Sygn. akt I C 644/16
Dnia 30 października 2017 roku
Sąd Rejonowy w Człuchowie I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący Sędzia Sądu Rejonowego Marek Osowicki
Protokolant sekretarz sądowy Grażyna Pałubicka
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2017 roku w Człuchowie
sprawy
z powództwa P. P.
przeciwko (...) S. A. w W., L. S. C. de S. y R. A.
o zapłatę
1. zasądza od pozwanego (...) S. A. w W. na rzecz powoda P. P. kwotę 248,93 zł (słownie: dwieście czterdzieści osiem złotych dziewięćdziesiąt trzy grosze) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 15 grudnia 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty, a w razie zmiany ustawowych odsetek za opóźnienie – z tymi odsetkami,
2. oddala powództwo w pozostałym zakresie,
3. oddala powództwo w stosunku do L. S. C. de S. y R. A.,
4. znosi wzajemnie koszty procesu.
Pobrano opłatę kancelaryjną
w kwocie zł – w znakach
opłaty sądowej naklejonych
na wniosku.
Sygn. akt I C 644/16
Pełnomocnik powoda P. P. wniósł przeciwko (...), (...), (...) SPÓŁKA AKCYJNA, ODDZIAL W (...) o zapłatę kwoty 1.514 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty 1213,74 zł od 31.12.2015 r. i od kwoty 300 zł od 15.12.2015 r. tytułem odszkodowania za szkodę powstałą w wyniku zdarzenia z 3.10.2015 r. oraz zasądzenie na rzecz powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu pełnomocnik powoda wskazał, że w dniu 3.10.2015 r. doszło do zdarzenia w wyniku, którego uszkodzony został pojazd marki C. (...) o nr rej. (...), stanowiący własność powoda. Sprawca szkody objęty był ochroną ubezpieczeniową na podstawie umowy łączącej go z pozwaną. Pozwana wszczęła postępowanie likwidacyjne, w toku którego uznała swoją odpowiedzialność i na podstawie kosztorysu naprawy przyznała powodowi odszkodowanie w kwocie 4.257,28 zł. W swojej kalkulacji pozwana zawarła niezgodną z zasadami rozliczenia szkód OC zaniżoną wartość robocizny, a także narzuca powodowi wybór nieoryginalnych części zamiennych. Powód zlecił rzeczoznawcy, T. S., wykonanie kosztorysu naprawy samochodu marki C. (...) o nr rej. (...). Rzeczoznawca wycenił koszy naprawy niniejszego pojazdu na 6.135,92 PLN brutto. Zatem różnica pomiędzy wysokością należnego powodowi odszkodowania a tym już wypłaconym wyniosła 1.878,64 zł. Pozwana pismem z dnia 29.02.2016 r. przyznała dopłatę do odszkodowania w wysokości 506,68 zł, jednakże odmówiła zapłaty kwoty 300 zł jako należność dla rzeczoznawcy za sporządzoną kalkulacją w uzasadnieniu podając, iż koszt sporządzonej opinii technicznej nie należy do normalnych następstw działania i zaniechania stosownie do art. 361 k.c. Powód pismem z 9.06.2016 r. wezwał pozwane towarzystwo do zapłaty żądanej kwoty 1.513,74 zł tytułem wyrównania do pełnej kwoty należnego odszkodowania za uszkodzony pojazd marki C. (...) o nr rej. (...).
Pełnomocnik pozwanego L. S. C. de S. y (...) S.A., M., (...), jako przedsiębiorca zagraniczny działający przez swój Oddział w (...) w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych oraz na podstawie art. 194 § 1 k.p.c wniósł o wezwanie do udziału w sprawie nabywcę portfela, tj (...) S.A. z siedzibą w W..
Sąd postanowieniem z 21.02.2017 r. na mocy art. 194 k.p.c. wezwał do udziału w sprawie (...) S.A. z siedzibą w W..
(...) S.A. z siedzibą w W. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pełnomocnik strony pozwanej A. podniósł, iż dotychczas wypłacone odszkodowanie w pełni naprawiło szkodę powstałą w wyniku kolizji z dnia 3 października 2015 roku w pojeździe poszkodowanego. Do osiągnięcia celu naprawy w żadnym razie nie jest konieczne zastosowanie części zamiennych oryginalnych (tzw. „z logo”) pochodzących z oficjalnej sieci dystrybucyjnej producenta pojazdu. W dniu kolizji pojazd C. był pojazdem 10-letnim (rok produkcji 2005) o znacznym przebiegu 159.848 kilometrów, a zatem nieobjętym już gwarancją producenta a także nie był już w tamtym czasie serwisowany w autoryzowanej stacji obsługi i przy użyciu oryginalnych części z logo producenta. Brak jest przeszkód by koszt naprawy takiego pojazdu oszacować z uwzględnieniem cen części zamiennych alternatywnych tych równoważnych częściom oryginalnym (tj. części o jakości „Q”) a wręcz częściom o charakterze PJ. Żądanie zapłaty kwoty 300 zł jako należność dla rzeczoznawcy za sporządzoną kalkulację techniczną nie należy do normalnych następstw zdarzenia ubezpieczeniowego stosownie do art. 361 k.c.
Sąd ustalił co następuje:
W dniu 3.10.2015 r. doszło do zdarzenia w wyniku, którego uszkodzony został pojazd marki C. (...) o nr rej. (...), stanowiący własność powoda.
(bezsporne, akta szkody k.60).
(...) S.A. z siedzibą w W. nabyła portfel ubezpieczeniowy od L. S. C. de S. y (...) S.A., M., (...), Oddział w (...).
(bezsporne).
Pozwana wszczęła postępowanie likwidacyjne, w toku którego uznała swoją odpowiedzialność za skutki wypadku i na podstawie kosztorysu naprawy decyzją z 14.12.2015 r. przyznała powodowi odszkodowanie w kwocie 4.257,28 zł.
(dowód: decyzja k.15).
Reprezentująca powoda spółka pismem z 2.02.2016 r. wezwała stronę pozwaną do zapłaty kwoty 2020,42 zł .
(dowód: wezwanie do zapłaty k.16).
Pozwane towarzystwo ubezpieczeniowe decyzją z 29.02.29 dokonało dopłaty do wypłaconego wcześniej powodowi odszkodowania w wysokości 506,68 zł .
(dowód: decyzja k.17-18).
Reprezentująca powoda spółka pismem z 9.06.2016 r. wezwała stronę pozwaną do zapłaty kwoty 1513,74 zł .
(dowód: wezwanie do zapłaty k.19).
Biegły sądowy z zakresu techniki pojazdów samochodowych, ruchu drogowego, rekonstrukcji wypadków drogowych kryminalistycznych badań mechanoskopijnych, wyceny wartości pojazdów w opinii sądowej stwierdził, że koszt naprawy samochodu marki C. (...) nr rej. (...) VH przy uwzględnieniu wyżej określonego w opinii technicznej rozmiaru uszkodzeń i uwzględnieniu do naprawy części oryginalnych spod znaku „O” możliwych do - pozyskania u przedstawicieli producenta pojazdu oraz przyjętych uwarunkowań cenowych wynosiłby na dzień szkody (03.10.2015r.): 5 255,36 zł a przy uwzględnieniu wyżej określonego w opinii technicznej rozmiaru uszkodzeń oraz przyjętych uwarunkowań cenowych i uwzględniającej koszty części zamiennych oznaczone symbolami Q tj. części pochodzących od tego samego producenta, ale bez znaku firmowego producenta samochodu, wynosiłby na dzień szkody (03.10.2015r.); 5 012,89 zł.
(dowód: opinia biegłego sądowego mgr inż. M. M. k.89-114).
Sąd zważył co następuje:
Roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie jedynie w części.
Strona powodowa roszczenie o wypłatę odszkodowania wywodziła umowy ubezpieczenia OC łączącego pozwane towarzystwo ubezpieczeń ze sprawcą wypadku z 3.10.2015 r. i szkody w pojeździe powoda marki C. (...) o nr rej. (...).
Zgodnie z treścią art. 4 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. z 2003r. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.) ubezpieczeniami obowiązkowymi są m.in. ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów, zwane ubezpieczeniem OC posiadaczy pojazdów mechanicznych. Z art. 822 k.c. wynika natomiast, że w wyniku zawarcia umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której została zawarta umowa ubezpieczenia. Świadczenie ubezpieczyciela obejmuje zapłatę sumy pieniężnej odpowiadającej wysokości poniesionej przez poszkodowanego szkody (art. 805 k.c.). Zakres obowiązku odszkodowawczego zakładu ubezpieczeń określa umowa, z tym że w przypadku umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkodę powstałą w związku z ruchem pojazdów, umowa stron nie może wprowadzać dalej idących ograniczeń zakresu odpowiedzialności ubezpieczyciela niż wynikający z przepisów prawa regulujących ten stosunek prawny. Na mocy tych przepisów jedynym dopuszczalnym ograniczeniem odpowiedzialności jest suma gwarancyjna. Zgodnie bowiem z treścią art. 36 ust.1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U z 2003r. nr 124, poz. 1152) odszkodowanie to ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem, najwyżej do ustalonej w umowie sumy gwarancyjnej, która jednak nie może być niższa niż określona w tym przepisie dolna granica. Granice odpowiedzialności ubezpieczyciela zakreśla więc zakres odpowiedzialności sprawcy szkody – składniki szkody i zasada odpowiedzialności są tak samo określane jak przy ustalaniu obowiązku odszkodowawczego jej sprawcy. Stosunek wynikający z umowy ubezpieczenia OC ma bowiem charakter akcesoryjny wobec cywilnoprawnego stosunku odszkodowawczego, jaki może zaistnieć pomiędzy sprawcą szkody a poszkodowanym, z tym że co do zasady zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela nie może być wyższy od zakresu odpowiedzialności ubezpieczonego, tj. dłużnika z bezpośredniego stosunku zobowiązaniowego ( porównaj: uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2003 roku III CZP 32/03, OSNC z 2004 roku, nr 4, poz. 51 oraz uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 9 października 2003 roku I ACa 452/2003, OSA z 2004 roku Nr 9 poz. 27).
Określenia pojęć szkody i odszkodowania sprawcy szkody dokonać należy na gruncie kodeksu cywilnego. Z przepisu art. 361 § 2 k.c. wynika obowiązek pełnej kompensacji szkody przez jej sprawcę, przy czym szkoda rozumiana jest jako różnica między stanem majątkowym poszkodowanego, który powstał po nastąpieniu zdarzenia powodującego uszczerbek, a stanem, jaki by w jego majątku istniał, gdyby zdarzenie nie nastąpiło ( porównaj: uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2001 roku III CZP 57/01, OSNCP z 2002 roku, Nr 5 poz. 57). Nie oznacza to jednak bezwzględnego obowiązku zwrotu wszystkich poniesionych przez poszkodowanego sum wydatkowanych w związku z zaistniałym zdarzeniem wywołującym szkodę. Osoba odpowiedzialna za szkodę zobowiązana jest bowiem zwrócić poszkodowanemu tylko wydatki celowe, ekonomicznie uzasadnione, poniesione w celu przywrócenia stanu poprzedniego ( porównaj: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 października 1972 roku II CR 425/72, OSNCP z 1973 roku Nr 6 poz. 111, uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2002 roku V CKN 903/00, OSNC z 2003 roku Nr 1 poz. 15). W obrębie odpowiedzialności odszkodowawczej podkreśla się, że zdarzenie będące źródłem szkody nie może prowadzić do wzbogacenia się poszkodowanego. W sytuacjach, w których zniszczeniu uległa rzecz, a pozostałości po niej prezentują jednak pewną wartość, wartość ta podlega odliczeniu od należnego poszkodowanemu odszkodowania. W tym wyraża się działanie zasady compensatio lucri cum damno. Z racji akcesoryjności świadczenia wobec odpowiedzialności sprawcy szkody taki sam zakres świadczenia ciąży na zakładzie ubezpieczeń ( porów. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2004 roku I CK 557/03, LEX nr 585672, uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów z dnia 12 kwietnia 2012 roku III CZP 80/11, OSNC 2012/10/112).
W niniejszej sprawie pozwany nie kwestionował swojej odpowiedzialności co do zasady za szkodę powstałą w związku ze zdarzeniem drogowym objętym powództwem. Bezsporny był również fakt zawarcia przez pozwany zakład ubezpieczeń z właścicielem pojazdu wywołującego zdarzenie drogowe umowy dotyczącej odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone ruchem pojazdu, zaistnienie przedmiotowego zdarzenia drogowego w okresie obowiązywania tej umowy oraz obowiązku wypłaty przez pozwane towarzystwo ubezpieczeń należnego odszkodowania w związku ze szkodą w pojeździe.
Spór między powodem a pozwanym towarzystwem ubezpieczeń sprowadzał się do określenia wysokości szkody w pojeździe powoda na skutek wypadku tj. kosztów naprawy samochodu.
W tej sytuacji sąd w toku postępowania dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu szacowania szkód komunikacyjnych.
W ocenie sądu w świetle zebranego materiału dowodowego w szczególności akt szkody oraz jasnej rzeczowej i wyczerpującej opinii biegłego sądowego z zakresu techniki pojazdów samochodowych, ruchu drogowego, rekonstrukcji wypadków drogowych kryminalistycznych badań mechanoskopijnych, wyceny wartości pojazdów wynika, że koszt naprawy samochodu marki C. (...) nr rej. (...) VH przy uwzględnieniu wyżej określonego w opinii technicznej rozmiaru uszkodzeń i uwzględnieniu do naprawy części oryginalnych spod znaku „O” możliwych do - pozyskania u przedstawicieli producenta pojazdu oraz przyjętych uwarunkowań cenowych wynosiłby na dzień szkody (03.10.2015r.): 5 255,36 zł a przy uwzględnieniu wyżej określonego w opinii technicznej rozmiaru uszkodzeń oraz przyjętych uwarunkowań cenowych i uwzględniającej koszty części zamiennych oznaczone symbolami Q tj. części pochodzących od tego samego producenta, ale bez znaku firmowego producenta samochodu, wynosiłby na dzień szkody (03.10.2015r.); 5 012,89 zł.
Powyższa biegłego sądowego jest szczegółowa, jasna, fachowa i nie budzi żadnych wątpliwości zatem w ocenie sądu jest w pełni miarodajna i zasługuje na uwzględnienie dokonana w niej wycena szkody powstałej w ubezpieczonym samochodzie.
W postanowieniu z 20 czerwca 2012 r. III CZP 85/11 Sąd Najwyższy stwierdził, iż w razie uszkodzenia części pochodzącej bezpośrednio od producenta do naprawy lub obliczenia kosztów naprawy mogą być wykorzystane nie tylko części oryginalne pochodzące bezpośrednio od producenta pojazdu ale też części nowe tej samej jakości co części pochodzące bezpośrednio od producenta pojazdu. Mają być to części produkowane zgodne ze specyfikacjami i standardami produkcyjnymi ustalonymi przez producenta pojazdu a więc części tej samej jakości co części pochodzące bezpośrednio od producenta pojazdu a różniące się tylko oznakowaniem.
Zatem biorąc pod uwagę wiek przedmiotowego samochodu i jego przebieg, w ocenie sądu, szkoda może być naprawiona przy użyciu części zamiennych oznaczone symbolami Q tj. części pochodzących od tego samego producenta, ale bez znaku firmowego producenta samochodu, i jej wartość na dzień szkody wynosiła kwotę 5 012,89 zł obejmującą całkowity koszt naprawy samochodu.
Powód w toku postępowania nie wykazał, że jego samochód jest jeszcze na gwarancji producenta, który wymaga od autoryzowanych warsztatów by w ramach napraw gwarancyjnych korzystały wyłącznie z części zamiennych dostarczanych przez producenta pojazdów na potrzeby tych napraw oraz, że dokonanie naprawy z wykorzystaniem części oryginalnych uzasadnia szczególny interes poszkodowanego. Przykładowo, że pojazd był dotychczas serwisowany i naprawiany wyłącznie przy użyciu części oryginalnych a kontynuacja takiej historii pojazdu może wpłynąć na jego wartość handlową, lub że faktycznie dokonał naprawy z wykorzystywaniem części oryginalnych.
Również pełnomocnik strony pozwanej zgodził się z wyceną szkody dokonaną przez biegłego sądowego obejmującą części zamienne o symbolu „Q”.
Sąd podziela utrwalone stanowisko Sądu Najwyższego, iż rzeczywista naprawa nie stanowi warunku dla dochodzenia odszkodowania z tytułu uszkodzonego samochodu, obliczonego na podstawie ustalonych kosztów naprawy.
W ocenie sądu nie zasługuje na uwzględnienie roszczenie powoda w zakresie kosztów wyceny naprawy w kwocie 300 zł, skoro powód posiadał informacje warsztatu naprawy samochodów M. w C. o wysokości kosztów naprawy i mógł je skonfrontować z wyliczeniami pozwanego.
Również w przypadku możliwości wnioskowania o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i wyceny wartości samochodów, nie jest celowe i konieczne sporządzanie, na prywatne zlecenie powoda, szczegółowej wyceny wartości kosztów naprawy samochodu.
Mając na uwadze powyższe sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 248,93 zł (tj. różnica kwoty kosztów naprawy przy zastosowaniu części zamiennych o symbolu „Q” 5 012,89 zł i wypłaconych powodowi odszkodowań w łącznej kwocie 4 763,96 zł ) wraz z odsetkami ustawowymi od 15.12.2015 r. i oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (art. 481 § 1 k.p.c.). W myśl zaś § 2 ww artykułu, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Określając czas opóźnienia, za które powodowi przysługuje prawo do żądania odsetek od dłużnej sumy, Sąd miał na względzie art. 817 § 1 k.c., zgodnie z którym ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni od daty otrzymania zawiadomienia o wypadku, a w sytuacji, gdy wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych w terminie wskazanym powyżej nie było możliwe - w terminie 14 dni, od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe.
O kosztach procesu Sąd orzekł na mocy art. 100 k.p.c., które wzajemnie zniósł mając na względzie, iż powód wygrał powództwo częściowo oraz że powód nie miał wiedzy o przejęciu portfela ubezpieczeń przez firmę (...) S.A. z siedzibą w W. od L. S. C. de S. y (...) S.A., M., (...), Oddział w (...).
Z.
1. odnotować w kontrolce uzasadnień
2. odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanych
3. przedłożyć z apelacją, najdalej za 21 dni od wykonania
Człuchów, 23 listopada 2017 r.