Sygn. akt I C 629/18
Dnia 3 kwietnia 2019 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSO Jacek Bajak
Protokolant: sekretarz sądowy Justyna Chojecka
po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2019 r. w Warszawie
na rozprawie sprawy z powództwa Fundacji (...) w P.
przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego
o zapłatę
1. zasądza od Skarbu Państwa – Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Fundacji (...) w P. kwotę 300 000 zł (trzysta tysięcy złotych) z odsetkami ustawowymi od dnia 1 marca 2018 r. do dnia zapłaty;
2. zasądza od Skarbu Państwa – Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Fundacji (...) w P. kwotę 15 000 zł (piętnaście tysięcy złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.
Pozwem z dnia 5 czerwca 2018 r. powód Fundacja (...) z siedzibą w P. wniosła o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa, reprezentowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, na rzecz powoda kwoty 300 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej kwoty, liczonymi od 1 marca 2019 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że swoje roszczenie wywodzi z zawartej przez strony w dniu 7 czerwca 2016 r. umowy dotyczącej dofinansowania organizacji festiwalu teatralnego (...) Festival P.. W umowie tej powód zobowiązał się do organizacji ww. festiwalu w latach 2016-2018, zaś pozwany – do jego dofinansowania łączną kwotą 900 000 zł, która miała zostać wypłacona w równych częściach, po 300 000 zł na każdą z trzech, dorocznych edycji festiwalu. Pozwany przekazał kwotę 300 000 zł na festiwal w 2016 r., odmówił jednak wypłaty kolejnej transzy w 2017 r., pomimo spełnienia przez powoda wszystkich wymogów, jakie nakładała na niego zawarta przez strony umowa. Wobec braku jakichkolwiek przyczyn uzasadniających niewywiązanie się pozwanego ze zobowiązania do wypłaty dofinansowania za 2017 r., roszczenie o zapłatę wynikającej z umowy kwoty w ocenie powoda zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na pozew złożonej w dniu 2 sierpnia 2018 r. pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 189-197).
Do zamknięcia rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie (k. 246-246 verte).
Sąd ustalił, co następuje:
W dniu 30 listopada 2015 r. powód skierował do pozwanego „Wniosek o dofinansowanie zadania realizowanego ze środków pozostających w dyspozycji ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego Wydarzenia artystyczne (...)”. Wniosek został zarejestrowany w systemie (...) pod nr (...). Powód wnosił o dofinansowanie zadania w trybie 3-letnim, tj. corocznej edycji festiwalu teatralnego (...)Festival P. w latach 2016-2018. Wniosek zawierał opis koncepcji festiwalu oraz program każdej edycji festiwalu. Wskazywał także artystów, biorących udział w festiwalu oraz kuratorów poszczególnych sekcji programowych, w tym O. F., który wraz z G. I. miał objąć opieką kuratorską część tematyczną festiwalu – (...). W dalszej części wniosku zawarto krótką notę biograficzną tego reżysera (wniosek, k. 27-66 – część dotycząca festiwalu w 2017 r., k. 36 verte-37 verte).
Dnia 7 czerwca 2016 r. strony zawarły Umowę nr (...) dotyczącą dofinansowania zadań w ramach programu/priorytetu Wydarzenia artystyczne/(...) ze środków finansowych Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
W § 1 ust. 1. umowy na podstawie art. 87 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych oraz Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków uzyskiwania dofinansowania realizacji zadań: zakresu kultury, trybu składania wniosków oraz przekazywania środków z Funduszu Promocji Kultury zleceniodawca (pozwany) zlecił, a zleceniobiorca (powód) przyjął do wykonania w latach 2016-2018 trzech kolejnych edycji zadania pn.: (...)FESTIVAL P.. W ust. 2 zleceniodawca (pozwany) przyznał zleceniobiorcy (powodowi) na realizację zadania, o którym mowa w ust. 1 środki finansowe Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzące z Funduszu Promocji Kultury, zwane dalej „środkami finansowymi Ministra”, z rozdziału: (...), paragraf: (...) w łącznej kwocie 900 000,00 zł, z tego:
- na edycję w 2016 r. - 300 000,00 zł,
- na edycję w 2017 r. - 300 000,00 zł,
- na edycję w 2018 r. - 300 000,00 zł.
W § 2 ust. 1 umowy zleceniobiorca (pozwany) zobowiązał się do wykonania zakresu rzeczowego zadania, osiągnięcia jego celów i wskaźników zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie zadania zarejestrowanym w systemie (...) pod nr (...) oraz regulaminem PROGRAMU/PRIORYTETU (Wydarzenia artystyczne/(...)).
Zgodnie z § 3 ust. 2 umowy środki finansowe ministra przyznane na organizację zadania w latach 2017-2018 przekazane zostaną zleceniobiorcy (powodowi), po spełnieniu wymogów nałożonych ustawami: o rachunkowości, o zamówieniach publicznych i o finansach publicznych. Szczegółowe ustalenia finansowe, prawa i obowiązki stron precyzować będą odrębne umowy dotyczące każdej edycji zadania, sporządzone na podstawie wniosków o dofinansowanie zadania, złożonych w 2017 i 2018 r., zawierających koszty, źródła finansowania oraz harmonogram realizacji zadania.
W § 9 ust. 1 umowy strony postanowiły, że zleceniobiorca (powód), w terminie do 30 dni od dnia wskazanego w § 1 ust. 9 jako termin końcowy wykonania zadania, zobowiązany jest do złożenia za pomocą systemu (...) ( (...) kompletnego, poprawnego pod względem merytorycznym i formalno-rachunkowym Raportu z realizacji zadania oraz dostarczenia go w wersji papierowej do zleceniodawcy (pozwanego) z wymaganymi załącznikami (decyduje data stempla pocztowego nadawczego). Do raportu należy dołączyć materiały reklamowe i informacyjne dokumentujące zrealizowane zadanie na płycie CD/DVD. Ust. 4 stanowił zaś, że zleceniodawca (pozwany) ma 30 dni na weryfikację raportu rozliczeniowego przedłożonego przez zleceniobiorcę (powoda). Jeżeli raport złożony przez zleceniobiorcę (powoda) jest niekompletny, niepoprawny pod względem merytorycznym lub formalno-rachunkowym, zleceniodawca (pozwany) wzywa zleceniobiorcę (powoda) do usunięcia błędów i przedłożenia prawidłowego raportu rozliczeniowego. Raport z realizacji zadania poprawny pod względem merytorycznym oraz formalno-rachunkowym zostanie zatwierdzony przez zleceniodawcę (pozwanego) w ciągu 30 dni od dnia jego przedstawienia (a w przypadku dotacji na realizację zadania za granicą- w ciągu 60 dni od dnia jego przedstawienia). W ust. 5 wskazano, że wykonanie umowy nastąpi z chwilą zaakceptowania przez zleceniodawcę (pozwanego) raportu, o którym mowa w ust. 1 zleceniobiorca (powód) otrzyma informację o zaakceptowaniu raportu na adres e‑mail wskazany we wniosku o dofinansowanie zadania.
Zgodnie z § 12 ust. 1 umowy w przypadku wystąpienia okoliczności, które uniemożliwiają wykonywanie umowy i za które strony nie ponoszą odpowiedzialności, umowa może być rozwiązana na mocy porozumienia stron, w którym zostaną określone m.in. skutki finansowe i ewentualny zwrot środków finansowych Ministra. Ust. 2 stanowił, że umowa może być rozwiązana przez zleceniodawcę (pozwanego) ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieterminowego lub nienależytego wykonania umowy, w tym w szczególności zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego zadania, stwierdzonego na podstawie wyników kontroli oraz oceny realizacji wniosków i zaleceń pokontrolnych. W ust. 3 wskazano, że w przypadku rozwiązania umowy wskutek wystąpienia okoliczności, o których mowa w ust. 1, zleceniodawca (pozwany) określi kwotę środków finansowych Ministra do zwrotu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków finansowych Ministra – zleceniobiorcy (powoda).
W § 17 umowy zleceniodawca (pozwany) zastrzegł sobie prawo zmniejszenia przyznanej zleceniobiorcy (powodowi) kwoty środków finansowych Ministra w sytuacji, gdy wielkość środków Funduszu Promocji Kultury, będących w dyspozycji zleceniodawcy (pozwanego), będzie mniejsza od wcześniej zakładanej (umowa, k. 22-25).
Powód złożył pozwanemu Raport końcowy z realizacji zadania – (...)Festival P. w 2016 r. Raport został zarejestrowany w systemie (...) pod nr: (...). W dniu 23 stycznia 2017 r. pracownik Wydziału Finansowego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformował pracownika powoda o zaakceptowaniu raportu pod względem merytorycznym i finansowym oraz o rozliczeniu przyznanej dotacji na realizację zadania w dniu 16 stycznia 2017 r. (wiadomość e-mail, k. 26).
W dniu 23 lutego 2017 r. powód skierował do pozwanego „Wniosek o dofinansowanie zadania realizowanego ze środków pozostających w dyspozycji ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (...)” (k. 27).
Zawierał on program festiwalu, który odpowiadał opis koncepcji festiwalu oraz program każdej edycji festiwalu zawartym we wniosku z dnia 30 listopada 2015 r.
Pismem z dnia 5 kwietnia 2017 r. adresowanym do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego fundacja wskazała, że w dniu 23 stycznia 2017 r. otrzymała potwierdzenie akceptacji raportu końcowego z realizacji zadania (...) Festival P., z umowy (...). Fundacja informowała w piśmie, że dotacja została rozliczona w dniu 16 stycznia 2017 r., a w dniu 23 lutego złożyła aktualizację dotyczącą roku 2017 i zwróciła się o pilne podpisanie umowy ze względu na zbliżające się rozpoczęcie kolejnej edycji festiwalu (k. 111). Pismem z dnia 25 maja 2017 r. fundacja ponownie zwróciła się do ministra wyrażając zaniepokojenie niepodpisaniem umowy i brakiem reakcji (k. 112). Dyrektor Departamentu Mecenatu Państwa w Ministerstwie Kultury i dziedzictwa Kulturowego pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. poinformował fundację, iż decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego festiwal nie zostanie objęty dofinansowaniem w 2017 r. w ramach programu „(...)” (k. 113). Na stronie Ministerstwa Kultury w dniu 9 czerwca 2017 r. pojawił się komunikat ministra zatytułowany „Teatr ma prowokować społeczeństwo do refleksji i dialogu, a nie podziałów i agresji”. W artykule minister wskazał, że „Festiwal (...) w P. odbywa się od 1991 roku i jest ważnym międzynarodowym wydarzeniem kulturalnym. Jako minister kultury, a także uczestnik alternatywnego ruchu teatralnego lat 70-tych, pamiętający przedstawienia zespołów (...), P. S. czy P. B., w pełni popieram wydarzenia artystyczne takie jak Festiwal (...). Dlatego Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego udzieliło Festiwalowi (...) wsparcia na podstawie wniosku złożonego w 2015 r, na 3 lata, czyli w tzw. trybie wieloletnim, często stosowanym wobec imprez cyklicznych. We wniosku Fundacji (...) zapewniano, że jest to „(...)". Tymczasem dokonania i wypowiedzi O. F. (2), kuratora tegorocznej edycji, mające miejsce już po zawarciu umowy, stoją w jaskrawej sprzeczności z takim założeniem. Reżyser publicznie deklaruje, iż: „(...)" oraz: „(...)" (wywiad dla Gazety (...) z 24 lutego 2017 r.), zaś swoimi działaniami wywołuje głębokie konflikty i falę protestów społecznych - począwszy od niedoszłej premiery „(...)" w S. (jeszcze w roku 2013), poprzez „(...)" na Festiwalu (...) w B. we wrześniu 2016 r., aż po (...) w (...) T. w 2017 r. F. więc nie „(...)", a przeciwnie: zraża dużą część społeczeństwa do instytucji teatru. Tym samym udział O. F. (2) w Festiwalu (...) budzi obawy o przebieg tego wydarzenia zgodny z założeniem przedstawionym we wniosku fundacji. Ponadto w mojej ocenie, w kontekście przytoczonych powyżej faktów, wydarzenie, na którego realny kształt ma wpływ O. F. (2), zagrażać może również podstawowym zasadom współżycia społecznego, których obrona w wymiarze kulturowym jest m.in. powinnością ministra kultury i dziedzictwa narodowego. Spektakl teatralny może i powinien stawiać trudne pytania, prowokować do refleksji i dialogu, jednak w żadnym wypadku nie powinien funkcjonować jako detonator społecznego konfliktu, jak „dzieła" F.. W związku z powyższym, odwołując się do deklaracji sformułowanych we wniosku Fundacji (...), uznałem, iż Festiwal pod kuratelą O. F. (1) nie gwarantuje „włączenia odbiorcy w dialog" i „otwarcia go na doświadczenie sztuki", ale może raczej konfliktować znaczną część publiczności z teatrem i zniechęcić do udziału w tym wydarzeniu. Tym samym - w mojej opinii - wnioskodawca naruszył warunki umowy zawartej z MKiDN w oparciu o rzeczony wniosek. Z powyższych względów odmówiłem finansowania przez MKiDN tegorocznej edycji „(...) Festiwal P. 2017”. Jednocześnie deklaruję gotowość do dokonania zmian harmonogramowych w finansowaniu imprezy i przyznania wskazanych środków w latach przyszłych, pod warunkiem przestrzegania umowy oraz braku zagrożeń dla norm społecznych, kulturowych i obyczajowych” (k. 114) .
W wywiadzie Ministra Kultury zamieszczonym w dniu 3 kwietnia 2017 r. w portalu (...).pl (k. 124) minister stwierdził, że „[…]. W mediach podano, że będziemy jako ministerstwo finansować F. jako kuratora (...). Mogę powiedzieć, że choć nasza umowa z (...) jest trzyletnia, to w tym roku jej nie podpiszę, jeżeli O. F. (2) będzie tam kuratorem. […]. Jestem zdecydowany nie dać tych pieniędzy, skoro prowokator ma być tam szefem”.
Pismem z dnia 16 października 2017 r. Fundacja (...) poinformowała ministra, że zgodnie z aktualizacją złożoną w dniu 23.02.2017 r. dotyczącą roku 2017 r w ramach wykonania umowy trzyletniej (...) składa raport refundacyjny z wykonania zadania (...) Festival P. 2017 oświadczając, że wszystkie płatności wykazane w rozliczeniu dotyczące środków z refundacji zostały dokonane (k. 128-136).
Pismem z dnia 1 lutego 2018 r. pełnomocnik fundacji wezwał Ministra Kultury do realizacji umowy (...) z 7 czerwca 2016 r. i niezwłocznej, nie później jednak niż do 28 maja 2018 r. wypłaty środków finansowych przydzielonych na edycję w roku 2017 w wysokości 300 000 zł (k. 137).
Wniosek o dofinansowanie złożony przez powoda w dniu 30 listopada 2015 r. odnosił się do Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2016, Wydarzenia artystyczne - priorytet 2 - (...), w którego zapisach ujęto strategiczne cele projektu: wspieranie najwartościowszych zjawisk i trendów we współczesnym teatrze i tańcu, wspieranie przedsięwzięć kultywujących tradycję i nawiązujących do najwybitniejszych osiągnięć teatru dramatycznego lub baletu klasycznego, jak i projektów skoncentrowanych na kreowaniu nowych wartości, nastawionych na, nierzadko krytyczny, dyskurs o współczesnej rzeczywistości i poszukiwanie oryginalnych środków ekspresji artystycznej. W dokumencie wskazano, że projekty istotne dla realizacji celów priorytetu, prócz wysokiego poziomu artystycznego, powinny wyróżniać się oryginalną, spójną koncepcją uwzględniającą możliwie szeroki kontekst kulturowy i społeczny. Wprowadzać powinny nową jakość do (...) oraz międzynarodowego życia kulturalnego, bądź też w twórczy sposób kontynuować najlepsze osiągnięcia tradycji dramaturgicznej i teatralnej a także tej związanej z tańcem. Wedle założeń priorytetu wyznacznikiem jakości zadania może być zarówno skoncentrowanie się organizatora na wybranym zagadnieniu i przedstawienie go w możliwe dogłębny sposób - przemawiający do elitarnej publiczności o wysokich kompetencjach kulturowych, jak również realizacja idei popularyzatorskich opartych na komunikatywności i czytelności przekazu, skierowanych do szerokiego, zróżnicowanego grona odbiorców. Wskazano również, że program finansowany jest ze środków przyznawanych na podstawie: rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 1 września 2005 r. w sprawie zakresu zadań objętych mecenatem państwa, szczegółowego trybu składania wniosków o udzielenie dotacji oraz trybu przekazywania i rozliczania udzielonych dotacji (Dz. U. Nr 177, poz. 1474, z 2006 r. Nr 12, poz. 72 i Nr 222, poz. 1632, z 2007 r. Nr 247, poz. 1831, z 2008 r. Nr 139, poz. 879 oraz z 2010 r. Nr 150, poz. 1005) oraz rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków uzyskiwania dofinansowania realizacji zadań z zakresu kultury, trybu składania wniosków oraz przekazywania środków z Funduszu Promocji Kultury (Dz. U. Nr 118, poz. 797). Ze względu na (...) zasięg priorytetu istotnym jego celem jest też zwrócenie uwagi na najwartościowsze projekty realizowane poza największymi centrami kulturalnymi i gospodarczymi P., w regionach o utrudnionym dostępie do dóbr kultury. Jednakże cel ten nie oznacza prowadzenia działań o charakterze doraźnym i interwencyjnym, lecz wparcie dla przedsięwzięć o własnej, oryginalnej formule uczestnictwa w kulturze, która dzięki swej innowacyjności może być źródłem inspiracji także w perspektywie (...). Przedsięwzięcia realizujące zasadnicze cele priorytetu powinny ukazywać możliwe pełne spektrum twórczości scenicznej, tworząc swoistą wizytówkę współczesnej (...) kultury.
Dokument zawierał również w § 24 określenie zobowiązań beneficjenta i warunki rozliczenia zadania. Beneficjent zobowiązany był do:
1. w terminie określonym przez instytucję zarządzającą do przesłania poprzez system (...) elektronicznej aktualizacji wniosku, uwzględniającej faktyczną kwotę przyznanego dofinansowania oraz ewentualne modyfikacje zakresu merytorycznego i finansowego zadania,
2. przesłania kompletu wymaganych załączników w formacie PDF, zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik nr 6 do regulaminu,
3. w razie, gdy beneficjent nie używa bezpiecznego podpisu elektronicznego zweryfikowanego przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu, wraz z aktualizacją przesłaną poprzez system (...) do dostarczenia do instytucji zarządzającej następujących dokumentów w wersji papierowej:
1) wydruku wniosku będącego przedmiotem oceny, opatrzony wymaganymi podpisami i pieczęciami;
2) wydruku aktualizacji wniosku, opatrzony wymaganymi podpisami i pieczęciami;
3) kompletu wymaganych załączników, zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik nr(...)do regulaminu.
Zgodnie z zapisem § 25 w trakcie składania aktualizacji wniosku beneficjent zobowiązany był do:
1) niezwiększania procentowego udziału dofinansowania ministra w stosunku do całkowitego budżetu zadania określonego we wniosku, będącym przedmiotem oceny;
2) zachowania całkowitej zgodności kosztów realizowanych w ramach dofinasowania ministra z wykazem kosztów kwalifikowanych.
Niespełnienie warunków, określonych powyżej mogło być podstawą do obniżenia, anulowania lub zwrotu całości bądź części dofinansowania.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o złożone dokumenty.
Sąd oddalił wnioski dowodowe o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron. Celem tego dowodu (posiłkowego) miałoby być ustalenie, co strony rozumiały podpisując umowę, a w szczególności czy za niezbędne do wypłaty kolejnej transzy dofinansowania strony zgodnie rozumiały zawarcie kolejnej umowy rocznej. Ten dowód w ocenie Sądu Okręgowego był zbędny dla ustalenia treści relacji zobowiązaniowej łączącej strony, wobec jasnych zapisów umowy.
Sąd zważył, co następuje: powództwo podlegało uwzględnieniu w całości. Strony były związane umową z dnia 7 czerwca 2016 r. (...). Umowa, jak to zostało zaznaczone w jej § 1 została zawarta na podstawie art. 87 ustawy o grach hazardowych oraz rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków uzyskiwania dofinansowania realizacji zadań z zakresu kultury, trybu składania wniosków oraz przekazywania środków z Funduszu Promocji Kultury. Na podstawie tej umowy powód, nazwany w umowie zleceniobiorcą przyjął do wykonania w latach 2016-2018 trzy kolejne edycje zadania pn. (...) Festival P.. Pozwany, nazwany w umowie zleceniodawcą, przyznał na realizację zadania środki finansowe pochodzące z Funduszu Promocji Kultury w łącznej kwocie 900 000 zł, z tego: na edycję w 2016 r. – 300 000 zł, na edycję w 2017 r. – 300 000 zł i na edycję w 2018 r. – 300 000 zł. Przyznane na 2016 r. środki miały być przekazane na rachunek bankowy zleceniobiorcy do 17 czerwca 2016 r. W niniejszym procesie strona powodowa dochodziła zapłaty środków należnych za realizację zadania w 2017 r. Zgodnie z § 3 pkt 2 umowy środki finansowe ministra przyznane na organizacje zadania w latach 2017-2018 miały być przekazane zleceniobiorcy po spełnieniu wymogów nałożonych ustawami: o rachunkowości, o zamówieniach publicznych i o finansach publicznych. Szczegółowe ustalenia finansowe, prawa i obowiązki stron precyzować miały odrębne umowy dotyczące każdej edycji zadania, sporządzone na podstawie wniosków o dofinansowanie zadania, złożonych w 2017 i 2018 r. zawierających koszty, źródła finansowania oraz harmonogram realizacji zadania. Taki wniosek został przez powoda złożony 30 marca 2018 r. (k. 138 wniosek o dofinansowanie zadania realizowanego ze środków pozostających w dyspozycji ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego (...) 2017, okoliczność bezsporna). Strona pozwana nie przedstawiła jakiejkolwiek - opartej na podstawie zapisów łączącej strony umowy, ani na podstawie ustawy okoliczności uzasadniającej odmowę podpisania umowy na rok 2017 r i wypłaty przyznanego dofinansowania. Strona pozwana do odpowiedzi na pozew przedstawiła jedynie pismo (projekt pisma-nie zawierający podpisu wskazanej w piśmie osoby), w którym wskazano, iż do pisma z dnia 16.10.2017 r. w sprawie złożenia przez powoda raportu refundacyjnego z realizacji zadania w ramach programu (...) pn. (...) Festival P. 2017, poza wspomnianym pismem nie wpłynął raport refundacyjny, ani załącznik w postaci płyty. Nade wszystko w piśmie tym przypomniano, iż ministerstwo nie wymaga złożenia takiego raportu, ponieważ decyzja o przyznaniu dofinansowania dla Festiwalu (...) w 2017 r. na kwotę 300 000 zł została anulowana przez Ministra KiDN (k. 198 projekt pisma). Z powyższego należy wnioskować, iż jedyną przyczyną odmowy zapłaty dochodzonej pozwem kwoty jest „anulowanie decyzji” o przyznaniu dofinansowania za rok 2017 r., przy czym to anulowanie miało nastąpić decyzją Ministra DiKN. Ten wniosek, wypływający z przedstawionego wyżej projektu pisma Dyrektora Mecenatu Państwa - M. A., pokrywa się z deklaracjami Ministra zaprezentowanymi w powołanym w ustaleniach stanu faktycznego wywiadzie opublikowanym na portalu w (...).pl w dniu 3.04.2017 r., informacją Dyrektora Departamentu Mecenatu Państwa w Ministerstwie Kultury i dziedzictwa Kulturowego w piśmie z dnia 8 czerwca 2017 r. , a także z deklaracją Ministra zawartą w komunikacie ministra opublikowanym na stronie Ministerstwa Kultury w dniu 9 czerwca 2017 r. , pt. „Teatr ma prowokować społeczeństwo do refleksji i dialogu, a nie podziałów i agresji”. Zgodnie z brzmieniem tego ostatniego komunikatu w ocenie ministra powód naruszył warunki umowy, co skutkowało odmową finansowania festiwalu w edycji 2017 r. Z powyższego wynika, iż dla oceny zasadności powództwa niezbędnym była odpowiedź na pytanie, czy zapisy umowy łączącej strony pozwalały na podjęcie takiej decyzji. Odpowiedź jest negatywna. Z wypowiedzi ministra wynika, iż przyczyna decyzji o „anulowaniu finansowania” była osoba kuratora festiwalu. Jednakże ta przyczyna nie może być podstawą takiej decyzji. Minister powołując się w komunikacie na naruszenie warunków umowy, nie wziął bowiem pod uwagę, iż umowa została zawarta w wyniku wniosku z 30 listopada 2015 r., którego częścią integralną był opis zadania, o którego dofinansowanie ubiegał się powód. W niezwykle obszernym opisie zadania wskazano w sposób nie nasuwający jakichkolwiek wątpliwości, iż „w planowanych na lata 2017 i 2018 edycjach (...) Festival P. będziemy kontynuować strategię realizacji sekcji programowych festiwalu, do których należą: 1: (...) – część tematyczna festiwalu, która opieką kuratorska obejmie w 20 17 r. – G. I. i O. F. (3)”. W dalszej części opisu jest wskazanie, iż O. F. (1) pokaże (...) publiczności współczesną, krytyczną sztukę tworzoną na B., a w dalszej części opisu znajduje się krótka notka biograficzna o wspomnianym kuratorze festiwalu. A zatem, skoro Minister znając program i opis festiwalu zawarł umowę o jego dofinansowanie, nie może powoływać się na niedochowanie warunków umowy polegające na objęciu kurateli festiwalu przez osobę O. F. (1), która to osoba i rola tej osoba były znane ministrowi przed podpisaniem umowy i były wymienione w opisie zadania objętego dofinansowaniem. W szczególności nie miałby tutaj uzasadnionego zastosowania § 13 umowy, zgodnie z którym umowa mogłaby być rozwiązana przez zleceniodawcę (a co nie nastąpiło, strona pozwana nie powoływała się na rozwiązanie umowy, a dopiero rozwiązanie umowy pociągałoby za sobą skutki finansowe) ze skutkiem natychmiastowym w przypadku nieterminowego lub nienależytego wykonania umowy, w tym w szczególności zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego zadania, stwierdzonego na podstawie wyników kontroli oraz oceny realizacji wniosków i zaleceń pokontrolnych. Nienależyte wykonanie umowy nie zostało przez stronę pozwaną wykazane.
Skoro upadła możliwość powołania się ministra na niedotrzymanie warunków umowy, należało zbadać, czy same zapisy umowy dają podstawę do odmowy umówionego dofinansowania i zawarcia umowy precyzującej jego zasady. W ocenie Sądu Okręgowego w umowie takiego zapisu nie ma. Znajduje się jedynie w umowie zapis § 17, zgodnie z którym zleceniodawca zastrzegł sobie prawo zmniejszenia przyznanej zleceniobiorcy kwoty środków finansowych ministra w sytuacji, gdy wielkość środków Funduszu Promocji Kultury, będących w dyspozycji zleceniodawcy, byłaby mniejsza od wcześniej zakładanej. Jak wynika ze stanowisk stron taka sytuacja nie miała miejsca. W ocenie Sądu Okręgowego odmowa wypłaty dofinansowania nie znajduje uzasadnienia również w treści Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 30 czerwca 2010 r. (obowiązującego w dacie zawarcia umowy).
Zgodnie z § 3 ust. 2 umowy środki finansowe ministra przyznane na organizację zadania w latach 2017-2018 miały być przekazane zleceniobiorcy (powodowi), po spełnieniu wymogów nałożonych ustawami: o rachunkowości, o zamówieniach publicznych i o finansach publicznych. Strona pozwana nie wykazała, aby tych wymagań powód nie spełnił, odmawiając dofinansowania nie podniosła takich okoliczności. Dodatkowo należy zauważyć, iż finansowanie za rok 2016 i za rok 2018 przebiegło bez zakłóceń.
Wniosek o dofinansowanie złożony przez powoda w dniu 30 listopada 2015 r. odnosił się do Programu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 2016, Wydarzenia artystyczne - priorytet 2 - (...), a zatem Sąd uznał, że warunki zawarte w tym dokumencie również są wiążące dla stron umowy. Po analizie zapisów tego dokumentu, Sąd uznał iż także one nie dawały uprawnienia Ministrowi do odmowy wypłaty dofinansowania. Zgodnie z zapisem § 25 w trakcie składania aktualizacji wniosku beneficjent zobowiązany był do:
1) niezwiększania procentowego udziału dofinansowania ministra w stosunku do całkowitego budżetu zadania określonego we wniosku, będącym przedmiotem oceny;
2) zachowania całkowitej zgodności kosztów realizowanych w ramach dofinasowania ministra z wykazem kosztów kwalifikowanych.
Niespełnienie warunków, określonych powyżej mogło być podstawą do obniżenia, anulowania lub zwrotu całości bądź części dofinansowania. Strona pozwana nie wykazała w trakcie tego procesu, ani nawet nie powoływała się na zaistnienie okoliczności wskazanej w powołanym zapisie, a która w razie zaistnienia uprawniałaby do anulowania dofinansowania.
Z tych względów, Sąd uznał, iż pomimo niezawarcia umowy precyzującej ustalenia finansowe, prawa i obowiązki stron, a dotyczącej edycji zadania w 2017 r., z umowy z dnia 7 czerwca 2016 r. wynika wymagalne i sprecyzowane zobowiązanie do świadczenia pieniężnego. Skoro strona zobowiązana do świadczenia zdecydowała się nie zawierać umowy precyzującej bardziej szczegółowo warunki jego wypłaty należy uznać, iż było to świadczenie bezterminowe. Stąd też uwzględniając żądanie zapłaty należności głównej w wysokości 300 000 zł Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 1 marca 2018 r. do dnia zapłaty. Data ta wynika z pisma strony powodowej wzywającej zobowiązanego do zapłaty w terminie najpóźniej do dnia 28 lutego 2018 r. i pozostaje w związku z art. 455 k.c. (k. 137).
Uznając stronę pozwaną za przegrywającą spór w całości Sąd nałożył na nią obowiązek zwrotu powodowi poniesionych kosztów postępowania (opłata od pozwu) na podstawie art. 98 k.p.c.