Sygn. akt V GC 579/17 upr
Dnia 19 lipca 2017 r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie V Wydział Gospodarczy
w składzie:
Przewodniczący: |
SSR Joanna Bury |
Protokolant: |
sekr.sądowy Paweł Oleszczuk |
po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. na rozprawie sprawy
z powództwa W. R.
przeciwko M. K.
o zapłatę
I. zasądza od pozwanego M. K. na rzecz powoda W. R. kwotę 4.500,00 zł (cztery tysiące pięćset zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 października 2016r. do dnia zapłaty,
II. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1.017,00 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 900,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
SSR Joanna Bury
Sygn. akt V GC 579/17
(...)
Pozwem wniesionym w dniu 03.01.2017r., w postępowaniu upominawczym, powód W. R. – prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą (...)w O., wniósł o zasądzenie od pozwanego M. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą(...) kwoty 4.500 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 14 października 2016r. do dnia zapłaty, a nadto kosztami procesu, w tym kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż zawarł z pozwanym ustną umowę zlecenia, której przedmiotem było reprezentowanie pozwanego przed Sądem Rejonowym w Olsztynie, w sprawach o sygn. akt. V GC 1542/14 i sygn. akt V GC 1451/14, toczących się przeciwko J. B. (1) i A. J. (1), oraz w sprawach: o sygn. V GC 135/15 oraz o sygn. akt V GC 1451/14, przeciwko M. K.. Dalej powód podniósł, że w związku z podjętymi czynnościami pełnomocnikowi przysługują koszty zastępstwa procesowego określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat czynności adwokackie w wysokości 4.200 zł oraz dodatkowo powód podejmował czynności w postępowaniu egzekucyjnym Km 58/16, za które należy mu się wynagrodzenie w wysokości 300 zł (łącznie 4.500 zł). Pomimo reprezentowania pozwanego we wskazanych postępowaniach sądowych i w postępowaniu egzekucyjnym, powód nie otrzymał wynagrodzenia. (k. 3 – 4)
Referendarz Sądowy Sądu Rejonowego w Olsztynie, w wydał w dniu 13 stycznia 2017r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu (k. 15).
Zarzuty od powyższego nakazu wniósł pozwany zaskarżając go w całości wnosząc o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu sprzeciwu zakwestionował roszczenie powoda co do zasady, jak i wysokości oraz podniósł zarzut przedawnienia. Przyznał, iż powierzył powodowi prowadzenie w jego imieniu ww. spraw, jednakże strony nigdy nie umawiały się na wynagrodzenie. Nadto podkreślił, iż żądanie pozwu pozbawione jest podstaw prawnych, a przedstawione przez powoda dowody nie wykazały istnienia roszczenia w stosunku do pozwanego. W jego ocenie strony pozostały w relacjach towarzysko- gospodarczych i wszelkie czynności podejmowały z uprzejmości. (k. 20 – 21)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
Przed Sądem Rejonowym w Olsztynie, V Wydziałem Gospodarczy, toczyła się sprawa z powództwa M. K. przeciwko J. B. (1) o zapłatę (sygn. akt V GC 1542/14). W październiku 2014r. M. K. zawarł z W. R., wykonującym zawód adwokata, umowę o świadczenie pomocy prawnej związanej reprezentowaniem go ww. sprawie. Strony nie ustaliły wysokości wynagrodzenia należnego powodowi. Jednocześnie w dniu 02.10.2014r. powód udzielił pozwanemu pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania go w objętych umową sprawach.
Wyrokiem z dnia 12 października 2015r., Sąd Rejonowy w Olsztynie, zasądził od pozwanego J. B. (1) na rzecz M. K. kwotę 1.845 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16 kwietnia 2014 roku do dnia zapłaty, obciążając J. B. (1) kosztami postępowania, w tym kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 617 zł. Wyrok zaoczny uprawomocnił się w dniu 18.04.2017r. Po zakończonym postępowaniu rozpoznawczym Adwokat W. R. reprezentował M. K. w postępowaniu klauzulowym oraz w prowadzonym przed Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w Olsztynie J. B. (2) postępowaniu egzekucyjnym o sygn. akt Km 58/16, do momentu wszczęcia egzekucji.
(dowód: pełnomocnictwo k. 18, wyrok k. 52 akt V Gc 1542/14, zeznania powoda k. 58 )
Pozwany nie uiścił na rzecz adw. W. R. wynagrodzenia za reprezentowanie go przed Sądem I Instancji, oraz w związku z prowadzeniem jego sprawy na etapie postępowania egzekucyjnego.
(dowód: zeznania powoda k. 58)
Nadto, M. K. zlecił powodowi reprezentowanie go przed Sądem Rejonowym, V Wydział Gospodarczym w O. w sprawie o sygn. akt V GC 1451/14 przeciwko A. J. (1) o zapłatę, a następnie w sprawie o sygn. akt V GC 135/15 z powództwa A. J. (1) przeciwko M. K. o zapłatę. Sprawy te następnie połączono do wspólnego rozpoznania i prowadzono pod sygn. akt V Gc 1451/14.
Po wyczerpaniu środków dowodowych i złożeniu opinii przez biegłego, w dniu 1 września 2016r. M. K. wypowiedział powodowi pełnomocnictwo m.in. w sprawach przeciwko A. J. (1) oraz J. B. (1). (dowód: wypowiedzenie pełnomocnictwa k. 8)
W dniu 03.10.2016r. adw. W. R., powiadomił o tym zdarzeniu Sąd Rejonowy V Wydział Gospodarczy. Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2017r. Sąd Rejonowy w Olsztynie, V Wydział Gospodarczy w sprawie z powództwa M. K. przeciwko A. J. (2) oddalił powództwo i obciążył powoda- pozwanego wzajemnego kosztami procesu. (dowód: kserokopia wyroku k. 62-63)
Powód pismem z dnia 4 października 2016 r. wezwał pozwanego do dobrowolnej zapłaty wynagrodzenia w terminie 3 dni od jego doręczenia. Wezwanie pozostało bezskuteczne.
(dowód: wezwanie do zapłaty wraz z dowodem nadania pisma k. 9 -10)
Sąd zważył co następuje:
Stan faktyczny w niniejszej sprawie ustalono przede wszystkim w oparciu o ujawnione w sprawie dowody z dokumentów, autentyczności i mocy dowodowej , której nie nie kwestionowała żadna ze stron, jak również dowody z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy o sygn. V Gc 1542/14 oraz akt. V Gc 1451/14 (V GC 135/15) Sądu Rejonowego w Olsztynie. Sąd oparł swoje ustalenie również na zeznaniach powoda, które co do zasady ocenił jako wiarygodne, jako, że były spójne logiczne, niesprzeczne względem siebie, a przy tym nie ujawniły się okoliczności podważające ich wartość dowodową. Powód rzetelnie przytaczał okoliczności związane z łączącą go z pozwanym umową i choć została ona zawarta w formie ustnej, podawane przez niego okoliczności są zbieżne z treścią pism sądowych i rozstrzygnięć wydanych przez sądy. Również świadek K. K. potwierdził, iż powód reprezentował pozwanego przed Sądem, aż do momentu wszczęcia egzekucji, przeciwko dłużnikowi J. B. (1). Brak jest również podstaw do kwestionowania zeznań powoda odnośnie wysokości wynagrodzenia i braku zgody co do rozliczenia w formie barteru. W tej części dowód z przesłuchania strony należało uznać za pełnowartościowy, a jego zeznania znalazły potwierdzenie w treści dokumentów urzędowych i częściowo świadka K. K. oraz M. K.. Również pozwany ostatecznie zaprzeczył, iż strony umawiał się na wynagrodzenie w formie barteru, a zapłata za prowadzenie spraw nie miała nastąpić w formie wykonywanych prac na nieruchomości powoda.
Przechodząc do oceny prawnej tak ustalonego stanu faktycznego w pierwszej kolejności rozważyć należy charakter umowy stron oraz jej przedmiot.
W realiach sprawy bezsporne było, iż strony łączyła umowa zlecenia zgodnie z art. 734 § 1 kc, przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie”. W przedmiotowej sprawie przez czynność prawną należy rozumieć reprezentowanie pozwanego przez adwokata w sprawach o zapłatę o sygn. akt V GC 1542/14 i V GC 1451/14 . Poza sporem również pozostawała kwestia prowadzenia przez adw. W. R. sprawy przeciwko J. B. (1), do momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko dłużnikowi, a w sprawie o sygn. akt V GC 1451/14, do wydania przez opinii biegłego, po wyczerpaniu środków dowodowych.
Przedmiotem sporu były natomiast wysokość wynagrodzenia i konieczność jego uiszczenia. W zakresie tego zobowiązania pozwany podniósł zarzuty dotyczące nienależytego wywiązania się przez powoda z umowy oraz nieudowodnienia zasadności i wysokości wynagrodzenia. W niniejszej sprawie wysokość wynagrodzenia nie została ustalona w pełnomocnictwie udzielonym przez pozwanego.
Kwestie należnego zleceniobiorcy wynagrodzenia regulują natomiast przepisy art. 735 § 1 k.c. w myśl których jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Zgodnie z § 2 jeżeli nie ma obowiązującej taryfy, a nie umówiono się o wysokość wynagrodzenia, należy się wynagrodzenie odpowiadające wykonanej pracy. Przepis art. 735 § 1 k.c, wyraża domniemanie odpłatnego charakteru umowy zlecenia. Na podmiocie, który z faktu wykonywania zlecenia nieodpłatnie wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne, spoczywa ciężar udowodnienia tego faktu, a zatem obalenia wspomnianego domniemania. W razie braku miarodajnych postanowień umowy stron na pierwszym miejscu wskazano obowiązującą taryfę, a gdy takiej brak, wynagrodzenie powinno zostać ustalone odpowiednio do nakładu wykonanej pracy. Podstawą ustalenia wysokości wynagrodzenia powinien być w pierwszej kolejności miernik pozwalający na określenie jego ekonomicznej (rynkowej) wartości. Niewątpliwie miernikiem takim będzie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - odnośnie obu prowadzonych przez powoda spraw spraw oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 z dnia 2015.11.05) odnośnie wynagrodzenia za czynności podejmowane przez pełnomocnika na etapie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 6 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wynagrodzenie pełnomocnika przy uwzględnieniu wartości przedmiotu sporu 1.845 zł wynosi 600 zł, natomiast zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Stawki minimalne w sprawach egzekucyjnych przy egzekucji z nieruchomości - 50% stawki obliczonej na podstawie § 2, a przy egzekucji innego rodzaju - 25% tej stawki tj. 300 zł. Natomiast stawki za prowadzenie sprawy przeciwko A. J. (2) w sprawie sygn. akt V Gc 1451(V GC 135/15) przed Sądem Rejonowym w Olsztynie wynosiła 1.200 zł (zgodnie z § 6 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu) oraz za prowadzenie sprawy przeciwko M. K. stawka ta wynosiła 2.400 zł (zgodnie z § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.)
Podstawowym problemem w przedmiotowym stanie faktycznym pozostaje więc określenie stosunku czynności podjętych przez pozwanego przed wypowiedzeniem przez pozwanego udzielonego mu pełnomocnictwa do całokształtu obowiązków ciążących na nim zgodnie z zawartą przez strony umową.
Umowa zlecenia ma charakter umowy starannego działania (art. 734 i następne kc). Jednak osoby, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Również obowiązująca adwokatów zasada rzeczowości zobowiązuje pełnomocnika do wykonywania czynności zawodowych według najlepszej woli i wiedzy, z należytą uczciwością, sumiennością i gorliwością. Należy jednak zwrócić uwagę, iż nawet fachowy pełnomocnik jakim jest adwokat nie może zagwarantować stronie wyniku postępowania. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 grudnia 2004 roku (VCK 297/04) adwokat lub radca prawny odpowiadają za szkody wyrządzone mocodawcy wskutek własnych zaniedbań i błędów prowadzących do przegrania sprawy, której wynik byłby korzystny dla tej strony, gdyby pełnomocnik zachował należytą staranność.
Oceniając czynności adw. W. R. należy stwierdzić, że jako profesjonalny pełnomocnik podejmował czynności z należytą starannością oraz terminowo wykonywał zarządzenia Sądu. W tym przypadku wykazał się dostatecznym profesjonalizmem, rzetelnością i rzeczowością podejmowanych przez siebie działań. Zgodnie z art. 746 § 1 k.c., w razie odpłatnego zlecenia, dający zlecenie obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom. W ocenie sądu zasądzeniu podlegają stawki określone w rozporządzeniu w pełnej wysokości albowiem pozwany wypowiedział umowę zlecenia w dniu 1 września 2016r., podczas gdy tocząca się pod sygn. akt V GC 1542/14 sprawa została prawomocnie zakończona i powód złożył wniosek egzekucyjny przeciwko dłużnikowi, natomiast w sprawie o sygn. V GC 1542/14 wypowiedzenie nastąpiło po złożeniu przez biegłego opinii i wyczerpaniu środków dowodowych.
Brak było również podstaw do uwzględnienia zarzutu przedawnienia roszczenia. Podstawą prawną roszczenia jest bowiem umowa zlecenia, a bieg terminu przedawnienia rozpoczął się nie wcześniej niż w momencie wypowiedzenia pełnomocnictwa przez pozwanego (1 września 2016r. k. 8). Zgodnie z art. 744. k.c w razie odpłatnego zlecenia wynagrodzenie należy się przyjmującemu dopiero po wykonaniu zlecenia, chyba że co innego wynika z umowy lub z przepisów szczególnych.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 734 kc. art. 481 par. 1 i 2 k.c w. zw. z art. 321 k.pc. zasądzono jak w punkcie I wyroku). Pozwany obowiązany był spełnić świadczenie w terminie 3 dni, licząc od daty otrzymania wezwania, w związku z czym zasadne jest dochodzenie odsetek za opóźnienie od 14 października 2016r.
Natomiast w pkt III wyroku o kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 kpc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód poniósł koszty pełnomocnika (900 zł) zgodnie z § 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 z dnia 2015.11.05), opłatę skarbową (17 zł), oraz opłatę od pozwu 100 zł, o czym orzeczono w pkt. III wyroku.
SSR Joanna Bury