Sygn. akt: KIO 581/14
WYROK
z dnia 1 kwietnia 2014 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący: Izabela Kuciak
Protokolant: Mateusz Michalec
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2014 r. w Warszawie odwołania
wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 24 marca 2014 r. przez
Odwołującego – wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia
publicznego: P…… P………….. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo-Usługowe Ekoinżbud P………….. P………., PRI
Inżbud Sp. jawna J……….. H…………, A…………. K…………, C……….. K……….
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. BOMARD C…………..
K…………., adres dla lidera konsorcjum: ul. Targowa 54, 99-210 Uniejów, w postępowaniu
prowadzonym przez Zamawiającego - Gmina Uniejów, ul. Błogosławionego Bogumiła 13,
99-210 Uniejów
orzeka:
1. uwzględnia odwołanie i nakazuje zamawiającemu unieważnienie czynności
unieważnienia postępowania oraz czynności wykluczenia Odwołującego – wykonawców
wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego: P………… P………..
prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-
Usługowe Ekoinżbud P………. P…………, PRI Inżbud Sp. jawna J……….. H………..,
A………… K……….., C………… K………….. prowadzącego działalność gospodarczą pod
firmą P.P.H.U. BOMARD C………….. K…………, adres dla lidera konsorcjum: ul. Targowa
54, 99-210 Uniejów z postępowania i powtórzenie czynności oceny oferty Odwołującego.
2. kosztami postępowania obciąża Zamawiającego - Gmina Uniejów, ul. Błogosławionego
Bogumiła 13, 99-210 Uniejów, i:
2.1. zalicza w poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 10 000 zł 00 gr
(słownie: dziesięć tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez Odwołującego –
wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego:
P……….. P………. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe Ekoinżbud P…….. P……….,
PRI Inżbud Sp. jawna J………. H…………, A……….. K……….., C…………
K……….. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. BOMARD
C……….. K…………, adres dla lidera konsorcjum: ul. Targowa 54, 99-210 Uniejów
tytułem wpisu od odwołania,
2.2. zasądza od Zamawiającego - Gmina Uniejów, ul. Błogosławionego Bogumiła 13, 99-
210 Uniejów, na rzecz Odwołującego – wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia publicznego: P……… P……….. prowadzącego działalność
gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo-Usługowe
Ekoinżbud P………. P…….., PRI Inżbud Sp. jawna J……… H………., A……..
K………., C……….. K……….. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą
P.P.H.U. BOMARD C………… K…………, adres dla lidera konsorcjum: ul. Targowa
54, 99-210 Uniejów, kwotę 13 867 zł 29 gr (słownie: trzynaście tysięcy osiemset
sześćdziesiąt siedem złotych dwadzieścia dziewięć groszy), stanowiącą koszty
postępowania odwoławczego poniesione z tytułu wpisu od odwołania,
wynagrodzenia pełnomocnika oraz kosztów dojazdu.
Stosownie do art. 198a i 198b ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień
publicznych (t.j. Dz. U. z 9 sierpnia 2013 r. poz. 907 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie 7
dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Sieradzu.
Przewodniczący: ……………
Sygn. akt: KIO 581/14
Uzasadnienie
Zamawiający prowadzi, w trybie przetargu nieograniczonego, postępowanie o
udzielenie zamówienia publicznego pn.: „Zmiana ukształtowania terenu na obszarze
zabytkowego zespołu zamkowo-parkowego i przyległym – budowa mobilnego systemu
ochrony przeciwpowodziowej.” Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone w Biuletynie
Zamówień Publicznych w dniu 11 lutego 2014 r. pod numerem 26945.
W niniejszym postępowaniu Odwołujący wniósł odwołanie wobec czynności
wykluczenia Odwołującego i unieważnienia postępowania, zarzucając Zamawiającemu
naruszenie przepisów art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp oraz art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Odwołujący podniósł, że złożone w siedzibie
Zamawiającego pismo zostało przyjęte przez pracownika Urzędu Gminy Uniejów i opatrzone
pieczątką z podpisem pracownika gminy. Z adnotacji tej wynika oświadczenie pracownika
gminy, że potwierdza on fakt złożenia przez Odwołującego w dniu 11 marca 2014 r. pisma
wraz z wymienionymi w nim załącznikami, w tym z aktualnym zaświadczeniem z ZUS.
Przedmiotowe zaświadczenie, jak wyjaśnia Odwołujący, wystawione zostało i znajdowało się
w posiadaniu Odwołującego przed upływem terminu składania ofert i omyłkowo nie zostało
dołączone do złożonej oferty. Odwołujący podkreślił, że nie posiada wiedzy, dlaczego
Zamawiający twierdzi, że aktualne zaświadczenie z ZUS nie zostało złożone w
wyznaczonym przez niego terminie. Odwołujący przypuszcza, że któryś z pracowników
Zamawiającego zagubił przedmiotowy dokument.
Odwołujący podkreślił, że udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia
publicznego wiąże się z poddaniem wykonawców różnym rygorom i wymaga dochowania
szczególnej staranności, jednakże takiej samej staranności wymaga się również od
Zamawiającego. Zdaniem Odwołującego, nie może mieć miejsca sytuacja, kiedy błąd
pracownika Zamawiającego próbuje się naprawić poprzez dokonywanie negatywnych
czynności w stosunku do wykonawcy. Niedopuszczalna jest sytuacja, kiedy uprawniony
pracownik Zamawiającego składa na piśmie oświadczenie, z którego wynika, że przyjął on w
określonej dacie pismo wraz z wymienionymi w nim dokumentami, a w następnej kolejności
Zamawiający dokonuje czynności wykluczenia wykonawcy twierdząc, że któregoś z tych
dokumentów nie było. Zamawiający, tak samo jak wykonawca, musi brać odpowiedzialność
za wykonywane przez siebie czynności. Muszą być one przemyślane i spójne. Przyjętą i
wymaganą praktyką od organów użyteczności publicznej w tym urzędów gmin, często
określaną w instrukcjach kancelaryjnych, jest sprawdzanie kompletności składanych w
danym urzędzie pism. Jeżeli petent/wykonawca składa pismo powołując się na załączniki
dołączone do tego pisma, obowiązkiem przyjmującego pismo jest sprawdzenie kompletności
załączników. W przypadku jakichkolwiek braków na złożonym piśmie powinna znaleźć się
odpowiednia adnotacja. Odwołujący wyjaśnia, że w przedmiotowej sprawie, pracownik
Zamawiającego, przyjmujący pismo od Odwołującego, na jego prośbę, przejrzał całość
złożonych dokumentów, co ze względu na małą ilość załączników nie było trudne i
poinformował ustnie, że dokumenty są uzupełnione prawidłowo oraz dokonał odpowiedniej
adnotacji na kopii pisma przewodniego.
Odwołujący podniósł, że zgodnie z art. 14 ustawy Pzp do czynności podejmowanych
przez zamawiającego oraz wykonawcę w trakcie postępowania o udzielenie zamówienia
publicznego stosuje się przepisy k.c. Zgodnie z art. 6 k.c., w postępowaniu o udzielenie
zamówienia publicznego, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na tym, który z faktu tego
wywodzi skutki prawne. W opinii Odwołującego, Zamawiający w żaden sposób nie udowodnił
faktu, że Odwołujący nie złożył wymienionego w potwierdzonym piśmie, aktualnego
zaświadczenia z ZUS. W uzasadnieniu ograniczył się tylko do twierdzeń niepopartych
żadnymi dowodami.
Jednocześnie Odwołujący stwierdza, że w możliwie dostępny sobie sposób
udowodnił, że aktualne zaświadczenie z ZUS zostało złożone w siedzibie Zamawiającego w
wyznaczonym przez niego terminie. Na potwierdzenie tej okoliczności Odwołujący przedłożył
potwierdzenie złożonego pisma, z którego niewątpliwie wynika fakt, że pismo to wraz z
załącznikami zostało złożone. Odwołujący przedstawił również posiadane przez siebie
zaświadczenie z ZUS z dnia 10 stycznia 2014 r., które potwierdza fakt, że znajdowało się
ono w posiadaniu Odwołującego w dniu składania ofert. Jeżeli więc Odwołujący posiadał
przedmiotowy aktualny dokument to należy stwierdzić, że nie miał on żadnego interesu w
niezłożeniu tego dokumentu w ramach uzupełnienia. Zaniechania i błędy Zamawiającego nie
mogą być podstawą do dokonywania negatywnych czynności w stosunku do wykonawcy.
Odwołujący konstatuje, że Zamawiający w żaden sposób nie udowodnił zaistnienia
przesłanek wykluczenia wykonawcy określonych w art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp. W efekcie
braku podstaw do wykluczenia Odwołującego nie zaistniała przesłanka unieważnienia
postępowania określona w art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp.
Krajowa Izba Odwoławcza ustaliła, co następuje:
Wykonawcy potwierdzając brak przesłanek do wykluczenia z postępowania zostali
zobowiązani do przedłożenia m.in. aktualnego zaświadczenia właściwego oddziału Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego potwierdzające,
że wykonawca nie zalega z opłacaniem składek na ubezpieczenia zdrowotne i społeczne,
lub potwierdzenie, że uzyskał przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie lub rozłożenie na
raty zaległych płatności lub wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu -
wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania ofert (rozdział VI
lit. B4. SIWZ).
Odwołujący wraz z ofertą przedłożył rzeczone zaświadczenie dotyczące P……….
P……….., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P.P.H.U. „EKOINŻBUD”
P…….. P…………, opatrzone datą 24 września 2013 r.
Pismem z dnia 5 marca 2014 r. Zamawiający wezwał Odwołującego, w trybie
przepisu art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, m.in. do przedłożenia aktualnego zaświadczenia, zgodnie
z wymaganiami SIWZ. Dokumenty należało złożyć w siedzibie Zamawiającego.
W odpowiedzi (pismo z dnia 10 marca 2014 r.) Odwołujący wskazał, że uzupełnia
brakujące dokumenty, wymieniając je w treści pisma, tj. Wykaz osób, które będą
uczestniczyć w wykonywaniu zamówienia, aktualne zaświadczenie z ZUS, informacje
dotyczące grupy kapitałowej, pełnomocnictwo.
Nadto, Izba ustaliła, że Odwołujący na dzień składania ofert dysponował aktualnym
zaświadczeniem z ZUS ( z dnia 10 stycznia 2014 r.), dotyczącym P………. P………….. .
Pismem z dnia 19 marca 2014 r. Zamawiający poinformował wykonawców, że na
podstawie art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp unieważnia postępowanie, bowiem nie złożono
żadnej oferty niepodlegającej odrzuceniu. Jednocześnie Zamawiający poinformował
Odwołującego o wykluczeniu go z postępowania na podstawie przepisu art. 24 ust. 2 pkt 4
ustawy Pzp wskazując, że „w trakcie badania uzupełnionych dokumentów komisja
stwierdziła, że pomimo wyszczególnienia w złożonym piśmie nie została załączona kopia
aktualnego zaświadczenia z ZUS dotyczącego P.P.H.U. „EKOINŻBUD” P………. P………. .
W zawiązku z powyższym komisja stwierdza, że wykonawca nie wykazał spełnienia warunku
udziału w postępowaniu.”
Krajowa Izba Odwoławcza zważyła, co następuje:
Odwołanie zasługuje na uwzględnienie.
Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że Odwołujący odpowiedział na wezwanie
Zamawiającego do uzupełnienia dokumentów. Oś sporu stanowi zaś zakres uzupełnień.
Zamawiający stoi bowiem na stanowisku, że Odwołujący nie uzupełnił wymaganego
zaświadczenia z ZUS, choć w treści pisma, złożonego u Zamawiającego, wskazano, iż
uzupełnienie obejmuje sporny dokument.
W niniejszej sprawie istotne jest, że Odwołujący złożył w siedzibie Zamawiającego
pismo, z którego wynika, że przedmiotem uzupełnienia, oprócz trzech innych dokumentów,
jest sporne zaświadczenie. Pismo przewodnie wskazujące na zakres uzupełnień opatrzone
jest prezentatą Zamawiającego wskazującą na datę przyjęcia przedmiotowego pisma i liczbę
dziennika, pod którą zarejestrowano wpływ przedmiotowej korespondencji.
W tych okolicznościach za udowodnione należy uznać, że Odwołujący doręczył
przedmiotowe pismo w określonej dacie. Z faktem doręczenia rzeczonego pisma, należy
wiązać domniemanie doręczenia również załączników wskazanych w jego treści.
Doświadczenie życiowe i zasady logiki wskazują bowiem, że pismo przewodnie ma
charakter jedynie informacyjny a istotne znaczenie mają jego załączniki. Celem działania
nadawcy nie jest więc przedłożenie pisma przewodniego, ale dokumentów, które mają
rozstrzygające znaczenie dla sprawy. Z tych przyczyn należało przyjąć, że Odwołujący
odpowiadając na wezwanie Zamawiającego i wskazując na zakres uzupełnień, mając
jednocześnie na uwadze konsekwencje braku prawidłowego wypełnienia wezwania, doręczył
Zamawiającemu sporne zaświadczenie z ZUS. Tym bardziej, że Zamawiający nie stwierdził
niedoręczenia wszystkich wymienionych w piśmie przewodnim załączników, co mogłoby
wskazywać, że nie doręczono w ogóle załączników, a stwierdza jedynie brak jednego, w
którego posiadaniu, na moment uzupełnienia, Odwołujący się znajdował.
W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że Odwołujący dostarczył do siedziby
Zamawiającego określone dokumenty a fakt odbioru korespondencji został potwierdzony
przez Zamawiającego przybiciem pieczęci zarówno na egzemplarzu pisma składanym
Zamawiającemu, jak i na kopii Odwołującego. Nie należy zapominać, że opatrzenie pisma
prezentatą rodzi daleko idące skutki, stanowi bowiem dowód doręczenia pisma w określonej
dacie i rodzi domniemanie przedłożenia wraz z tym pismem załączników, jeśli wyraźnie
zostały wskazane w jego treści. Okoliczność, że pracownik Zamawiającego nie odnotował na
prezentacie ilości składanych załączników nie może obciążać Odwołującego i być podstawą
do przyjęcia, że jeden z tychże załączników nie został przedłożony. Rażący brak staranności
pracownika Zamawiającego, który nie czyni adnotacji na prezentacie zgodnie z jej treścią
powoduje w istocie, że Zamawiający odebrał sobie możliwość wykazania okoliczności
przeciwnych (obalenia przyjętego domniemania faktycznego).
W tym miejscu należy wskazać, że omawiana problematyka, była przedmiotem
rozważań orzecznictwa. Wskazano, że „jeśli jednak adresat przesyłki twierdzi, że nie
doręczono mu części pism wymienionych na formularzu, których przyjęcie pokwitował,
powinien ten fakt udowodnić” (postanowienie NSA z dnia 31 marca 2010 r., I FSK 1929/09,
M. Praw. 2010, nr 9, s. 476). Nadto, SN w postanowieniu z dnia 28 lutego 2001 r., I CZ
157/00) uznał, że „dopuszczalne jest przesyłanie kilku pism sądowych w jednej przesyłce
listowej (kopercie). Odbierając przesyłkę adresat (upoważniony pracownik kancelarii
adwokackiej) ma wówczas obowiązek sprawdzić jej zawartość i zgłosić ewentualne
zastrzeżenia listonoszowi.”
Reasumując stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy uzasadnione
jest przyjęcie, że Odwołujący objął zakresem uzupełnień sporne zaświadczenie z ZUS i
przedłożył je wraz z innymi dokumentami z pismem przewodnim z dnia 10 marca 2014 r.
Domniemanie to (praesumptio hominis, praesumptio facti), jakkolwiek wzruszalne, nie
zostało przez Zamawiającego obalone, stąd też należało uznać, że Zamawiający nie
wykazał, że zaktualizowały się przesłanki do wykluczenia Odwołującego z postępowania, co
stanowi o naruszeniu przepisu art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp.
Jednocześnie stwierdzenie braku podstaw do wykluczenia Odwołującego z
postępowania czyni zarzut naruszenia przepisu art. 93 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp
uzasadnionym. Unieważnienie postępowania nie było bowiem zasadne.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy, na podstawie art.
192 ust. 9 i 10 w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15
marca 2010 r. w sprawie wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów
kosztów w postępowaniu odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238),
zaliczając do kosztów postępowania odwoławczego wpis od odwołania w wysokości
10.000,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika Odwołującego w kwocie 3.600,00 zł oraz koszty
związane z dojazdem na rozprawę w kwocie 267,29 zł.
Przewodniczący: ………………………