Sygn. akt V U 865/16
Dnia 4 listopada 2016 r.
Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Legnicy
w składzie:
Przewodniczący: SSO Mirosława Molenda-Migdalewicz
Protokolant: star. sekr. sądowy Ewelina Trzeciak
po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. w Legnicy
sprawy z wniosku J. S.
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy
na skutek odwołania J. S.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.
z dnia 30 czerwca 2016 r.
znak (...)
I. oddala odwołanie,
II. zasądza od wnioskodawcy J. S. na rzecz strony pozwanej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. kwotę 7200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sygn. akt VU 865/16
Decyzją z dnia 30 czerwca 2016 r. numer (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział w L. odmówił J. S. umorzenia należności z tytułu składek na:
- ubezpieczenie społeczne za okres : od października 2002 r. do kwietnia 2003r. ; za lipiec 2003r.; od września 2003r.do maja 2004r.; od sierpnia 2004r. do stycznia 2006r.;od marca 2006r. do lutego 2009r. w łącznej kwocie 62833,32zł , w tym z tytułu składek – 31139,92zł, odsetek liczonych na dzień 04 grudnia 2014 r. – 31623,00 zł, kosztów upomnienia – 70,40 zł,
- na ubezpieczenia zdrowotne za okres : za lipiec 2003r.; od września 2003r.do kwietnia 2004r.; od sierpnia 2004r.; do stycznia 2006r.;od marca 2006r. do lutego 2009r. w łącznej kwocie 19260,67zł ,w tym z tytułu składek – 9905,87zł, odsetek liczonych na dzień 04 grudnia 2014 r. – 9346,00 zł, kosztów upomnienia – 8,80 zł,
- Fundusz Pracy za okres: za lipiec 2003r.; od września 2003r.do kwietnia 2004r.; za sierpień 2004r. ; za listopad 2004r.; od stycznia 2005r. do maja 2005r.; od sierpnia 2005r. do listopada 2005r.; za styczeń 2006r. ; od marca 2006r. do lutego 2009r. w łącznej kwocie 3211,44zł , w tym z tytułu składek – 1692,64zł, odsetek liczonych na dzień 04 grudnia 2014 r. – 1510,00 zł, kosztów upomnienia – 8,80 zł,
W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że wnioskodawca wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, ubezpieczenie zdrowotne, jak również z tytułu składek na Fundusz Pracy na podstawie ustawy z dnia 09 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolnicza działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551). W tym zakresie Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy wydał w dniu 22.04. 2015 r. decyzję nr (...), w której określił warunki wraz z ustaleniem kwot (z wyłączeniem ewentualnych kosztów egzekucyjnych) podlegających takiemu umorzeniu, informując wnioskodawcę o kwotach niepodlegających umorzeniu. Wydana decyzja jest prawomocna. Organ rentowy odniósł się także do treści przepisu art. 1 ust. 10 ww. ustawy, który przewiduje, że warunkiem umorzenia należności jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 01 stycznia 1999 r., do opłacenia których zobowiązana jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub płatnik składek oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika Urzędu Skarbowego lub komornika skarbowego. Niepodlegające umorzeniu należności podlegają spłacie w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia należności.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. S. podnosząc, że z decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 22 kwietnia 2015r. nie wynikało , że warunkiem umorzenia zaległych składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczenia zdrowotne , była spłata należności niepodlegających umorzeniu w terminie do 06 czerwca 2016r.
Skarżący twierdził ,iż stąd nie wiedział , że termin ten jest wiążący .
W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji, ponownie wskazując podstawę prawną wydanej decyzji art. 1 ust. 10 i 11 ustawy z dnia 09 listopada 2013 r.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Wnioskiem z dnia 04 grudnia 2014 r. J. S. na podstawie przepisów ustawy z dnia 09 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz.1551) zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. o umorzenie w całości zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i wypadkowe, do opłacenia których był zobowiązany z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Decyzją z dnia 22 kwietnia 2015 r., numer (...) , Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. na podstawie art. 1 ust. 8 ustawy z dnia 09 listopada 2012 r. o umorzeniu należności po rozpatrzeniu wniosku J. S. określił, że według stanu na dzień 04 grudnia 2014 r. umorzeniu będą podlegały należności z tytułu składek na:
1/ubezpieczenie społeczne za okres : od października 2002 r. do kwietnia 2003r. ; za lipiec 2003r.; od września 2003r.do maja 2004r.; od sierpnia 2004r. do stycznia 2006r.;od marca 2006r. do lutego 2009r. w łącznej kwocie 62833,32zł , w tym z tytułu składek – 31139,92zł, odsetek liczonych na dzień 04 grudnia 2014 r. – 31623,00 zł, kosztów upomnienia – 70,40 zł,
2/ na ubezpieczenia zdrowotne za okres : za lipiec 2003r.; od września 2003r.do kwietnia 2004r.; od sierpnia 2004r.; do stycznia 2006r.;od marca 2006r. do lutego 2009r. w łącznej kwocie 19260,67zł ,w tym z tytułu składek – 9905,87zł, odsetek liczonych na dzień 04 grudnia 2014 r. – 9346,00 zł, kosztów upomnienia – 8,80 zł,
3/Fundusz Pracy za okres: za lipiec 2003r.; od września 2003r.do kwietnia 2004r.; za sierpień 2004r. ; za listopad 2004r.; od stycznia 2005r. do maja 2005r.; od sierpnia 2005r. do listopada 2005r.; za styczeń 2006r. ; od marca 2006r. do lutego 2009r. w łącznej kwocie 3211,44zł , w tym z tytułu składek – 1692,64zł, odsetek liczonych na dzień 04 grudnia 2014 r. – 1510,00 zł, kosztów upomnienia – 8,80 zł,
W punkcie II decyzji organ rentowy wskazał, że warunkiem umorzenia ww. należności jest spłata należności niepodlegających umorzeniu. Należności z tytułu składek za okres od dnia 01 stycznia 1999 r. nieobjęte postępowaniem o umorzenie należy uregulować w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji wraz z odsetkami naliczonymi od dnia wpłaty włącznie zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 78, poz. 465 ze zm.).
Decyzja została doręczona wnioskodawcy na adres pełnomocnika w dniu 04 maja 2015r.
Uprawomocniła się w dniu 06 czerwca 2015r.
Termin 12 miesięcy liczony od dnia uprawomocnienia się decyzji upłynął dnia 06 czerwca 2016r.
Od daty uprawomocnienia się decyzji do dnia 06 czerwca 2016r. J. S. nie kontaktował się z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych w sprawie ustalenia stanu zadłużenia należności nie podlegających umorzeniu czy ewentualnego rozłożenia tego zadłużenia na raty.
W dniu 27 czerwca 2016r. inspektor ZUS Oddział w L. przeprowadził rozmowę telefoniczną z wnioskodawcą , podczas której skarżący poinformował , że aktualnie przebywa na terenie Niemiec , gdzie pracuje . J. S. został poinformowany o upływie terminu do spełnienia warunków do umorzenia należności w oparciu o ustawę abolicyjną .Wnioskodawca poinformował , że nie posiada środków na spłatę tych należności nawet w układzie ratalnym , ponieważ pomimo stałego zatrudnienia poza granicami Polski jego sytuacja majątkowa jest trudna .
Przed wydaniem decyzji ZUS ustalił ,iż na koncie płatnika składek figuruje zadłużenie za okres od 01 stycznia 1999r. :
- na ubezpieczenia społeczne pracowników za okres od października 2002r. do stycznia 2011r.- 181629,34zł ;
- na ubezpieczenia zdrowotne pracowników za okres od lipca 2003do stycznia 2011r. – 27222,33 zł ,
- na Fundusz Pracy za okres od lipca 2003r. do stycznia 2011r. ,
- na ubezpieczenia społeczne własne wnioskodawcy- jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą – za okres od marca 2009r. do stycznia 2011r. – 11918,36 zł ;
- na ubezpieczenia zdrowotne wnioskodawcy- jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą- za okres od marca 2009r. do stycznia 2011r. – 5285,68 zł ,
- na Fundusz Pracy – za okres od marca 2009r. do stycznia 2011r. 1142,56zł .
Łączny stan zadłużenia wynosił 234647,17 zł w tym 554,40 koszty upomnienia .
Przy tym stanie sprawy - po negatywnym zaopiniowaniu wniosku- Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. wydał zaskarżoną decyzję .
d o w ó d:
- wniosek z dnia 04 grudnia 2014r. - akta ubezpieczeniowe ZUS
- decyzja z dnia 22 kwietnia 2015r. - akta ubezpieczeniowe ZUS,
- protokół z dnia 27 czerwca 2016 r. – akta ubezpieczeniowe ZUS
- pismo z dnia 29 i 30 czerwca 2016r. – zawierające stanowisko w sprawie wniosku o umorzenie zaległych składek na podstawie ustawy z dnia 09 listopada 2012r. - akta ubezpieczeniowe ZUS,
- decyzja z dnia 30 czerwca 2016r. - akta ubezpieczeniowe ZUS
Sąd zważył, co następuje:
Odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Tytułem wstępu należy przytoczyć treść przepisu art. 1 ust. 10 ustawy z dnia 09 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. z 2012 r., poz. 1551), zgodnie z którym warunkiem umorzenia należności, o których mowa w ust. 1 i 6, jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji, o której mowa w ust. 13 pkt 1, niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r., do opłacenia których zobowiązana jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub płatnik składek, o którym mowa w ust. 2, oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
Ustawa z dnia 09 listopada 2012 r. wyraźnie przewiduje dwa postępowania prowadzone przed organem rentowym, które kończą się wydaniem merytorycznej decyzji. Pierwszym z nich jest postępowanie w przedmiocie określenia warunków umorzenia należności oraz drugie – w przedmiocie umorzenia należności.
Po złożeniu wniosku przez osobę podlegającą w okresie od dnia 01 stycznia 1999 r. do dnia 28 lutego 2009 r. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzję określającą warunki umorzenia, w której ustala także kwoty należności, o których mowa w ust. 1 i 6, z wyłączeniem kosztów egzekucyjnych. Zawarte w powołanym przepisie odesłanie do treści ust. 1 i 6 ww. ustawy nakazuje przyjąć, że decyzja określająca warunki umorzenia ustala dwa elementy: 1) kwoty nieopłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe za okres od 01 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. wraz z należnymi od nich odsetkami za zwłokę, opłatami prolongacyjnymi, kosztami upomnienia, opłatami dodatkowymi i kosztami egzekucyjnymi naliczonymi przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego, 2) kwoty nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne i na Fundusz Pracy za ten sam okres wraz z należnymi od nich odsetkami za zwłokę, opłatami prolongacyjnymi, kosztami upomnienia, opłatami dodatkowymi i kosztami egzekucyjnymi naliczonymi przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego.
Jak wynika z powyższego, organ rentowy wydając decyzję w przedmiocie określenia warunków umorzenia należności, ustala nie tylko kwoty należności, jak również informuje wnioskodawcę o konieczności uiszczenia innych kosztów m.in. kosztów upomnienia . Wynika to bowiem z treści art. 1 ust. 10 ww. ustawy, który przewiduje, że warunkiem umorzenia należności jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji o umorzeniu, niepodlegających umorzeniu składek oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W realiach rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że wnioskodawca nie spełnił warunku określonego w pkt. II decyzji z dnia 22 kwietnia 2015 r.
Z Komputerowego Sytemu Informatycznego ZUS wynika ,iż w dacie decyzji wydanej dnia 22 kwietnia 2015r. J. S. posiadał zaległości składkowe po dniu 28 lutego 2009r. , które nie podlegały umorzeniu na podstawie wyżej wskazanej ustawy abolicyjnej. Nieopłacone składki nie podlegające umorzeniu wskazane zostały w ustaleniach faktycznych niniejszego uzasadnienia .
W tym miejscu wskazać należy ,iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wnioskodawcy podniesiony w odwołaniu jakoby nie wiedział o tym ,iż warunkiem umorzenia należności składkowych - powstałych od 01 stycznia 1999r. do 28 lutego 2009r. -jest opłacenie do 06 czerwca 2016r. zaległości z tytułu składek – w przypadku wnioskodawcy od dnia 01 marca 2009r.
Warunek taki wynika jednoznacznie z treści pkt. II decyzji z dnia 22 kwietnia 2015r. , która została odebrana przez pełnomocnika wnioskodawcy w dniu 04 maja 2015r.
Zatem poczynając od dnia 04 maja 2015r. J. S. posiadał wiedzę na temat warunków umorzenia należności składkowych wymienionych w pkt.I decyzji z dnia 22 kwietnia 2015r.
Dodatkowo wskazać należy ,iż o upływie terminu wymienionego w pkt. II w/w decyzji wnioskodawca został poinformowany w bezpośredniej rozmowie telefonicznej przez pracownikiem ZUS . Rozmowa ta przeprowadzona była przed wydaniem zaskarżonej decyzji tj. w dniu 27 czerwca 2016r. Płatnik składek oświadczył wówczas , że nie posiada środków na spłatę należności nawet w układzie ratalnym .
Reasumując sąd uznał ,iż wnioskodawca nie spełnił warunku uregulowania w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji z dnia 22 kwietnia 2015r. tj. do dnia 06 czerwca 2016r.–należności nie podlegających umorzeniu na podstawie ustawy z dnia 09 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność wraz z odsetkami i kosztami upomnienia .
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie , gdyż nie było podstaw do jego uwzględnienia z przyczyn wymienionych w niniejszym uzasadnieniu .
O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł stosownie do przepisu art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. 2015.1804) .