Sygn. akt V Ga 49/17
Dnia 23 marca 2017 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie V Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący Sędzia SO Anna Tkaczyk
po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. w Olsztynie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w Ł.
przeciwko (...) w O. Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
o zapłatę
na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie
z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt X C 477/16
oddala apelację.
Sędzia SO Anna Tkaczyk
Powód (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł., wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) w O. kwoty 9.559,36 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty. Nadto, domagał się zasądzenia od pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i substytucji według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powód wskazał, iż strony w wyniku postępowania o zamówienie publiczne przeprowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, zawarły umowę numer (...), której przedmiotem była sprzedaż wraz z dostawą drobnego sprzętu medycznego. Powód dostarczył towar i w dniu 22 grudnia 2014 r. wystawił fakturę numer (...) na kwotę 8.989,92 złote. Pozwany nie uregulował należności. Pismem z dnia 18 listopada 2015 r. powód wezwał pozwanego do uregulowania należności. Pozwany nie uiścił żądanej kwoty. Na sumę dochodzoną pozwem tj. 9.559,36 złotych składają się kwota: 8.989,92 złote tytułem należności głównej oraz kwota 569,44 złote tytułem odsetek obliczonych od dnia 07 grudnia 2015 r.
Pozwany (...) w O. domagał się oddalenia powództwa oraz zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany zaprzeczył twierdzeniu pozwu, iż zamówił i odebrał towar w ilości dwóch sztuk aparatów EKG wyszczególnionych na fakturze nr (...). Faktura nie została przedstawiona pozwanemu. Pozwany podniósł, że załączone do pozwu zamówienie dotyczy zamówienia z dnia 22 lipca 2014 r. w ilości 3 sztuk, za które została wystawiona faktura nr (...) r. opłacona przez pozwanego. Przedstawiony przez powoda protokół odbioru dotyczy innego towaru: ssaków próżniowych. Dochodzona w niniejszym postępowaniu kwota dotyczy kolejnych dwóch sztuk aparatów EKG, które nie zostały zamówione ani odebrane przez pozowanego. Pozwany przyznał, że strony łączyła umowa dostawy drobnego sprzętu medycznego z dnia 31 marca 2013 r. zgodnie z którą powód miał dostarczyć 5 sztuk aparatów EKG. Pozwany podkreślił, że zgodnie z umową strony ustaliły, że podane ilości są jedynie orientacyjne i mogą ulec zmianie w trakcie realizacji zamówienia w związku z faktycznymi potrzebami Zamawiającego. W umowie wskazano, że Zamawiający zapłaci wynagrodzenie wyłączenie za zamówiony, prawidłowo wykonany i odebrany towar. Zamówieniem z dnia 22 lutego 2014 r. pozwany zamówił 3 sztuki aparatów do EKG. Towar został dostarczony i odebrany w dniu 30 lipca 2014 r. W dniu 31 lipca 2014 r. powód wystawił fakturę numer (...) za dostarczenie 3 sztuk aparatów. Faktura została opłacona przez pozwanego. Kolejne dwie sztuki aparatów do EKG nie były zamawiane ani nie zostały odebrane przez pozwanego. Pozwany zgodnie z umową nie był zobowiązany do zamówienia wszystkich wyszczególnionych w formularzu sztuk aparatów do EKG. Faktura przedstawiona przez powoda nie została przez pozwanego odebrana.
W piśmie procesowym z dnia 10 marca 2016 r. powód podniósł, że strona powodowa otrzymała od pozwanego informacje o zapotrzebowaniu na pięć sztuk aparatów od EKG, co wynika z pisemnych zamówień dla szpitala. Dnia 22 lipca szpital zamówił 3 sztuki, zaś 31 lipca 2014 r. kolejne dwie. Aparaty miały zostać dostarczone w dwóch etapach, po trzy i dwie sztuki. Aby uniknąć dwukrotnej wyjazdu do O. oraz powtórnego szkolenia personelu szpitala w zakresie obsługi aparatów, strony ustaliły, że wszystkie pięć sztuk zostanie dostarczone w jednym terminie tj. 30 lipca 2014 r. Jedynie druga z faktur została wystawiona w dniu 11 grudnia 2014 r. Towar w liczbie pięciu sztuk został dostarczony do pozwanego w dniu 30 lipca 2014 r. przez pracownika powoda A. G. oraz pracownika (...) - M. S..
Wyrokiem z dnia 11 października 2016 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie sygn. akt. X C 477/16 oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1.217 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Orzeczenie powyższe zapadło w oparciu o następujące ustalenia i rozważania:
Po przeprowadzeniu postępowania o zamówienie publiczne, w trybie przetargu nieograniczonego, w dniu 31 marca 2014 r. pomiędzy pozwanym (...) w O. jako Zamawiającym oraz powodem (...) sp. z o.o. z siedzibą w Ł. jako Wykonawcą została zawarta umowa numer (...) r. Przedmiotem umowy była „dostawa drobnego sprzętu medycznego". Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia została określony w załączniku numer 2 do Umowy.
Strony w § 2 ust. 3 umowy uzgodniły, że dostarczany sprzęt Wykonawca przekaże Zamawiającemu dokumentem przekazania tj. protokołem zdawczo-odbiorczym. Wraz z protokolarnym przekazaniem Wykonawca dostarczy dokumenty dopuszczające do używania wraz z niezbędnymi certyfikatami, paszport techniczny, wszelką dokumentację producenta dotyczącą dostarczanego asortymentu oraz instrukcje obsługi. W formie pisemnej dostarczy również gwarancje na ofertowane urządzenia medyczne. Przedmiot zamówienia Wykonawca dostarczy przy użyciu własnych środków transportu i na własny koszt do siedziby Zamawiającego, ponosząc koszt załadunku i rozładunku oraz ubezpieczenia podczas transportu, dokona pierwszego uruchomienia dostarczonego sprzętu w siedzibie Zamawiającego, a także przeszkoli wskazany przez Zamawiającego personel w zakresie obsługi dostarczonego sprzętu. Całość przekaże Zamawiającemu w formie pisemnej na podstawie dokumentu przekazania.
Strony w § 3 umowy określiły termin realizacji przedmiotu umowy. W § 3 ust. 1 przewidziano sukcesywne dostawy na zamówienie Zamawiającego w okresie 12 miesięcy od daty udzielenie zamówienia. W § 3 ust. 2 i 3 wskazano, że termin dostawy strony ustaliły do 30 dni od daty złożenia zamówienia w formie zamówienia przesłanego pocztą e-mail lub faksem. Zastrzeżono, że zmiana terminu realizacji przedmiotu umowy może nastąpić wyłącznie za zgodą Zamawiającego, na zasadach i w przypadkach określonych umową.
W § 4 umowy określono cenę i warunki płatności. Zamawiający zastrzegł, że zapłaci wynagrodzenie wyłącznie za zamówiony, prawidłowo wykonany i odebrany przedmiot umowy. Rozliczenie przedmiotu umowy nastąpi na podstawie prawidłowo wystawionej faktury. Faktury wystawiane będą po wykonaniu i odebraniu przez Zamawiającego przedmiotu umowy bez zastrzeżeń na podstawie zamawianych i dostarczanych asortymentów oraz podpisanego bez zastrzeżeń protokołu odbioru. Podane ilości w Załączniku nr 1 do Umowy były orientacyjne i mogły ulec zmianie w trakcie realizacji zamówienia w związku z faktycznymi potrzebami Zamawiającego.
W § 6 określono obowiązki Wykonawcy m. in. protokolarne przekazanie Zamawiającemu umowy do użytkowania. Podpisane przez strony bez zastrzeżeń będzie podstawą do wystawienia faktury
W § 8 określono warunki dostawy. Własność korzyści i ciężary oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia sprzętu przechodzą na Zamawiającego z chwilą odbioru dostawy, potwierdzonej podpisanym protokołem odbioru bez zastrzeżeń ze strony Zamawiającego. Do chwili podpisania protokołu Wykonawca ponosi pełną odpowiedzialność z tytułu utraty lub uszkodzenia dostarczanego asortymentu. Wykonawca zobowiązany był powiadomić Zamawiającego telefonicznie lub za pośrednictwem poczty elektronicznej o terminie dostawy sprzętu, co najmniej 5 dni roboczych przed planowaną dostawą. Zamawiający był uprawniony do odmowy przyjęcia dostawy w całości lub w części, w przypadku gdy termin dostawy nie był z nim uzgodniony lub dostawa nie odpowiadała wymaganiom technicznym lub ilościowym.
W § 11 określono warunki odbioru sprzętu. Odbiór przedmiotu Umowy będzie po pisemnym zgłoszeniu gotowości przekazania przedmiotu umowy przez Wykonawcę. Odbiór ma na celu ostateczne przekazanie Zamawiającemu przedmiotu umowy, po sprawdzeniu jego należytego wykonania.
Zgodnie z § 16 wszelkie zmiany i uzupełnienia umowy wymagały dla swojej ważności formy pisemnej w postaci aneksu do umowy. Wprowadzenie zmian do postanowień umowy wymaga zgodnego oświadczenia stron i zachowania formy pisemnej w postaci aneksu, pod rygorem nieważności.
W przedmiotowej umowie przewidziano możliwość zamówienia 5 aparatów do EKG, za cenę jednostkową 4.162 złotych. Pozwany w dniu 22 lipca 2014 r. złożył zamówienie na m. in. 3 aparaty do EKG.
W dniu 30 lipca 2014 r. do pozwanego zostało dostarczonych 5 sztuk aparatów do EKG. Dwa z nich zostały przywiezione pomimo braku zamówienia pisemnego ze strony szpitala.
Trzy aparaty zostały zainstalowane, instrukcje, paszporty zostały przekazane, personel został przeszkolony. Sporządzony został protokół odbioru. Dwa aparaty zostały pozostawione w Szpitalu. Nie zostały odebrane przez powoda. Zostały zabezpieczone przez pozwanego na terenie szpitala.
Powód w dniu 31 lipca 2014 r. wystawił za zakup 3 sztuk aparatów do EKG fakturę numer (...) r., która została opłacona przez pozwanego.
Powód w dniu 22 grudnia 2014 r. wystawił na rzecz pozwanego fakturę VAT numer (...) 12/2014 r., na podstawie zamówienia z dnia 31 lipca 2014 r. za 2 aparaty do EKG na kwotę 8.989, 92 złote. Termin zapłaty faktury upływał 21 lutego 2014 r.
Pismem z dnia 18 listopada 2015 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 9.519. 16 złotych do dnia 25 listopada 2015 r. z tytułu nieopłaconej faktury numer (...).
W ocenie Sądu I instancji powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Wskazał, że stan faktyczny ustalił w oparciu o dokumenty przedstawione przez strony, których wiarygodność nie była w toku postępowania kwestionowana, uwzględnił również zeznania przesłuchanych w sprawie świadków.
Sąd Rejonowy zaznaczył, iż strony łączyła umowa dostawy drobnego sprzętu medycznego nr (...) z dnia 31 marca 2014 r. Zgodnie z umową, według załącznika numer 2 do umowy stanowiącego formularz asortymentowo-cenowy powód miał dostarczyć 5 sztuk aparatów do EKG. Zamówieniem z dnia 21 lipca 2014 r. pozwany zamówił 3 sztuki aparatów do EKG. W dniu 30 lipca 2014 r. powód dostarczył do (...) w (...) sztuk aparatów. Trzy z nich zostały odebrane przez pozwanego. Zostały zainstalowane instrukcje, przekazano paszporty oraz personel został co do nich przeszkolony. Co do trzech aparatów został sporządzony protokół odbioru. Dwa aparaty zostały pozostawione w (...) - nie zostały odebrane przez powoda. Zostały zabezpieczone przez pozwanego na terenie szpitala. Nie budził wątpliwości Sądu fakt, że powód w dniu 31 lipca 2014 r. wystawił za zakup 3 sztuk aparatów do EKG fakturę numer (...), którą pozwany opłacił.
Strony pozostawały w sporze co do istnienia obowiązku zapłaty wynagrodzenia powodowi za 2 aparaty do EKG. Powód utrzymywał, iż dodatkowe dwa aparaty zostały zamówione przez pozwanego. Pozwany stanął na stanowisku, że wskazane aparaty nie były zamawiane ani odebrane przez pozwanego.
Sąd I instancji uznał, że dla ustalenia zasadności roszczenia powoda o zapłatę za dostarczone pozwanemu 2 aparaty do EKG kluczowe było zrekonstruowanie istniejącego pomiędzy stronami zobowiązania i warunków, jakie strony przewidziały dla jego spełnienia. Punktem wyjścia dla analizy stosunku zobowiązaniowego stron w tym zakresie była łącząca strony umowa z dnia 31 marca 2014 r., której przedmiotem była dostawa drobnego sprzętu medycznego. Sąd wskazał, że niewątpliwie w ramach przedmiotu zamówienia strony przewidziały, że powód miał dostarczyć łącznie 5 sztuk aparatów do EKG. Sąd I instancji stwierdził, że analiza postanowień umowy w tym zakresie nie pozwala jedynie na tej podstawie wywieźć, że pozwany zobowiązany był zakupić pięć sztuk aparatów. W § 4 ust. 11 umowy zastrzeżono, że podane w załączniku ilości mają charakter orientacyjny i mogą ulec zmianie w trakcie realizacji zamówienia w związku z faktycznymi potrzebami Zamawiającego. Sąd podkreślił, że pozwany w dniu 22 lipca 2014 r. złożył zamówienie na 3 sztuki aparatów do EKG. Zamówienie zostało zrealizowane i odebrane w dniu 30 lipca 2014 r.
W ocenie Sądu I instancji powód nie wykazał, aby pozwany złożył pisemne zamówienie na pozostałe dwa dostarczone aparaty do EKG, a złożenie takiego zamówienia było warunkiem koniecznym do przyjęcia obowiązku zapłaty po stronie pozwanego. Zgodnie z zasadą ciężaru dowodu, to powoda obciążał obowiązek w tym zakresie.
W dalszej kolejności Sąd Rejonowy podkreślił, iż w związku z realizacją przedmiotu umowy strony przewidziały szczegółowe warunki dostawy zamówionego sprzętu, których obowiązek obciążał Wykonawcę. Obowiązki te zostały jasno, wyraźnie i szczegółowo wskazane w umowie, zatem miały dla stron duże znaczenie i decydowały o prawidłowym wykonaniu zobowiązań po obu stronach kontraktu. Strony zastrzegły, iż przekazanie sprzętu ma nastąpić w formie udokumentowanej, tj. protokołem zdawczo-odbiorczym. Wraz z protokołem przekazania na Wykonawcy ciążył obowiązek dostarczenia dokumentów niezbędnych do używania sprzętu wraz z niezbędnymi certyfikatami i gwarancją. Wykonawca miał także na swój koszt dostarczyć sprzęt i dokonać jego pierwszego uruchomienia w siedzibie Zamawiającego a także przeszkolić personel wskazany przez zamawiającego w zakresie obsługi dostarczonego sprzętu. Sąd I instancji wskazał, że bezspornie takich obowiązków Wykonawca dopełnił w stosunku do 3 aparatów do EKG zamówionych w dniu 22 lipca 2014 r. Nie zostały one wykonane w stosunku do 2 aparatów do EKG, będących przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.
Sąd Rejonowy podkreślił, iż w umowie w sposób bezpośredni określono warunki dla rozliczenia dostawy wskazując, iż będzie nią faktura – wystawiona po wykonaniu i odebraniu przez Zamawiającego przedmiotu umowy bez zastrzeżeń, na podstawie zamawianych i dostarczanych asortymentów oraz podpisanego bez zastrzeżeń protokołu odbioru. W stosunku do spornych 2 aparatów do EKG powyższe obowiązki nie zostały dopełnione. Zamawiający nie złożył pisemnego zamówienia na wskazany sprzęt, nie odebrał w sposób przewidziany w umowie przedmiotu zamówienia, nie został sporządzony protokół przekazania. Tym samym nie zostały spełnione warunki, od których strony uzależniły możliwość wystawienia faktury.
W konsekwencji powyższych ustaleń Sąd I instancji przyjął, że wystawienie faktury nastąpiło w sposób nieuprawniony. Powód nie był zatem uprawniony do domagania się zapłaty za Z dostarczone aparaty do EKG. Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd oddalił powództwo, jak. niezasadne. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k. p. c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Apelację od powyższego orzeczenia złożył powód. Orzeczeniu postawił następujące zarzuty naruszenia:
1. przepisu postępowania. tj. art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i dokonania jego oceny z pominięciem istotnej części tego materiału, to jest zeznań świadków: A. G. i M. S. z których jednoznacznie wynika, iż powód dostarczył pozwanemu 5 aparatów EKG na podstawie złożonego zamówienia,
2. przepisu postępowania, tj. art. 233 §1 k.p.c. poprzez sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego wyprowadzenie faktu zabezpieczenia przez pozwanego 2 aparatów EKG i nie używania ich z dowodu z zeznań świadka K. S., skutkiem czego Sąd błędnie ustalił, iż pozwany zamówił jedynie 3, a nie 5 aparatów EKG, a także poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów wyrażającej się w daniu wiary zeznaniom świadka K. S. w zakresie dostarczenia 2 aparatów EKG wbrew woli pozwanego oraz wezwaniu powoda do zabrania 2 aparatów EKG,
3. przepisu postępowania, tj. art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, które nie pozwala na precyzyjne ustalenie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, tj. dowodów, na których Sąd oparł rozstrzygnięcie w przedmiocie oddalenia powództwa.
W oparciu o powyższe powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty 9.559,36 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wytoczenia powództwa do dnia zapłaty oraz kosztami procesu za I instancję według norm przepisanych. Nadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kosztów procesu za II instancję wg. norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu.
W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe, albowiem oparte jest na właściwie ustalonym stanie faktycznym. Ustalenia te Sąd Okręgowy przyjmuje za własne. Postępowanie toczyło się w trybie uproszczonym, z tego powodu na podstawie art. 505 10 § 1 k.p.c. niniejszą apelację rozpoznano w składzie jednoosobowym, uzasadnienie zaś ma formę wynikającą z treści art. 505 13 § 2 k.p.c.
W pierwszym rzędzie Sąd Okręgowy wskazuje, że w postępowaniu uproszczonym, z uwagi na ograniczony zakres kognicji Sądu odwoławczego oraz katalog zarzutów apelacyjnych, niedopuszczalne są zarzuty, które dotyczą ustalenia faktów lub oceny dowodów. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy wraz z takim zarzutem następuje powołanie się na nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Jak stanowi art. 505 11 § 2 k.p.c. sąd odwoławczy przeprowadza postępowanie dowodowe jedynie wtedy, gdy apelację oparto na późniejszym wykryciu nowych faktów lub dowodów, z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Oznacza to, że sąd odwoławczy w postępowaniu uproszczonym jest jedynie sądem prawa, o ile nie zachodzi przypadek wskazany w powołanym przepisie.
Z powyższych względów wszystkie zarzuty pozwanego, w których de facto polemizuje z oceną dowodów oraz ustaleniami faktycznymi Sądu pierwszej instancji nie mogą się ostać, zwłaszcza, że nie przedstawiono żadnych okoliczności i dowodów, których istnienie wykryto dopiero po wydaniu zaskarżonego orzeczenia.
Strona, która chce podważyć sędziowską ocenę dowodów, nie może ograniczyć się do przedstawienia własnej ich oceny, bądź wskazania stanu faktycznego, który zdaniem skarżącego odpowiada rzeczywistości. Jest to bowiem zwykła polemika, która nie może odnieść skutku. Konieczne jest wskazanie, umiejscowionych w realiach danej sprawy przyczyn, dla których ocena dowodów nie spełnia kryteriów określonych w art. 233 § 1 k.p.c., a zatem błędów logicznego rozumowania, sprzeczności oceny z doświadczeniem życiowym, braku wszechstronności, czy też bezzasadnego pominięcia dowodów, które prowadzą do wniosków odmiennych. Z taką sytuacją nie mieliśmy do czynienia w niniejszej sprawie. Po analizie akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego wyroku należy stwierdzić, że nie zachodzi sytuacja, którą można by uznać za przekroczenie swobodnej oceny dowodów. Sąd zwraca również uwagę, iż Sąd nie kwestionował faktu dostarczenia powodowi 5 sztuk aparatów do EKG, wskazywał natomiast iż dostarczenie 2 sztuk nastąpiło mimo braku złożenia zamówienia w tym zakresie. Sąd Okręgowy nadto zwraca uwagę, iż powód kwestionując ocenę dowodów powołuje się na osobowe źródła dowodowe, podczas gdy z umowy wprost wynika obowiązek protokolarnego przekazania zamawiającemu przedmiotu umowy, które to ma stanowić podstawę do wystawienia faktury VAT. Tym bardziej zatem w ocenie Sądu II instancji bark jest podstaw do kwestionowania oceny dowodów będącej podstawą wydanego w sprawie orzeczenia.
Co do stawianego zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. należy wskazać, iż również nie było podstaw do jego uwzględnienia. Zgodnie z powyższym przepisem uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu II instancji uzasadnienie wydanego orzeczenia zostało sporządzone w sposób prawidłowy, Sąd I instancji wskazał bowiem na jakich dowodach się oparł oraz jakie na tej podstawie wyciągnął wnioski. Wydane uzasadnienie pozwala zatem na kontrolę toku rozumowania Sądu I instancji, który oddalił powództwo wobec niedopełnienia przez powoda umowy w kontekście sposobu złożenia zamówienia oraz odebrania towaru.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 385 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
Sędzia SO Anna Tkaczyk