Sygn. akt VIII U 798//15
Dnia 26 października 2016 roku
Sąd Okręgowy w Lublinie VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący Sędzia SO Dorota Stańczyk
Protokolant protokolant sądowy Przemysław Ochal
po rozpoznaniu w dniu 19 października 2016 roku w Lublinie
sprawy W. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B.
o świadczenie przedemerytalne
na skutek odwołania W. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B.
z dnia 25 marca 2015 roku znak (...)
oddala odwołanie
VIII U 798/15
Zaskarżoną decyzją z dnia 25 marca 2015 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. odmówił wnioskodawcy W. S. przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, ze względu na niespełnienie przez niego ustawowych wymogów do uzyskania prawa do tego świadczenia, zawartych w art.2 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych. Wnioskodawca, w ocenie organu rentowego, na dzień rozwiązania stosunku pracy udowodnił 35-letni okres składkowy i nieskładkowy, jednak do dnia rozwiązania stosunku pracy nie ukończył 60 lat życia. Ponadto stosunek pracy nie został rozwiązany w przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia (decyzja,k.59 akt ZUS).
Odwołanie od powyższej decyzji w dniu 27 kwietnia 2015 r. złożył wnioskodawca, podnosząc iż organ rentowy niezasadnie uznał, że stosunek pracy w (...) spółka z o.o. nie został rozwiązany w przyczyn dotyczących zakładu pracy. Ponadto zarzucił organowi rentowemu zbadanie tylko jednego z wariantów określonych w art. 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych. Podniósł, że niezasadnie organ rentowy nie zaliczył mu okresów nieskładkowych oraz okresu po rozwiązaniu stosunku pracy, tj. od 31 lipca 2014r. do dnia złożenia wniosku czyli do 10 lutego 2015r.Podał, że jego staż pracy został błędnie obliczony, gdyż przekracza on 40 lat okresów składkowych i nieskładkowych, spełnia więc wymogi z art. 2 ust 1 pkt 5 cyt. ustawy. Organ rentowy zlekceważył prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie IV Wydziału Pracy z dnia 7 lipca 2009r. w sprawie sprostowania świadectwa pracy, który ustala okres zatrudnienia do 31 stycznia 2009r.Ponadto organ rentowy pominął inne równolegle okresy zatrudnienia wnioskodawcy w innych firmach.
(odwołanie, k.3-5).
W odpowiedzi na odwołanie pozwany organ wniósł o jego oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji. Ponadto podniósł, że wnioskodawca nie spełnia wymogu z art.2 ust.1 pkt 5 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych, tj. nie posiada 40 lat okresów składkowych i nieskładkowych, o jakich mowa w art. 5-9, art.10 ust.1 oraz art.11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS , a jedynie udokumentował 35 lat,9 miesięcy i 21 dni okresów ubezpieczenia. Jednocześnie do dnia rozwiązania stosunku pracy nie ukończył 60 lat. Nie spełnia więc przesłanek do przyznania mu świadczenia (k.6).
Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje:
Odwołanie jest niezasadne i podlega oddaleniu.
W dniu 10 lutego 2015r.W. S., urodzony dnia (...), złożył wniosek o przyznanie mu prawa do świadczenia przedemerytalnego (k. 1-4 akt ZUS). W niniejszej sprawie sporne między stronami było ostatecznie to czy wnioskodawca spełnia przesłanki do nabycia świadczenia przedemerytalnego przewidziane w art. 2 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 30.04.2004r. o świadczeniach przedemerytalnych, albowiem nie spełnia on przesłanek z art.2 ust.1 pkt 2 tej ustawy, z uwagi na bezsporny w sprawie fakt, iż w dacie rozwiązania stosunku pracy nie ukończył 60 lat życia. W związku z faktem, że organ rentowy do okresów składkowych i nieskładkowych zaliczył mu łącznie jedynie 35 lat,5 miesięcy i 21 dni, wnioskodawca wniósł ostatecznie o doliczenie mu dodatkowo następujących okresów (celem uzyskania wymaganych w art. 2 ust.1 pkt 5 cyt. ustawy 40 lat okresów uprawniających do emerytury): - od 05.08.2004r. do 31.08.2008r. w (...), (...) w C., na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejowego w C. z dnia 7.07.2009r., w szczególności zaliczenia mu tego okresu jako okresu nieskładkowego pozostawania w gotowości do świadczenia pracy ;
- okresów prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej - 06.03.1989r.-10.06.1990r., 01.07.1990r.-31.07.1990r.(urlop bezpłatny podczas zatrudnienia u E. F.),01.05.1991r.-30.06.1991r., 01.04.1999r.-30.09.1999r.(urlop bezpłatny podczas zatrudnienia w (...) (...) w C. ) - oświadczenie wnioskodawcy, k. 65 a.s.
Ostatecznie więc przedmiotem rozpoznania była okoliczność czy do stażu ubezpieczeniowego wnioskodawcy można doliczyć powyższe okresy oraz czy rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Organ rentowy zaliczył mu do okresów składkowych, nieskładkowych i uzupełniających następujące okresy :
-21.09.1970r.-30.09.1974r-praca w gospodarstwie rolnym rodziców;
01.10.1974r.-28.02.1979r.-okres studiów wyższych;
-11.03.1979r.-01.05.1979r.-praca w gospodarstwie rolnym rodziców;
-02.05.1979r.-31.05.1982r.-okres zatrudnienia w Biurze (...);
-01.06.1982r.-30.04.1984r. - okres zatrudnienia w Spółdzielni (...);
-02.05.1984r.-31.12.1988r.- okres zatrudnienia w(...) (...) w C.;
-01.02.1990r.-31.05.1990r. – okres prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej;
-11.06.1990r.-30.06.1990r. i 01.08.1990r.-30.04.1991r.-okres zatrudnienia u E. F. „Wyrób i sprzedaż abażurów”;
-01.07.1991r.-31.03.1999r.oraz 01.10.1999r.-31.07.2004r.- okres zatrudnienia w (...), (...) w C.;
-15.11.2007r.-30.09.2008r.-okres zatrudnienia w (...);
-01.10.2008r.-21.03.2010r.-okres zatrudnienia w (...)w C.;
-15.07.2012r.-30.11.2012r.,od 14.05.2013r.-30.11.2013r.oraz od 15.01.2014r.-31.07.2014r.-okresy zatrudnienia w (...) spółce z o.o.(bezsporne, pismo ZUS, k.35-36).
Wnioskodawca miał zarejestrowaną działalność gospodarczą od 06.03.1989r. do 31.05.1995r., ale podlegał ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu jedynie w okresie 01.02.1990r.-31.05.1991r. Od 11.06.1991r. podjął zatrudnienie u E. F. prowadzącej działalność jako „Wyrób i sprzedaż abażurów” i pracował tam do 30.04.1991r. , w tym , w okresie od 01.07.1990r.-31.07.1990r. korzystał z urlopu bezpłatnego.
W okresie od 01.07.1991r. do 31.01.2009r. był zatrudniony w(...) (...) w C., w wymiarze ½ etatu. W okresie od 01.04.1999r. do 30.09.1999r korzystał w urlopu bezpłatnego , na swój wniosek, natomiast w kresie od 05.08.2004r. do końca formalnego zatrudnienia tj. do 31.01.2009r., wnioskodawca nie świadczył pracy, a zakład pracy za ten okres nie płacił mu wynagrodzenia ani nie odprowadzał składek na ubezpieczenia społeczne. W tej Spółdzielni był też zatrudniony w poprzednim okresie , tj. od 02.05.1984r.-31.12.1988r.(akta osobowe z okresu zatrudnienia w Spółdzielni, k.33 a.s., wyrok Sądu Rejonowego w Chełmie z dnia 07.07.2009r.- akta IV P52/09). Wnioskodawca nie przychodził do pracy w (...), (...) w C. od października 2004r. Do tej daty świadczył jeszcze pracę, potem budynek Spółdzielni opustoszał. Przyczyną był fakt, że spółdzielnia, począwszy od 2000r. miała coraz mniej zleceń, zaś w październiku 2004r. została rozwiązana umowa o dostawę energii elektrycznej do wynajmowanego przez Spółdzielnię budynku i od tej pory wnioskodawca nie pojawiał się już w spółdzielni. Nie pobierał jednak wynagrodzenia za pracę już od 01.08.2004r. i za późniejszy okres aż do stycznia 2009r. Nie dochodził wynagrodzenia za pracę z tego tytułu za powyższy okres. Po 20.10.2004r. przeniósł z budynku Spółdzielni swoją deskę kreślarską do domu. Zakład pracy za powyższy okres wystawił mu w dniu 28.02.2009r. świadectwo pracy, w którym wskazał, ze wnioskodawca był zatrudniony od 01.07.1991r. do 31.08.2008r. w wymiarze ½ etatu, na stanowisku starszego projektanta. Korzystał z urlopu bezpłatnego w okresie 01.04.1999r.-30.09.1999r., zaś w okresie od dnia 05.08.2004r. do 31.08.2008r. nie świadczył pracy, nie stawiał się do pracy, kilkakrotne wezwania pisemne pozostawały bez odpowiedzi. Wnioskodawca w dniu 29.05.2009r. złożył pozew o sprostowanie świadectwa pracy z dnia 28.02.2009r. poprzez wskazanie , ze był on zatrudniony w tej spółdzielni do dnia 31.01.2009r..Wyrokiem zaocznym z dnia 07.07.2009r. Sad Rejonowy w Chełmie sprostował świadectwo pracy zgodnie z treścią pozwu, ustalając jako datę końcową trwania stosunku pracy dzień 31.01.2009r. Ponadto równocześnie był on zatrudniony, od 15.11.2007r. do 30.09.2008r., w (...). (świadectwo pracy,a.o.k.33, zeznania świadka A. B.,k.55v-56, częściowo-zeznania świadka J. K. ,k.56, świadka H. B., k.55v., zeznania wnioskodawcy, k.56v.-57, 76v., akta sprawy IV P 52/09). Wnioskodawca był zatrudniony w (...) spółce z o.o. w C., na podstawie umowy o pracę z dnia 15 stycznia 2014r., na stanowisku głównego architekta. Stosunek pracy został rozwiązany z dniem 31 lipca 2014r. z przyczyn dotyczących zakładu pracy – z powodu likwidacji jego stanowiska pracy, co było spowodowane brakiem zamówień na usługi projektowe. Nikt nie został zatrudniony na jego miejsce. W tym zakładzie pracy był także zatrudniony wcześniej, na podstawie umów o pracę, w następujących okresach:15.07.2012r.-31.11.2012r.,14.05.2013r.-31.07.2013r. (umowy o pracę, świadectwa pracy, pismo w przedmiocie wypowiedzenia - akta osobowe, k.30 a.s., zeznania wnioskodawcy, k.17v., 76v., zeznania świadka P. L.,k.56 i v.).
Odnośnie okresów prowadzenia przez W. S. pozarolniczej działalności gospodarczej, udowodniony okres opłacania przez niego składek, a tym samym okres ubezpieczenia z tego tytułu, to okres od 01.02.1990r.-31.05.1990r. Pozostałe wnioskowane jako okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej a tym samym okresy ubezpieczenia - 06.03.1989r.-10.06.1990r.,01.07.1990r.-31.07.1990r. 01.05.1991r.-30.06.1991r.,01.04.1999r.-30.09.1999r, nie zostały udowodnione. Nie został też udowodniony pierwotnie wnioskowany okres prowadzenia działalności gospodarczej, tj. od.01.06.1990r. do 31.05.1995r.(wyjaśnienia wnioskodawcy,k.56v.), następnie zmodyfikowany przez wnioskodawcę (k.65), zwłaszcza że sam przyznał, że nie pamięta czy opłacał wówczas składki na ubezpieczenie. Wnioskodawca, co sam przyznał, nie ma dowodów na uiszczanie w żadnym z wnioskowanych okresów składek na ubezpieczenie społeczne, nie pamiętał, czy je w ogóle opłacał ani nie wykazał, aby wówczas rzeczywiście prowadził wówczas pozarolniczą działalność gospodarczą ( zeznania wnioskodawcy, k.56v.-57, 76v.).
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej wymienionych dowodów. Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka J. G. odnośnie okresów jego współpracy z wnioskodawcą w ramach prowadzonej przez wnioskodawcę i świadka działalności gospodarczej. Są one sprzeczne z ustaleniami poczynionymi w sprawie, w tym z zeznaniami wnioskodawcy. Świadek bowiem stwierdził że obaj współpracowali w ramach działalności gospodarczej w latach 1989-1994 lub 1995, nie podając konkretnych okresów tej współpracy. Tymczasem wnioskodawca nie twierdził, aby w takim okresie taką działalność prowadził, zwłaszcza, że w latach 1991-1995r. był zatrudniony w Spółdzielni (...) w C.. Natomiast w okresie od czerwca 1990r. do kwietnia 1991r. był zatrudniony u E. F.. Natomiast wykazał prowadzenie tej działalności jedynie w okresie 01.02.1990r.-31.05.1990r.
Sąd nie dał wiary zeznaniom świadka J. K., córki wnioskodawcy , że odwiedzała ojca w pracy w (...) (...) w C. jeszcze w latach 2005, 20006 i później. Są one sprzeczne z dowodami zebranymi w sprawie , a w szczególności z zeznaniami wnioskodawcy, który „sprostował” zeznania córki podając, że już od października 2004r. nie przychodził do budynku spółdzielni, zabrał swoją deskę kreślarską, podając, że córce pomyliły się daty. Z tych samych względów nie są wiarygodne zeznania świadka H. B., iż wnioskodawca pracował w tej spółdzielni jeszcze po 2005 roku. Sąd nie dał więc również wiary pierwotnym twierdzeniom wnioskodawcy, że w okresie 2004-2008 świadczył pracę na rzecz (...) (...) w C., że przychodził wtedy do pracy i nie miał żadnych zleceń, że podpisywał listę obecności, że stawiał się do pracy do listopada 2007r., tj. do chwili podjęcia zatrudnienia w innej firmie. Są one w tym zakresie całkowicie sprzeczne z jego późniejszymi zeznaniami, zmienił je całkowicie i podał parokrotnie, że fakt zaprzestania przychodzenia do pracy do Spółdzielni miał miejsce już od października 2004r.,że wówczas odłączono prąd w budynku zajmowanym przez spółdzielnię. Te późniejsze zeznania są wiarygodne, jako zgodne z treścią zeznań świadka A. B., która zeznała, że wnioskodawca pracował w tej Spółdzielni do 2004 roku, a potem budynek opustoszał. Sąd uznał za wiarygodne zeznania tego świadka, jako logiczne i zbieżne z późniejszymi zeznaniami wnioskodawcy w tym zakresie, zwłaszcza, że jest on osobą zaprzyjaźnioną z wnioskodawcą, więc nie miał interesu w zeznawaniu na jego niekorzyść. Nie są wiarygodne zeznania wnioskodawcy, że w okresie 2004-2009 pozostawał w gotowości do pracy. Nie wykazał, aby taką gotowość przejawiał, nie otrzymywał za ten okres wynagrodzenia i nie dochodził go od pracodawcy. Ponadto jego zeznania dotyczące tego co robił w powyższym okresie są niekonsekwentne, zmieniane były w toku postępowania. Również okresy rzekomej działalności gospodarczej podawane są niekonsekwentnie.
Zgodnie z treścią art. 2 ust.1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. z 2004r. Nr 120, poz. 1252) świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie, która : 1) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta oraz 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
2)do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub
3)do dnia ogłoszenia upadłości prowadziła nieprzerwanie i przez okres nie krótszy niż 24 miesiące pozarolniczą działalność, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych", i za ten okres opłaciła składki na ubezpieczenia społeczne oraz do dnia ogłoszenia upadłości ukończyła co najmniej 56 lat - kobieta i 61 lat - mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
4)zarejestrowała się we właściwym powiatowym urzędzie pracy w ciągu 30 dni od dnia ustania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pobieranej nieprzerwanie przez okres co najmniej 5 lat, i do dnia, w którym ustało prawo do renty, ukończyła co najmniej 55 lat - kobieta oraz 60 lat - mężczyzna i osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub
5)do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiada okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
6)do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego, z powodu likwidacji pracodawcy lub niewypłacalności pracodawcy, w rozumieniu przepisów o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, u którego była zatrudniona lub pozostawała w stosunku służbowym przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, posiadała okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn.
W myśl art. 2 ust. 2 cyt. ustawy za okres uprawniający do emerytury, o którym mowa w ust. 1, uważa się okres ustalony zgodnie z przepisami art. 5-9, art. 10 ust. 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.).
Stosownie do treści art.6 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, okresami składkowymi są m.in. okresy ubezpieczenia, opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. W pkt 14 art. 6 wskazano zaś na okresy pozarolniczej działalności gospodarczej na obszarze Państwa Polskiego: objętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego i okresy kontynuowania tego ubezpieczenia, za które opłacono składkę na to ubezpieczenie lub w których występowało zwolnienie od opłacania składki. Wnioskodawca domagał się doliczenia mu okresu od 01.08.2004r.-31.01.2009r. jako okresu nieskładkowego, twierdząc, że pozostawał wówczas w gotowości do pracy. Przepis art. 7 cyt. wyżej ustawy wymienia zaś okresy nieskładkowe, do których nie zalicza się ani urlopu bezpłatnego ani też okresu usprawiedliwionej nieobecności w pracy, za który nie otrzymał wynagrodzenia ani zakład pracy nie uiścił składki na ubezpieczenie społeczne. Nie ma w nim też mowy o gotowości do pracy jako o okresie nieskładkowym. Ponadto wnioskodawca nie wykazał, aby taką gotowość przejawiał - nie domagał się od pracodawcy dopuszczenia do pracy, nie dochodził wynagrodzenia za pracę , nie przychodził do budynku spółdzielni od października 2004r., przeniósł swoją deskę kreślarską do domu. Nie jest też sporny fakt, że za ten okres od 01.08.2004r.zakład pracy nie odprowadzał za niego składek na ubezpieczenie społeczne, tym samym nie może on być uznany za okres składkowy w rozumieniu cyt. ustawy. Wnioskodawca nie udowodnił również , że podlegał ubezpieczeniom społecznym z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, w okresach wnioskowanych w toku postępowania, zaś jedyny okres udowodniony, za który uiścił składki, został przez organ rentowy uwzględniony przy ustalaniu uprawnień do świadczenia przedemerytalnego.
Skarżący nie wykazał więc, że do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy posiadał łączny okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 40 lat, o którym mowa w art. art. 2 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych . Nie spełnia też wymogów do nabycia tego świadczenia, wymienionych w art. 2 pkt 2-6 tej ustawy, zwłaszcza w art.2 ust.1 pkt 2 albowiem nie ukończył 60 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy. Spełnił jedynie wymóg z art. 2 ust.1 pkt 5 tej ustawy w postaci rozwiązania stosunku pracy w przyczyn dotyczących zakładu pracy, w rozumieniu przepisów ustawy o promocji zatrudnienia. Zgodnie bowiem z treścią art.2 ust. 29 ustawy z dnia 20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy pojęcie „przyczyny dotyczące zakładu pracy” - oznacza m.in. rozwiązanie stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn niedotyczących pracowników, zgodnie z przepisami o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników lub zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502 i 1662), w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z tych przyczyn u pracodawcy zatrudniającego mniej niż 20 pracowników. W niniejszej sprawie ustalono, że stosunek pracy wnioskodawcy został rozwiązany w dniu 31.07.2014r. właśnie z takiej przyczyny. Mając na uwadze powyższe i na mocy powołanych przepisów prawa, Sąd na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji wyroku.