Sygn. akt III Ca 1107/17
Dnia 25 października 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Magdalena Balion - Hajduk (spr.)
Sędzia SO Leszek Dąbek
Sędzia SO Marcin Rak
Protokolant Beata Michalak
po rozpoznaniu w dniu 25 października 2017 r. w Gliwicach
na rozprawie
sprawy z powództwa A. K. (1) (K.)
przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w W.
o zapłatę
na skutek apelacji pozwanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 3 kwietnia 2017 r., sygn. akt VIII C 390/16
1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 i 3 w ten sposób, że:
a) oddala powództwo,
b) zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 2.417 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 191 zł (sto dziewięćdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
SSO Marcin Rak SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Leszek Dąbek
Sygn. akt III Ca 1107/17
Zaskarżonym wyrokiem z dnia kwietnia 2017 roku Sąd Rejonowy w Zabrzu zasądził od pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda A. K. (2) kwotę 1.109,21 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 22 stycznia 2016 roku, oddalił powództwo w pozostałym zakresie zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 1.635,06 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu.
Sąd Rejonowy wskazał, że powód dochodził od pozwanej kwoty 8.376,01 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 22 stycznia 2016 roku jako odszkodowania z tytułu wypadku komunikacyjnego, do którego doszło w dniu 18 stycznia 2016 roku, a którego sprawcą był kierowca ubezpieczony u pozwanej w zakresie OC.
Sąd Rejonowy ustalił, że 18 stycznia 2016 roku doszło do wypadku drogowego, w wyniku którego doszło do uszkodzenia pojazdu marki A. o numerze rejestracyjnym (...), stanowiącego własność powoda A. K. (1).
W chwili zdarzenia powód był ubezpieczony w zakresie AC u pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W..
Na skutek przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego w dniu 21 stycznia 2016 roku pozwana przyznała powodowi odszkodowanie w kwocie 4.151,82 złotych.
Sąd pierwszej instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia powołał art. 415 k.c. i art. 363 § 1 k.c. Uzasadnił, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, iż w wyniku wypadku drogowego z dnia 18 stycznia 2016 roku w pojeździe marki A. o numerze rejestracyjnym (...), stanowiącym własność powoda, zaistniała szkoda o wartości 5.111,03 złotych. Okoliczność ta uzasadnia przyznanie powodowi odszkodowania w wysokości 959,21 złotych jako różnicy pomiędzy wartością szkody a sumą odszkodowania przyznaną powodowi przez pozwaną po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego.
Sąd Rejonowy uznał także, że prywatna opinia rzeczoznawcza przedstawiona przez powoda pozwala ustalić rzeczywisty koszt odszkodowania należnego powodowi.
Apelację od wyroku wniosła strona pozwana, zarzucając
-naruszenie art. 9, 34 i 35 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, przez uznanie, że pozwana jest legitymowana biernie,
- sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez uznanie, że sprawca zdarzenia był ubezpieczony w zakresie OC u pozwanej, podczas gdy z załączonych dokumentów wynika, że sprawca zdarzenia był ubezpieczony w zakresie OC posiadaczy pojazdów w (...) SA i wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie kosztów postępowania za obie instancje, podnosząc także m.in., że pozwana na mocy umowy zawartej z powodem przeprowadziła w ramach usługi (...) – likwidacji bezpośredniej jedynie likwidację szkody jako usługę wobec poszkodowanego, będącego klientem pozwanej, posiadającym ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów.
Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego, podnosząc, że Sąd Rejonowy zasądził prawidłowo dochodzoną kwotę na podstawie dobrowolnego ubezpieczenia AC, a nie ubezpieczenia OC.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja musiała odnieść skutek.
Zarzuty apelacji są w pełni uzasadnione.
Powód domagał się w pozwie zasądzenia kwoty 8 376,01zł na tej podstawie, że sprawca kolizji, w której samochód powoda doznał znacznych uszkodzeń był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u pozwanej. Z dokumentów, które pozwana dołączyła do odpowiedzi na pozew wynika natomiast, że sprawca wypadku nie był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej u pozwanej, takie ubezpieczenie miał natomiast u pozwanej powód wraz z ubezpieczeniem AC. Na rozprawie w dniu 26 września 2016r. pełnomocnik powoda oświadczył, że po konsultacji z klientem ustalił, że podstawą prawną roszczenia jest umowa ubezpieczenia AC zawarta pomiędzy stronami.
Zgodnie z art. art. 193 § 1 k.p.c. zmiana powództwa jest dopuszczalna, gdy nie wpływa na właściwość sądu. Zmianie może ulec podstawa faktyczna powództwa lub żądanie, bądź oba te elementy jednocześnie.
Zmianą powództwa może być bądź zastąpienie dotychczasowej podstawy faktycznej inną, przy zachowaniu niezmienionego żądania, bądź zmiana żądania przy niezmienionej podstawie faktycznej, bądź też zmiana obu tych elementów; z kolei o zastąpieniu podanej pierwotnie podstawy faktycznej nową podstawą w sprawie o świadczenie można mówić wtedy, gdy zmiana okoliczności faktycznych powoduje, że żądanie (choć tak samo sformułowane, np. dotyczące zapłaty takiej samej sumy pieniężnej) nie jest już tym samym, gdyż inne jest materialnoprawne źródło obowiązku, którego realizacji powód dochodzi – tak
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 maja 2016 r. sygn. II PK 98/15.
Skoro zatem powód w pozwie dochodził swojego roszczenia, wskazując jako podstawę faktyczną i prawną żądania okoliczność, że sprawcą kolizji był kierowca ubezpieczony u pozwanej w zakresie OC, to aby mógł w tym samym procesie skutecznie dochodzić roszczenia na podstawie zawartej przez siebie z pozwaną umowy ubezpieczenia AC musiałby skutecznie dokonać zmiany powództwa przez zastąpienie dotychczasowej podstawy faktycznej inną.
Do takiej zmiany powództwa w niniejszym procesie nie doszło.
Zgodnie z art. 193 § 2 1 k.p.c. zmiana powództwa może być dokonana jedynie w piśmie procesowym, do którego stosuje się odpowiednio art. 187 k.p.c. Wyjątek stanowią sprawy o roszczenia alimentacyjne oraz gdy zmiany dokonuje pracownik lub ubezpieczony działający bez adwokata lub radcy prawnego w sprawach z zakresu prawa pracy lub ubezpieczeń społecznych, w których zmiana powództwa stosownie do art. 466 k.p.c. może być dokonana także ustnie do protokołu. Skutki takiej zmiany powództwa w formie pisma procesowego następują z chwilą doręczenia pozwanemu pisma zawierającego zmianę i odpowiadającego wymaganiom pozwu. Zmiana dokonana przez pełnomocnika ustnie na rozprawie jest bezskuteczna zgodnie z art. 193 § 3 k.p.c. w związku z art. 192 k.p.c. Tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 marca 2017 r. sygn. III PK 79/16.
Zmiana podstawy faktycznej powództwa stanowi zmianę powództwa w rozumieniu art. 193 § 1 k.p.c., a dokonanie takiej zmiany na rozprawie w formie ustnej jest bezskuteczne z wyjątkiem spraw, o których mowa w art. 193 § 2 1 k.p.c.
Sąd Okręgowy, mając powyższe na uwadze uznał, że niniejszym procesie nie doszło do zmiany powództwa, a skoro sprawca wypadku nie był ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów u pozwanej, pozwana nie była legitymowana biernie, co musiało skutkować z mocy art. 386 § 1 k.p.c. zmianą wyroku i oddaleniem powództwa.
Konsekwencją tej zmiany była także zmiana orzeczenia o kosztach procesu, które z mocy art. 98 k.p.c. musi ponieść powód jako przegrywający sprawę.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono również na mocy art. 98 k.p.c., a złożyły się na nie opłata od apelacji 56zł i wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej 135zł.
SSO Marcin Rak SSO Magdalena Balion – Hajduk SSO Leszek Dąbek