Sygnatura akt I Ns 745/16
Dnia 23 lutego 2017r.
Sąd Rejonowy w Oleśnicy I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSR Ewa Przychodzka
Protokolant: Beata Wolny
Po rozpoznaniu w dniu 09 lutego 2017r.
przy udziale stron:
wnioskodawca: D. M.
uczestnicy postępowania: U. K., A. R., Z. P., G. R., E. S., M. K. (1), M. R., K. K. (1), M. K. (2), A. P., G. P., K. P., O. P., B. P., S. P., F. R., S. R., D. S., J. R., W. R.
sprawy o stwierdzenie nabycia spadku
POSTANAWIA
I. stwierdzić, że spadek po spadkodawcy którym jest:
J. M.
- imiona rodziców spadkodawcy: A., M.
- nazwisko rodowe spadkodawcy: M.
- PESEL/data i miejsce urodzenia: 23 maja 1956r. B.
- data śmierci spadkodawcy: 21 września 2014 r.
- miejsce zgonu/znalezienia zwłok: J.
- miejsce ostatniego zwykłego pobytu spadkodawcy: S.
na podstawie ustawy nabyli:
- żona D. M. – w 8/16 częściach i z dobrodziejstwem inwentarza
oraz zstępni rodzeństwa:
- J. R.
- W. R.,
- S. P. - każdy po 2/16 części i z dobrodziejstwem inwentarza,
- O. P.,
- B. P., - każdy po 1/16 części i z dobrodziejstwem inwentarza;
II. każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.
Z./:
1. (...)
2. (...)
3. (...)
- (...)
- (...)
23.02.2017r.
Sygn. akt I Ns 745/16
Wnioskodawczyni D. M. wniosła o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym w dniu 21.09.2014 r. mężu J. M..
Postanowieniem Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z dnia
08.01.2015 r. do rozpoznania nin. sprawy wyznaczony został tut. Sąd.
W toku postępowania dowodowego ustalono następujący stan faktyczny:
Spadkodawca J. M. ostatnio stale zamieszkiwał
w S., a zmarł w J. w dniu 21.09.2014 r.
W chwili śmierci pozostawał w ważnym związku małżeńskim z D.
M. M. (2). Z małżeństwa nie miał dzieci, nie posiadał również
dzieci pozamałżeńskich, przysposobionych ani zmarłych wcześniej. Miał on rodzeństwo tj. siostry U. K. i A. R. oraz braci Z. P. i A. M.. W chwili śmierci J. M. nie żyli jego rodzice, nie żył również brat A. M., który
pozostawił po sobie dwoje dzieci tj. G. R. i E. S.. Zmarły nie pozostawiła po sobie testamentu, nie były zawierane żadne
umowy dotyczące dziedziczenia. W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo rolne.
Po śmierci J. M. spadek po nim odrzuciło w dniu 08.01.2015 r. jego rodzeństwo: U. K., A. R. oraz
Z. P.. W tym samym dniu w/w spadek odrzucił też jedyny syn
U. M. K. oraz córki A. R.: M. R. i K. K. (1). M. R. nie złożyła żadnych oświadczeń w imieniu swoich małoletnich dzieci: J. i W. R.. K. K. (1) odrzuciła w/w spadek w imieniu swojej małoletniej córki M. K. (3) w dniu (...) Synowie Z. P. również odrzucili w/w spadek: G. P. – w dniu 11.03.2015 r.,
a A. P. – w dniu 15.06.2015 r. A. P. ma dwóch małoletnich synów: B. i O. P., w imieniu których nie składał żadnego oświadczenia co do przyjęcia czy odrzucenia w/w spadku. G. P. ma również dwóch małoletnich synów: K. i S. P.. Tylko
w imieniu małoletniego syna K. złożone zostało przez niego w dniu 25.08.2015 r. oświadczenie o odrzuceniu w/w spadku. Córki zmarłego
brata spadkodawcy A. M. (w 1980 r.) G. R. i E. S. odrzuciły w/w spadek w dniu 14.01.2015 r. Później w dniu 06.06.2015 r. G. R. odrzuciła w/w spadek w imieniu dwóch swoich małoletnich synów: F. i S. R.. E. S. w imieniu swojej jedynej małoletniego syna D. S.
odrzuciła w/w spadek w dniu 08.06.2015 r. Wnioskodawczyni D. M. złożyła w dniu 11.03.2015 r. notarialnie oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
/dowód:
zapewnienie spadkowe –
k. 33;
odpis aktu zgodny spadkodawcy – k. 5;
odpisy aktów stanu cywilnego uczestników postępowania – k. 6, 11, 121, 122, 128, 141 – 145;
oświadczenia notarialne
o odrzuceniu spadku –
k. 123 – 125, 129 – 131;
akta spraw SRFw J. o sygn. I Ns (...),
I Ns (...), I Ns (...),
I Ns (...), I Ns (...), I Ns (...), I Ns (...) – w zał.;
Kwestia złożonych oświadczeń co do przyjęcia bądź odrzucenia spadku nie została ujawniona w zapewnieniu spadkowym z dnia 01.06.2015 r.
Postanowieniem Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 22.06.2016 r. sprawa została uchylona do ponownego rozpoznania.
Sąd zważył:
Jeżeli spadkodawca nie pozostawia po sobie testamentu, następuje dziedziczenie ustawowe. Zgodnie z treścią art. 931 § 1 kc do dziedziczenia
z ustawy w pierwszej kolejności powołani są małżonek i dzieci, którzy dziedziczą w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. W przypadku
braku zstępnych na podstawie art. 932 § 1 kc powołani do spadku z ustawy
są małżonek i rodzice, § 4 powołanego przepisu stanowi zaś, że jeżeli
jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych, natomiast zgodnie z art. 932 § 5 kc jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.
Biorąc powyższe pod uwagę, wnioskodawczyni jako małżonce zmarłego J. M. przypadła 1/2 część spadku. Wobec ujawnienia
w toku ponownego rozpoznania sprawy, iż wnioskodawczyni złożyła
wcześniej notarialne oświadczenie z dnia 11.03.2015 r. o przyjęciu spadku
z dobrodziejstwem inwentarza (art. 1012 kc) w terminie przewidzianym treścią art. 1015 kc – nastąpiło to z tymże ograniczeniem. Druga część spadku,
która przypadła do podziału między zstępnych rodzeństwa spadkodawcy, przypadła małoletnim uczestnikom, których rodzice złożyli wcześniej oświadczania o odrzuceniu spadku. W myśl art. 1020 kc spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Siostrzenica M. R. nie złożyła żadnych oświadczeń co do przyjęcia lub odrzucenia w/w spadku w imieniu swoich małoletnich dzieci, tj. J. i W. R.. Stąd udziały po 1/8 części. Bratanek A. P. nie złożył żadnych oświadczeń co do przyjęcia lub odrzucenia
w/w spadku w imieniu swoich małoletnich dzieci, tj. B. i O.
P.. Przypadły im udziały po 1/16 części. Bratanek G. P.
nie złożył żadnych oświadczeń co do przyjęcia lub odrzucenia w/w spadku
w imieniu swojego małoletniego syna S. P.. Przypadł mu udział w 1/8 części. Pamiętać przy tym należało o obowiązującej w dacie otwarcia spadku regulacji art. 1015 § 2 kc, stanowiącej, iż gdy spadkobiercą jest osoba nie mająca pełnej zdolności do czynności prawnych (…) brak oświadczenia spadkobiercy w terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza. W taki tez sposób nastąpiło nabycie spadku przez w/w uczestników postępowania.
Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
Orzeczenie o kosztach oparto na treści art. 520 § 1 kpc, zgodnie
z którym w postępowaniu nieprocesowym zasadą jest, że każdy
z uczestników ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem
w sprawie. Obciążają go zatem koszty tych czynności, których dokonał
sam bądź zostały podjęte w jego interesie przez sąd z urzędu lub na jego wniosek. Z przepisu tego wynika, że w postępowaniu nieprocesowym
w zasadzie nie ma podstaw do domagania się przez uczestnika, który
poniósł określone koszty, zwrotu ich od pozostałych uczestników. Wyjątki
od tej zasady przewidziane są w § 2 art. 520 kpc, który przewiduje
możliwość stosunkowego rozdzielenia obowiązku zwrotu kosztów lub
włożenia go na jednego z uczestników w całości, gdy są oni w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub ich interesy są ze sobą
sprzeczne oraz w § 3, zgodnie z którym sąd może włożyć na uczestnika postępowania, którego wnioski zostały oddalone lub odrzucone,
obowiązek zwrotu kosztów postępowania poniesionych przez innego uczestnika, gdy interesy uczestników są sprzeczne lub uczestnik
postępował niesumiennie lub oczywiście niewłaściwie.
W sprawie brak było w ocenie Sądu podstaw, by odstępować od
reguły przewidzianej w art. 520 § 1 kpc. Strony zainteresowane były przeprowadzeniem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po
zmarłych. Nie można było mówić, aby byli w różnym stopniu zainteresowani wynikiem postępowania lub ich interesy były ze sobą sprzeczne. Stąd rozstrzygnięcie jak w pkt. III sentencji.