Dnia 26 września 2013 r.
Sąd Okręgowy w (...)Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Violetta Osińska
Sędziowie: SO Zbigniew Ciechanowicz (spr.)
SR del. K. L.
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2013 r. w S.
sprawy ze skargi dłużnika O. B.na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...)– Centrum w (...) L. W.w postaci postanowienia z dnia 6 lutego 2013 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 2653/12
przy udziale wierzyciela E. J.
na skutek zażalenia wierzyciela na postanowienie Sądu Rejonowego (...) P.w S.z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt IX Co 1327/13
postanawia:
1. zmienić zaskarżone postanowienie w taki sposób, iż:
a. uchylić pkt 3 postanowienia Komornika z dnia 6 lutego 2013 r.
b. nakazać Komornikowi wydać ponownie postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie o sygn. akt Km 2653/12, które winno być należycie i szczegółowo uzasadnione,
c. znieść między stronami koszty postępowania skargowego,
2. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie,
3. znieść koszty postępowania zażaleniowego między stronami.
Postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r. Sąd Rejonowy (...) P.i Zachód w S.uwzględnił skargę i uchylił punkt 3 postanowienia z dnia 6 lutego 2013 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie sygn. akt Km 2653/12 (pkt I) oraz zasądził od wierzyciela E. J.na rzecz dłużnika O. B.kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania skargowego (II).
Sąd Rejonowy ustalił, iż Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym (...)- Centrum w (...) L. W.na wniosek wierzyciela E. J.prowadził postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi O. B.pod sygn. Km 2653/12. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2013 r. Komornik ustalił koszty postępowania egzekucyjnego i na podstawie art. 770 kpc oraz art. 39, 49 i 53 a ustawy z dnia 29.08.1997 r. komornikach sądowych i egzekucji kosztami tymi obciążył dłużnika.
Dłużnik O. B. pismem z dnia 15.02.2013 r. złożył skargę na czynności komornika w postaci punktu 3 postanowienia z dnia 6.02.2013 r. w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego, podając w jej uzasadnieniu, że Komornik zastosował nieprawidłowe podstawy ustalenia kosztów egzekucyjnych, a w szczególności w zakresie opłaty za zlecenie poszukiwania majątku dłużnika oraz w zakresie opłaty egzekucyjnej przy częściowo niecelowym wszczęciu postępowania egzekucyjnego.
Oceniając tak ustalony stan faktyczny skargę dłużnika uznano za zasadną, aczkolwiek częściowo z innych przyczyn niż wskazane w jej treści.
W pierwszej kolejności Sąd egzekucyjny zwrócił uwagę, na to, iż z akt sprawy Km 2653/12 - w tym z karty rozliczeniowej - wynika, iż w sposób prawidłowy została pobrana opłata od wierzyciela w trybie art. 53 a ustawy z dnia 29.08.1997 r. komornikach sądowych i egzekucji. Dodatkowo wskazano, iż po wpłynięciu w dniu 19.11.2012 r. opłaty w trybie art. 53 a cyt. ustawy, pismem z dnia 19.11.2012 r. wierzyciel wniósł o poszukiwanie majątku dłużnika w postaci rachunku bankowego dłużnika we wszystkich bankach, a czynności takowe nie zostały dokonane.
Nadto, Sąd Rejonowy zwrócił uwagę na okoliczność, że z pisma wierzyciela z dnia 15.01.2013 r. wynika, iż w dniu 08.12.2012 r. otrzymał od dłużnika przekazem pocztowym kwotę 872 zł, którą to kwotę dłużnik nadał w dniu 5.12.2012 r. Wobec braku dowodu nadania w placówce publicznego operatora pocztowego przez wierzyciela jego pisma z dnia 6.12.2012 r. Sąd Rejonowy uznał, iż wobec wpłynięcia tego pisma do organu egzekucyjnego w dniu 10.12.2012 r. wszczęcie egzekucji w zakresie kwoty 872 zł nie było celowe.
Sąd Rejonowy uznał, iż postanowienie Komornika z dnia 6.02.2013 r. nie nadaje się do kontroli, gdyż z próby porównania kwot podanych w dokumentach postępowania egzekucyjnego oraz postępowania skargowego nie sposób wysnuć nie budzących wątpliwości wniosków, co do prawidłowości rozliczeń mających stanowić podstawę do obliczenia opłaty egzekucyjnej należnej komornikowi. Komornik wskazał, co prawda w jaki sposób obliczone zostały poszczególne koszty (wydatki) wymienione w postanowieniu, jednakże okoliczność ich poniesienia nie odzwierciedla obecne uzasadnienie zaskarżonego postanowienia.
Reasumując powyższe wywody stwierdzono, że Komornik winien wydać nowe postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie Km 2653/12 zawierające należyte i szczegółowe uzasadnienie. Orzeczenie o kosztach Sąd egzekucyjny uzasadnił przywołując art. 98 § 1 kpc w zw. z art. 109 § 1 kpc.
Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego złożył wierzyciel skarżąc je w całości i zarzucając mu:
1. sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału polegającą na błędnym przyjęciu, że komornik nie dokonał czynności poszukiwania majątku dłużnika w postaci rachunku bankowego,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia:
a. art. 770 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędną ocenę, że wszczęcie egzekucji w zakresie kwoty 872 zł nie było celowe,
b. art. 759 § 2 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia, zdaniem Sądu I instancji, uchybień obligujących ten sąd do zmiany z urzędu postanowienia komornika.
Wierzyciel wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie skargi dłużnika, ewentualnie z jednoczesnym podjęciem stosownych działań w trybie art. 759 § 2 k.p.c. oraz zasądzenie od dłużnika kosztów postępowania zażaleniowego.
Uzasadniając zażalenie wierzyciel uznał za błędne ustalenia Sądu egzekucyjnego, iż komornik prowadzący postępowanie egzekucyjne nie dokonał czynności poszukiwania majątku dłużnika w postaci rachunku bankowego. Takie czynności dokonywał, lecz nie doprowadziły one do ustalenia takiego rachunku. Za błędne uznano również ustalenie, iż wszczęcie egzekucji co do kwoty 872 zł nie było celowe. Wierzyciel podał, iż w placówce pocztowej nadał w dniu 7 listopada 2012 r. wniosek egzekucyjny dotyczący kwot podanych w treści tytuły egzekucyjnego wydanego w sprawie I C 1654/11. Następnie rozszerzył zakres egzekucji składając w podobny sposób w dniu 6 grudnia 2012 r. kolejny wniosek tym razem dotyczący kwot opisanych tytułem powstałym w sprawie IX Co 3757/12. Kolejne rozszerzenie nastąpiło pismem wierzyciela nadanym w placówce pocztowej w dniu 20 grudnia 2012 r., a dotyczyło kwot opisanych tytułem wydanym w sprawie II Cz 1606/12.
Wierzyciel podał, że przelew dłużnika z dnia 5 grudnia 2012 r. na kwotę 872 zł dotyczył, co wynika z jego treści, spraw II Cz 1606/12 i I C 1654/11, a więc został dokonany po wszczęciu egzekucji. Drugi przelew z dnia 20 grudnia 2012 r. na kwotę 232 zł. nie zawierał wskazania tytułu, ale musiał dotyczyć kwoty 232 zł. opisanej wnioskiem egzekucyjnym z dnia 6 grudnia 2012 r., a więc i w tym przypadku wszczęcie egzekucji było celowe.
Wierzyciel wskazał, iż w treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż Sąd powołując się na przepis art. 759 § 1 k.p.c. uwzględnia skargę dłużnika, lecz z innych powodów aniżeli wskazane w skardze, a mając zastrzeżenia do uzasadnienia postanowienia komornika powinien podjąć czynności z urzędu.
Sąd Okręgowy zważył co następuje:
Zażalenie nie mogło być uwzględnione w całości pomimo zasadności wyartykułowanych w jego treści zarzutów.
Lektura akt egzekucyjnych wskazuje na to, iż wniosek egzekucyjny opatrzony datą 8 listopada 2012 r. i opieczętowany prezentatą Komornika w dniu 9 listopada 2012 r. dotyczył tytułu wykonawczego powstałego w sprawie I C 1654/11 (746 zł tytułem kosztów postępowania opisanych pkt II wyroku z dnia 14 sierpnia 2012 r. i 66 zł tytułem kosztów postępowania klauzulowego opisanych postanowieniem z dnia 8 października 2012 r.). W aktach komorniczych brak koperty, z której mogła by wynikać data nadania wniosku. Kolejne pismo wierzyciela zatytułowane „Rozszerzenie wniosku egzekucyjnego” z dnia 6 grudnia 2012 r. zostało opatrzone prezentatą Komornika w dniu 10 grudnia (...). i dotyczyło kwoty 160 zł. tytułem kosztów postępowania skargowego oraz 72 zł. związanych z kosztami postępowania klauzulowego. Wniosek ten dotyczył należności powstałej w sprawie o sygn. akt IX Co 3757/12 (pkt III postanowienia z dnia 30 maja 2012 r.) i w sprawie II Cz 1606/12 (pkt II postanowienia z dnia 29 listopada 2012 r.). W dniu 24 grudnia 2012 r. (jak wynika z treści prezentaty komorniczej) wierzyciel po raz kolejny rozszerzył wniosek egzekucyjny, tym razem o kwoty kosztów postępowania 60 zł. i 66 zł. powstałych w sprawie o sygn. akt II Cz 1606/12.
Z treści załączonych przez dłużnika do skargi dokumentów przelewu wynika, iż w dniu 5 grudnia 2012 r. dłużnik nadał na poczcie na adres wierzyciela kwotę 872 zł. tytułem spłaty należności w sprawach o sygn. akt II Cz 1606/12 i I C 1654/11, w dniu 20 grudnia 2012 r. kwotę 232 zł. nie podając tytułu, lecz kwota ta stanowi sumę należności opisanej tytułem egzekucyjny w sprawie IX 3757/12 i II Cz 1606/12.
Powyższe zestawienie wskazuje na to, iż postępowanie w dniu 9 listopada 2012 r. odnośnie kwoty 746 zł. i 66 zł. zostało wszczęte celowo, gdyż jak wynika z pisma wierzyciela z dnia 15 stycznia 2013 r. (k. 45 akt komorniczych) dopiero w dniu 8 grudnia 2012 r. wierzyciel otrzymał kwotę 872 zł. Zauważyć przy tym należy, iż do tej chwili wierzyciel prowadził egzekucję jedynie na podstawie tytułu wykonawczego powstałego w sprawie o sygn. akt I C 1654/11, co do kwoty 811 zł., pozostała część należności w wysokości 61 zł miała by dotyczyć należności powstałej w sprawie w sprawie II Cz 1606/12, przy czym z treścią jakiego tytułu egzekucyjnego kwota ta miał być związana dłużnik nie sprecyzował.
Nie można zatem uznać za trafne spostrzeżenie Sądu egzekucyjnego co do braku celowości wszczęcia egzekucji do kwoty 872 zł.
Równie błędne było ustalenie Sądu Rejonowego, iż Komornik nie podjął czynności zmierzających do poszukiwania majątku dłużnika. Lektura akt egzekucyjnych Km 2653/12 wskazuje na podjęcie czynności poszukiwawczych: zajęcie wierzytelności wobec III Urzędu Skarbowego w S. (k. 15), zapytanie o rachunki bankowe dłużnika kierowane do Banku (...) we W. (k. 18), poszukiwanie pojazdu (k. 19).
Tym niemniej zażalenie wierzyciela nie mogło zostać uwzględnione w całości. Zgodzić się należy z poglądem Sądu egzekucyjnego, iż pkt 3 postanowienia Komornika z dnia 6 lutego 2013 r. wobec faktycznego braku uzasadnienia nie jest weryfikowalny. Słusznie wierzyciel zwraca uwagę, iż poczyniając takie ustalenie Sąd egzekucyjny winien komornikowi w trybie art. 759 § 2 k.p.c. wydać zarządzenia zmierzające do właściwego rozliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Aczkolwiek uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera tekst mogący wskazywać na zamiar wydania zarządzenia w trybie przytoczonego przepisu, lecz w sentencji postanowienia nie zamieszczono stosownej decyzji.
W świetle tych okoliczności, na mocy 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., należało zmienić zaskarżone postanowienie w taki sposób, iż:
a. uchylić pkt 3 postanowienia Komornika z dnia 6 lutego 2013 r.
b. nakazać Komornikowi wydać ponownie postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego w sprawie o sygn. akt Km 2653/12, które winno być należycie i szczegółowo uzasadnione,
c. zmieść między stronami koszty postępowania skargowego.
Dokonując zmiany zaskarżonego postanowienia oraz oddalając zażalenie w pozostałym zakresie, Sąd Okręgowy uznał za celowe znieść koszty postępowania pierwszoinstancyjnego i zażaleniowego między stronami w trybie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 770 k.p.c. Koszty niniejszego postępowania pozostają w istotnej proporcji do wartości egzekwowanego roszczenia. Pomimo uchylenia pkt 3 postanowienia Komornika z dnia 6 lutego 2013 r. zwrócić należy uwagę na to, iż ustalenia dotyczące bezcelowości wszczynania postępowania co do kwoty 872 zł. oraz braku czynności Komornika związanych z poszukiwaniem majątku dłużnika nie były trafne. W tym kontekście nie można uznać, iż którakolwiek ze stron postępowania skargowego czy zażaleniowego odniosła pełen sukces.
(...)
1. (...)
2. (...)
3. (...)
(...)