Sygn. akt S – 65/19
Dnia 18 grudnia 2019 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący: SSA Bogusław Tocicki (spr.)
Sędziowie: SA Andrzej Kot
SA Wiesław Pędziwiatr
po rozpoznaniu w sprawie Sądu Okręgowego w Świdnicy o sygn. akt: V Ka – 340/19
skargi W. P. na naruszenie jego prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesionej w dniu 22 listopada 2019 r.
na podstawie art. art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tj. z dnia 8 grudnia 2017 r. Dz.U. z 2018 r. poz. 75) w zw. z art. 623 k.p.k.
p o s t a n o w i ł :
I. oddalić skargę W. P.;
II. zwolnić skarżącego W. P. od opłaty od skargi.
W dniu 22 listopada 2019 r. W. P. złożył w Sądzie Okręgowym w Świdnicy skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie odwoławczej o sygn. akt V Ka 340/19, w którym występował jako oskarżyciel posiłkowy. Podniósł, że Sąd Okręgowy w Świdnicy rozpoznając apelację od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku uwzględnia wszystkie wnioski dowodowe składane przez obrońcę oskarżonego, celowo przedłużając postępowanie odwoławcze. Autor skargi na przewlekłość wskazał, że podczas ostatniej rozprawy odwoławczej w dniu 15.11.2019 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy pomimo sprzeciwu prokuratora również uwzględnił wniosek dowodowy obrońcy oskarżonego co przedłuża całe postępowanie
Skarżący W. P. wniósł o „ wnikliwe zapoznanie się ze sprawą i wpłynięcie na skład sędziowski żeby w końcu zakończyli sprawę” (cyt.).
Sąd Apelacyjny, mając na względzie zakres zaskarżenia odnoszący się wyłącznie do postępowania odwoławczego toczącego się przed Sądem Okręgowym w Świdnicy w sprawie sygn. akt V Ka 340/19, ustalił co następuje:
Sąd Rejonowy w Kłodzku wyrokiem z dnia 27 lutego 2019 r., II K 620/16 uznał oskarżonego T. M. za winnego popełnienia czynu z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. wymierzając mu karę 7 lat pozbawienia wolności oraz za czyn z art. 162 § 1 k.k. karę roku pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy w Kłodzku. Jednocześnie orzekł karę łączną 8 lat pozbawienia wolności (k. 1026-1027, t. VI);
Apelację od wskazanego wyroku złożył z dniem 5.04.2019 r. – obrońca oskarżonego T. M. – adw. W. S. (k. 1065-1082, t. VI). Została ona przyjęta do rozpoznania zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 8.04.2019 r. (k. 1083, t. VI). Akta sprawy oskarżonego T. M. II K 620/16 wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Okręgowego w Świdnicy w dniu 8.05.2019 r. (k. 1086, t. VI).
W dniu 10.05.2019 r. sprawa została wprowadzona do systemu losowego przydziału spraw i przydzielona do referatu SSO Waldemara Majki (k. 1086a, t. VI), który zarządzeniem z dnia 14.05.2019 r. wyznaczył termin pierwszej rozprawy apelacyjnej na dzień 19.06.2019 r. (k. 1087, t. VI).
W trakcie rozprawy apelacyjnej w dniu 19.06.2019 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy na podstawie art. 449a § 1 k.p.k. zwrócił sprawę sądowi I instancji celem uzupełnienia uzasadnienia wyroku, wskazując iż jest to niezbędne celem prawidłowego wyrokowania w sprawie (k. 1095, t. VI). Uzupełnienie uzasadnienia wyroku zostało przez Sąd Rejonowy w Kłodzku sporządzone w dniu 1.07.2019 r. (k. 1097-1098, t. VI) i doręczone obrońcy oskarżonego z dniem 16.08.2019 r. ( (...), t. VI). Akta sprawy ponownie wysłano do Sądu Okręgowego w Świdnicy z dniem 31.07.2019 r. (k. 1101, t. VI). Zarządzeniem z dnia 1.08.2019 r. wyznaczono termin rozprawy głównej na dzień 27.09.2019 r. (k. 1102, t. VI).
Obrońca oskarżonego, adw. W. S. złożył apelację po doręczeniu uzupełnionego uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku z 27.02.2019 r., II K 620/16 w dniu 4.09.2019 r. (k. 112-1117, t. VI). Została ona przyjęta do rozpoznania zarządzeniem dodatkowym Przewodniczącego Wydziału II Karnego Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 5.09.2019 r. (k. 1118, t. VI) i przekazana do Sądu Okręgowego w Świdnicy w dniu 25.09.2019 r. (k. 1123, t. VI).
Podczas rozprawy apelacyjnej w dniu 27.09.2019 r. obrońca oskarżonego adw. W. S. złożył dwa wnioski dowodowe w przedmiocie:
1) uzyskania informacji, jakie kwoty ubezpieczyciel (...) S.A. w W. wypłacił na rzecz oskarżycieli poszlakowych;
2) przeprowadzenie dowodu z opinii lekarza diabetologa na okoliczność czy cukrzyca stwierdzona u pokrzywdzonego miała wpływ na zaistnienie wypadku drogowego (k. 1126, t. VI).
Sąd Okręgowy w Świdnicy uwzględnił pierwszy z wniosków dowodowych zobowiązując pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych do przedstawienia wskazanych informacji, celem ich wykonania rozprawę odroczono z terminem na piśmie.
Pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych, adw. H. S. wykonał zobowiązanie Sądu Okręgowego w Świdnicy z dniem 4.10.2019 r. (k. 1127-1139, t. VI).
Sędzia referent, po zaznajomieniu się z przesłaną dokumentacją w dniu 11.10.2019 r., wydał zarządzenie w przedmiocie zwrócenia się do (...) o wskazanie, jakie kwoty zostały wypłacone oskarżycielom posiłkowym, ustalenia czy wyroki cywilne zapadłe w przedmiocie zadośćuczynienia im przysługującego są prawomocne i wobec tego załączyć je do akt (k. 1140, t. VI). Wymienione dokumenty zostały złożone do akt w dniu 25.10.2019 r. (k. 1155-1176, t. VI).
Zarządzeniem z dnia 17.10.2019 r. wyznaczono termin rozprawy głównej na dzień 15.11.2019 r. (k. 1148, t. VI).
Podczas rozprawy w dniu 15.11.2019 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy na podstawie art. 201 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 3 i 5 k.p.k. oddalił wniosek dowodowy obrońcy oskarżonego w przedmiocie przeprowadzenia dowodu z opinii diabetologa, dopuścił dowody z dokumentów uzyskanych w toku postępowania apelacyjnego, a także zwrócił się do oddziału NFZ o udzielenie informacji, w jakich placówkach służby zdrowia pokrzywdzonych M. P. się leczył okulistycznie, odraczając rozprawę z terminem na piśmie.
(Dowód: akta sprawy II K 620/16 i IV Ka 340/19)
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Skarga oskarżyciela posiłkowego W. P. zarzucająca przewlekłość postępowania przed Sądem Okręgowym w Świdnicy o sygn. akt IV Ka 340/19 nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że przy ocenie, czy doszło do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki – zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jednolity: Dz.U. z 2018r. poz. 75) – należy mieć w szczególności na uwadze terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu zakończenia postępowania, uwzględniając łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, jak również – charakter owej sprawy, stopień jej faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie dla strony (która wniosła skargę) rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania. Przyczyną stwierdzenia przewlekłości nie jest każda zwłoka, ale tylko zwłoka nieuzasadniona. Ocena czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być na podstawie analizy charakteru przeprowadzanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Aby rozstrzygnąć, czy zwłoka w dokonaniu tej czynności jest nieuzasadniona, rozważyć należy nie tylko czasokres zaniechania jej dokonania, ale także konkretne realia sprawy i jej kontekst sytuacyjny.
Po analizie akt sprawy dojść należy do przekonania, że postępowanie przed Sądem Okręgowym w Świdnicy w sprawie o sygn. akt IV Ka 340/19 na każdym jego etapie toczyło się zgodnie z przyjętymi standardami podejmowania czynności, które były przeprowadzane bez zbędnej zwłoki.
Nie można tracić z pola widzenia charakteru owej sprawy oraz istotnych okoliczności wpływających na czas trwania postępowania odwoławczego.
Po pierwsze, Sąd Okręgowy w Świdnicy dokonał w trybie art. 449a § 1 k.p.k. zwrotu sprawy sądowi I instancji celem uzupełnienia uzasadnienia, co z kolei skutkowało złożeniem pełnego środka zaskarżenia od uzupełnionego uzasadnienia wyroku nie w pierwotnej dacie wpływu akt w dniu 10.05.2019 r., a dopiero z dniem 31.07.2019 r., kiedy to akta sprawy IV Ka 340/19 ponownie wysłano do Sądu Okręgowego w Świdnicy z uzupełnionym uzasadnieniem wyroku (k. 1101, t. VI).
Po drugie, wyjściowym wobec tego okresem czasowym, od którego zasadne i celowe wydaje się analizowanie toku podejmowanych czynności jest dzień 27.09.2019 r., kiedy to Sąd Okręgowy w Świdnicy otworzył przewód sądowy postępowania odwoławczego i przystąpił do rozpoznawania apelacji. Jak zasadnie wskazał autor skargi na przewlekłość postępowania – W. P., obrońca oskarżonego, adw. W. S. w trakcie tej rozprawy złożył dwa wnioski dowodowe, lecz Sąd Okręgowy w Świdnicy uwzględnił tylko jeden z nich (w przedmiocie uzyskania informacji jakie kwoty ubezpieczyciel (...) S.A. w W. wypłacił na rzecz oskarżycieli posiłkowych), oddalając wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego diabetologa (k. 1126, t. VI).
Po trzecie, podczas ostatniego terminu rozprawy w dniu 15.11.2019 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy dopuścił dowód z dokumentów uzyskanych w toku postępowania apelacyjnego i zwrócił się do oddziału NFZ o udzielenie informacji, w jakich placówkach służby zdrowia pokrzywdzony M. P. się leczył okulistycznie, odraczając rozprawę z terminem na piśmie.
Powyższe prowadzi do wniosku, że Sąd Okręgowy w Świdnicy od momentu dysponowania wyroku z uzupełnionym uzasadnieniem zaskarżonego wyroku tj. od dnia 31.07.2019 r. (k. 1101, t. VI), przeprowadził rozprawę na dwóch terminach 27.09.2019 r., 15.11.2019 r., Przewodniczący niezwłocznie wydawał zarządzenia. Natomiast upływ 4 miesięcy od momentu wpływu sprawy do Sądu Okręgowego w Świdnicy było obiektywnie uzasadnione z uwagi na konieczność uzyskania odpisów wyroków mających znaczenie na gruncie środka kompensacyjnego z art. 46 k.k. orzeczonego w zaskarżonym wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku, zadośćuczynienia przyznanego na rzecz oskarżycieli posiłkowych, w tym oskarżyciela posiłkowego W. P.. Natomiast wbrew zarzutowi skarżącego – Sąd Okręgowy w Świdnicy nie dopuścił dowodu z opinii diabetologa – oddając ten wniosek dowodowy podczas rozprawy w dniu 15.11.2019 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy wszelkie rozstrzygnięcia dowodowe podejmuje bezzwłocznie i konsekwentnie dąży do ustalenia niezbędnych danych. Z uwagi na konieczność uzyskania informacji od podmiotów zewnętrznych – oddziału NFZ i ubezpieczyciela (...) – drogą korespondencyjną, okres rozpoznania sprawy apelacyjnej IV Ka 340/19 ulegał wydłużeniu. Niemniej jednak terminowość i sprawność całego postępowania mieściła się w powszechnie przyjętych wymogach w tym zakresie.
Po dokonaniu powyższej analizy podkreślić należy, iż podniesiony w skardze zarzut przewlekłości postępowania nie znajduje potwierdzenia. Na żadnym z etapów postępowania nie można stwierdzić zwłoki w rozumieniu cyt. ustawy. Długotrwałość postępowania w niniejszej sprawie nie jest wynikiem opieszałego wykonywania czynności przez sąd (nieuzasadnionej przewlekłości), lecz wynika z przyczyn obiektywnych. W konsekwencji, skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania należało zatem oddalić.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 cyt. ustawy skarga podlega stałej opłacie w wysokości 200 złotych. W. P. wskazanej kwoty nie uiścił, jednakże Sąd Apelacyjny na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze postanowił zwolnić skarżącego W. P. od opłaty od skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł, jak na wstępie.
Andrzej Kot Bogusław Tocicki Wiesław Pędziwiatr