Sygn. akt: KIO/1675/10
Sygn. akt: KIO/1676/10
WYROK
z dnia 23 sierpnia 2010 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Anna Chudzik
Protokolant: Paulina Zalewska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2010 r. w Warszawie odwołań skierowanych
w drodze zarządzenia Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 10 sierpnia 2010 r. do
łącznego rozpoznania
wniesionych przez:
A. Katowickie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego „BUDUS” S.A., ul.
Barbary 21, 40-053 Katowice (sygn. akt KIO 1675/10).
B. MIRBUD S.A., ul. Unii Europejskiej 18, 96-100 Skierniewice (sygn. akt.
KIO 1676/10).
od czynności Zamawiającego Uniwersytetu Warszawskiego, ul. Krakowskie
Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa
przy udziale wykonawcy Mostostal Warszawa S.A., ul. Konstruktorska 11A,
02-673 Warszawa zgłaszającego przystąpienie do postępowania odwoławczego o sygn. akt.
KIO 1675/10 oraz 1676/10 po stronie Zamawiającego
przy udziale wykonawcy Katowickie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego
„BUDUS” S.A., ul. Barbary 21, 40-053 Katowice zgłaszającego przystąpienie
do postępowania odwoławczego o sygn. akt KIO 1676/10 po stronie Zamawiającego.
orzeka:
1. Uwzględnia oba odwołania i nakazuje unieważnienie czynności wyboru
najkorzystniejszej oferty, unieważnienie czynności wykluczenia z postępowania
wykonawcy MIRBUD S.A. oraz powtórzenie czynności oceny spełniania warunków
udziału w postępowaniu.
2. Kosztami postępowania obciąża Uniwersytet Warszawski, ul. Krakowskie
Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa i nakazuje:
1) zaliczyć na rzecz Urzędu Zamówień Publicznych koszty w wysokości 40 000
zł 00 gr (słownie: czterdzieści tysięcy złotych zero groszy) z kwoty wpisów
uiszczonych przez odwołujących się, w tym:
A. koszty w wysokości 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero
groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez Katowickie Przedsiębiorstwo
Budownictwa Przemysłowego „BUDUS” S.A., ul. Barbary 21,
40-053 Katowice,
B. koszty w wysokości 20 000 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia tysięcy złotych zero
groszy) z kwoty wpisu uiszczonego przez MIRBUD S.A.,
ul. Unii Europejskiej 18, 96-100 Skierniewice,
2) dokonać wpłaty kwoty 23 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy) przez Uniwersytet Warszawski, ul.
Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa na rzecz Katowickiego
Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego „BUDUS” S.A., ul.
Barbary 21, 40-053 Katowice, stanowiącej uzasadnione koszty strony z tytułu
wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika,
3) dokonać wpłaty kwoty 23 600 zł 00 gr (słownie: dwadzieścia trzy tysiące
sześćset złotych zero groszy) przez Uniwersytet Warszawski, ul.
Krakowskie Przedmieście 26/28, 00-927 Warszawa na rzecz MIRBUD S.A.,
ul. Unii Europejskiej 18, 96-100 Skierniewice, stanowiącej uzasadnione
koszty strony z tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień
publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759) na niniejszy wyrok – w terminie 7 dni od dnia
jego doręczenia – przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej
do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Skład orzekający Izby:
………………………………
Sygn. akt: KIO/1675/10
Sygn. akt: KIO/1676/10
U z a s a d n i e n i e
Zamawiający – Uniwersytet Warszawski – prowadzi postępowanie w trybie przetargu
nieograniczonego na Wybór Generalnego Wykonawcy dla budowy I etapu obiektu naukowo-
badawczego UW CENT III przewidzianego do realizacji w ramach projektu pn. „Centrum
Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego – Kampus Ochota (CENT III)”
przy ul. Pogorzelskiego w Warszawie.
W dniu 27 lipca 2010 r. Zamawiający przekazał wykonawcom informację o wyborze –
jako najkorzystniejszej – oferty złożonej przez Mostostal Warszawa S.A.
1. Sygn. akt: KIO/1675/10
W dniu 6 sierpnia 2010 r. wykonawca – Katowickie Przedsiębiorstwo Budownictwa
Przemysłowego „BUDUS" S.A. wniósł odwołanie dotyczące zaniechania wykluczenia
z postępowania wykonawcy Mostostal Warszawa S.A., mimo że wykonawca ten nie spełniał
warunków udziału w postępowaniu. Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie
przepisów art. 7 ust 1 i 3 oraz art. 24 ust. 2 pkt 4 i art. 24 ust.4 ustawy Pzp i wniósł
o nakazanie Zamawiającemu unieważnienia wyboru najkorzystniejszej oferty, powtórzenia
czynności badania i oceny ofert oraz wyboru najkorzystniejszej oferty.
Odwołujący podniósł, że Zamawiający dokonał wyboru jako najkorzystniejszej oferty
Mostostal Warszawa S.A., mimo że wykonawca ten, na wezwanie Zamawiającego w trybie
art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, nie uzupełnił dokumentów potwierdzających spełnianie warunków
udziału w postępowaniu.
Odwołujący wskazał, że wymaganiem Zamawiającego było, aby osoba, która będzie
pełnić funkcję kierownika robót, posiadała 5 lat doświadczenia w pełnieniu funkcji kierownika
robót lub kierownika budowy oraz uprawnienia budowlane do kierowania robotami
budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji
i urządzeń elektrycznych i energoelektrycznych oraz w specjalności telekomunikacyjnej
w zakresie telekomunikacji przewodowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą.
W wykazie dołączonym do oferty wykonawca Mostostal Warszawa S.A. nie zamieścił
wymaganych informacji dotyczących daty wydania uprawnień budowlanych pana Zbigniewa
B., co uniemożliwiało zweryfikowanie okresu doświadczenia zawodowego tej osoby na
stanowisku kierownika budowy lub kierownika robót. Na wezwanie Zamawiającego
wykonawca przedstawił nowy wykaz, w którym jako datę nadania uprawnień budowlanych
dla pana Zbigniewa B. wskazał 26 maja 1999 r. Tymczasem do wymaganego okresu
doświadczenia zawodowego na stanowisku kierownika budowy lub kierownika robót
wliczono doświadczenie już od grudnia 1997 r., kiedy to pan Zbigniew B. nie mógł pełnić
funkcji kierownika budowy lub kierownika robót, gdyż nie posiadał jeszcze stosownych
uprawnień.
Odwołujący podniósł, że kierownik budowy lub kierownik robót to samodzielne
funkcje techniczne w budownictwie w rozumieniu art. 12 ustawy Prawo budowlane, którą
mogą wykonywać wyłącznie osoby spełniające warunki wymagane dla wydania uprawnień
do pełnienia określonego rodzaju samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Z powyższego Odwołujący wywiódł, że doświadczenie od grudnia 1997 r. do czerwca 1998 r.
(Budynek Urzędu Miasta Radymno) oraz od lipca 1998 r. do maja 1999 r. – Budynek Szkoły
Podstawowej w Radymnie nie może być zaliczone do wymaganego okresu doświadczenia
zawodowego, ponieważ wówczas osoba ta nie mogła pełnić funkcji kierownika budowy lub
kierownika robót. W ocenie Odwołującego, doświadczenie na stanowisku kierownika budowy
lub kierownika robót wynosi 57 miesięcy, a nie – jak wymagał Zamawiający – 60 miesięcy,
co oznacza, że Mostostal Warszawa S.A. nie wykazał spełniania warunku, o którym mowa
w § 4 pkt. 1.3.4. b SIWZ, a zatem podlegał wykluczeniu z postępowania.
W dniu 12 sierpnia 2010 r. Mostostal Warszawa S.A. zgłosił przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, wnosząc o oddalenie odwołania.
Przystępujący podniósł, że uzupełniając na wezwanie Zamawiającego dokumenty
potwierdzające spełnianie warunków udziału w postępowaniu wykazał, że pan Zbigniew B.
posiada 10-letnie doświadczenie na stanowisku kierownika robót elektrycznych na budowach
wyszczególnionych w wykazie zrealizowanych w latach 1999 – 2009, kiedy legitymował się
posiadaniem odpowiednich uprawnień do pełnienia tej funkcji.
Zdaniem Przystępującego, 5-letnie doświadczenie kierownika robót powinno być
liczone jako okres, w którym osoba ta pełniła funkcję kierownika robót lub kierownika budowy
na poszczególnych budowach – czyli np. w przeciągu ostatnich 10 lat była regularnie np. 10
razy kierownikiem budowy. Poprzez fakt pełnienia funkcji kierownika robót elektrycznych
w latach od 1999 do 2009 pan Zbigniew B. nabył – zdaniem Przystępującego – 10-letnie
doświadczenie, czyli znacznie większe od wymaganego przez Zamawiającego. Ponadto
Przystępujący wskazał, że nawet uwzględniając doświadczenie p. B. liczone od maja 1999
roku, zatem – po 26.05.1999 r. jako dacie wydania uprawnień – należałoby uwzględnić 64
miesiące doświadczenia, co w pełni potwierdza spełnienie wymogu co najmniej 5-letniego
doświadczenia.
Przystępujący podniósł również, że nie ma powodu, aby negować doświadczenie
pana Zbigniewa B. z lat 1997 – 1998, tj. przed nabyciem uprawnień budowlanych, których
posiadanie wykazał w ofercie Przystępujący. Zamawiający nie żądał udowodnienia, czy
osoba wskazywana w ofercie miała uprawnienia do wykonywania funkcji kierownika
w okresie, który wskazuje na potwierdzenie doświadczenia, toteż Przystępujący ich nie
złożył. Nie można – zdaniem Przystępującego – wyciągać wniosków dla niego
niekorzystnych z zachowania zgodnego z oczekiwaniem Zamawiającego.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę
stanowiska stron i uczestnika postępowania odwoławczego przedstawione na
rozprawie, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Na wstępie Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone art. 179 ust. 1 ustawy Pzp
przesłanki korzystania ze środków ochrony prawnej, ponieważ ma interes w uzyskaniu
zamówienia, a w przypadku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp
poniesie szkodę. Ponadto Izba stwierdziła, że wykonawca Mostostal Warszawa S.A. – który
w ustawowym terminie zgłosił przystąpienie do postępowania – posiada interes prawny
w rozstrzygnięciu postępowania na korzyść Zamawiającego (ze względu na fakt, że
odwołanie kwestionuje prawidłowość wyboru oferty tego Wykonawcy jako najkorzystniejszej)
i dopuściła ww. Wykonawcę do udziału w postępowaniu odwoławczym.
W ocenie Izby odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z SIWZ wykonawca miał obowiązek zapewnić do realizacji zamówienia
minimum jedną osobę pełniącą funkcję kierownika robót, posiadającą uprawnienia
budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej
w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i energoelektrycznych oraz
w specjalności telekomunikacyjnej w zakresie telekomunikacji przewodowej wraz
z infrastrukturą towarzyszącą (zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu
i Budownictwa z dnia 28.04.2006 w sprawie samodzielnych funkcji technicznych
w budownictwie Dz. U. nr 83, poz. 578) lub odpowiadające im uprawnienia budowlane, które
zostały wydane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów. Osoba ta, zgodnie
z wymaganiami SIWZ powinna mieć co najmniej 5 lat doświadczenia w pełnieniu funkcji
kierownika robót lub kierownika budowy. Na potwierdzenie spełniania powyższego warunku
wykonawcy mieli obowiązek przedłożyć wykaz osób, które będą uczestniczyć w realizacji
zamówienia, wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych i doświadczenia
niezbędnych do realizacji zamówienia, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności
oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami (Formularz nr 4).
W wykazie załączonym do oferty Mostostal Warszawa S.A. wskazał jako osobę
przewidzianą do pełnienia ww. funkcji pana Zbigniewa Buczko, nie podając jednak daty
wydania uprawnień, w związku z czym został wezwany przez Zamawiającego do
uzupełnienia tej informacji. Z uzupełnionego wykazu wynika, że ww. osoba uzyskała
uprawnienia budowlane 26 maja 1999 r.
Izba ustaliła, że suma okresów trwania poszczególnych robót przedstawionych
w wykazie wynosi 81 miesięcy, z czego 18 miesięcy dotyczy robót realizowanych przed datą
wydania uprawnień.
Izba podzieliła stanowisko Odwołującego, że podane w wykazie roboty realizowane
przed dniem wydania uprawnień nie mogą być zaliczone do okresu doświadczenia.
Zamawiający wymagał bowiem wykazania doświadczenia na stanowisku kierownika budowy
lub kierownika robót, a funkcje te – zgodnie z przepisem art. 12 ust. 2 ustawy Prawo
budowlane – mogą być pełnione wyłącznie przez osoby posiadające uprawnienia. Zatem
pan Zbigniew B. nie mógł być kierownikiem robót realizowanych od grudnia 1997 r. do
czerwca 1998 r. oraz od lipca 1998 r. do maja 1999 r., a co za tym idzie – okres ich realizacji
(18 miesięcy) nie może być wliczony do okresu doświadczenia wymaganego przez
Zamawiającego.
W ocenie Izby bezpodstawna jest teza Przystępującego, jakoby nawet przy
nieuwzględnianiu doświadczenia sprzed wydania uprawnień, okres doświadczenia był
znacznie dłuższy niż wymagał Zamawiający i wynosił 10 lat, ponieważ od 1999 r. do 2009 r.
pan Zbigniew B. regularnie pełnił funkcję kierownika robót na różnych budowach. Brak jest
jakichkolwiek podstaw do przyjmowania ciągłości okresu doświadczenia, bez odliczania
przerw między realizacją poszczególnych zadań. Jak twierdził sam Przystępujący, sposób
obliczania okresu doświadczenia dla potrzeb postępowań o zamówienia publiczne nie jest
uregulowany, nie uprawnia to jednak do tak dowolnego jego ustalania. Przy obliczaniu
okresu doświadczenia należy kierować się wymaganiami Zamawiającego i celem, jakiemu
one służą. Zamawiający wyraźnie żądał od wykonawców podania okresów faktycznego
pełnienia funkcji kierownika robót, co wynika z wzoru wykazu stanowiącego załącznik do
SIWZ. W kolumnie 4 należało podać – zgodnie z tym wzorem – doświadczenie (zakres +
zadania + termin od –do). Zatem wolą Zamawiającego było uzyskanie informacji o czasie
trwania poszczególnych robót, przy których pracowały osoby wskazane w wykazie i nie ma
wątpliwości, że tylko ten okres powinien być brany pod uwagę jako wymagane
doświadczenie. Należy ponadto zwrócić uwagę, że celem określenia warunku dotyczącego
doświadczenia osób, które mają brać udział w realizacji zamówienia jest zapewnienie, że
mają one na tyle duże doświadczenie, iż należycie zrealizują roboty. Istotne jest zatem, jak
długo osoby te faktycznie pełniły określone funkcje.
Odmienna interpretacja, zgodnie z którą wystarczy wykazać regularne pełnienie
funkcji w danym okresie, bez względu na faktyczny czas trwania, nie ma oparcia ani
w przepisach prawa ani w racjonalności i celowości działań Zamawiającego. Ponadto
prowadziłaby do niedopuszczalnej uznaniowości przy ocenie tego, jaka częstotliwość
pełnienia funkcji może być uznana za „regularność”, a jaka nie, co byłoby sprzeczne
z zasadą równego traktowania wykonawców.
W przypadku robót wykonanych przez pana Zbigniewa Bucz. nie była zachowana ich
ciągłość – między zakończeniem robót dotyczących Zespołu Pałacowo-Parkowego
w Sieniawie a rozpoczęciem robót dotyczących Galerii Handlowej Plaza w Lublinie upłynęło
prawie 6 lat. Jednoznacznie należy więc stwierdzić, iż nieuprawnione byłoby przyjęcie, że
ww. osoba legitymuje się 10-letnim doświadczeniem.
Następnie Izba ustaliła, że faktyczny łączny czas trwania zadań, przy których pan
Zbigniew B. pełnił funkcję kierownika robót (po uzyskaniu uprawnień) wynosi 63 miesiące,
jednakże okresy realizacji niektórych z tych zadań nakładają się na siebie. Dotyczy to: Galerii
Handlowej w Legnicy (wrzesień 2008 r. – marzec 2009 r.), Zakładu Produkcyjnego Cadbury
Wedel we Wrocławiu (kwiecień 2009 r. – lipiec 2009 r.) oraz Centrum logistycznego w
Legnickim Polu (luty 2009 r.-październik 2009 r.). Należy więc uznać, że pan Zbigniew B.,
pracując przy powyższych inwestycjach, zdobywał w 2009 r. doświadczenie przez krótszy
czas niż suma czasu trwania zadań w 2009 r., gdyż pracował jako kierownik robót od
stycznia do października, czyli 10 miesięcy (a nie 16 miesięcy). Bez znaczenia, z punktu
widzenia okresu doświadczenia, jest fakt, że w niektórych miesiącach osoba ta pełniła
funkcję przy realizacji dwóch inwestycji. W ocenie Izby, pracy przy wykonywaniu dwóch
zadań w tym samym czasie nie można podwójnie wliczać do okresu doświadczenia.
Izba nie podzieliła stanowiska Zamawiającego, że sumowanie okresów pracy
nakładających się było dopuszczalne, ze względu na fakt, że możliwość ta nie została przez
Zamawiającego wyłączona w SIWZ. Warunkiem udziału w postępowaniu był określony staż,
zatem z natury rzeczy jako zasadę należy przyjąć obliczanie go bez uwzględniania liczby
zadań wykonywanych w tym samym czasie. Dopiero odmienne stanowisko Zamawiającego,
dopuszczające sumowanie czasu trwania zadań realizowanych równocześnie, musiałoby by
wyraźnie sformułowane w SIWZ (jednakże celowość dopuszczenia takiej możliwości wydaje
się wątpliwa).
Wobec powyższego Izba ustaliła, że doświadczenie pana Zbigniewa B. wykazane
przez Przystępującego, wynosi 57 miesięcy, a więc mniej, niż wymagał Zamawiający. Zatem
potwierdził się zarzut Odwołującego, że Mostostal Warszawa S.A. nie wykazał spełniania
warunku udziału w postępowaniu. W związku z tym Zamawiający miał obowiązek wezwać
tego wykonawcę do uzupełnienia dokumentów na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, a w
przypadku ich nieuzupełnienia – wykluczyć wykonawcę z postępowania. W wezwaniu
skierowanym przez 14 lipca 2010 r. Zamawiający zobowiązał Przystępującego jedynie do
wskazania daty wydania uprawnień budowlanych pana Zbigniewa B., co należy uznać za
nieprawidłowe. Już wtedy wykonawca powinien być wezwany do uzupełnienia dokumentów
potwierdzających spełnianie wymogu dysponowania osobami, które będą wykonywać
zamówienie w przedmiotowym zakresie. Wobec zaniechania tego przez Zamawiającego (czy
też zbyt wąsko sformułowanego wezwania), przedwczesne byłoby przesądzanie o
obowiązku wykluczenia Mostostal Warszawa S.A. z postępowania. Zamawiający ma więc
obowiązek wezwać do uzupełnienia dokumentów w takim zakresie, w jakim orzeczenie Izby
stwierdza ich brak, a w dopiero w przypadku ich nieprzedłożenia w wyznaczonym terminie,
zobowiązany jest do wykluczenia wykonawcy z postępowania.
2. Sygn. akt: KIO/1676/10
W dniu 6 sierpnia 2010 r. wykonawca MIRBUD S.A. wniósł odwołanie na czynność
wykluczenia Odwołującego z postępowania oraz czynność badania i oceny ofert i wyboru
najkorzystniejszej oferty, zarzucając Zamawiającemu naruszenie przepisów art. 7 ust. 1 i 3,
art. 24 ust. 2 pkt 3 i 4 art. 24 ust. 4, art. 91 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy Pzp.
Odwołujący wskazał, że zgodnie z wymogami SIWZ (§ 3 ust. 3.4 pkt 3.4.2.)
wykonawcy mieli obowiązek wykazać, że są ubezpieczeni od odpowiedzialności cywilnej
w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia na kwotę nie
mniejszą niż 50.000.000 zł, czego dowodem miała być opłacona polisa, a w przypadku jej
braku inny dokument ubezpieczenia. Odwołujący do oferty załączył polisę nr 901005435591,
na kwotę ubezpieczenia 50.000.000 PLN oraz Certyfikat do umowy ubezpieczenia wraz
z trzema załącznikami do polisy wskazującymi na klauzule rozszerzające i warunki
dodatkowe.
Odwołujący podniósł, że spełniał warunki udziału w postępowaniu, a na wezwanie
Zamawiającego uzupełnił wszelkie wymagane dokumenty oraz wyjaśnił wymagane kwestie.
Zarzucił Zamawiającemu, że w uzasadnieniu faktycznym wykluczenia nie zawarł opisu
merytorycznych zarzutów do Odwołującego ani do oferty. Przeciwnie, Zamawiający
stwierdził, że Wykonawca złożył wyjaśnienia i uzupełnienia w wymaganym terminie oraz że
uzupełnione dokumenty odzwierciedlają zapisy zamieszczone w piśmie Zamawiającego
z dnia 14 lipca 2010 r.
Wobec braku uzasadnienia faktycznego wykluczenia, Odwołujący wskazał, że
upatruje zarzut Zamawiającego w niemożliwości uzupełnienia dokumentów z terminem
ważności na dzień składania ofert, tj. 30 czerwca 2010 r., skoro pismo wzywające zostało
dostarczone w 14 lipca 2010r. Odwołujący podniósł, że byłoby to niemożliwe, gdyby
Zamawiający wezwał do uzupełnienia nowego zakresu lub nowych dokumentów, o których
Odwołujący wcześniej nie wiedział. Zamawiający jednak nie wezwał do uzupełnienia nowych
nieznanych elementów oferty. Zarówno zakres przedmiotu zamówienia, jak i żądanie
opłaconej polisy, było znanym faktem jeszcze przed składaniem ofert tak dla Zamawiającego
jak i Odwołującego i na tej podstawie Odwołujący mógł wcześniej przygotować się do
ewentualnego uzupełnienia swojej oferty na wezwanie Zamawiającego.
Odwołujący wniósł o nakazanie Zamawiającemu: unieważnienia czynności
wykluczenia Odwołującego z postępowania, powtórzenie czynności wyboru i oceny ofert
oraz dokonanie wyboru oferty Odwołującego jako najkorzystniejszej.
W dniu 12 sierpnia 2010 r. wykonawcy: Mostostal Warszawa S.A. i Katowickie
Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego „BUDUS" S.A. zgłosili przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie Zamawiającego, wnosząc o oddalenie odwołania.
Mostostal Warszawa S.A. podniósł, że Zamawiający otrzymując na wezwanie
dokument, którego treść w sposób oczywisty wskazuje, iż został on sporządzony na
wezwanie do uzupełnienia dokumentów, a nie przed terminem składania ofert, nie mógł
postąpić inaczej niż uznać, że został on wystawiony po terminie składania ofert. W związku
z powyższym prawidłowo Zamawiający uznał, że wykonawca składa nieprawdziwe
informacje mające wpływ na wynik prowadzonego postępowania i podlega wykluczeniu
z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp.
Ponadto Przystępujący wskazał, że na wezwanie do uzupełnienia dokumentów
Odwołujący zobowiązany był złożyć dowód potwierdzający opłacenie polisy, czego nie
uczynił, natomiast oświadczył jedynie, że wymagana rata w wysokości 41.000 zł została
zapłacona w formie gotówki – nie wiadomo jednak czy czynności ta została dokonana przed
terminem składania ofert. Wobec powyższego Odwołujący nie wykazał, iż w terminie
składania ofert dysponował opłaconą polisą, a w przypadku jej braku innym dokumentem
potwierdzającym wymaganie przez Zamawiającego, że wykonawca jest ubezpieczony od
odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem
zamówienia. W związku z powyższym zachodzi również podstawa do wykluczenia
Odwołującego się z powodu niewykazania spełniania warunków udziału w postępowaniu
(art. 24 ust 2 pkt 4 ustawy Pzp).
Wykonawca – Katowickie Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego „BUDUS"
S.A. podniósł, że przekazane przez wykonawcę na wezwanie Zamawiającego dokumenty,
zawierają sformułowania i zapisy identycznie z tymi, jakich użył Zamawiającego w wezwaniu
z dnia 14 lipca 2010 r., co – w ocenie Przystępującego – może uzasadniać przypuszczenie,
że zostały sporządzone dopiero po wezwaniu, z czego Przystępujący wywodzi złożenie
nieprawdziwych informacji mających wpływ na wynik postępowania.
Ponadto Przystępujący podniósł, że Odwołujący przedstawił Zamawiającemu dwa
różne certyfikaty do umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej potwierdzonej polisą,
bez daty ich wystawienia lub informacji, który certyfikat jest ważny, co oznacza to, że
Odwołujący na wezwane Zamawiającego nie uzupełnił wymaganego dokumentu ani też nie
złożył wyczerpujących wyjaśnień, zatem Zamawiający był zobowiązany do wykluczenia
odwołującego z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4.
Na podstawie dokumentacji przedmiotowego postępowania oraz biorąc pod uwagę
stanowiska stron i uczestników postępowania odwoławczego przedstawione na
rozprawie, Izba ustaliła i zważyła, co następuje:
Izba ustaliła, że Odwołujący spełnia określone art. 179 ust. 1 ustawy Pzp przesłanki
korzystania ze środków ochrony prawnej, tj. ma interes w uzyskaniu zamówienia,
a w przypadku naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy Pzp poniesie szkodę.
Ponadto Izba stwierdziła, że wykonawcy: Mostostal Warszawa S.A. oraz Katowickie
Przedsiębiorstwo Budownictwa Przemysłowego „BUDUS" S.A. – którzy w ustawowym
terminie zgłosili przystąpienie do postępowania – posiadają interes prawny w rozstrzygnięciu
postępowania na korzyść Zamawiającego i dopuściła ww. Wykonawców do udziału
w postępowaniu odwoławczym.
W ocenie Izby odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z SIWZ wykonawca miał obowiązek wykazać spełnianie warunków udziału
w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej i finansowej m.in. poprzez wykazanie, że
jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności
związanej z przedmiotem zamówienia na kwotę nie mniejszą nić 50 mln zł (lub równowartość
tej kwoty według średniego kursu NBP z dnia 9 czerwca 2010 r.). Na dowód spełniania
powyższego warunku Zamawiający wymagał od wykonawców załączenia do oferty opłaconej
polisy, a w przypadku jej braku – innego dokumentu ubezpieczenia, potwierdzającego
ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w wymaganym zakresie.
Zamawiający w dniu 14 lipca 2010 r. wezwał Odwołującego do złożenia wyjaśnień
i uzupełnienia dokumentów w zakresie:
1. płatności składki ubezpieczeniowej – niezgodność zapisów znajdujących się w polisie Nr
901005435591 pomiędzy warunkami płatności zawartymi w Informacji o ubezpieczeniu
(pkt III) a Formą i warunkami płatności składki ubezpieczeniowej w przypadku płatności
odroczonej (pkt IV) - „Płatna jednorazowo, przelewem do dnia 2010/06715".
Z załączonych do oferty dokumentów i oświadczeń wynika, ze dokonany został przelew
na kwotę 1.000,00 PLN, łączna składka wynosi 42.000,00 PLN.
2. niezgodności przedmiotu ubezpieczenia z przedmiotem zamówienia – według zapisów
Polisy przedmiotem ubezpieczenia jest „Wybór Generalnego Wykonawcy dla budowy
I etapu obiektu naukowo – badawczego UW CENT III przewidzianego do realizacji
w ramach projektu pn, „Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu
Warszawskiego - Kampus Ochota (CENT III) przy ul. Pogorzelskiego w Warszawie",
natomiast przedmiotem zamówienia jest budowa I etapu obiektu naukowo badawczego
UW CENT III przewidzianego do realizacji w ramach projektu pn. "Centrum Nauk
Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu Warszawskiego – Kampus Ochota (CENT III)"
przy ul. Pogorzelskiego w Warszawie - SIWZ art. 3 § 1 ust 1.
Zamawiający wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie wykonawca uzupełnił:
− opłaconą polisę potwierdzającą, że Wykonawca w dniu składania ofert jest
ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności
związanej z przedmiotem zamówienia na kwotę nie mniejszą niż 50.000.000 PLN
(polisa nr 901005435591),
− aneks do umowy ubezpieczenia potwierdzonej Polisą (nr 801000370249),
− potwierdzenie opłacenia składek w wysokości 1000 PLN oraz 41 000 PLN,
− certyfikat do umowy ubezpieczenia.
Wykonawca poinformował również, że uzupełniony aneks obowiązuje od 29 czerwca
2010r. i dotyczy zmiany płatności składek, jak również przedmiotu zamówienia
objętego ubezpieczeniem. Zgodnie z aneksem wszystkie składki ubezpieczeniowe zostały
opłacone przed składaniem ofert (przedłożono potwierdzenie opłacenia składek).
Wykonawca oświadczył, że złożone dokumenty potwierdzają spełnianie warunków udziału
w postępowaniu.
W dniu 27 lipca 2010 r. Zamawiający poinformował wykonawców o wyniku
postępowania, przekazując m.in. informację o wykluczeniu Odwołującego na podstawie art.
24 ust. 2 pkt 4 oraz art. 24 ust. 4 ustawy Pzp. Jako uzasadnienie faktyczne Zamawiający
wskazał, że przekazane przez Wykonawcę dnia 20.07.2010 r. dokumenty (nie dołączone
wcześniej do oferty) odzwierciedlają zapisy zamieszczone w piśmie Zamawiającego z dnia
14 lipca 2010 r., tj.:
1. W Aneksie z dnia 29.06.2010 r. przedmiot ubezpieczenia został zmieniony
dokładnie wg zapisów ww. pisma Zamawiającego;
2. Warunki płatności polisy również odzwierciedlają „wątpliwości" Zamawiającego
zawarte w ww. piśmie. Forma płatności drugiej składki została zmieniona,
z „płatne przelewem" na „płatne przelewem lub gotówką". Pierwsza rata
w wysokości 1.000 PLN, została dokonana przelewem (dowód tej wpłat
Wykonawca dołączył do oferty). Druga rata w wysokości 41.000 PLN została
wpłacona gotówką – niemożliwe byłoby uzupełnienie oferty o przelew z datą
29.06.2010 r.;
3. Certyfikat do Umowy ubezpieczenia Odpowiedzialności Cywilnej potwierdzonej
polisą nr 901005415591 załączony do pisma Wykonawcy różni się od dokumentu
pod tą samą nazwą. W rezultacie Zamawiający posiada dwa różne certyfikaty do
Umowy ubezpieczenia OC potwierdzonej polisą nr 901005435591 bez daty ich
wystawienia lub informacji, który z nich jest ważny.
W ocenie Izby, że brak było podstaw do wykluczenia wykonawcy na podstawie art. 24
ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy Pzp, Odwołujący przedłożył bowiem dokumenty potwierdzające
spełnianie warunków udziału w postępowaniu, a Zamawiający nie wykazał, że zostały
złożone nieprawdziwe informacje mające wpływ na wynik postępowania.
Izba zwróciła uwagę, że w informacji o wykluczeniu Odwołującego Zamawiający nie
podał podstaw faktycznych uzasadniających tę czynność, co należy uznać za naganne.
Wykonawcy mają prawo do rzetelnych i wyczerpujących informacji dotyczących decyzji
Zamawiającego, które wpływają na ich sytuację w postępowaniu, a zwłaszcza tych, które
zamykają wykonawcom drogę do uzyskania zamówienia. Zarzut Zamawiającego został
wyraźnie sformułowany dopiero na rozprawie przed Krajową Izbą Odwoławczą, podczas
której Zamawiający poinformował, iż fakt uzupełnienia dokumentów w brzmieniu
odpowiadającym treści wezwania wzbudził wątpliwości co do faktycznej daty ich
sporządzenia. Zamawiający stwierdził, że ma wątpliwości, czy aneks do umowy
ubezpieczenia oraz dowód opłacenia drugiej raty składki mogły być wystawione przed
terminem składania ofert, informując jednocześnie, iż nie posiada dowodów świadczących
o tym, że daty tych dokumentów nie odpowiadają datom ich faktycznego wystawienia.
Po pierwsze należy podkreślić, że wątpliwości Zamawiającego co do daty
wytworzenia dokumentów nie mogą być podstawą wykluczenia z postępowania na
podstawie art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp. Przepis ten zobowiązuje do wykluczenia
wykonawcy, który złożył nieprawdziwe informacje mające wpływ na wynik postępowania,
zatem fakt ten powinien być przez Zamawiającego wykazany. Nie jest wystarczającą
podstawą zastosowania sankcji z art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy Pzp uprawdopodobnienie
złożenia nieprawdziwych informacji ani też powzięcie wątpliwości w tym zakresie. Natomiast
Zamawiający w przedmiotowym postępowaniu nie podjął żadnych kroków zmierzających do
weryfikacji złożonych dokumentów (jak chociażby żądanie przedstawienia ich oryginałów na
podstawie § 6 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2009 r.
w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy oraz form,
w jakich te dokumenty mogą być składane).
Po drugie trudno uznać – w ocenie Izby – za uzasadniający wątpliwości
Zamawiającego sam fakt uzupełnienia dokumentów zgodnych z treścią żądania
i potwierdzających spełnianie warunków udziału w postępowaniu na dzień składania ofert.
Przepis art. 26 ust. 3 służy właśnie temu, aby wykonawcy, którzy spełniali warunki w terminie
składania ofert, mieli możliwość przekazania dokumentów to potwierdzających już po ich
złożeniu. Jest to więc sytuacja przewidziana przez ustawodawcę i nie może sama w sobie
uzasadniać wątpliwości co do prawdziwości złożonych informacji. Z całą pewnością nie
może natomiast stanowić dowodu takiego zachowania i uzasadniać wykluczenia
z postępowania.
Przede wszystkim jednak – zdaniem Izby – Odwołujący potwierdził spełnianie
warunków udziału w postępowaniu już w dacie złożenia oferty, a więc wezwanie do
uzupełnienia dokumentów było nieuzasadnione. Izba stanęła na stanowisku, że załączona
do oferty polisa OC była prawidłowa. Analiza treści tego dokumentu prowadzi do wniosku, że
nie wystąpiła stwierdzona przez Zamawiającego niezgodność zapisów znajdujących się
w polisie pomiędzy warunkami płatności zawartymi w Informacji o ubezpieczeniu (pkt III)
a Formą i warunkami płatności składki ubezpieczeniowej w przypadku płatności odroczonej
(pkt IV). W punkcie III stwierdzone zostało: łączna składka 42.000 PLN, pierwsza wpłata
składki w wysokości 1.000 PLN zgodnie z rozkładem płatności w punkcie IV. Druga wpłata
w wysokości 41.000 PLN wymagana w ciągu 7 dni od decyzji wybrania oferty MIRBUD S.A.
Odesłanie do punktu IV, zobowiązującego do płatności jednorazowej przelewem, wyraźnie
dotyczy tylko płatności I raty składki, a płatność ta została dokonana, co potwierdza
załączony do oferty dowód przelewu. Należy więc uznać, że w treści polisy nie wystąpiła
rozbieżność w zakresie sposobu płatności, a polisa została opłacona zgodnie
z postanowieniami umowy, tj. poprzez terminową wpłatę pierwszej raty składki. Zdaniem Izby
jest to więc „opłacona polisa” w rozumieniu § 1 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Prezesa Rady
Ministrów w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy
oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane. Zgodnie bowiem z przepisem art. 814
§ 1 KC, odpowiedzialność ubezpieczyciela rozpoczyna się z dniem opłacenia pierwszej raty
składki. Zatem wpłata pierwszej raty jest wystarczająca do osiągnięcia celu umowy
ubezpieczenia, której zawarcia wymagał Zamawiający, a więc i do uznania, że wykonawca
przedłożył opłaconą polisę. śądanie opłacenia pełnej składki, mimo że odpowiedzialność
ubezpieczyciela rozpoczęła się z dniem wpłacenia pierwszej raty, byłoby niczym
nieuzasadnione.
W odniesieniu do stwierdzonej przez Zamawiającego niezgodności przedmiotu
ubezpieczenia z przedmiotem zamówienia w przedmiotowej polisie, Izba ustaliła, że w treści
polisy odwołano się do przedmiotu zamówienia przez posłużenie się sformułowaniem
używanym przez Zamawiającego w dokumentacji przetargowej: Wybór Generalnego
Wykonawcy dla budowy I etapu obiektu naukowo-badawczego UW CENT III przewidzianego
do realizacji w ramach projektu pn. „Centrum Nauk Biologiczno-Chemicznych Uniwersytetu
Warszawskiego – Kampus Ochota (CENT III)” przy ul. Pogorzelskiego w Warszawie. Należy
zwrócić uwagę, że Zamawiający nie kwestionował zakresu tej polisy, podał jedynie, że
przedmiotem zamówienia jest budowa I etapu obiektu naukowo-badawczego (…), a nie
wybór generalnego wykonawcy dla tej budowy. Należy jednak mieć na uwadze, że sam
Zamawiający niekonsekwentnie posługiwał się określeniem przedmiotu zamówienia,
używając (np. w ogłoszeniu o zamówieniu) określenia dokładnie takiego, jakie znalazło się
w polisie. Nie powinien więc czynić zarzutu wykonawcy z faktu posłużenia się
sformułowaniem, którego używał sam Zamawiający. Zauważyć również należy, że
wymaganiem Zamawiającego było ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej w zakresie
działalności związanej z przedmiotem zamówienia. Związek ten został wykazany w polisie
poprzez odwołanie się do konkretnego zamówienia publicznego, drugorzędne znaczenie ma
– w ocenie Izby – posłużenie się dokładnym sformułowaniem użytym przez Zamawiającego
w art. 3 § 1 ust. 1 SIWZ. Ponadto z certyfikatu do umowy ubezpieczenia wynika, że
ubezpieczenie dotyczy prowadzonej działalności gospodarczej i obejmuje roboty budowlane
wykonywane przez ubezpieczonego w okresie obowiązywania umowy.
Ponadto nawet przyjmując, że zakres ubezpieczenia w świetle polisy był zbyt wąski
(czego jednak Zamawiający nie wykazał), to została ona zmieniona aneksem, a wykonawca
skutecznie uzupełnił dokument w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp. Zamawiający nie ma –
w ocenie Izby – podstaw twierdzić, że przedłożenie tego dokumentu było złożeniem
nieprawdziwych informacji, co powinno skutkować wykluczeniem z postępowania.
Jednocześnie Izba stwierdziła, że Zamawiający niezasadnie kwestionował
prawidłowość przedłożonych wraz z polisą certyfikatów. Certyfikaty wystawiane są na
ujednoliconym wzorze wynikającym z procedur wewnętrznych ubezpieczyciela, co zostało
przez Odwołującego udowodnione, a Izba nie stwierdziła między nimi rozbieżności, które
mogłyby świadczyć o niespełnianiu warunków udziału w postępowaniu. Należy również
zaznaczyć, że certyfikat – jako dokument dodatkowy – był wymagany w sytuacji
nieposiadania polisy, a przedłożenie polisy było wystarczające do stwierdzenia spełniania
warunków udziału w postępowaniu.
Z uwagi na powyższe Izba nakazała unieważnienie czynności wykluczenia
Odwołującego.
Wobec stwierdzenia naruszenia przez Zamawiającego przepisów ustawy, które miało
wpływ na wynik postępowania, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do wyniku
postępowania, na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp.
Skład orzekający Izby:
……………………………