Sygn. akt XXV Ns 10/12
Dnia 17 lutego 2012 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie – Wydział XXV Cywilny w składzie:
Przewodniczący- Sędzia SO Anna Pogorzelska
Sędziowie: SO Hanna Jaworska
SO Małgorzata Borkowska
po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z wniosku Pełnomocnika Komitetu Wyborczego Wyborców (...)
z udziałem Komisarza Wyborczego w W., Przewodniczących Obwodowych Komisji Wyborczych: nr (...) w Ł., nr (...) w R., nr (...) w R., Przewodniczącego Gminnej Komisji Wyborczej w R.
o wydanie orzeczenia w trybie art. 82ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy
postanowił:
pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.
W dniu 27 stycznia 2012 roku na Biuro Podawcze Sądu Okręgowego w Warszawie Pełnomocnik Wyborczy Komitetu Wyborczego (...) złożył protest wyborczy w trybie art. 82 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy przeciwko wyborom uzupełniającym do Rady Gminy R. wyznaczonym na dzień 15 stycznia 2012 roku wnosząc o:
1. unieważnienie wyborów uzupełniających wyznaczonych na dzień 15 stycznia 2012 roku do Rady Gminy R. w okręgach nr (...) oraz nr (...).
2. powtórzenie wyborów uzupełniających w okręgu nr (...) oraz powtórzenie wyborów uzupełniających w okręgu nr (...) wraz ze zmianą składu (...) Komisji Wyborczej w Szkole Podstawowej w Ł..
W motywach protestu podniesiono naruszenie:
- art. 70 a ustawy z dnia 16 lipca 1998 roku „ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw” poprzez brak ogłoszenia wykazu miejsc wyznaczonych dla potrzeb prowadzenia agitacji wyborczej przez komitety wyborcze.
- art. 40 ww. ustawy poprzez brak zamontowania kotar pomiędzy miejscami wyznaczonymi do głosowania w dniu 15 stycznia 2012 roku w lokalu Gimnazjum nr (...) w R. przy ul. (...)
- art. 19 ust. 8 ww. ustawy poprzez dopuszczenie do pracy w obwodowej komisji wyborczej w Szkole Podstawowej w R. w okręgu nr (...) – M. K. (1), która poparła w materiale wyborczym jednego z kandydatów, a następnie przebywanie ww. osoby w lokalu wyborczym w ocenie wnoszącego w sposób ewidentny wpływało na preferencje wyborcze głosujących
- art. 70 ust. 2 ww. ustawy poprzez wydanie przez Pełniącego Obowiązki Sekretarza Urzędu Gminy R. – M. K. (2) polecenia do członków Obwodowej Komisji Wyborczej w SP w Ł. nakazującego zerwanie w dniu głosowania plakatów i baneru reklamowego kandydatki na radną – K. G. z miejsca znajdującego się poza lokalem wyborczym oraz budynkiem, w którym ten lokal był umiejscowiony. Wskazano, że o powyższym naruszeniu został powiadomiony Komisarz Wyborczy, który winien dokonać zbadania czy ww. czyn nie stanowi czynu karalnego w świetle przepisów kodeksu karnego.
Wskazano również, iż w spisie wyborców w okręgu nr (...) są dopisane osoby w liczbie 27, które nie mają stałego miejsca zameldowania w terenie tego okręgu bowiem są zameldowane na stałe w Gminie L. bądź poza obszarem Gminy R.. Podniesiono, iż należałoby przed uprawomocnieniem wyniku wyborów zbadać zasadność tych informacji
Sąd zważył, co następuje:
Na wstępie zwrócić należy uwagę, że obecnie zasady i tryb zgłaszania kandydatów, przeprowadzania oraz warunki ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego, wójtów, burmistrzów i prezydentów miast określa Kodeks wyborczy wprowadzony ustawą z dnia 05 stycznia 2011 roku – Kodeks wyborczy (Dz.U.2011.21.112), który wszedł w życie z dniem 06 lipca 2011 roku na mocy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Kodeks wyborczy.
Wyżej wymienioną ustawą w art. 10 ust. 2 ustalono, iż ustawa z dnia 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2010 r. Nr 176, poz. 1190) traci swą moc.
W myśl art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku Kodeks wyborczy - przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
1)dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub
2)naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
Wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty (art. 392 § 2 Kodeksu wyborczego)
Z kolei zgodnie z art. 393 § 2 ww. ustawy Sąd Okręgowy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy wniesiony przez osobę do tego nieuprawniona lub niespełniający warunków określonych w art. 82 § 1 i art. 392..
Sąd pozostawia również protest wyborczy bez dalszego biegu również w sytuacji, gdy dotyczy sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia skargi lub odwołania do sądu lub właściwego organu wyborczego przed dniem głosowania (art. 393 § 3 Kodeksu wyborczego)
Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy w odniesieniu do zarzutów wskazanych w proteście zważyć należy, iż na okoliczność pierwszego z zarzutów odnoszącego się do braku ogłoszenia przez Wójta Gminy R. wykazu miejsc przeznaczonych do agitacji wnoszący nie wskazał żadnych dowodów na podstawie których oparł niniejszy zarzut. Zgodnie z art. 114 kodeksu wyborczego - Wójt niezwłocznie po rozpoczęciu kampanii wyborczej zapewni na obszarze gminy odpowiednią liczbę miejsc przeznaczonych na bezpłatne umieszczanie urzędowych obwieszczeń wyborczych i plakatów wszystkich komitetów wyborczych oraz poda wykaz tych miejsc do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. Wnoszący nie wykazał aby takiego wykazu nie było. Nie bez znaczenia również pozostaje fakt, iż przedmiotowe wybory były wyborami uzupełniającymi i domniemywać można, iż wykaz miejsc wyznaczonych dla potrzeb prowadzenia agitacji był tożsamy z wykazem jaki obowiązywał przy wyborach głównych.
W zakresie zarzutu związanego z brakiem kotar pomiędzy miejscami wyznaczonymi do głosowania sam wnoszący wskazał, iż po interwencji kotary zostały zamontowane, zaś twierdzenia, iż do chwili umocowania kotar wydano dużą ilość kart do głosowania, co miało w jego ocenie istotny wpływ na wynik głosowania, nie zostało poparte żadnymi dowodami. Protestujący nie przedstawił ani nie wskazał dowodów, które legły u podstaw formułowania zarzutu, a nadto sam stwierdził, iż powyższe uchybienie mogło jedynie hipotetycznie wpłynąć na wynik wyborów.
Odnosząc się do zarzutu, że członek komisji wyborczej – M. K. (3) poparła w materiale wyborczym jednego z kandydatów zauważyć należy, iż Komitet Wyborczy Wyborców (...) Gmina R. o powyższym naruszeniu powiadomił Komisarza Wyborczego za pośrednictwem Gminnej Komisji Wyborczej w R. w dniu 13 stycznia 2012 roku tj. przed dniem głosowania w dniu 15.01.2012r. zatem również w tym zakresie Sad uznał, iż protest wyborczy kwalifikuje się do pozostawienia bez dalszego biegu w myśl art. 393 § 3 Kodeksu wyborczego.
W zakresie zarzutu sformułowanego w punkcie IV protestu, wskazującego na wydanie przez M. K. (2) polecenia do członków Obwodowej Komisji Wyborczej w SP Ł. nakazującego zerwanie w dniu głosowania plakatów i baneru reklamowego kandydatki K. G. z miejsca znajdującego się poza lokalem wyborczym zauważyć należy, iż wnoszący protest w żadnym zakresie nie wskazał dowodów na podstawie których oparł niniejszy zarzut. Wbrew temu, co wskazano w proteście/k. 5/, że dowodem na poparcie powyższego naruszenia jest treść protokołu z głosowania wskazanej komisji obwodowej jednakże takowy protokół nie został załączony w niniejszej sprawie.
Podobnie zarzut określony w punkcie V protestu nie może być oparty jedynie na gołosłownych twierdzeniach bez przedstawienia bądź wskazania dowodów na poparcie zarzutu. Powoływanie się na posiadanie wiedzy, że w spisie wyborców w okręgu nr (...) są dopisany osoby, które nie mają stałego miejsca zameldowania na terenie tego okręgu nie można uznać w żadnej mierze za okoliczność, która w sposób wystarczający dowodzi prawdziwości zarzutu.
Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Regulacja z art. 392 § 2 Kodeksu wyborczego nakłada na wnoszącego protest obowiązek przedstawienia lub wskazania dowodów już w proteście, wykluczona, więc jest możliwość odpowiedniego stosowania art. 130 k.p.c. i wzywania do wskazania dowodów. Rozpoznawanie protestów przez sądy okręgowe jest, bowiem szczególnym działaniem sądów, w zakresie, którego przepisy Kodeksu postępowania cywilnego znajdują jedynie odpowiednie zastosowanie. Odrębna i samodzielna regulacja z art. 393 § 2 i 3 Kodeksu wyborczego wyłącza, przeto w tej materii stosowanie przepisów k.p.c.
Wyjątkowy charakter powyższych unormowań zawartych w Kodeksie wyborczym wyklucza również możliwość działania przez Sąd z urzędu w zakresie poszukiwania i gromadzenia dowodów. Z treści wymienionego protestu ma zatem wynikać zarówno uprawnienie podmiotu wnoszącego protest, sformułowany zarzut jak i dowody uzasadniające jego postawienie albowiem niedopuszczalne jest stosowanie art. 130 kpc.
Wskazane względy prowadzą do wniosku, że protest pozostawiony został bez dalszego biegu na mocy art. 393 § 2 i 3 Kodeksu wyborczego, jako że nie zawierał ani przedstawienia ani wskazania dowodów.