawnienia do dochodzenia świadczeń z tytułu obniżenia na skutek zdarzenia z 1972r. użyteczności , czy wartości działki będącej przedmiotem umowy przekazania. Okoliczność ta umknęła uwadze Sądu Rejonowego , nawet w momencie gdy analizował on kwestię przedawnienia dochodzonego roszczenia , tymczasem już tylko ta okoliczność stała się przeszkodą do uwzględnienia powództwa. Nie można bowiem skutecznie żądać odszkodowania za szkodę , jaka została wyrządzona innej osobie , o ile żądający nie wykaże, iż poszkodowany skutecznie scedował na niego uprawnienie do jej dochodzenia. Stwierdzenie zatem po stronie powoda braku uprawnienia do skutecznego dochodzenia zgłoszonego w pozwie żądania , określonego jako odszkodowanie za zmniejszenie wartości i użyteczności działki , które było wystarczające do oceny prawidłowości zaskarżonego wyroku i skutkować musiało zmianą orzeczenia i oddaleniem powództwa , uczyniło zbytecznym odnoszenie się do poszczególnych zarzutów i wywodów apelacji.
Zmiana orzeczenia co do istoty sprawy, skutkowała także zmianą orzeczenia zawartego w punkcie VI zaskarżonego wyroku przez jego uchylenie. W sytuacji bowiem oddalenia powództwa niezasadnym było obciążanie Gminy J. jakąkolwiek częścią nieuiszczonej opłaty od pozwu, czy też nieuprawnionym było w świetle obowiązujących przepisów ustawy z dna 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych ( Dz. U. z 2014r. , poz. 1025 ze zm.) obciążanie powoda zwolnionego postanowieniem z dnia 3 października 2012r. od kosztów sądowych w całości ( k. 27) opłatą od oddalonej części powództwa. Oceniając zaś orzeczenie zawarte w pkt. III i IV wyroku Sądu Rejonowego , Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, iż są one prawidłowe, a zarzuty podniesione w apelacji , dotyczące rozstrzygnięcia o kosztach chybione. Jeśli chodzi o rozstrzygnięcie zawarte w punkcie III , to znajduje ono pełne uzasadnienie w regulacji wynikającej z art. 194 par. 1 k.p.c. , który stanowi , iż osoba wezwana do udziału w sprawie na wniosek pozwanego może domagać się zwrotu kosztów wyłącznie od pozwanego, jeżeli okaże się, że wniosek był bezzasadny. Taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce w przedmiotowej sprawie , na co jednoznacznie wskazuje niezaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II wyroku Sądu I instancji.
Za w pełni uzasadnione wskazanymi przez Sąd Rejonowy okolicznościami należało , w ocenie Sądu Okręgowego uznać także odstąpienie od obciążania powoda kosztami procesu. Przede wszystkim poza sytuacją materialną i rodzinną , powoda wskazać tu należało, iż w świetle okoliczności sprawy, w tym postawy Gminy J. prezentowanej przed wytoczeniem powództwa w przedmiotowej sprawie, P. S. mógł uzyskać przeświadczenie o przysługiwaniu mu dochodzonego świadczenia. Niewątpliwie do takiego wniosku , jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy , mogło doprowadzić go wypłacenie przez Gminę z tytułu zajęcia jego działki na przeprowadzenie sieci wodociągowej kwoty 3647zł. i odebranie od powoda oświadczenia , iż wypłacona kwota odszkodowania rekompensuje szkody w całości ( k. 47-8).
Mając powyższe na uwadze Sąd II instancji, działając na podstawie art. 386 par. 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I w całości i powództwo w stosunku do Gminy J. oddalił, oraz w punkcie IV przez jego uchylenie, w pozostałym zakresie apelację jako nieuzasadnioną oddalił , a w pozostałym zakresie powództwo oddalił, jako niezasadne.
Orzeczenie o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy oparł na podstawie art. 108 par. 1 w zw. z art. 391 par. 1 k.p.c. oraz art.102 i 194 par. 1 k.p.c. Zważywszy na powyżej wskazane okoliczności leżące po stronie powoda, Sąd Okręgowy, pomimo przegrania przez P. S. postępowania apelacyjnego uznał za uzasadnione zastosowanie w przedmiotowej sprawie także na tym etapie postępowania uregulowania zawartego w przepisie art. 102 k.p.c. , co poskutkowało nieobciążeniem go tymi kosztami w ogóle. Mając zaś na uwadze rozstrzygnięcie zapadłe w sprawię wskazujące na bezzasadność wezwania do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) Sp. z o.o. w J., za uzasadniony należało uznać wniosek dopozwanego o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego , którymi stosownie do powołanego przepisu należało obciążyć pozwaną Gminę J., która wniosek ten zgłosiła. Wysokość tych kosztów ustalona została na postawie par. 12 ust. 1 pkt. 1 w zw. z par. 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2013r. poz. 460). O kosztach zastępstwa procesowego należnych pełnomocnikowi powoda ustanowionemu z urzędu , za pomoc świadczoną w toku postępowania apelacyjnego, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie par. 20 i par. 2 ust. 3 w zw. z par. 12 ust. 1 pkt. 1 i par. 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. z 2013r. poz. 461).
/SSO. E Ciesielska/ /SSO. M. Broda / /SSR. (del) A. Jermak /