Sygn. akt I C 910/14
Dnia 2 czerwca 2015 r.
Sąd Rejonowy w Ostrołęce I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący SSR Anna Domian
Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Radecka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. w O.
sprawy z powództwa A. C.
przeciwko A. K. i J. K.
o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji
orzeka:
1. zwalnia od egzekucji przedmioty zajęte przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrołęce M. C. w sprawie Km (...) w dniu 27 sierpnia 2014 r. pod pozycjami: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 11, 23, tj.: szafę przeszkloną dużą koloru brązowego, szafę przeszkloną małą koloru brązowego, biurko koloru żółtego, urządzenie wielofunkcyjne marki S., monitor komputerowy marki L., komputery stacjonarne – trzy sztuki, krzesła koloru niebieskiego – cztery sztuki, fotel obrotowy, wentylator metalowy (...) i mikrofon (...);
2. nakazuje pobrać od pozwanych A. K. i J. K. na rzecz Skarbu Państwa – Kasa Sądu Rejonowego w Ostrołęce kwotę 550 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, od których powódka została zwolniona;
3. zasądza od pozwanych na rzecz powódki kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
/-/ A. D.
Sygn. akt. I C 910/14
W dniu 2.10.2014 r. A. C. wniosła pozew przeciwko J. K. i A. K. o zwolnienie od egzekucji – po ostatecznym sprecyzowaniu w piśmie k. 56 - przedmiotów zajętych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrołęce M. C. w sprawie Km (...) w dniu 27.8.2014 r. pod pozycjami: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 11, 23, tj.: szafa przeszklona duża koloru brązowego, szafa przeszklona mała koloru brązowego, biurko koloru żółtego, urządzenie wielofunkcyjne marki S., monitor komputerowy marki L., komputery stacjonarne – trzy sztuki, krzesła koloru niebieskiego – cztery sztuki, fotel obrotowy, wentylator metalowy (...) i mikrofon (...).
W uzasadnieniu powódka wskazała, że z wniosku pozwanych prowadzone jest przez ww. komornika postępowanie egzekucyjne przeciwko P. C. – mężowi powódki. Powódka twierdziła, że ww. rzeczy stanowią jej własność i z tego względu zajęcie ich przez komornika narusza jej prawa. Oświadczyła, że o zajęciu dowiedziała się w dniu 5.9.2014r, tj. w dniu, w którym P. C. otrzymał od komornika zawiadomienie o zajęciu. Ponadto wskazała, że jeszcze przed zajęciem rzeczy przez komornika pozwani samowolnie zajęli rzeczy powódki znajdujące się w lokalu położonym w O. przy ul. (...) - wynajmowany przez P. C. od pozwanych i użyczanym przez wynajmującego powódce.
Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. W pierwszej kolejności podnosili, że pozew został złożony po terminie określonym w art. 841 § 3 kpc. Twierdzili, że powódka już przed 5.9.2014r. miała wiedzę o zajęciu rzeczy. Następnie podnosili, że rzeczy, których dotyczy pozew, nie stanowią własności powódki. Twierdzili, że faktura złożona z pozwem budzi wątpliwości z uwagi na brak podpisów i pieczątek oraz formę zapłaty i osobę sprzedawcy – który zajmuje się naprawą i konserwacją komputerów. Twierdzili, że P. C. użyczał powódce część lokalu wynajmowanego od pozwanych bez ich wiedzy.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
- na podstawie twierdzeń stron, w zakresie, w jakim były bezsporne i powołanych niekwestionowanych dokumentów bądź ich kopiach –
A. C. i P. C. są małżeństwem. W dniu 23.12.2013r. zawarli umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową. (umowa k. 17-18)
W dniu 25.11.2011r. P. C. – jako najemca – zawarł z A. K. i J. K. – jako wynajmującymi – umowę najmu lokalu użytkowego położonego w O. przy ul. (...) na okres 10 lat. (umowa k. 19-20)
W dniu 7.3.2013r. P. C. zawarł z A. C. umowę użyczenia lokalu położonego w O. przy ul. (...). (umowa k. 21-22; bezsporne)
W dniu 31.7.2013r. R. K. wystawił fakturę VAT (...) z tytułu sprzedaży w dniu 31.7.2013r. A. C. rzeczy ruchomych w postaci m. in. 4 sztuk szaf na dokumenty; biurka; urządzenia wielofunkcyjnego S. CLX- (...); dwóch zestawów komputerowych z monitorami; krzeseł chromowanych niebieskich – 4 sztuki; krzesła obrotowego; wiatraka chromowanego. (faktura k. 8-9)
W piśmie z 18.7.2014. A. C. wezwała A. i J. K. o wydanie rzeczy ruchomych, niezbędnych do osobistej pracy zarobkowej powódki. (pismo k. 10-12)
W dniach 21 i 27 sierpnia 2014r., w postępowaniu Km (...) przeciwko dłużnikowi P. C., Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ostrołęce M. C. dokonał zajęcia szeregu ruchomości w lokalu przy ul. (...). Zajęć dokonano pod nieobecność dłużnika. (protokoły k. 25-33)
Najwcześniej w dniu 5.9.2014r. A. C. powzięła wiedze o zajęciu rzeczy przez Komornika.
W piśmie z 11.9.2014r. A. C. zwróciła się do A. i J. K. o wyłączenie ruchomości spod zajęcia i o wydanie zatrzymanych rzeczy. (k. 13-16)
W piśmie z dnia 10.9.2014r., doręczonym w dniu 16.9.2014r. (k 55-56 akt Km (...)), Komornik zawiadomił A. C. o zajęciach rzeczy w dniach 21.8.2014r. i 27.8.2014r. (k. 23)
P. C., jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, prowadzi ewidencję środków trwałych.
Sąd zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 841 § 1 kpc, osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Jeżeli natomiast dłużnik zaprzecza prawu powoda, należy oprócz wierzyciela pozwać również dłużnika (§ 2). Termin na wniesienie powództwa o zwolnienie zajętego przedmiotu od egzekucji został ograniczony do miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych (§3).
W pierwszej kolejności Sąd rozważał, czy powództwo zostało wytoczone w terminie określonym w art. 841§3 kpc. Sam fakt uchybienia terminowi z art. 841 § 3 kpc powoduje bowiem bezwzględną konieczność oddalenia powództwa bez potrzeby oceny jego merytorycznej zasadności.(v. np. wyrok SA w Szczecinie z 17.4.2013r., I ACa 79/13, LEX nr 1372467). Zdaniem Sądu powódka zachowała miesięczny termin na wniesienie pozwu o zwolnienie od egzekucji, gdyż brak podstaw, by przyjąć za pozwanymi, iż o zajęciu rzeczy powzięła wiedzę przed 5.9.2014r. Podkreślić należy, że formalnie o zajęciu została zawiadomiona przez Komornika dopiero w dniu 16.9.2015r. Powódka oświadczyła, że o zajęciu dowiedziała się z zawiadomienia, jakie P. C. otrzymał od komornika w dniu 5.9.2014r. Twierdzenia te należy uznać za wiarygodne zważywszy, że dłużnik nie był obecny przy zajęciu. Pozwani nie przedstawili żadnych dowodów, by wykazać, że powódka miała wiedzę o zajęciu przed 5.9.2014r. Podkreślić przy tym należy, że na datę powzięcia wiedzy przez powódkę nie mogą wskazywać wezwania, jakie kierowała do pozwanych jeszcze w lipcu 2014r., albowiem miały miejsce jeszcze przed zajęciem rzeczy przez komornika (co miało miejsce – tytułem przypomnienia – 21 i 27.8.2014r.) i dotyczyły wydania rzeczy samowolnie zatrzymanych przez pozwanych, a tym samym nie mają znaczenia dla obliczenia zachowania terminu z art. 841§3 kpc.
Następnie Sąd zważył, że nie ma też wątpliwości co do tego, że powódka jest osobą trzecią w rozumieniu art. 841 kpc, albowiem nie została wymieniona jako dłużnik w tytule wykonawczym, na podstawie którego toczy się postępowanie egzekucyjne Km (...). (por. wyrok SA w Łodzi z 31.8.2010r., I ACa 530/10, OSAŁ 2011/3/27)
Spór sprowadzał się do ustalenia, czy zajęcie wskazanych wyżej ruchomości narusza prawo powódki. Ciężar dowodu w tym zakresie - zgodnie z art. 6 kc - spoczywał na powódce. W ocenie Sądu, w świetle materiału dowodowego, a przede wszystkim - bezspornych twierdzeń stron - powództwo zasługuje na uwzględnienie.
Powódka jednoznacznie oświadczyła (k. 80), że wszystkie rzeczy, o zwolnienie których od egzekucji wnosi, kupiła od R. K.. Przedmiotowa umowa kupna sprzedaży miała bezspornie miejsce przed dniem ustanowienia przez małż. C. rozdzielności majątkowej, a zatem zdaniem Sądu wszystkie te rzeczy weszły w skład majątku wspólnego, zgodnie z treścią art. 31§1 kro. Powołany przepis stanowi, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Co więcej, jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 5.12.2014r. w sprawie III CSK 87/14, przedmiot majątkowy nabyty w jakiejkolwiek części z majątku wspólnego, w braku odmiennej umowy małżonków, wchodzi do majątku wspólnego. (lex nr 1651015)
Z kopii aktu notarialnego (k. 17018) wynika, że małż. C. zawarli umowę majątkową małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową z dniem 23.12.2013r. Jednocześnie bezsporne jest, że umowa, którą powódka zawarła z R. K. w dniu 31.7.2013r. została zawarta w trakcie istnienia wspólności ustawowej. Wskazać trzeba, że pełnomocnik pozwanych nie kwestionował, że te zajęte rzeczy wchodzą w skład majątku wspólnego małż. C., a przeciwnie - wręcz podkreślał, że rzeczy te zostały kupione przez dłużnika P. C. przed dniem zawarcia umowy powódki z R. K. i przed ustanowieniem rozdzielności majątkowej.
W ocenie Sądu powódka wprawdzie nie wykazała, że zajęte rzeczy stanowią jej majątek osobisty, ale jednocześnie nie może być wątpliwości, że stanowią majątek wspólny małżonków C.. W takiej sytuacji egzekucja z tych rzeczy może toczyć się dopiero po nadaniu klauzuli wykonalności przeciwko A. C. jako małżonkowi dłużnika (art. 787 kpc). Prowadzenie egzekucji z tych rzeczy bez klauzuli wykonalności przeciwko powódce narusza więc jej prawa. Na marginesie w tym miejscu wskazać jednak wypada, że brak klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika nie uniemożliwiał zajęcia rzeczy przez komornika (v. uchwała SN 7 z 30.6.1987 r. III CZP 41/86), a tym samym stwierdzić należy, że czynność komornika w sensie formalnym w tym zakresie była prawidłowa.
Prawo własności przedmiotu uzasadnia bezwarunkowo powództwo z art. 841 kpc. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy wierzyciel, z mocy przepisu szczególnego ma prawo z tego przedmiotu zaspokoić swoją należność (por. wyrok SN z 23.4.1998 r., I CKN 628/97, LEX nr 518095). Wobec braku podstaw do przyjęcia w niniejszej sprawie, iż pozwani mają szczególne prawo do zaspokojenia swej wierzytelności z ruchomości zajętych przez komornika w dniu 27.8.2014r. należało uznać, iż zajęcie wskazanych rzeczy naruszyło prawa własności powódki.
Ewidencja środków trwałych związanych z działalnością gospodarczą P. C., złożona przez pełnomocnika pozwanych na rozprawie (k. 71-77), potwierdza wręcz twierdzenia powódki o jej prawie do rzeczy zajętych przez komornika. Niewątpliwie bowiem wskazane w przedmiotowej ewidencji rzeczy zostały kupione przez dłużnika P. C. w okresie istnienia wspólności majątkowej małżeńskiej z A. C., a tym samym, nawet gdyby umowa A. C. z R. K. była nieważna, to zajęte rzeczy wciąż wchodzą w skład majątku wspólnego. Rację ma powódka, że brak adnotacji w ewidencji środków trwałych o sprzedaży urządzenia wielofunkcyjnego nie świadczy o tym, że urządzenie to nie zostało sprzedane. Z tym, że nawet jeśli nie – to wciąż wchodzi do majątku wspólnego małż. C., jako nabyte przed ustanowieniem rozdzielności i tym samym zajęcie także tej rzeczy przez komornika narusza prawo powódki.
Nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, czy i jaką działalność gospodarczą prowadzi R. K., który sprzedał powódce rzeczy wskazane w pozwie. Również bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest okoliczność, czy pozwani wiedzieli o użyczaniu części lokalu powódce przez P. C. oraz fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko J. K.
Zeznania świadka P. C. (k. 81) nic istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy nie wniosły – świadek bowiem nie pamiętał faktów i dat.
Z tych względów Sąd orzekł jak w pkt 1. sentencji na podstawie art. 841 §1 i 3 kpc.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc, zasądzając od pozwanych na rzecz powodów kwotę 500 zł – uiszczoną tytułem opłaty sądowej od pozwu oraz na podstawie art. 113 ust. uksc.
/-/ A. D.