Sygn. akt VII Pz 8/14
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 października 2013 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie z powództwa (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością w Ł. przeciwko M. G. o odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika bez wypowiedzenia z winy pracodawcy na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. zawiesił postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Rejonowy zważył, że ustalenia dokonane w przedmiotowej sprawie wskazują na celowość zawieszenia postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie X P 866/12 toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi o premię. Rozstrzygnięcie wskazanej sprawy, w której badana będzie – zgodnie z wytycznymi Sądu Okręgowego w Łodzi – rzeczywista przyczyna braku ustalenia warunków premiowania M. G., w szczególności ustalenie czy brak ten może być uznany za nierówne traktowanie go w zatrudnieniu - mieć będzie dla Sądu rozpoznającego roszczenie strony powodowej, zgłoszone w niniejszym postępowaniu, znaczenie prejudycjalne. Od tego orzeczenia częściowo zależeć będzie bowiem zasadność powództwa o odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia. Zdaniem Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, ocena czy po stronie powodowego pracodawcy doszło do działania dyskryminującego pozwanego pracownika w zakresie braku jego premiowania, w sposób istotny wpływa na ustalenia w niniejszej sprawie. Dyskryminujące traktowanie pracownika przejawiające się w pomijaniu przy przyznawaniu premii motywacyjnej (...) stanowi bowiem jedną z przyczyn decyzji pozwanego o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy, od której powodowa spółka odwołuje się w niniejszym postępowaniu, podnosząc jej niezasadność.
Dlatego też Sąd skorzystał z przysługującego mu prawa zawieszenia niniejszego postępowania orzekając, jak w sentencji postanowienia.
Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone przez obie strony.
I. Zażalenie strony pozwanej.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie prawa procesowego a mianowicie art. 177 §1 pkt1 k.p.c. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się pomiędzy stronami w sprawie o sygn. akt X P 866/12 (nowa sygn. akt: X P 694/13) o zapłatę premii nieprzyznanych pozwanemu przez (...) SP. Z O. O.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zawieszenie przedmiotowego postępowania nie jest zasadne biorąc pod uwagę prejudycjalność rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie dla orzeczenia jakie ma zapaść w postępowaniu toczącym się z powództwa M. G.. W sytuacji gdy strona powodowa neguje prawidłowość rozwiązania przez pozwanego stosunku pracy z (...) SP. z o. o, rozstrzygnięcie Sądu w przedmiocie prawidłowości rozwiązania stosunku pracy przez M. G. da asumpt do dalszego ferowania wyroku w sprawie XP 694/13.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Sąd II instancji w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi I instancji.
II. Zażalenie strony powodowej.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w niniejszej sprawie (najstarszej spośród tych, które między stronami się toczą - bo zawisłej od XI 2011 roku) materiał dowodowy został już zgromadzony w prawie 100 %, pozostał bowiem do przeprowadzenia jeden, krótki dowód, jakim jest przesłuchanie stron, które uprzednio zostały już bardzo obszernie i wnikliwie informacyjnie wysłuchane. Nadto zebrany w niniejszej sprawie dowodowy w zasadniczym zrębie został zgromadzony na okoliczność przyczyn, ze względu na które pracownikowi nie była wypłacana premia (...). W oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę z trybie art. 55 k.p. pozwany powołał się na dwie przyczyny: naruszanie obowiązków pracowniczych w zakresie czasu pracy i niewypłacenie mu premii (...). Jeśli zatem którekolwiek postępowanie winno zostać zawieszone to to pod sygn. XP 866/12 do czasu zakończenia niniejszej sprawy, a nie odwrotnie, tym bardziej, że sprawa zawisła pod sygn. X P 866/12 pozostaje na całkowicie wstępnym etapie badania. Poza dowodem z przesłuchania stron nie został przeprowadzony żaden inny dowód. Brak jest zatem jakichkolwiek względów celowościowych do zawieszania mniejszego postępowania, które dojrzało już do rozstrzygnięcia od postępowania, które pozostaje w przysłowiowych „powijakach”. Ponadto nawet, jeśli w toku pozostaje kilka spraw, opartych na podobnym czy nawet takim samym stanie faktycznym, to okoliczność ta nie stanowi sama przez się przesłanki obligującej Sąd do zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania jest bowiem uprawnieniem, a nie obowiązkiem Sądu. W tym wypadku Sąd nie powinien z powyższych przyczyn korzystać z tego uprawienia.
Ponadto rudno uznać, że przedmiot postępowania prejudycjalnego stanowi element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu cywilnym. Nie można bowiem zasadnie uznać, że orzeczenie, które zapadnie w postępowaniu o premię (...) będzie elementem podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Gdyby taki związek miał istnieć, to co do zasady, każde żądanie wypłaty jakiegokolwiek świadczenia na rzecz pracownika musiałoby stanowić podstawę do zawieszenia postępowania w sprawie z powództwa pracodawcy p-ko pracownikowi o odszkodowanie za niezgodnie z prawem rozwiązanie umowy o pracę rozwiązanej z przyczyn naruszających płatnicze prawa pracownicze.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył co następuje:
- zażalenia nie zasługują na uwzględnienie.
Z uwagi na to, że zażalenia obu stron są zbieżne to zostaną omówione łącznie.
Przepis art. 177 § 1 kpt. 1 k.p.c. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego. Przepis ten daje sądowi możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy wynik innej, toczącej się już sprawy cywilnej, ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Jednakże w sytuacji, gdy sąd orzekający jest w stanie sam ustalić wszystkie istotne okoliczności sprawy, niezasadne jest zawieszanie postępowania w oparciu o powołany wyżej przepis.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego prezentowany jest pogląd, że przesłankę zawieszenia postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. stanowi nie wzgląd na zasadę ekonomii procesowej czy też podobieństwo okoliczności faktycznych oraz podstawy prawnej dwóch spraw, ale zależność rozstrzygnięcia sprawy zawisłej od wyniku innego sporu, przez co rozumieć należy sytuację, gdy wynik innego sporu stanowi praeiudicium dla danego sporu (por. orz. SN z 9.7.1962 r., I C 82/62, OSP 1963, Nr 11, poz. 279 z glosą E. Wengerka; W. Siedlecki, Przegląd orzecznictwa, PiP 1964, Nr 8-9, s. 318; E. Wengerek, Przegląd orzecznictwa, NP 1964, Nr 9, s. 858).
Należy także zauważyć, że przepis art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. znajduje zastosowanie, gdy wynik jednego postępowania cywilnego zależy od wyniku innego postępowania cywilnego, gdyż przedmiot postępowania prejudycjalnego stanowi element podstawy faktycznej rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu cywilnym. Oznacza to, że nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy w toczącym się postępowaniu cywilnym bez wcześniejszego rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnych (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 sierpnia 2012 roku, III AUz 57/12, LEX nr 1216388).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy Sąd Okręgowy zważył, że w rozpoznawanym przypadku zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania, co zasadnie przyjął Sąd Rejonowy.
Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że obecnie toczy się postępowanie pod sygn. akt X P 694/13 z powództwo M. G. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. o premię. W niniejszej zaś sprawie ta sama spółka (...) występując przeciwko M. G. o odszkodowanie za nieuzasadnione rozwiązanie przez pozwanego umowy o pracę bez wypowiedzenia. Powodowa spółka podniosła, że przyczyny podane przez pozwanego w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę - naruszanie prawa pracownika do wypoczynku poprzez wyznaczanie w okresie od dnia 16 września do 23 września 2011 roku dyżurów po godzinach pracy zwanych (...) oraz dyskryminujące traktowanie pracownika przejawiające się w pomijaniu przy przyznawaniu premii motywacyjnej (...) - nie miały miejsca, w związku z czym nie uzasadniają rozwiązania umowy bez wypowiedzenia z winy pracodawcy.
Wbrew twierdzeniom skarżących nie jest możliwe wydanie rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie bez uprzedniego zakończenia postępowania wywołanego powództwem M. G. skierowanym przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. o premię. Od wyniku tego właśnie postępowania zależy bowiem w części ocena zasadności roszczenia zgłoszonego w niniejszej sprawie - czy wskazana przez pracownika przyczyna rozwiązania stosunku pracy tj. dyskryminujące traktowanie pracownika przejawiające się w pomijaniu przy przyznawaniu premii motywacyjnej (...) była rzeczywista i uzasadniona. Zauważyć należy, że Sąd Okręgowy uchylając zaskarżony wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania jednoznacznie wskazał, że Sąd Rejonowy jest zobowiązany do zbadania czy rzeczywistą przyczyną braku ustalenia warunków premiowania powoda a w konsekwencji nie wypłacenia mu premii był fakt jego nierównego traktowania w zatrudnieniu. Nie ma zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wydane we wskazanej sprawie będzie miało istotne znaczenie dla dalszego prowadzenia niniejszego postępowania. Nie ma natomiast znaczenia podnoszona – przez stronę powodową - okoliczność na jakim etapie jest postępowanie w niniejszej sprawie. Czy byłoby to początkowe, czy też końcowe stadium istotnym jest to, że wynik innej, toczącej się już sprawy ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Ponadto nawet wzgląd na ekonomikę procesu nie może unicestwić decyzji o zawieszeniu postępowania, gdy wymaganym jest wyjaśnienie zagadnienia mającego zasadnicze znaczenia dla rozstrzyganej sprawy.
W konkluzji uznać należy, iż Sąd I instancji w sposób uprawniony zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 177 § 1 pkt. 1 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, zgodnie z art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. oddalił zażalenia obu stron, jako bezzasadne.
Przewodniczący: Sędziowie:
Z./odpis postanowienia z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron.