Sygn. akt I ACa 657/16
Dnia 11 października 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie – Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: |
SSA Anna Kowacz-Braun |
Sędziowie: |
SSA Jerzy Bess SSA Sławomir Jamróg (spr.) |
Protokolant: |
st.sekr.sądowy Urszula Kłosińska |
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2016 r. w Krakowie
sprawy z powództwa J. B.
przeciwko (...) S.A. w K.
o zapłatę
na skutek apelacji powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 17 lutego 2016 r. sygn. akt I C 124/14
p o s t a n a w i a:
1. uchylić zaskarżony wyrok i postępowanie w sprawie umorzyć;
2. zasądzić od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 3.617,00 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu;
3. przyznać od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata A. K. kwotę 7 749,00 zł (siedem tysięcy siedemset czterdzieści dziewięć złotych) w tym 1 449 zł podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w obu instancjach;
SSA Jerzy Bess SSA Anna Kowacz-Braun SSA Sławomir Jamróg
Sygn. akt I ACa 657/16
Powód J. B. pozwem z dnia 22 stycznia 2014 r. domagał się zapłaty od strony pozwanej (...) S.A w K. kwoty 137.382 zł tytułem odszkodowania za bezprawne korzystanie w okresie od dnia 20 listopada 2003 r. do dnia 13 marca 2006 r. z gruntów stanowiących własność powoda położonych w W. (działki nr (...)), przez które przebiegają użytkowane przez pozwanego przewody energetyczne oraz umiejscowiona jest stacja transformatorowa, a nadto zasądzenia kosztów procesu.
W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wyrokiem z dnia 17 lutego 2016r. sygn. akt I C 124/14 Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił powództwo (pkt I), zasądził od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 3617zł tytułem kosztów procesu (pkt II) oraz przyznał od Skarbu Państwa na rzecz adw. A. K. kwotę 4428zł tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu .
Zdaniem Sądu Okręgowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
W ocenie Sądu Okręgowego powód wprawdzie posiadał legitymację czynną umożliwiającą mu wystąpienie z powództwem i nietrafny był zarzut przedawnienia niemniej przyjął , że powód jednak nie udowodnił w niniejszym procesie zasadności żądania o zapłatę rozumianego jako wynagrodzenie za bezumowne korzystanie przez pozwanego z nieruchomości stanowiącej własność powoda. Powód poza wykazaniem faktu, że przysługiwała mu własność spornej nieruchomości, nie wykazał pozostałych okoliczności a to nie wykazał bezumownego korzystania z nieruchomości , pozostawania przez pozwanego w złej wierze, wysokości roszczenia dochodzonego pozwem. Pozwany natomiast wykazując się starannością, w sposób dostateczny udowodnił, że powód wyraził zgodę na umiejscowienie urządzeń energetycznych na swojej nieruchomości, jak również otrzymał stosowne odszkodowanie na mocy ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Apelację od tego wyroku wniósł powód zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy a to:
1. art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. , art. 217 § 1 i 2 w zw, z art. 227 w zw. z 278 § 1 w zw. 2 art. 236 k.p.c. i art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c.
Powód wniósł o zmianę wyroku w pkt I i II i o zasądzenie na jego rzecz kwoty 137382zł z ustawowymi odsetkami opóźnienia od dnia wniesienia pozwu,
ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniósł tez o zasądzenie kosztów procesu.
Na rozprawie apelacyjnej pełnomocnik powoda cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia. Wniósł także o nieobciążenie powoda kosztami postępowania.
Sąd Apelacyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 201§1 k.p.c. cofnięcie połączone ze zrzeczeniem się roszczenia może nastąpić aż do wydania wyroku i nie wymaga zgody pozwanego. Ustalone w sprawie okoliczności wskazują, że cofnięcie pozwu nie jest sprzeczne z prawem ani też z zasadami współżycia społecznego jak też nie zmierza do obejścia prawa skoro pozwany korzystał z urządzeń przesyłowych na podstawie zgody właściciela za odszkodowaniem.
Wobec powyższego Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok na podstawie art. 386§3 k.p.c. i postępowanie w sprawie umorzył na podstawie art. 355§1 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c. Pozew cofnięty nie wywołuje bowiem żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Umorzenie postępowania w sprawie wywołało konieczność orzeczenia o kosztach procesu.
Co do zasady powód jako przegrywający powinien zwrócić stronie pozwanej celowe koszty zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy za pierwszą i druga instancję. Zdaniem Sądu Apelacyjnego w tym przypadku zasadne było jednak zasądzenie jedynie części kosztów ograniczających się wynagrodzenia za pierwszą instancję a więc w wysokości określonej przez Sąd Okręgowy. Zasady słuszności uzasadniają nieobciążenie powoda pozostałymi kosztami. Do „wypadków szczególnie uzasadnionych” należą zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące na zewnątrz. W tym przypadku częściowe odstąpienie od obciążenia powoda kosztami wynikało zarówno z sytuacji majątkowej wynikającej z akt sprawy jak z faktu, że przekonanie powoda o zasadności roszczenia mogło usprawiedliwiać uwzględnienie żądania następcy prawnego powoda o ustanowienia służebności przesyłowej przez Sąd Rejonowy wW.w sprawie sygn. akt I Ns 170/13 II Ca 1093/14, wskazujące na brak trwałego tytułu prawnego strony pozwanej do korzystania z gruntu należącego wcześniej do powoda.
Cofnięcie pozwu nastąpiło niezwłocznie po przesądzeniu wadliwości tego stanowiska przez Sąd Najwyższy (skarga kasacyjna od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 25 marca 2015r. oddalającego wniosek została oddalona (w sprawie IIICSK 328/15). Z tych względów stosując art. 102 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c. zasądzono od powoda jako od strony przegrywającej tylko część kosztów tj. 3617zł. Pełnomocnikowi z urzędu przyznano wynagrodzenie przy zastosowaniu § 2 pkt 1, §4 ust.1 i3 , § 8 pkt 6, §16 ust. 1 pkt 2 i § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2015r. poz. 1801).
SSA Jerzy Bess SSA Anna Kowacz-Braun SSA Sławomir Jamróg