Sygn. akt III RC 131/15
Dnia 09 lutego 2016 r.
Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem III Wydział Rodzinny i Nieletnich
w składzie następującym:
Przewodniczący : SSR Julita Aronowicz
Protokolant : Katarzyna Wójcicka
po rozpoznaniu w dniu 02 lutego 2016 r. w Wysokiem Mazowieckiem
sprawy z powództwa P. K.
przeciwko A. K. (1)
o alimenty
I. Zasądza alimenty od pozwanej A. K. (1) na rzecz powoda P. K. w kwocie po 150 (sto pięćdziesiąt) miesięcznie za okres od 22 października 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., w kwocie 200 (dwieście) zł za styczeń 2016 r. i w kwocie po 400 (czterysta) zł miesięcznie poczynając od 01 lutego 2016 r., płatne z góry do dnia 10 (dziesiątego) każdego miesiąca, z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia w terminie płatności;
II. Oddala powództwo w pozostałym zakresie;
III. Odstępuje od obciążania pozwanej kosztami nieuiszczonej opłaty od pozwu i koszty te przejmuje na rachunek Skarbu Państwa;
IV. Odstępuje od obciążania pozwanej kosztami procesu poniesionymi przez powoda;
V. Wyrokowi w punkcie I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności.
Sygn. akt III RC 131/15
Powód P. K., reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, w pozwie skierowanym przeciwko matce A. K. (1) domagał się zmiany wyroku Sądu Rejonowego w Zambrowie VIII Zamiejscowego Wydziału Rodzinnego i Nieletnich w W. Mazowieckiem z 29 kwietnia 2014 r., wydanego w sprawie VIII RC 155/13, poprzez zasądzenie od daty wniesienia powództwa od pozwanej na rzecz powoda alimentów w kwocie po 650 zł miesięcznie, płatnych do 10 dnia każdego miesiąca, wraz z ustawowymi odsetkami w przypadku opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, jak również wniósł on o zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż P. K. od 1 lipca 2014 r. faktycznie zamieszkuje z ojcem S. K. (1) oraz jego rodziną. Postanowieniem z 6 października 2015 r., wydanym w sprawie I. N. 16/15 Sąd Rejonowy w Wysokiem Mazowieckiem ustalił miejsce pobytu małoletniego wówczas P. K. przy ojcu. Dalej podano, iż alimenty na rzecz powoda ostatni raz regulowane były w sprawie VIII RC 155/13 Sądu Rejonowego w Zambrowie, wówczas Sąd określił obowiązek alimentacyjny S. K. (1) względem syna na kwotę 420 zł miesięcznie. Powód dalej wskazał, że od przeszło roku nie mieszka z matką, a jego potrzeby uległy zwiększeniu. Powód uczęszcza obecnie do 3 klasy technikum w C.. Koszty związane z jego miesięcznym utrzymaniem oscylują wokół kwoty 1.250 zł miesięcznie, na którą składają się: koszty zakupu mebli i łóżka do pokoju powoda – 3.000 zł, dojazdy do szkoły - 267 zł miesięcznie (100 zł paliwo i 167 zł bilet), kieszonkowe - 100 zł miesięcznie, ubezpieczenie i komitet rodzicielski - 70 zł /rok, podręczniki szkolne - 350 zł/rok, plecak do szkoły - 74 zł/ rok, zeszyty i przybory szkolne - 40 zł/rok, środki higieny i czystości - 40 zł miesięcznie, wyżywienie - 200 zł miesięcznie, ubrania -100 zł miesięcznie, telefon komórkowy - 20 zł miesięcznie, spotkania ze znajomymi, dziewczyną, osiemnastki - 100 zł miesięcznie, wyjazdy wakacyjne - 300 zł/rok, kurs na prawo jazdy – 1.400 zł (przy czym pozwana partycypowała w kosztach do kwoty 500 zł), leki na trądzik - 30 zł miesięcznie, buty na zimę - 120 zł/rok, kurtka zimowa - 200 zł/rok, adidasy - 100 zł/rok. Podkreślono, iż pozwana posiada możliwości zarobkowe, jednak nie podejmuje ona zatrudnienia. Końcowo zaznaczono, iż na mocy postanowienia tut. Sądu z 2 listopada 2012 r., wydanego w sprawie I Ns 50/11, matka powoda uzyskała spłatę od byłego małżonka z tytułu podziału majątku wspólnego w wysokości 127.687 zł.
Na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. pozwana A. K. (1) uznała powództwo do kwoty 300 zł miesięcznie, poczynając od lutego 2016 r.
Sąd Rejonowy ustalił, co następuje:
Powód P. K., urodzony (...) jest synem pozwanej A. K. (1) oraz S. K. (1). Wyrokiem z 29 maja 2009 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I C 263/09, Sąd Okręgowy w Łomży rozwiązał przez rozwód związek małżeński A. K. (1) i S. K. (1), powierzając obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi P. K., S. K. (2) oraz N. K., z tym że miejsce pobytu dzieci ustalono przy matce A. K. (1). W pkt III orzeczenia Sąd orzekł o utrzymaniu obowiązku alimentacyjnego pozwanego względem jego małoletnich dzieci, ustalonego w ugodzie zawartej przed Sądem Rejonowym w Wysokiem Mazowieckiem z 9 września 2008 r., w sprawie III RC 47/08. Wyrokiem z 29 kwietnia 2014 r., wydanym w sprawie VIII RC 155/13 Sąd Rejonowy w Zambrowie VIII Zamiejscowy Wydział Rodzinny i Nieletnich w W. Mazowieckiem podwyższył alimenty zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem z 7 grudnia 2010 r., wydanym w sprawie III RC 53/10 od pozwanego S. K. (1) na rzecz jego dzieci P. K., N. K. oraz S. K. (2), przy czym alimenty na rzecz powoda P. K. podwyższone zostały z kwoty po 350 zł miesięcznie, do kwoty po 400 zł miesięcznie.
Postanowieniem z dnia 6 października 2015 r., wydanym w sprawie I. N. 16/15 tut. Sąd ustalił miejsce pobytu małoletniego wówczas P. K. przy ojcu S. K. (1), zmieniając w tym zakresie wyrok Sądu Okręgowego w Łomży z 29 maja 2009 r. Powód P. K. ma obecnie 18 lat, ogólnie jest zdrowy. Powód jest uczniem 3 klasy Technikum Informatycznego w C.. Od lipca 2014 r. mieszka on wraz ze swym ojcem S. K. (1), jego obecną żoną A. K. (1) oraz ich wspólną córką W. i K. - synem A. K. (1) z poprzedniego związku. Wspólne gospodarstwo domowe tworzą również z nimi rodzice ojca powoda – S. K. (1), którzy są u niego dożywotnikami. Powód P. K. na rozprawie w dniu 02 lutego 2016 r. nie potrafił określić miesięcznych kosztów swego utrzymania. Podał, że podręczniki do szkoły kosztowały ok. 300 zł, składki na komitet rodzicielski i ubezpieczenie - łącznie 70 zł, drobne składki szkolne wynoszą po 10 – 15 zł, z tym, że nie w każdym miesiącu. Powód dojeżdża do szkoły najpierw samochodem na przystanek autobusowy, a następnie autobusem, koszt paliwa wynosi ok. 100 zł miesięcznie, a bilet miesięczny 167 – 170 zł. P. K. nie określił, ile kosztuje wyżywienie jego osoby, ubrania, obuwie, środki pielęgnacyjne, czystości. Wskazał, że kieszonkowe wynosi 100 zł miesięcznie, leki przepisane przez dermatologa ostatnio kosztowały ok. 100 zł.
W oparciu o materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy, w szczególności na podstawie zeznań świadka A. K. (1), Sąd ustalił, że utrzymanie powoda kosztuje ok. 900 zł miesięcznie. Na miesięczne koszty utrzymania powoda składają się wydatki na żywność w wysokości ok. 200 zł, na dojazd do szkoły - ok. 268 zł, wydatki na zakup ubrań i obuwia - ok. 100 zł, wydatki na zakupu środków czystości - 50 zł oraz rachunki za telefon w wysokości 70 zł. Powód ma problemy dermatologiczne, w związku z czym pozostaje pod opieką lekarza specjalisty w ramach ubezpieczenia w NFZ oraz zakupuje leki, których koszt oscyluje wokół kwoty 100 zł miesięcznie. Powód otrzymuje od ojca ok. 100 zł miesięcznie tytułem kieszonkowego. Do kosztów utrzymania powoda zaliczyć należy wydatki związane ze szkołą – podręczniki (ok. 350 zł), pozostała wyprawka (ok. 40 zł), składki na komitet i ubezpieczenie (70 zł), drobne składki szkolne (ok. 20 zł miesięcznie).
W dniu 14 grudnia 2015 r. ojciec powoda zakupił synowi komputer marki A. za cenę 8.639,00 zł, raty pożyczki zaciągniętej w związku z zakupem sprzętu komputerowego wynoszą po 170 zł miesięcznie. W najbliższym czasie powód zmierza uczestniczyć w miesięcznych praktykach we W., co wiąże się z koniecznością poniesienia wydatków w wysokości ok. 400 euro.
Ojciec powoda S. K. (1) jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 2 ha przeliczeniowych, uprawia zboże, otrzymuje dopłaty unijne w wysokości 3.000 zł rocznie. W związku z podziałem majątku oraz koniecznością spłaty pozwanej, S. K. (1) zmuszony był do zaciągnięcia kredytu, którego spłata rozłożona została na raty wynoszące po ok. 800 zł. Ojciec powoda podejmuje dorywcze prace na budowie, osiągając z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości ok. 1500 zł miesięcznie. Obecna żona S. K. (1) zatrudniona jest na ½ etatu w Szkole Podstawowej w K. na stanowisku sprzątaczki, osiągając wynagrodzenie w wysokości 711 zł netto. Dodatkowo otrzymuje ona zasiłek rodzinny na 3 dzieci w łącznej wysokości 495 zł miesięcznie, na dziecko poprzedniego związku otrzymuje alimenty wynoszące po 450 zł miesięcznie. Ojciec i macocha powoda wydatkują 280 zł miesięcznie na rachunki za prąd, 100 zł kwartalnie na rachunki za wodę, 70 zł kwartalnie za wywóz nieczystości, 160 zł miesięcznie za telefon i Internet, 100 zł miesięcznie za telewizję, 68 zł kwartalnie tytułem podatku rolnego oraz ok. 3.000-4.000 zł rocznie na zakup opału. S. K. (1) jest również obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz dzieci z poprzedniego związku w wysokości po 760 zł miesięcznie. Pozwana A. K. (1) ma obecnie 38 lat. Od 28 listopada 2014 r. zarejestrowana jest w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. Mazowieckiem jako osoba bezrobotna, przy czym od 28 listopada 2015 r. utraciła prawo do zasiłku. Wraz z trojgiem dzieci w wieku 15 lat, 12 lat i 4,5 roku utrzymuje się ona z alimentów w wysokości 1.060 zł oraz zasiłku rodzinnego w wysokości 415 zł. Ojciec najmłodszego dziecka pozwanej opłaca przedszkole w wysokości 100-170 zł. Pozwana podjęła dorywczą pracę w sklepie mięsnym, uzyskując z tego tytułu wynagrodzenie w wysokości 150-180 zł miesięcznie. W wyniku podziału majątku wspólnego pozwana otrzymała spłatę w wysokości 127.687 zł, przy czym aktualnie dysponuje ona kwotą 95.000 zł, zdeponowaną na rachunku bankowym prowadzonym przez Bank Spółdzielczy w C.. Pozwana wynajmuje dom w C., w którym zamieszkuje wraz z małoletnimi dziećmi. A. K. (1) ponosi wydatki związane z czynszem najmu w wysokości 450 zł miesięcznie, 90 -100 zł miesięcznie płaci za prąd, 120 zł kwartalnie za wodę, 60 zł kwartalnie za wywóz śmieci, 100 zł miesięcznie za Internet i telefon oraz ok. 2.500 zł rocznie za zakup opału. W lutym 2016 r. pozwana spłaci ostatnią ratę w wysokości 50 zł za telefon powoda. A. K. (1) cierpi na arytmię serca oraz nadciśnienie, w związku z czym pozostaje pod opieką kardiologa oraz przyjmuje leki, których koszt oscyluje wokół kwoty 50 zł miesięcznie. Pozwana partycypuje w kosztach utrzymania powoda przesyłając mu kwoty po 200, 250 zł miesięcznie.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie: wyjaśnień powoda P. K. (nagranie audio-video, znacznik czasowy 00:08:44-00:28:16, k. 27v.- 28), wyjaśnień pozwanej A. K. (1) (nagranie audio-video, znacznik czasowy 00:28:17-00:45:40, k. 28-28v.), zeznań świadka A. K. (1) (nagranie audio-video- znacznik czasowy 00:47:15- 01:03:30, k. 28v.-29), zeznań świadka A. K. (2) (nagranie audio-video, znacznik czasowy 01:03:36- 01:13:16, k. 29-29v.), odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w Wysokiem Mazowieckiem z 2.11.2012 r. (k. 5-6), faktur VAT (k. 6v.-7v.), umowy kredytu ratalnego (k. 8-10), informacji dla lekarza kierującego (k. 25), umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych (k. 25), umowy o kredyt na zakup towarów i usług nr (...) (k. 25), faktur VAT (k. 25), zaświadczenia z PUP w W. Mazowieckiem. (k.26), akt spraw tut. Sądu - I. N. 16/15 wraz z aktami Sądu Okręgowego w Łomży IC 263/09 oraz VIII RC 155/13.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Roszczenie powoda P. K. zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Zgodnie z art. 133 § 1 kro rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się (art. 133 § 3 kro). Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy z jednej strony od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, z drugiej zaś od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1i § 2 kro). W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że powód P. K. nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Nie posiada majątku przynoszącego dochód, z którego można byłoby czerpać fundusze na jego utrzymanie, zaś kontynuowanie przez niego nauki w szkole średniej uniemożliwia mu podjęcie pracy, pozwalającej na regularne zarobkowanie. W ocenie Sądu aktualnie usprawiedliwione koszty utrzymania powoda P. K. wynoszą ok. 900 zł miesięcznie. Od lipca 2014 r. powód mieszka wspólnie z ojcem S. K. (1) i jego rodziną. Od tego czasu to na S. K. (1) spoczywa ciężar utrzymania syna, w tym zapewnienia mu mieszkania oraz pokrywania bieżących kosztów związanych z jego utrzymaniem. Jak już powyżej wskazano również matka powoda zobowiązana jest do alimentowania swego pełnoletniego syna, który nie jest wstanie utrzymać się samodzielnie. Dokonując analizy aktualnej sytuacji materialnej i osobistej pozwanej A. K. (1), Sąd doszedł do przekonania, że jest ona w stanie uiszczać alimenty w kwocie po 400 zł miesięcznie na rzecz swego syna. Co prawda, pozwana jest osobą bezrobotną, utrzymującą się jedynie z alimentów uzyskiwanych na rzecz swych małoletnich dzieci, zasiłku rodzinnego oraz bardzo skromnych dochodów z pracy dorywczej, to jednak posiada ona środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości ok. 95.000 zł, które umożliwiają jej partycypowanie w kosztach utrzymania swego dziecka. Podkreślić w tym miejscu należy, iż co prawda pozwana wskazała, iż pieniądze pochodzące z podziału majątku wspólnego zamierza przeznaczyć na zakup domu, to jednak brak jest podstaw do uznania, aby zamiary inwestycyjne pozwanej korzystały z uprzywilejowania w stosunku do konieczności partycypowania w kosztach związanych koniecznym utrzymaniem jej dziecka. Ustalając rozmiar obowiązku alimentacyjnego pozwanej Sąd nie znalazł podstaw, aby obciążyć ją koniecznością partycypowania w należnościach związanych z zakupem mebli za kwotę 3.0000 zł i ze spłatą kredytu zaciągniętego na zakup laptopa w wysokości 8.639,00 zł. W ocenie Sądu cena tegoż laptopa znacznie przekracza cenę standardowego sprzętu komputerowego, co wskazuje na brak możliwości obciążania pozwanej kosztami z tego tytułu, zważywszy na jej dochody i brak konsultowania z pozwaną takich zakupów.
Mając na uwadze fakt, iż z niezaprzeczonych wyjaśnień pozwanej wynika, że w okresie od października do grudnia 2015 r. płaciła ona na rzecz syna alimenty w wysokości po 250 zł miesięcznie, zaś w styczniu 2016 r. uiściła ona kwotę 200 zł, Sąd zasądził na rzecz powoda alimenty w wysokości po 150 zł miesięcznie za okres od 22 października 2015 r., tj. od daty wytoczenia powództwa do 31 grudnia 2015 r., w kwocie po 200 zł miesięcznie za styczeń 2016 r. oraz w kwocie po 400 zł miesięcznie, poczynając od 1 lutego 2016 r.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że Sąd nie znalazł podstaw do zmiany wyroku sądu Rejonowego w Zambrowie z dnia 29 kwietnia 2014 r. (sygn. akt VIII RC 155/13), jak żądała strona powodowa. Uprawnionymi, zgodnie z art. 138 kro, do skorzystania z możliwości zmiany w przedmiocie określonego wyrokiem lub ugodą obowiązku alimentacyjnego są strony stosunku prawnorodzinnego, z którego ten obowiązek wynika. Stronami postępowania w sprawie o sygn. akt VIII RC 155/13 byli małoletni wówczas powód P. K. i pozwany S. K. (1), natomiast w sprawie niniejszej obowiązek alimentacyjny obciąża matkę powoda A. K. (1). S. K. (1) natomiast może, w trybie art. 138 kro, domagać się zmiany lub uchylenia jego obowiązku alimentacyjnego wobec syna P. K., orzeczonego powyżej wskazanym wyrokiem.
Mając na uwadze charakter niniejszej sprawy i sytuację finansową pozwanej A. K. (1), Sąd działając na zasadzie art. 102 kpc odstąpił od obciążania jej kosztami nieuiszczonej opłaty od pozwu, przejmując te koszty na rachunek Skarbu Państwa, jak również odstąpiono od obciążania jej kosztami procesu poniesionymi przez stronę powodową. O rygorze natychmiastowej wykonalności orzeczono na podstawie art. 333 § 1 pkt 1 kpc.