Sygn. akt: KIO 1456/13
WYROK
z dnia 5 lipca 2013 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Dagmara Gałczewska-Romek
Protokolant: Paweł Nowosielski
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2013 r. w Warszawie odwołania wniesionego do
Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 17 czerwca 2013 r. przez wykonawcę W……….
B…………, prowadzący działalność gospodarczą p.n. BYŚ, ul. Arkuszowa 43, 01-934
Warszawa w postępowaniu prowadzonym przez Gminę Raszyn, ul. Szkolna 2a, 05-090
Raszyn,
przy udziale wykonawców zgłaszających swoje przystąpienie do postępowania odwoławczego
po stronie zamawiającego;
a. Eko-Hetman Sp. z o.o., ul. Turystyczna 50, 05-830 Nadarzyn,
b. Miejskiego Zakładu Oczyszczania w Pruszkowie Sp. z o.o., ul. Stefana Bryły 6,
05-800 Pruszków
orzeka:
1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności wyboru oferty
najkorzystniejszej oraz nakazuje dokonanie ponownego badania i oceny ofert
z zastosowaniem procedury wyjaśniającej przewidzianej w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp
w odniesieniu od oferty MZO Pruszków Sp. z o.o. oraz trybu wynikającego z art. 26 ust. 3
ustawy Pzp w odniesieniu do oferty Eko - Hetman Sp. z o.o.
2. kosztami postępowania obciąża Gminę Raszyn, ul. Szkolna 2a, 05-090 Raszyn i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000 zł 00 gr (słownie:
piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez W………… B………….,
prowadzącego działalność gospodarczą p.n. BYŚ W…………. B………., ul. Arkuszowa
43, 01-934 Warszawa tytułem wpisu od odwołania,
2.2 zasądza od Gminy Raszyn, ul. Szkolna 2a, 05-090 Raszyn na rzecz W………..
B…………, prowadzącego działalność gospodarczą p.n. BYŚ W……….. B…………. ul.
Arkuszowa 43, 01-934 Warszawa kwotę 18 600 zł 00 gr (słownie: osiemnaście tysięcy
sześćset złotych zero groszy), stanowiącą koszty postępowania odwoławczego poniesione z
tytułu wpisu od odwołania oraz wynagrodzenia pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych
(Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7 dni od dnia jego
doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do
Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący: …………………
Uzasadnienie
Zamawiający - Gmina Raszyn prowadzi w trybie przetargu nieograniczonego
postępowanie o udzielenie zamówienia, którego przedmiotem jest „odbiór i zagospodarowanie
odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości zamieszkanych położonych na terenie
Gminy Raszyn”.
Odwołujący – W………… B…………, prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: „BYŚ”
W………… B…………. wniósł w dniu 17 czerwca 2013 roku odwołanie od:
1. czynności Zamawiającego polegającej na ocenie i wyborze jako najkorzystniejszej oferty
Miejskiego Zakładu Oczyszczania w Pruszkowie Sp. z o.o. z siedzibą w Pruszkowie
(dalej: „.MZO”), pomimo istnienia obowiązku odrzucenia oferty MZO na podstawie art.
89 ust. 1 pkt 4 PZP ze względu na zamieszczenie w tej ofercie rażąco niskiej ceny w
stosunku do przedmiotu zamówienia, a tym samym zarzucam Zamawiającemu
naruszenie przywołanego przepisu;
2. zaniechania przez Zamawiającego czynności odrzucenia oferty MZO, pomimo istnienia
obowiązku w tym zakresie wynikającego z art. 89 ust. 1 pkt 4 PZP, ze względu na
zamieszczenie w tej ofercie rażąco niskiej ceny w stosunku do przedmiotu zamówienia,
a tym samym zarzucam Zamawiającemu naruszenie przywołanego przepisu oraz art. 7
ust. 1 PZP;
3. zaniechania przez Zamawiającego czynności wykluczenia EKO-HETMAN Sp. z o.o. z
siedzibą w Nadarzynie (dalej: „EKO-HETMAN”) z postępowania, pomimo istnienia
obowiązku w tym zakresie wynikającego z art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP w zw. z art. 22 ust. 1
pkt 1 i 4 PZP i art. 26 ust. 2a oraz art. 26 ust. 2b PZP, a to ze względu na to, iż EKO-
HETMAN nie wykazał, iż spełnia warunki udziału w postępowaniu w zakresie:
a. obowiązku posiadania przez wykonawcę zezwolenia na przetwarzanie odpadów,
pozwolenia na wytwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego lub decyzji
odpowiadającej im (vide: pkt 5.1.1. tiret 4 SIWZ), albowiem EKO-HETMAN na
potwierdzenie spełnienia tego warunku przedłożył z ofertą zobowiązanie do
udostępnienia EKO-HETMAN przedmiotowych zezwoleń w trybie art. 26 ust. 2b PZP
przez inny podmiot,
b. obowiązku posiadania opłaconej polisy lub innego dokumentu potwierdzającego, że
wykonawca jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej
działalności związanej z przedmiotem zamówienia (vide: pkt 5.1.4. SIWZ), albowiem
przedstawiona polisa obejmuje jedynie działalność w zakresie zbierania odpadów
innych niż niebezpieczne (PKD 38.11), gdy tymczasem przedmiot zamówienia obejmuje
również odpady niebezpieczne;
c. obowiązku posiadania przez wykonawcę zezwolenia na transport odpadów lub
odpowiedni wpis do rejestru - zgodnie z art. 233 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012
o odpadach (Dz. U z 2013 r., poz. 21) (vide: pkt.5.1.1 tiret 3 SIWZ) albowiem EKO-
HETMAN na potwierdzenie spełnienia tego warunku przedłożył z ofertą zezwolenie,
które nie obejmuje uprawnienia do transportu odpadów o kodzie 20 01 40, które objęte
są przedmiotem zamówienia, a zatem na dzień składania ofert nie może wykonać
przedmiotu zamówienia w części polegającej na odbiorze - transporcie odpadów
komunalnych o kodzie 20 01 40 (vide: części III pkt 1 ppkt. „b” Załącznika Nr A do SIWZ,
który zawiera „Opis Przedmiotu Zamówienia”), a w tym zakresie nie wskazał, że będzie
korzystał z usług podwykonawców.
Odwołujący zarzucił naruszenie art. 24 ust. 2 pkt 4 PZP w zw. z art. 22 ust. 1 pkt 1 i 4 PZP
i art. 26 ust. 2a oraz art. 26 ust. 2b PZP oraz art. 7 ust. 1 PZP.
W uzasadnieniu stawianych zarzutów odwołujący podniósł, że zgodnie z orzecznictwem
Krajowej Izby Odwoławczej pojęcie „rażąco niskiej ceny” jest definiowane jako cena
niewiarygodna, nierealistyczna, znacznie odbiegająca od cen rynkowych, nieadekwatna do
zakresu i kosztów prac składających się na dany przedmiot zamówienia, która nie gwarantuje
wykonawcy pokrycia kosztów z wynagrodzenia otrzymanego od zamawiającego (vide: wyrok
Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 11 kwietnia 2013 roku, XIX Ga 179/13; wyrok KIO z
dnia 30 lipca 2012 roku, KIO 1502/12; wyrok KIO z dnia 3 stycznia 2013 roku, KIO 2810/12).
Podkreśla się również, że nie jest ważne, czy ten niedobór środków na realizację zamówienia
będzie „rażący”, czy też będzie stosunkowo niewielki. Określenie to odnosi się bowiem do
samej ceny, w stosunku do której jej nieadekwatność ma być łatwo zauważalna (vide: wyrok
KIO z dnia 10 stycznia 2013 roku, KIO 2856/12).
Co więcej, nie budzi w orzecznictwie wątpliwości, że punktem odniesienia, czy cena jest rażąco
niska, jest przedmiot zamówienia. Za ofertę z rażąco niską ceną należy uznać zatem taką,
której cena pozostaje w znaczącej dysproporcji do wartości szacunkowej obliczonej przez
zamawiającego, do poziomu cenowego innych ofert złożonych w danym postępowaniu, czy
znanego poziomu cen rynkowych usług danej branży (vide: wyrok KIO z dnia 13 listopada 2012
roku, KIO 2413/12; wyrok KIO z dnia 6 listopada 2012 roku, KIO 2364/12). Z tego też względu
podnosi się słusznie, iż w celu ustalenia, czy oferta zawiera rażąco niską cenę, należy zawsze
odnieść cenę oferty do wartości przedmiotu zamówienia, cen pozostałych ofert złożonych w
postępowaniu, a także cen rynkowych dotyczących danego rodzaju zamówienia (vide: wyrok
KIO z 26 października 2010 roku, KIO 2218/10).
Odwołując się do doświadczeń państw Unii Europejskiej, odwołujący wskazał, że w
orzecznictwie i doktrynie prawa uznaje się na obowiązek wszczęcia procedury wyjaśniającej
elementy cenowe oferty, gdy cena oferty odbiega o 10% od średniej ceny pozostałych ofert,
względnie o 20% od szacunkowej wartości zamówienia (vide: wyrok KIO z dnia 10 maja 2010
roku, KIO/UZP 70410; G.Wicik, P.Wiśniewski w „Prawo zamówień publicznych. Komentarz”.
C.H. Beck. Warszawa 2007).
Jeśli zatem porównać cenę z oferty MZO z kwota jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na
sfinalizowanie zamówienia, to różnica jest rażąco istotna i wynosi 18 %. Jeszcze bardziej razi
różnica pomiędzy ceną zaoferowaną przez MZO a średnią arytmetyczną cen przedstawionych
w ofertach pozostałych uczestników przetargu, to jest EKO-HETMAN i Odwołującego, która
wynosi brutto 9.928.183,95 zł. Różnica pomiędzy ceną z oferty MZO i tą średnią wynosi aż
38,36%.
Powyższe dowodzi w sposób bezwzględny, iż Zamawiający winien nie tylko obligatoryjnie
wszcząć procedurę z art. 90 ust. 1 PZP, która notabene ma charakter bezwzględnie
obowiązujący, lecz odrzucić ofertę MZO jako nierealistyczną, nieadekwatną do przedmiotu
zamówienia, zakładającą wykonanie zamówienia bez pokrycia kosztów, a tym samym
zagrażającą należytemu wykonaniu zobowiązań wynikających z przyszłej umowy.
Uzasadniając tezę o zaoferowaniu przez MZO ceny, która nie pokryje kosztów wykonania
zamówienia, zważyć należy i podkreślić, iż zgodnie z częścią III pkt 3 ppkt 3.2. Załącznika Nr A
do SIWZ, wykonawca ma obowiązek odebrania odpadów w ilości ok. 10.000 Mg/rok, z czego
69%, to jest 6.900 Mg/rok, mają stanowić zmieszane odpady komunalne (20 03 01). Co więcej,
w części III pkt 4 ppkt 4.1. tego Załącznika Zamawiający wskazał, że prognozuje się wzrost
ilości odpadów i zagospodarowania o ok. 20% rocznie, za wyjątkiem odpadów o kodzie 16 01
03, 20 02 01, 20 03 07, gdzie przewiduje się większy wzrost wytworzonych odpadów. Mając na
względzie, iż zamówienie ma być wykonywane przez 30 miesięcy, można przyjąć, że po
pierwszych 12 miesiącach odbiór i zagospodarowanie zmieszanych odpadów komunalnych (20
03 01) wzrośnie do 8.200 Mg/rok. Tymczasem MZO posiada wyłącznie jedną umowę na odbiór
zmieszanych odpadów komunalnych (20 03 01) zawartą z Odwołującym, w której ustalono
cenę netto za 1 Mg w kwocie 390,00 zł, to jest brutto 421,20 zł. Jeśli zatem nawet przyjąć, że
nie nastąpi wzrost ilości odpadów o 20% i utrzyma się poziom w wysokości 6.900 Mg/rok, to
tylko zagospodarowanie (bez odbioru) zmieszanych odpadów komunalnych będzie MZO
kosztowało łącznie netto 6.727.500,00 zł, to jest brutto 7.265.700,00 zł, przy czym jest to kwota
o ponad 1.100.000,00 zł wyższa niż cena zaoferowana przez MZO. Co więcej, jak wskazano
powyżej, obejmuje ona tylko część zamówienia, a mianowicie tylko zagospodarowanie, i
dotyczy wyłącznie kategorii zmieszanych odpadów komunalnych (20 03 01). Pozostają wszak
jeszcze do odbioru i zagospodarowania odpady komunalne zbierane selektywnie, w tym meble
i odpady wielkogabarytowe, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte opony oraz
opakowania ulegające biodegradacji i odpady zielone oraz odzież i tekstylia, chemikalia,
opakowania po środkach ochrony roślin, środkach medycznych i farbach (vide: część III pkt 1
Załącznika Nr A do SIWZ), które stanowią, wedle wskazań Zamawiającego, pozostałe 31%
zamówienia. Odwołujący dokonał również obliczenia minimalnych kosztów związanych z
wykonaniem usługi odbioru zmieszanych odpadów komunalnych (20 03 01) przy założeniu, że
wbrew szacunkom Zamawiającego ich poziom utrzyma się na 6.900 Mg/rok. Mianowicie
miesięczny koszt brutto odbioru tych odpadów wynosi 40.940,22 zł, to jest 71,20 zł na 1 Mg.
Jeśli tak, to łączne koszty związane z odbiorem tylko przedmiotowych odpadów wyniosą w
okresie wykonywania zamówienia ok. 1.228.206,60 zł brutto. Podsumowując, same koszty
wykonania zamówienia tylko w zakresie zmieszanych odpadów komunalnych (20 03 01), to jest
ich odbioru i zagospodarowania, wyniosą w odniesieniu do MZO ok. 8.493.906,60 zł brutto.
Kwota ta obejmuje jedynie 69% całego zamówienia, a jest wyższa o ponad 2.300.000,00 zł od
zaoferowanej przez MZO za jego pełne wykonanie, to jest zakresie wskazanym w część III pkt
1 Załącznika Nr A do SIWZ. Oznacza to, że niedobór środków wyłącznie na obszarze
zmieszanych odpadów komunalnych (20 03 01) wynosi aż 28%.
Odwołujący dokonał również obliczenia minimalnych kosztów odbioru odpadów komunalnych
selektywnie zbieranych oraz pozostałych odpadów wskazanych w część III pkt 1 Załącznika Nr
A do SIWZ, które wynoszą miesięcznie, odpowiednio, brutto 18.690,10 zł i 3.198,76 zł.
Wynoszą one zatem łącznie dla całego okresu wykonywania zamówienia ok.656.665,80 zł i
podnoszą poziom niedoboru środków po stronie MZO. Można zatem skonstatować, iż niedobór
ten osiągnie pułap ok.2.950.000,00 zł brutto, co oznacza, że różnica pomiędzy oferowaną ceną
a kosztami wykonania zamówienia wyniesie ponad 32%.
Odnośnie zarzutów dotyczących oferty Eko - Hetman Sp. z o.o. odwołujący podniósł
następującą argumentację:
EKO-HETMAN przedstawił w swej ofercie polisę obejmującą wyłącznie działalność
sklasyfikowaną jako PKD 38.11, to jest określoną w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24
grudnia 2007 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) jako „Zbieranie odpadów
innych niż niebezpieczne”. Tym samym EKO-HETMAN nie wykonał warunku SIWZ z pkt 5.1.4.,
albowiem winien przedstawić polisę obejmującą również prowadzenie działalności w zakresie
PKD 38.12 „Zbieranie odpadów niebezpiecznych". Tym samym EKO-HETMAN nie wykazał
spełnienia warunku udziału w postępowaniu w zakresie sytuacji ekonomicznej zgodnie z
wymaganiami zamawiającego.
Ponadto Eko - Hetman Sp. z o.o. przedstawił wyłącznie zezwolenie na odzysk i wytwarzanie
odpadów innego podmiotu, to jest P.U. Hetman Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, na zasadzie
pisemnego zobowiązania do oddania do dyspozycji EKO-HETMAN niezbędnych zasobów
(wiedzy i doświadczenia) złożonego w trybie art. 26 ust. 2b PZP. Odwołujący podniósł i
podkreślił, iż powyższe nie spełnia merytorycznych wymogów SIWZ i pozostaje sprzeczne z
przepisami PZP. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 1 pkt 1 PZP wykonawca musi posiadać
uprawnienia do wykonywania określonej działalności lub czynności, jeżeli przepisy prawa
nakładają obowiązek ich posiadania, przy czym ustawodawca w sposób wyraźnie odróżnił te
uprawnienia od wiedzy i doświadczenia, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 2 PZP. Także
Zamawiający w sposób wyraźny oddzielił te kategorie w siwz (vide: pkt 5.1.1 i pkt 5.1.2 siwz).
Odwołujący wskazał także, iż przedstawione przez EKO-HETMAN zezwolenie - decyzja Nr
124/2011 z dnia 19 kwietnia 2011 roku nie zawiera jednak w swej treści kodu 20 01 40 –
metale. Powyższe oznacza, iż EKO-HETMAN również w tym zakresie nie spełnił warunków
przetargu określonych w SIWZ.
Na podstawie dokumentacji akt sprawy oraz biorąc po uwagę stanowiska stron
i uczestnika postępowania zgłoszone do protokołu rozprawy, Izba ustaliła i zważyła, co
następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Izby, wypełnione zostały przesłanki materialnoprawne, określone w art. 179
ust. 1 ustawy Pzp, uprawniające do wniesienia odwołania tj. posiadanie przez odwołującego
interesu w uzyskaniu danego zamówienia oraz możliwość poniesienia szkody w wyniku
naruszenia przez zamawiającego przepisów ustawy Pzp.
Zarzut dotyczący oferty wykonawcy MZO - rażąco niska cena.
Zgodnie z protokołem ZP - 1, Zamawiający ustalił wartość szacunkową zamówienia na
kwotę 10 990 161, 21 zł netto, w tym wartość zamówień uzupełniających na kwotę 3 663 387,
07 netto. Bezpośrednio przed otwarciem ofert zamawiający podał kwotę, jaką zamierza
przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia: na rok 2013 - 1 460 000 zł, na lata następne: 2014 i
2015 - 3 000 000 zł. Łączna kwota przeznaczona na realizację zamówienia wyniosła
7 460 000 zł. Z treści dokumentu z dnia 18 kwietnia 2013 roku, złożonego przez
zamawiającego, stanowiącego podstawę do wyliczenia wartości szacunkowej zamówienia,
wynika, że szacunkowa wartość zamówienia wynosi netto 7326 774, 14 netto, co z
uwzględnieniem 8% stawki podatku VAT wynosi 7 912 916,07 zł.
W postępowaniu wpłynęły trzy oferty:
- oferta Miejskiego Zakładu Oczyszczania w Pruszkowie Sp. z o.o. z ceną 6.120.540,00 zł,
- oferta Byś W…………. B…………… z ceną 10 953 079, 20 zł
- oferta Eko – Hetman Sp. z o.o. z ceną 8 903 288, 70 zł.
Odnosząc się na wstępie do podniesionej przez pełnomocnika zamawiającego wadliwości
formalnej wniesionego odwołania, powstałej na skutek braku podniesienia przez odwołującego
zarzutu naruszenia art. 90 ust. 1 ustawy Pzp i wskazania w treści odwołania jedynie naruszenia
art. 89 ust.1 pkt 4 i art. 7 ustawy Pzp, stwierdzić należy, że zarzut zaniechania odrzucenia oferty
z powodu rażąco niskiej ceny jako zarzut wywołujący skutki dalej idące skutki w postaci
odrzucenia oferty konsumuje zarzut zaniechania wezwania do złożenia wyjaśnień. Czynność
odrzucenia oferty z powodu rażąco niskiej ceny jest bowiem czynnością następczą w stosunku
do czynności wezwania do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp. Na
zamawiającym spoczywa obowiązek, aby przed podjęciem ewentualnej decyzji o odrzuceniu
oferty na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp zwrócił się do wykonawcy o udzielenie w
określonym terminie wyjaśnień dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość
ceny. Tym samym nie sposób dokonać oceny czy w sprawie doszło do naruszenia art. 89 ust. 1
pkt 4 ustawy Pzp w oderwaniu od stwierdzenia czy wyczerpano tryb przewidziany w art. 90 ust.
1 ustawy Pzp, a jeśli tak, to jaki był wynik oceny udzielonych przez wykonawcę wyjaśnień.
Prawo zamówień publicznych określa w toku badania i oceny ofert pewien ciąg, kolejno po
sobie następujących czynności i tak czynność odrzucenia oferty z powodu rażąco niskiej ceny
nie może być skuteczna bez uprzedniego wyczerpania procedury przewidzianej w art. 90 ust. 1
ustawy Pzp, podobnie jak czynność wykluczenia wykonawcy z uwagi na niepotwierdzenie
spełniania warunków udziału w postępowaniu, nie może być skuteczna bez uprzedniego
wyczerpania procedury przewidzianej z art. 26 ust. 3 ustawy Pzp.
Niezależnie od powyższych rozważań, Izba wskazuje, że wbrew twierdzeniom pełnomocnika
zamawiającego, zarzut zaniechania wezwania do złożenia wyjaśnień w trybie art. 90 ust. 1
ustawy Pzp był zawarty wprost w treści samego odwołania, gdzie na stronie 5 wskazano cyt.
„Powyższe dowodzi w sposób bezwzględny, iż Zamawiający winien nie tylko obligatoryjnie
wszcząć procedurę z art. 90 ust. 1 Pzp, która notabene ma charakter bezwzględnie
obowiązujący (…)”.
Izba uznała zarzut naruszenia art. 89 ust.1 pkt 4 ustawy Pzp polegający na zaniechaniu
odrzucenia oferty MZO Pruszków z powodu rażąco niskiej na tym etapie postępowania za
przedwczesny i z uwagi na stwierdzenie zaniechania wezwania wykonawcy MZO Pruszków
Sp. z o.o. do udzielenia wyjaśnień, nakazała zastosowanie procedury przewidzianej w art. 90
ust. 1 ustawy Pzp. Tym samym dowody złożone przez odwołującego na okoliczność istnienia w
ofercie MZO Pruszków Sp. z o.o. ceny rażąco niskiej Izba uznała za bezprzedmiotowe dla
rozstrzygnięcia sporu.
W ocenie Izby zamawiający w toku badania i oceny ofert winien powziąć uzasadnione
wątpliwości co do tego czy cena oferty MZO Pruszków Sp. z o.o. została skalkulowana w
sposób prawidłowy tj. z uwzględnieniem wszystkich realnych kosztów związanych z realizacją
przedmiotowej usługi. O konieczności zastosowania procedury wyjaśniającej w trybie art. 90
ust. 1 ustawy Pzp świadczą choćby, wskazywane przez odwołującego różnice w cenach ofert
złożonych w przedmiotowym postępowaniu czy też porównanie ceny oferty MZO Pruszków Sp.
z o.o. z wartością szacunkową zamówienia, która jest wyższa o ok. 18%.
Wątpliwości Izby budzi przede wszystkim podstawa przyjęcia w kalkulacji kosztów, złożonej
przez przystępującego w toku rozprawy, stawki za unieszkodliwianie odpadów komunalnych w
wysokości 259.20 zł/Mg, w sytuacji gdy MZO Pruszków Sp. z o.o. na dzień składania ofert
posiadało zawartą z odwołującym – W………… B…………, prowadzącym działalność
gospodarczą p.n. Byś - umowę na odbiór odpadów przez RIPOK, w której strony ustaliły stawkę
390 zł/Mg netto. Przystępujący MZO Pruszków Sp. z o.o. winien w toku postępowania
wyjaśniającego wykazać, że przyjęte do kalkulacji ceny oferty stawki są oparte na rzeczywistym
albo możliwym do uzyskania przez danego wykonawcę poziomie. Zamawiający, udzielając
zamówienia publicznego musi mieć bowiem pewność, że zamówienie to będzie realizowane
przez cały okres trwania umowy w sposób rzetelny, z poszanowaniem obowiązujących
przepisów prawa dotyczących gospodarowania odpadami i utrzymania czystości i porządku w
gminie.
Istotnie, zgodzić się należy z zamawiający i przystępującym, że w postanowieniach siwz brak
wymogu, aby wykonawca posiadał na dzień składania ofert zawartą umowę z RIPOK, niemniej
jednak przyjęte do kalkulacji ceny oferty stawki muszą znajdować swoje uzasadnienie i nie
mogą być jedynie hipotetyczne. Tymczasem, jak wynika z wyjaśnień przystępującego złożonych
w toku rozprawy podstawą do kalkulacji ceny oferty była złożona mu w marcu bieżącego roku
propozycja oferty firmy Remondis ze stawką w wysokości 240 zł. Mg. Wykonawca ten, nie
złożył jednak oferty w postępowaniu przetargowym na odbiór odpadów komunalnych
prowadzonym przez MZO Pruszków Sp. z o.o., stąd wątpliwości budzi fakt przyjęcia tej stawki
do kalkulacji ceny oferty.
Powyższe okoliczności, nie przesądzają jednocześnie o tym czy cena zaproponowana przez
przystępującego jest rażąco niska i czy zachodzą przesłanki do odrzucenia oferty. Ewentualna
decyzja zamawiającego w tym zakresie może być podjęta po przeprowadzeniu obligatoryjnej
procedury wyjaśniającej w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp., która ma na celu umożliwienie
wykonawcy przedstawienia okoliczności, które w sposób wiarygodny uzasadnią rzetelność
dokonanej kalkulacji ceny oferty.
Stąd, zdaniem Izby konieczne jest uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu
unieważnienia czynności wyboru oferty najkorzystniejszej oraz nakazanie dokonania
ponownego badania i oceny ofert z zastosowaniem procedury wyjaśniającej przewidzianej w
art. 90 ust. 1 ustawy Pzp w stosunku od oferty MZO Pruszków Sp. z o.o.
Zarzuty dotyczące oferty Eko - Hetman Sp. z o.o.
1. Zarzut dotyczący polisy odpowiedzialności cywilnej.
Zgodnie z pkt 5.1.4 siwz „Sytuacja ekonomiczna”: Wykonawca winien wykazać, iż posiada
opłaconą polisę a w przypadku jej braku inny dokument potwierdzający, że wykonawca jest
ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z
przedmiotem zamówienia w wysokości nie mniejszej niż 1 000 000 zł.
Niespornym jest, że przedstawiona w ofercie Eko - Hetman Sp. z o.o. polisa ubezpieczenia od
odpowiedzialności cywilnej seria TPP nr 21482862 z dnia 18.01.2013 roku, obejmuje
działalność objętą PKD 38.11 - gospodarowanie odpadami innymi niż niebezpieczne. Nie ulega
także wątpliwości, że w części II pkt 1 Załącznika A do siwz zamawiający wskazał, że przedmiot
zamówienia obejmuje zarówno odbiór odpadów niebezpiecznych jak i innych niż niebezpieczne.
Zdaniem odwołującego Eko- Hetman Sp. z o.o. nie spełnił warunku udziału w postępowaniu
dotyczącego sytuacji ekonomicznej, bowiem przedstawiona polisa nie obejmuje prowadzenia
działalności w zakresie PKD 38.12 - zbieranie odpadów niebezpiecznych.
Izba uznała zarzut za niezasadny. Celem złożenia polisy odpowiedzialności cywilnej jest
potwierdzenie wiarygodności ekonomicznej wykonawcy. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 11
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 19 lutego 2013 roku w sprawie rodzajów
dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form w jakich te dokumenty
mogą być składane (Dz.U. 2013 poz. 231), zamawiający może żądać opłaconej polisy, a w
przypadku jej braku, innego dokumentu potwierdzającego, że wykonawca jest ubezpieczony od
odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem
zamówienia. Z przepisu tego wynika wprost, że złożona polisa winna dotyczyć - jak słusznie
wskazał pełnomocnik zamawiającego - jedynie działalności „związanej z przedmiotem
zamówienia”, co oznacza, że zakres działalności objęty ubezpieczeniem nie musi być
identyczny z zakresem zarówno przedmiotu zamówienia jak i faktycznie prowadzonej przez
wykonawcę działalności gospodarczej, ujawnionej w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wobec
tego, przedstawienie polisy odpowiedzialności cywilnej dotyczącej działalności w zakresie
zbierania odpadów innych niż niebezpieczne jest niewątpliwie wystarczające dla potwierdzenia
spełniania warunku udziału w postępowaniu, bowiem jest to działalność „związana z
przedmiotem zamówienia” i dotyczy bezpośrednio tego przedmiotu zamówienia.
Złożona przez odwołującego jako dowód w sprawie oferta ubezpieczenia Compensa dla spółki
Byś W………….. B…………, określająca różne wartości składek rocznych w zależności od
zakresu działalności zgłoszonej do ubezpieczenia, pozostaje, w świetle powyższych wywodów,
bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu.
2. Zezwolenie na przetwarzanie odpadów, pozwolenie na wytwarzanie odpadów lub
pozwolenie zintegrowane lub decyzja odpowiadająca im.
Zgodnie z pkt 5.1.1 siwz „Warunki udziału w postępowaniu oraz opis sposobu dokonywania
oceny spełniania tych warunków” tiret 4 wykonawca winien posiadać m.in. zezwolenie na
przetwarzanie odpadów, pozwolenie na wytwarzanie odpadów lub pozwolenie zintegrowane lub
decyzja odpowiadająca im.
Eko - Hetman Sp. z o.o. załączył do oferty zezwolenie na odzysk i wytwarzanie odpadów
wydane na rzecz P.U. Hetman Sp. z o.o. wraz z pisemnym zobowiązaniem tego podmiotu do
oddania do dyspozycji wykonawcy na okres korzystania z nich przy wykonywaniu zamówienia
niezbędnych zasobów na okres wykorzystania ich przy wykonywaniu zamówienia. Z treści
zobowiązania z dnia 4.06.2013 roku wynika, że P.U. Hetman Sp. z o.o. oddaje do dyspozycji
wykonawcy Eko - Hetman Sp. z o.o. zasoby w zakresie wiedzy i doświadczenia polegające na
posiadaniu zezwolenia na odzysk i wytwarzanie odpadów.
Odwołujący w toku rozprawy podnosił, że udostępnieniu decyzji administracyjnej – zezwolenia –
sprzeciwia się wprost przepis art. 26 ust. 2 b ustawy Pzp, gdyż zgodnie z jego brzmieniem
podmioty trzecie mogą oddać do dyspozycji wykonawcy jedynie wiedzę i doświadczenie,
potencjał techniczny, osoby zdolne do wykonania zamówienia z zdolności finansowe.
Izba uznała zarzut za zasadny. Nie ulega wątpliwości, że zamawiający wymagał w siwz
złożenia zezwolenia na przetwarzanie odpadów, pozwolenia na wytwarzanie odpadów lub
pozwolenia zintegrowanego. Odmienne stanowisko pełnomocnika zamawiającego w tym
zakresie i twierdzenie, że w siwz nie postawiono wymogu złożenia tego zezwolenia nie znajduje
oparcia w przywołanych postanowieniach specyfikacji,
Istotnie, przepis art. 26 ust. 2 b ustawy Pzp nie przewiduje możliwości posłużenia się przez
wykonawcę w celu potwierdzenia warunków udziału w postępowaniu - zezwoleniami czy
koncesjami wydanymi dla innego przedsiębiorcy. Zezwolenia wydawane są w drodze decyzji
administracyjnej dla konkretnego wykonawcy i w świetle przepisów krajowych nie podlegają
udostępnieniu. Mimo, że - jak słusznie wskazywał pełnomocnik zamawiającego - na gruncie
prawa unijnego istnieje pogląd, że do potencjału technicznego można zaliczyć nie tylko
uprawnienia i kwalifikacje osób fizycznych, ale także koncesje, zezwolenia wydawane
przedsiębiorcom, to jednak przyjmuje się, że nawet w świetle dyrektyw UE niedopuszczalnym
jest poleganie na uprawnieniach wydanych dla podmiotu trzeciego w sytuacji, gdy wykonanie
zamówienia publicznego w całości wymaga posiadania stosownych zezwoleń. Sytuacja taka ma
miejsce w rozpatrywanym stanie faktycznym, gdzie zezwolenie na przetwarzanie odpadów,
pozwolenie na wytwarzanie odpadów jest wymagane dla realizacji całości przedmiotu
zamówienia publicznego.
Podsumowując, decyzja zamawiającego w postaci wykluczenia Eko - Hetman Sp. z o.o.
z udziału w postępowaniu przetargowym z powodu niespełnienia warunku udziału
w postępowaniu z powodu braku posiadania zezwolenia na przetwarzanie odpadów,
pozwolenia na wytwarzanie odpadów lub pozwolenia zintegrowanego lub decyzji
odpowiadającej im, winna być poprzedzona obligatoryjnym wezwaniem tego wykonawcy do
uzupełnienia brakujących oświadczeń i dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp.
3. Zezwolenie na transport odpadów lub odpowiedni wpis do rejestru – przedłożone
zezwolenie nie obejmuje uprawnienia do transportu odpadów o kodzie 20 01 40, które
są objęte przedmiotem zamówienia.
Zgodnie z pkt 5.1.1 siwz „Warunki udziału w postępowaniu oraz opis sposobu dokonywania
oceny spełniania tych warunków” tiret 3 wykonawca winien posiadać zezwolenie na transport
odpadów lub odpowiedni wpis do rejestru – zgodnie z art. 233 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia
2012 roku o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21). Zakres przedmiotu zamówienia określony
w części III pkt 1 Załącznika nr A do siwz obejmuje m.in. odpady o kodzie 20 01 40 - metale.
Załączona do oferty Eko - Hetman Sp. z o.o. decyzja nr 243/2007 wydana przez Starostę
Pruszkowskiego z dnia 18.07.2007 roku zezwalająca na prowadzenie działalności w zakresie
transportu odpadów, których wykaz uwzględniono w tabeli, nie obejmuje odpadów o kodzie 20
01 40 - metale.
Izba uznała zarzut za zasadny. Niespornym jest, że zezwolenie na transport złożone w ofercie
Eko - Hetman Sp. z o.o. nie obejmuje uprawnienia do transportu odpadów o kodzie 20 01 40.
Okoliczność tę potwierdza sam wykonawca Eko - Hetman Sp. z o.o., który do zgłoszonego
przystąpienia do postępowania odwoławczego z dnia 20.06.2013 roku załącza kopię
postanowienia z dnia 5 czerwca 2013 roku Starosty Powiatowego o sprostowaniu oczywistej
omyłki w treści decyzji na transport odpadów z dnia 18.07 przez dodanie do przedmiotowej
decyzji kodu 20 01 40 - metale.
Izba wskazuje, że również w tym przypadku, w sytuacji braku złożenia w ofercie stosownego
zezwolenia na transport odpadów o kodzie 20 01 40, zachodzi konieczność przed podjęciem
przez zmawiającego ewentualnej decyzji o wykluczeniu Eko - Hetman Sp. z o.o. z udziału w
postępowaniu, formalnego wszczęcia procedury przewidzianej w art. 26 ust. 3 ustawy Pzp i
wezwania wykonawcy do uzupełnienia brakujących dokumentów.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy
Prawo zamówień publicznych, stosownie do wyniku postępowania, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2,
§ 3 i § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie
wysokości wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu
ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238).
Przewodniczący: …………..……