Sygn. akt XVII AmA 25/19
Dnia 8 października 2019 r.
Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
w składzie:
Przewodniczący – Sędzia Sądu Okręgowego Ewa Malinowska
po rozpoznaniu 8 października 2019 r. w Warszawie
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.
przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów
z udziałem zainteresowanego (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z.
o zawarcie porozumienia ograniczającego konkurencję
w przedmiocie wniosku powoda o zwolnienie od kosztów sądowych
postanawia
oddalić wniosek.
SSO Ewa Malinowska
Spółka (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła odwołanie od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z 9 lipca 2019 r., występując jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie jej od konieczności uiszczania kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację Spółki, uniemożliwiającą dochodzenie swoich praw przed tut. Sądem. W wykonaniu zarządzenia z 9 września 2019 r. strona powodowa przedstawiła bilans oraz rachunek zysków i strat za ostatni rok obrotowy, celem wykazania braku możliwości wniesienia przez stronę opłaty sądowej. Wskazała też, że aktualnie Spółka jest na etapie zawirowań finansowych i nie posiada wolnych kwot, które można byłoby przeznaczyć na obronę swoich praw, bez narażania jej na pogorszenie sytuacji przez przeznaczenie kolejnych środków na postępowania sądowe.
Stosownie do art. 103 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 785 j.t.; dalej: uksc) – w brzmieniu tego przepisu przed 21 sierpnia 2019 r. (por. art. 15 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw) - sąd może przyznać zwolnienie od kosztów sądowych osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej niebędącej osobą prawną, której ustawa przyznaje zdolność prawną, jeżeli wykazała, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.
Warunkiem zwolnienia podmiotu nie będącego osobą fizyczną od kosztów sądowych jest należyte wykazanie, że dany podmiot nie ma środków na ich uiszczenie. W interesie wnioskodawcy jest dostarczenie szczegółowych danych, co do sytuacji majątkowej, pozwalających na zwolnienie od kosztów sądowych, a w kompetencji sądu leży ocena przedłożonych dowodów pod kątem możliwości zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych. Należy przy tym zaznaczyć, że instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy strona własnymi siłami nie byłaby w stanie zgromadzić odpowiednich środków na wniesienie należnych opłat. Przyjmuje się, że strona, w szczególności mająca status przedsiębiorcy, powinna wykorzystać wszelkie możliwości na zgromadzenie środków koniecznych na pokrycie kosztów sądowych, a dopiero gdyby to okazało się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc do państwa.
Zdaniem Sądu, wniosek strony powodowej o zwolnienie od kosztów nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie wykazała ona braku jakiejkolwiek możliwości ich poniesienia, przy czym na chwilę obecną koszty te ograniczają się jedynie do opłaty sądowej od odwołania wynoszącej 1.000 zł. Z dokumentacji przedstawionej przez stronę wynika, że posiada ona środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych. Na dzień 31 grudnia 2018 r. Spółka (...) uzyskała wynik netto w wysokości (...) zł, przychody netto ze sprzedaży i zrównanych z nimi w wysokości (...) zł, pozostałe przychody operacyjne wyniosły (...) zł, a przychody finansowe (...) zł. Natomiast koszty działalności operacyjnej wyniosły (...) zł, pozostałe koszty operacyjne (...) zł, a koszty finansowe (...) zł. Strona przedstawiła wprawdzie wydruk (...) S. ze strony internetowej (...), z którego wynika, że na dzień 26 września 2019 r. saldo na rachunku powodowej Spółki wynosiło (...) zł, jednak należy zauważyć, że informacja o ujemnym saldzie dotyczy tylko jednego dnia, nie wiadomo natomiast jak się ono kształtowało w skali np. całego miesiąca, czy ostatnich trzech miesięcy. Nie przedstawiono także historii operacji na tym rachunku bankowym w dłuższej perspektywie czasowej niż jeden dzień. Zastrzeżenia te powodują, że informacja o ujemnym saldzie na rachunku bankowym Spółki nie może być uznana za miarodajną i decydującą przy ustalaniu aktualnej sytuacji finansowej strony. Tym bardziej, że według stanu na 31 grudnia 2018 r. Spółka uzyskała wynik netto w wysokości (...) zł.
W ocenie Sądu, w analizowanym przypadku nie zatem ma podstaw do przyjęcia, by sytuacja majątkowa strony powodowej nie pozwalała jej na wygospodarowanie środków na pokrycie opłaty od odwołania.
Należy przy tym podkreślić, że należności z tytułu kosztów sądowych są takimi samymi należnościami jak inne koszty wynikające z prowadzonej działalności. Jest więc kwestią wyboru strony, czy i w jakiej kolejności należności te będą przez nią zaspokajane. Natomiast okoliczności wskazywane przez stronę we wniosku dotyczące jej sytuacji finansowej nie mogą stanowić podstawy do zwolnienia jej od uiszczenia kosztów sądowych w sytuacji, gdy należycie nie wykazała, że nie stać jest jej na wydatki w tym zakresie. Obowiązek udowodnienia faktu braku dostatecznych środków na uiszczenie kosztów, czyli przedstawienia dowodów uzasadniających twierdzenia o braków tych środków, spoczywa bowiem wyłącznie na wnioskodawcy.
Wobec powyższego, z uwagi na brak podstaw do zwolnienia strony powodowej od kosztów sądowych, na podstawie art. 103 uksc a contrario, należało orzec jak sentencji postanowienia.
SSO Ewa Malinowska
1. (...)
2. (...).
SSO Ewa Malinowska