Sygn. akt I ACz 127/13
Dnia 22 lutego 2013r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Wydział I Cywilny w składzie:
Przewodniczący: SSA Jacek Nowicki (spr.)
Sędziowie: SA Mikołaj Tomaszewski
SA Piotr Górecki
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2013r.
sprawy z powództwa K. K.
przeciwko (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L.
o nadanie klauzuli wykonalności
na skutek zażalenia Syndyka Masy Upadłości (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Poznaniu
z dnia 15 października 2012r., sygn. akt: IX GNc 888/12
p o s t a n a w i a:
oddalić zażalenie.
SSA M.Tomaszewski SSA J.Nowicki SSA P.Górecki
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy nadał prawomocnemu nakazowi zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia 16 sierpnia 2012r. sygn. akt IX GNc 888/12 klauzulę wykonalności na rzecz wierzyciela (pkt 1) i zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 6 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania klauzulowego (pkt 2). W uzasadnieniu Sąd Okręgowy wskazał, że nakaz zapłaty z dnia 16 sierpnia 2012r. jest prawomocny, co uzasadnia nadanie klauzuli wykonalności na podstawie art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 782 § 1 k.p.c.
W zażaleniu na powyższe postanowienie syndyk wniósł o jego uchylenie i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych. Skarżący zarzucał, że Sąd Okręgowy nie uwzględnił, iż pozwany jest w trakcie postępowania upadłościowego. Wskazywał, że zgodnie z art. 146 ust. 4 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze - po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości, a w konsekwencji nie było podstaw do nadania klauzuli wykonalności przedmiotowemu nakazowi zapłaty, jako, że czynność ta stanowi podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne.
Nakaz zapłaty wydany w dniu 16 sierpnia 2012r. w sprawie IX GNc 888/12 uprawomocnił się w dniu 19 września 2012r., a tym samym jako prawomocne orzeczenie sądu stanowi tytuł egzekucyjny w rozumieniu art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c.
W dniu 21 września 2013 r. powódka złożyła wniosek o nadanie klauzuli wykonalności powyższemu nakazowi zapłaty, natomiast w dniu 8 października 2012r. Sąd Rejonowy dla m. st. Warszawy w Warszawie ogłosił upadłość (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L., obejmującą likwidację jej majątku.
Żalący zarzucał, że nie było podstaw do nadania klauzuli wykonalności powyższemu nakazowi zapłaty, ponieważ zgodnie z art. 146 ust. 4 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze - po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie ma wątpliwości, że zgodnie z treścią art. 146 ust. 1 i 4 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze - postępowanie egzekucyjne dotyczące wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości, wszczęte przed ogłoszeniem upadłości, ulega zawieszeniu z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości. Postępowanie to umarza się z mocy prawa po uprawomocnieniu się postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Po ogłoszeniu upadłości niedopuszczalne jest wszczęcie egzekucji świadczeń pieniężnych z masy upadłości. Świadczenie pieniężne zasądzone od syndyka podlega zaspokojeniu według przepisów ustawy prawo upadłościowe i naprawcze.
Regulacja przewidziana w cytowanym wyżej art. 146 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze nie dotyczy jednak sytuacji związanej z nadaniem klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu. Przyjmuje się bowiem, że chociaż formalnie postępowanie klauzulowe należy do postępowania egzekucyjnego, to jednak nie jest postępowaniem egzekucyjnym sensu stricto. Postępowanie o nadanie klauzuli wykonalności nie stanowi bowiem wszczęcia egzekucji - wierzyciel dopiero na podstawie tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w tę klauzulę może wszcząć egzekucję. Postępowanie egzekucyjne w ścisłym tego słowa znaczeniu zaczyna się dopiero od wszczęcia egzekucji (art. 796 k.p.c.). Postępowanie w sprawie nadania klauzuli wykonalności jako prowadzone wyłącznie w celu stworzenia podstawy przyszłego postępowania (tytułu wykonawczego) nie jest zatem ani częścią postępowania rozpoznawczego ani też częścią postępowania egzekucyjnego. Jest szczególnym postępowaniem o ściśle określonym przez jego przepisy zakresie kognicji. Oznacza to, że ogłoszenie upadłości, w stosunku do osoby przeciwko której wierzyciel egzekucyjny wcześniej wystąpił z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności nie uzasadnia zawieszenia postępowania klauzulowego (postanowienie SA w Łodzi z dnia 7 marca 1993 r., I ACz 138/93, OSA 1993, nr 11, poz. 78).
Ogłoszenie upadłości dłużnika nie jest przyczyną zawieszenia postępowania klauzulowego toczącego się przeciwko upadłemu, dotyczącego nadania klauzuli tytułowi egzekucyjnemu opiewającemu na wierzytelność podlegającą zgłoszeniu do masy upadłości. Przeciw syndykowi klauzula wykonalności nie może być bowiem w ogóle nadana, skoro egzekucja w stosunku do masy jest niedopuszczalna. Natomiast nadana w tym postępowaniu klauzula wykonalności przeciw upadłemu umożliwi wierzycielowi wszczęcie egzekucji wyłącznie przeciw upadłemu, tj. tylko w stosunku do mienia niewchodzącego do masy upadłości (por. Andrzej Jakubecki, komentarz do art. 146 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze 2010r.).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.
SSA M.Tomaszewski SSA J.Nowicki SSA P.Górecki