Sygn. akt VIII U 1724/20
Pismem informacyjnym z dnia 4 czerwca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. zawiadomił Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Zgierzu o wysokości świadczenia wnioskodawcy P. K., które od 20.06.2020r. wynosi miesięcznie 1682,36 zł i o wprowadzeniu potrąceń z tytułu należności alimentacyjnych od miesiąca czerwca 2020r. (pismo informacyjne ZUS z dnia 4 czerwca 2020 r. w aktach ZUS)
W dniu 8 lipca 2020 r. wnioskodawca odwołał się od powyższego pisma z dnia 4 czerwca 2020 r. do Sądu Okręgowego w Łodzi i wniósł o jego zmianę. W uzasadnieniu wskazał, że od dnia 01.04.2020 r. ma przyznane prawo do emerytury w wysokości 1.418,95 zł netto miesięcznie, z której to kwoty otrzymuje faktycznie z uwagi na zajęcie komornicze 520 zł netto. Ubezpieczony podkreślił, że z uwagi na fakt, iż zaległości powstały wskutek nieopłacania alimentów w należnych kwotach i braku możliwości w spłacie zasiłku z funduszu alimentacyjnego, ZUS jest organem bezpośrednim decydującym o wysokości wpłacanych potrąceń do komornika. Wnioskodawca podniósł, że z tego powodu wnosi o zmianę wysokości procentowej spłacanych do komornika rat zaległych alimentów i spłat na fundusz alimentacyjny z 60 % do 30% i umorzenie należności z tytułu odsetek od zaległych świadczeń. Wnioskodawca wskazał także, że od kilku lat choruje na poważne schorzenia i posiada drugi stopień inwalidztwa. Według skarżącego świadczenie emerytalne w kwocie 520 zł netto nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, w tym na zakup niezbędnych medykamentów. (odwołanie k. 3 – 4)
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o odrzucenie odwołania zgodnie z art. 477 9 § 1 k.p.c. Organ rentowy podkreślił, że w dniu 4.06.2020r. zostało wysłane do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Zgierzu i jednocześnie do wiadomości P. K. zawiadomienie o rozpoczęciu potrąceń. Natomiast w dniu 04.06.2020r. nie została wydana żadna decyzja w tym zakresie. (odpowiedź na odwołanie k. 11 – 11 verte)
Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił co następuje:
Wnioskodawca P. K. urodził się w dniu (...) (okoliczność bezsporna)
Decyzją z dnia l2.05.20l7r. organ rentowy ustalił wartość kapitału początkowego ubezpieczonego. (okoliczność bezsporna)
Decyzją z dnia 06.05.2020r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. przyznał wnioskodawcy prawo do emerytury od dnia 01.04.2020r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego. Wysokość świadczenia ustalono na podstawie art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, tj. podstawę obliczenia emerytury stanowiła kwota składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego z uwzględnieniem waloryzacji składek i kapitału początkowego zewidencjonowanych na koncie do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wyplata emerytury. (decyzja w aktach ZUS)
Od powyższych decyzji ubezpieczony złożył odwołanie do Sądu Okręgowego w Łodzi. (okoliczności bezsporne)
W związku z nadesłanym przez komornika sądowego zajęciem dotyczącym świadczenia emerytalnego wnioskodawcy organ rentowy rozpoczął od 01.06.2020r. potrącenia z tytułu należności alimentacyjnych. (okoliczność bezsporna)
Pismem informacyjnym z dnia 4 czerwca 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. zawiadomił Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Zgierzu o wysokości świadczenia wnioskodawcy P. K., które od 20.06.2020r. wynosi miesięcznie 1682,36 zł i o wprowadzeniu potrąceń z tytułu należności alimentacyjnych od miesiąca czerwca 2020r. (pismo informacyjne ZUS z dnia 4 czerwca 2020 r. w aktach ZUS)
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności o dokumenty zawarte w załączonych do akt sprawy aktach ZUS dotyczących P. K.. Zebrane dokumenty nie nasuwają wątpliwości i pozwalają tym samym na wydanie rozstrzygnięcia.
Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2020r., poz. 266 ) Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
1)zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
2)przebiegu ubezpieczeń;
3)ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;
3a)ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
4)ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5)wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Stosownie do treści art. 476. § 2 Kodeksu postępowania cywilnego przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących:
l) ubezpieczeń społecznych;
2) emerytur i rent;
3) (uchylony);
4) innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
5) świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby
pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie C.-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
Zgodnie z art. 477 9 § 1 k.p.c. odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się (§ 3 cytowanego przepisu).
W myśl art. 199 § 1 kpc Sąd odrzuci pozew:
1) jeżeli droga sądowa jest nie dopuszczalna;
2) jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została
już prawomocnie osądzona;
3) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli powód nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej powodem zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.
Zgodnie z art. 140 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2020r., poz. 53 ) potrącenia, o których mowa w art. 139, mogą być dokonywane, z zastrzeżeniem art. 141, w następujących granicach:
1) świadczeń alimentacyjnych, o których mowa w art. 139 ust. l pkt 3 - do wysokości 60% świadczenia;
2) należności egzekwowanych związanych z:
a) odpłatnością za pobyt w domach pomocy społecznej,
b) odpłatnością za pobyt w zakładach opiekuńczo-leczniczych,
c) odpłatnością za pobyt w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych, do wysokości 50% świadczenia;
3) innych egzekwowanych należności - do wysokości 25% świadczenia.
Podkreślić także w tym miejscu należy, że każde stanowcze, wyrażone na piśmie, stanowisko organu rentowego w kwestii merytorycznej odnoszącej się do świadczeń z ubezpieczenia społecznego bez względu na jego formę, stanowi decyzję tego organu (vide postanowienie SA w Rzeszowie z dnia 23 czerwca 1994 r., III AUz 64/94, OSA 1994, z. 9, poz. 69)
Użycie tej czy innej nazwy nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako decyzji, jeżeli jest to akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę należącą do właściwości organu. (vide wyrok SN z dnia 18 października 1985 r., II CR 320/85, OSNCAPiUS 1986, nr 10, poz. 158).
Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, pomimo nieposiadania w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 k.p.a., jeśli tylko zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzji. Do takich elementów należy zaliczyć: oznaczenie organu administracji państwowej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. (J. M., W. A. K. bieżący do art.107 kodeksu postępowania administracyjnego, opubl. LEX)
Zgodnie natomiast z dyspozycją art. 6 k.c. to na odwołującym się ciążył ciężar dowodowy w przedmiotowej sprawie, zatem to on powinien udowodnić okoliczności, z których wywodzi skutki prawne.
Przekładając powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż pismo Zakładu (...) I Oddział w Ł. z dnia 4 czerwca 2020 r. nie stanowi decyzji tego organu. Nie jest to bowiem akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę załatwianą w drodze decyzji, należącą do właściwości tego organu. Przedmiotowe pismo stanowi jedynie informacyjne zawiadomienie o rozpoczęciu potrąceń ze świadczenia emerytalnego i nie zawiera minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania go jako decyzji, to jest, rozstrzygnięcia o istocie sprawy i uzasadnienia tego rozstrzygnięcia. Dodatkowo też jego adresatem nie był wnioskodawca, gdyż zostało skierowane do komornika sądowego a jego treści została podana jedynie do wiadomości P. K..
Natomiast jak stanowi przytoczony wyżej przepis art. 477 9 § 1 k.p.c. odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Powyższe oznacza, że postępowanie cywilne w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych jest wszczynane wniesieniem przez ubezpieczonego odwołania od decyzji organu rentowego. Z tego względu odwołanie wniesione przez P. K. od pisma informacyjnego z dnia 4 czerwca 2020 r., które decyzją nie jest, prowadzi do niedopuszczalności drogi sądowej. W konsekwencji na podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. odwołanie od pisma z dnia 4 czerwca 2020 r. należało odrzucić, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Na marginesie jednie podnieść należy, że potrącenia ze świadczenia emerytalnego wnioskodawcy dokonywane są w ustawowo określonych granicach wynikających z treści cytowanego wyżej przepisu art. 140 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć wnioskodawcy z pouczeniem ,że w terminie 7 dni może wnieść zażalenie do SA w Ł.
9.09.2020
.
K.B