Sygn. akt KIO 2391/16
Sygn. akt KIO 2392/16
WYROK
z dnia 3 stycznia 2017 r.
Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:
Przewodniczący - członek Krajowej Izby Odwoławczej: Barbara Bettman
Protokolant: Sylwia Jankowska
Po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 stycznia 2017 r. w Warszawie odwołań wniesionych
do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w dniu 19 grudnia 2016 r.:
I. przez wykonawcę: M. G. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "MARZ- BUD" M. G., Bąkowo 20, 86-160
Warlubie (sygn. akt KIO 2391/16)
II. SOEN Sp. z o.o., ul. Droga Łąkowa 57A, 86-300 Grudziądz (sygn. akt KIO
2392/16),
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonym przez zamawiającego:
Polskie Sieci Elektroenergetyczne S. A., ul. Warszawska 165, 05-520 Konstancin-
Jeziorna, przy udziale wykonawcy:
A. SOEN Sp. z o.o., ul. Droga Łąkowa 57A, 86-300 Grudziądz, zgłaszającego
przystąpienie do postępowania odwoławczego po stronie odwołującego (sygn. akt
KIO 2391/16)
orzeka:
I.1. Uwzględnia odwołanie wykonawcy M. G. prowadzącej działalność gospodarczą pod
nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "MARZ- BUD" M. G., Bąkowo 20, 86-160
Warlubie (sygn. akt KIO 2391/16) i nakazuje zamawiającemu:
I.1.1. unieważnienie czynności wyboru oferty wykonawcy ACER Sp. z o.o. w części
(Pakiecie) 24,
I.1.2. dokonanie ponownej oceny i badania oferty ACER Sp. z o.o. w części (Pakiecie) 24,
poprzedzone drugim wezwaniem tego wykonawcy do udzielenia wyjaśnień, w tym złożenia
dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny w części
(Pakiecie) 24.
I.2. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Polskie Sieci Elektroenergetyczne
S. A., ul. Warszawska 165, 05-520 Konstancin-Jeziorna (sygn. akt KIO 2391/16),
I.2.1. zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000,00 zł (słownie:
piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego M. G. prowadzącą
działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "MARZ- BUD"
M. G., Bąkowo 20, 86-160 Warlubie (sygn. akt KIO 2391/16) tytułem wpisu od odwołania.
I.2.2. zasądza od zamawiającego Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A., ul.
Warszawska 165, 05-520 Konstancin-Jeziorna na rzecz odwołującego M. G. prowadzącej
działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "MARZ- BUD"
M. G., Bąkowo 20, 86-160 Warlubie (sygn. akt KIO 2391/16) kwotę 18 600,00 zł (słownie:
osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów wpisu i
zastępstwa przez pełnomocnika.
II.1. Uwzględnia odwołanie wykonawcy SOEN Sp. z o.o., ul. Droga Łąkowa 57A, 86-300
Grudziądz (sygn. akt KIO 2392/16) i nakazuje zamawiającemu:
II.1.1. unieważnienie czynności wyboru oferty wykonawcy ACER Sp. z o.o. w części
(Pakiecie) 22 oraz w części (Pakiecie) 25 zamówienia,
II.1.2. dokonania ponownej oceny i badania oferty ACER Sp. z o.o. w części (Pakiecie) 22 i
25, poprzedzone drugim wezwaniem tego wykonawcy do udzielenia wyjaśnień, w tym
złożenia dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny w
części (Pakiecie) 22 i 25,
II.1.3. dokonania ponownej oceny i badania oferty wykonawcy RAJTRAK P. K. w części
(Pakiecie) 8, poprzedzone wezwaniem wykonawcy RAJTRAK P. K. do uzupełnienia
dokumentów:
a) zaświadczenia właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
potwierdzających brak zaległości w opłacaniu składek,
b) potwierdzających spełnianie warunku udziału w postępowaniu dotyczące sytuacji
ekonomicznej i finansowej.
II.2. Kosztami postępowania obciąża zamawiającego Polskie Sieci Elektroenergetyczne
S. A., ul. Warszawska 165, 05-520 Konstancin-Jeziorna (sygn. akt KIO 2392/16),
II.2.1. zalicza na poczet kosztów postępowania odwoławczego kwotę 15 000,00 zł (słownie:
piętnaście tysięcy złotych zero groszy) uiszczoną przez odwołującego: SOEN Sp. z o.o., ul.
Droga Łąkowa 57A, 86-300 Grudziądz (sygn. akt KIO 2392/16), tytułem wpisu od
odwołania.
II.2.2. zasądza od zamawiającego Polskich Sieci Elektroenergetycznych S.A. ul.
Warszawska 165, 05-520 Konstancin-Jeziorna na rzecz odwołującego SOEN Sp. z o.o.,
ul. Droga Łąkowa 57A, 86-300 Grudziądz (sygn. akt KIO 2392/16) kwotę 18 600,00 zł
(słownie: osiemnaście tysięcy sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu kosztów wpisu i
zastępstwa przez pełnomocnika.
Stosownie do art. 198a ust. 1 i 198b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo
zamówień publicznych (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 2164 ze zm.) na niniejszy wyrok - w terminie
7 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby
Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie.
Przewodniczący:
…………......…………
Sygn. akt: KIO 2391/16
Sygn. akt: KIO 2392/16
U z a s a d n i e n i e:
W postępowaniu o udzielenia zamówienia publicznego, prowadzonym w trybie
przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem są „Kompleksowe prace wycinkowe na
liniach przesyłowych najwyższych napięć w roku 2017-2018" (Dz. Urz. UE Nr 2016/S 125-
224516 z 01.07.2016 r.), zostały wniesione następujące pisemne odwołania w kopii
przekazane zamawiającemu w terminie ustawowym:
I. w dniu 19 grudnia 2016 r. przez wykonawcę M. G. prowadzącą działalność
gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "MARZ- BUD" M. G., z
siedzibą w Bąkowie (sygn. akt: KIO 2391/16),
II. w dniu 19 grudnia 2016 r. przez wykonawcę SOEN Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu
(sygn. akt: KIO 2392/16).
Wniesienie odwołań nastąpiło skutkiem powiadomienia za pośrednictwem faksu i
drogą elektroniczną w dniu 8 grudnia 2016 r. o wyniku przetargu.
Odwołujący, wobec podjętych czynności i zaniechań czynności nakazanych ustawą
zarzucili zamawiającemu Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A. naruszenie przepisów
ustawy Prawo zamówień publicznych (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 2164 ze zm.), dalej zwaną
„ustawą Pzp.”
Postępowanie jest prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 stycznia
2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 2164 ze zm.), i zostało
wszczęte ogłoszeniem z 01.07.2016 r., tj. bez uwzględnienia zmian wprowadzonych ustawą
z dnia 22 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy - Prawo zamówień publicznych oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 1020).
Na wezwanie zamawiającego z dnia 20 grudnia 2016 r., pisemne zgłoszenie do
postępowania odwoławczego, w kopii przesłane stronom złożył w dniu 22 grudnia 2016 r.
wykonawca SOEN Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu, zgłaszający przystąpienie do
postępowania odwoławczego po stronie odwołującego (sygn. akt KIO 2391/16), który
powołał się na swój interes w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść odwołującego, z uwagi
na zbliżony zakres zarzutów - jak podnoszone w odwołaniu wniesionym przez wykonawcę
SOEN Sp. z o.o. w sprawie Sygn. akt: KIO 2392/16.
Izba nie stwierdziła podstaw do odrzucenia ww. odwołań na podstawie art. 189 ust. 2
ustawy Pzp.
Izba postanowiła nie uwzględnić opozycji zamawiającego i dopuścić ww. wykonawcę
do postępowania odwoławczego, uznając, że przesłanki wymienione w art. 185 ust. 2 i 3
ustawy Prawo zamówień publicznych nie zostały wykazane, z uwagi na fakt, że wykonawca
SOEN Sp. z o.o. również złożył swoją ofertę na rozpatrywaną część (Pakiet) 24
postępowania.
Sygn. akt: KIO 2391/16
Odwołujący M. G. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo
Wielobranżowe "MARZ- BUD" M. G. wniósł odwołanie wobec czynności zamawiającego w
zakresie części (Pakietu) 24 postępowania polegających na zaniechaniu odrzucenia oferty
wykonawcy ACER Sp. z o.o. z siedzibą w Międzyrzeczu (dalej także: „ACER"), poprzez co
zarzucał zamawiającemu Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A. naruszenie przepisów
ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, tj.:
I.1.) art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. art. 90 ust. 3 ustawy Pzp poprzez zaniechanie
odrzucenia oferty ACER pomimo, że zawiera ona rażąco niską cenę, a wyjaśnienia złożone
przez tego wykonawcę uznał za nierzetelne i ogólnikowe oraz potwierdzające, że cena jego
oferty jest rażąco niska;
I.2.) art. 7 ust. 1 ustawy Pzp poprzez naruszenie zasady równego traktowania
wykonawców i uczciwej konkurencji.
W związku z powyższymi zarzutami wnosił o:
1) merytoryczne rozpoznanie oraz uwzględnienie odwołania,
2) nakazanie zamawiającemu dokonania ponownej oceny i badania oferty ACER
w części (Pakiecie) 24,
3) nakazanie zamawiającemu odrzucenie oferty ACER w części (Pakiecie) 24,
4) zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania
odwoławczego.
Ponadto odwołujący wnosił o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z
dokumentacji postępowania.
W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów i żądań odwołujący powoływał się na interes
w uzyskaniu niniejszego zamówienia, ponieważ w części (Pakiecie) 24 złożył ważną i
niepodlegającą odrzuceniu ofertę, która uplasowała się na 2 pozycji. Uwzględnienie
odwołania spowoduje odrzucenie oferty ACER i w konsekwencji wybór oferty odwołującego
w części (Pakiecie) 24 jako najkorzystniejszej. Powyższym uzasadniał możliwość
poniesienia szkody, polegającej na braku możliwości osiągnięcia zysku w związku z
realizacją zamówienia - co czyni zadość wymaganiom określonym w art. 179 ust. 1 ustawy
Pzp - legitymującym do wniesienia odwołania.
Odwołujący wyjaśniał, że w dniu 8 grudnia 2016 r. otrzymał informację o wyborze
oferty najkorzystniejszej. Jako najkorzystniejsza w części (Pakiecie) 24 została uznana oferta
ACER.
Zestawienie cen złożonych przez wykonawców w części (Pakiecie) 24 przedstawia
się następująco:
1. ACER cena brutto 1.057.308,00 zł; skrócenie terminu realizacji - 5 pkt
2. DRWALEX A. D.; cena brutto 1.441.560,00 zł; skrócenie terminu realizacji -5
3. MARZ-BUD; cena brutto 1.353.000,00 zł; skrócenie terminu realizacji - 5 pkt
4. SOEN Sp. z o.o. ; cena brutto 1.686.097,53 zł; skrócenie terminu realizacji - 5 pkt
Zamawiający pismem z dnia 16 września 2016r. wezwał ACER w trybie art. 90 ust. 1
ustawy Pzp do złożenia wyjaśnień w zakresie elementów oferty mających wpływ na
wysokość ceny. Pismem z dnia 21 września 2016 r. ACER złożył wyjaśnienia, w których
wskazał, że: „Prace wycinkowe na pakiecie 22 i 24 zostały wycenione na podstawie
dokonanych oględzin. Podane przez nas ceny, tak jak w pozostałych pakietach obejmują
mniejsze kwoty za odszkodowania z uwagi na podpisane służebności. W przypadku pakietu
24 cena nasza stanowi 60% wartości Zamawiającego i na pewno gwarantuje wykonanie
zadania, gdyż przytoczone wyżej umowy potwierdzają realizację prac na liniach 220KV i 400
kV za dużo niższe kwoty. W załączeniu przesyłamy Państwu kserokopie umów i referencji z
różnych Oddziałów PSE S.A., które potwierdzają jakość i terminowość wykonanych przez
nas prac za kwoty dużo mniejsze niż zaproponowane w tym postępowaniu przetargowym.”
Zarzut I.1. naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. art. 90 ust. 3 ustawy Pzp przez zaniechanie
odrzucenia oferty wykonawcy ACER Sp. z o.o., jako zawierającej rażąco niską cenę, przez
brak wyjaśnień oraz nierealistyczną cenę.
Odwołujący zaznaczał, ze obowiązkiem ACER było złożenie wyczerpujących
wyjaśnień, a do zamawiającego należyta ich ocena. Na ACER spoczywał w ciężar dowodu,
jakie elementy oferty miały wpływ na wysokość zaoferowanej przez niego ceny i w jaki
sposób dokonano ich kalkulacji, tak aby udowodnić, że zaproponowana cena nie jest ceną
rażąco niską. Powinien on dążyć do przekonania zamawiającego, iż jego wątpliwości co do
wysokości zaoferowanej ceny nie są uzasadnione. W opinii odwołującego ACER oparł się
jednak na kilku ogólnych twierdzeniach, nie popierając ich jednocześnie wystarczająco
precyzyjnymi i wyczerpującymi danymi. Nie przedstawił żadnych merytorycznych wyjaśnień,
nawet nie podjął takiej próby. Zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy Pzp - zamawiający odrzuca
ofertę wykonawcy, który nie złożył wyjaśnień lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień wraz z
dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do
przedmiotu zamówienia. Art. 90 ust. 3 ustawy Pzp zawiera, zatem dwie odrębnie
sformułowane przesłanki prawne nakazujące odrzucenie oferty. Po pierwsze, brak wyjaśnień
żądanych przez zamawiającego w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp stanowi samodzielną
przesłankę odrzucenia oferty, niezależnie od ustalenia wystąpienia ceny rażąco niskiej, przy
czym z brakiem wyjaśnień utożsamia się złożenie wyjaśnień lakonicznych, ogólnikowych
(część alternatywy: nie złożył wyjaśnień, podobnie w wyroku z dn. 9 października 2012r. KIO
2031/12). Drugim przypadkiem jest natomiast ustalenie na podstawie złożonych wyjaśnień,
że cena oferty jest rażąco niska (część alternatywy: lub jeżeli dokonana ocena wyjaśnień
wraz z dostarczonymi dowodami potwierdza, że oferta zawiera rażąco niską cenę w
stosunku do przedmiotu zamówienia).
Analiza wyjaśnień ACER przywiodła odwołującego do wniosków, że wyjaśnienia te są
nierzetelne, ogólne i lakoniczne. Wykonawca ACER nie uwzględnił jakichkolwiek kosztów
realizacji zamówienia. Nie przedstawił żadnej kalkulacji ceny oferty. Nie dokonał
jakiegokolwiek, chociażby ogólnego rozbicia ceny oferty. W wyjaśnieniach nie podano
wartości kosztów składających się na cenę oferty. Wykonawca składający wyjaśnienia
powinien wykazać, że on jest zdolny do wykonania zamówienia za określoną kwotę i
powinien pokazać sposób, w jaki tę kwotę uzyskał. ACER w wyjaśnieniach nie uwzględnił w
ogóle m.in. następujących czynników cenotwórczych:
1) koszty wynagrodzenia osób zatrudnionych do realizacji zamówienia,
2) koszty zakupu/użytkowania sprzętu (pojazdy, narzędzia),
3) koszty części zamiennych,
4) koszty paliwa,
5) koszty obsługi administracyjnej i zarządcze,
6) koszty uzyskania niezbędnych uzgodnień, zgód, pozwoleń, decyzji
administracyjnych,
7) koszty odszkodowań,
8) koszty gwarancji,
9) koszty pozyskania zabezpieczenia należytego wykonania umowy oraz
ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
Odwołujący zaznaczał, że w wyjaśnieniach ACER w ogóle nie wskazano na
możliwość osiągnięcia zysku, ani na jego wysokość. Tymczasem wyjaśnienia powinny
udowadniać, że możliwa jest realizacja zamówienia w tej cenie z osiągnięciem zysku.
Nigdzie w wyjaśnieniach nie wskazano stawki wynagrodzeń za pracę - w ogóle pominięto je
w wycenie. Nie uwzględniono zatem wymagania z art. 90 ust. 1 pkt 1 ustawy Pzp, tj.
wymagania, że wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa od minimalnego
wynagrodzenia za pracę ustalonego na podstawie art. 2 ust. 3-5 ustawy z dnia 10
października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Tymczasem wynagrodzenie
osób wykonujących prace wycinkowe stanowi niezwykle istotny koszt realizacji tego
zamówienia. Wykonawca ACER nie wskazał również na oszczędności metody wykonania
zamówienia, wybrane rozwiązania techniczne, dostępne dla niego wyjątkowo sprzyjające
warunki wykonywania zamówienia.
W ocenie odwołującego jedynym argumentem, na który powołał się ACER w zakresie
sprzyjających warunków realizacji zamówienia są służebności - „Podane przez nas ceny, tak
jak i pozostałych pakietach obejmują mniejsze kwoty za odszkodowania z uwagi na
podpisane służebności.” Nie wskazano jednak, na jakim poziomie odpłatności - te
służebności ustanowiono, nie wskazano względem czego te mniejsze kwoty są ujęte. Jeżeli
ACER miał na myśli ceny innych wykonawców, to przecież nie wiedział, jak ceny innych ofert
w tym zakresie się kształtują. Nie wskazano, jaka rzeczywiście jest wysokość tych kosztów i
nie przedłożono żadnych dowodów na tę okoliczność. Nawet, jeżeli wykonawca ten
rzeczywiście ma korzystniejsze od innych wykonawców warunki realizacji zamówienia, w tym
konkretnym zakresie, to nie wykazał wysokości i wpływu tego czynnika na cenę oferty.
Odwołujący uznał, że dowody w postaci kserokopii umów i referencji z różnych
Oddziałów PSE S.A. nie mają znaczenia. Przytoczył wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dn.
6 czerwca 2016r. KIO 800/16: „Można natomiast sformułować jeden generalny postulat,
który przy ocenie wyjaśnień wykonawców powinien być bezwzględnie egzekwowany -
wyjaśnienia powinny być konkretne, jasne, spójne i adekwatne do danego przedmiotu
zamówienia. Stosowana powszechnie w dokumentach tego typu beletrystyka polegająca na
mnożeniu ogólników o wielkim doświadczeniu wykonawcy, jego znakomitej organizacji
produkcji, optymalizacji kosztów, wdrożeniu niezwykle nowoczesnych i energooszczędnych
technologii, posiadaniu wykwalifikowanej acz taniej kadry, korzystnym położeniu jego bazy
czy siedziby, etc... przeważnie nic nie wnosi do sprawy i nie niesie informacji o żadnych
możliwych do uchwycenia wartościach ekonomicznych. Jako taka, może być traktowana
jedynie jako dopełnienie i tło dla bardziej konkretnych i wymiernych danych podawanych w
ramach wyjaśnień, a nie ich podstawa czy zasadnicza treść. Informacje podawane w
wyjaśnieniach powinny być więc na tyle konkretne, aby możliwe było ich przynajmniej
przybliżone przełożenie na uchwytne i wymierne wartości ekonomiczne, a także możliwa ich
weryfikacja oraz ocena wiarygodności".
Odwołujący powoływał się na utrwalone poglądy orzecznictwa, że jeżeli wykonawca
powołuje się na pewne okoliczności, mające mieć wpływ na wysokość ceny, to powinien
również wykazać, w jaki sposób zostały one uwzględnione przy jej kalkulacji. W sytuacji,
kiedy złożone wyjaśnienia nie pozwalają na zweryfikowanie wiarygodności ceny danej oferty,
tj. nie zawierają informacji na temat rzeczywistego wpływu powoływanych okoliczności na
wysokość ceny, wówczas wypełniona zostaje przesłanka do odrzucenia oferty (tak w wyroku
Krajowej Izby Odwoławczej z dn. 30 lipca 2012r., KIO 1506/12).
W przekonaniu odwołującego, wyjaśnienia powinny zawierać kalkulację cenową wraz
z jej uzasadnieniem, odnosić się np. do wyliczenia kosztów realizacji zamówienia,
postanowień umowy czy innych okoliczności związanych z jej wykonaniem. Wyjaśnienia
powinny zawierać kalkulację ceny oferty z podaniem składników cenotwórczych, które mają
wpływ na wysokość zaoferowanej ceny za przedmiot zamówienia (wyrok Krajowej Izby
Odwoławczej z dn. 13 sierpnia 2013, KIO 1881/13).
Ponadto zaznaczał, że zgodnie z Wzorem nr 1 Części III SIWZ FORMULARZ
OFERTY dla PAKIETU 24 należało podać cenę dla dwóch linii:
- Grudziądz Węgrowo - Gdańsk Błonia
- Grudziądz Węgrowo - Płock.
Zgodnie zaś z rozdz. XVI pkt 4 części I SIWZ: „Cenę dla danego Pakietu należy podać w
sposób określony w Formularzu oferty. Cena musi obejmować koszt wykonania wszystkich
prac związanych z wycinką zadrzewienia na liniach. Ponadto Wykonawca w Formularzu
oferty podaje ceny jednostkowe. Ceny jednostkowe są cenami ryczałtowymi, stałymi w
okresie realizacji przedmiotu zamówienia i nie będą podlegać zmianom".
Skoro ceny dla wskazanych powyżej odcinków są cenami ryczałtowymi, to powoduje,
że kalkulacja ceny tym bardziej powinna być wyczerpująca i przemyślana. W tym kontekście
odwołujący wskazał na wyrok Krajowej Izby Odwoławczej z dn. 2 sierpnia 2013, KIO
1760/13: „Zastrzec przy tym również należy, iż w rozpoznawanym przypadku, w
szczególności ze względu na ryczałtowy charakter ceny, ważką okolicznością jest to, że w
przepisie art. 90 ustawy Pzp mowa jest o rażąco niskiej cenie w stosunku do przedmiotu
zamówienia. Skoro wykonawca oferuje wykonanie pełnego zakresu zlecanego mu do
zrealizowania zadania za jedną, z góry określoną i niezmienną kwotę (ryczałt), to
rozstrzygnięcie o rażąco niskim charakterze oferowanej przez niego ceny zapaść powinno
po dokonaniu oceny złożonych przez niego wyjaśnień przez pryzmat całego przedmiotu
zamówienia - wyjaśnień o takiej właśnie treści (dokumentujących w sposób wiarygodny
ujęcia wszystkich elementów istotnych dla obliczenia ceny, które ujęte zostały w pkt 10.7
IDW) oczekiwał Zamawiający, co wprost wynika z treści pisma z dnia 2 lipca 2013 r. Dlatego
też ocenie powinny podlegać wyjaśnienia co do całkowitej ceny zawartej w ofercie. [...]
Zauważyć należy, że aby uzasadnić możliwość zaproponowania niskiej ceny wskazać trzeba
obiektywne czynniki umożliwiające zaoferowanie cen na takim właśnie poziomie, jako
profesjonalny podmiot, Odwołujący powinien posiadać wiedzą o tym, co powinny zawierać
wyjaśnienia, aby Zamawiający mógł uznać je za prawidłowo sporządzone [wykonawca
składający wyjaśnienia - przypis Odwołującego]. Nie wykazał on jednak w sposób
niebudzący wątpliwości, iż znajduje się w jakiejś szczególnej sytuacji odróżniającej go w
sposób wyraźny od innych występujących odpowiednio długo na rynku wykonawców".
Odwołujący argumentował, że obowiązkiem wykonawcy ACER było złożenie
dowodów na potwierdzenie, że jest w stanie zrealizować zamówienie za taką cenę, z czego
ACER nie wywiązał się. Według odwołującego wyjaśnienia mają ułatwić ocenę oferty, a nie
dążyć do wykazania, że cena oferty nie jest rażąco niska. Wobec tego w orzecznictwie
podnosi się, że ponowne wezwanie do złożenia wyjaśnień w zakresie rażąco niskiej ceny
powinno być skierowane przede wszystkim do wykonawcy, który rzetelnie udziela
odpowiedzi na uprzednie żądnie wyjaśnienia. Jeśli wykonawca nie wykazuje inicjatywy w
wykazaniu, że cena jego oferty nie jest rażąco niska, to takie działanie nie powinno
zasługiwać na ochronę. Na poparcie swoich twierdzeń odwołujący powołał się na:
- wyrok KIO z 25 kwietnia 2014 r. (KIO 725/14): „prowadzona procedura wyjaśnień nie może
usprawiedliwiać uchylania się przez wykonawcę od złożenia rzetelnych wyjaśnień elementów
oferty mających wpływ na wysokość ceny. Brak rzetelności w składanych wyjaśnieniach nie
może uzasadniać kolejnych wezwań kierowanych do wykonawcy"
- wyrok KIO z 12 maja 2014 r. (KIO 785/14): „Zamawiający nie musi wielokrotnie wzywać do
wyjaśnień [wykonawcy], który od początku składa wyjaśnienia ogólnikowe, wymijające i
nieprzekonywujące, ale powinien wysłuchać wykonawcy, który składa wyjaśnienia sumiennie
- dotyczy to w szczególności sytuacji, gdy zamawiający nie zadaje konkretnych pytań".
- wyrok KIO z 7 kwietnia 2014 r. (KIO 572/14): „Zdaniem Izby dopuszczalne jest również
dodatkowe badanie poszczególnych elementów wyjaśnień, lecz nie uzupełnianie wyjaśnień".
Odwołujący podsumował, że wykonawca ACER nie przedstawił w wyjaśnieniach
informacji wymaganych przez samego ustawodawcę zgodnie z treścią art. 90 ust. 1 ustawy
Pzp, ani informacji koniecznych ze względu na specyfikę przedmiotu zamówienia.
Odwołujący ponownie powołał się na ugruntowane orzecznictwo i dorobek doktryny,
że ceną rażąco niską jest cena, za którą nie jest możliwe wykonanie zamówienia w należyty
sposób, i która wskazuje na zamiar realizacji zamówienia poniżej kosztów własnych
wykonawcy, nie pozwalając na wygenerowanie przez niego zysku. Rażąco niską ceną jest
cena oderwana od realiów rynkowych. Podkreślił, że obowiązek odrzucenia oferty
zawierającej rażąco niską cenę służy w szczególności temu, żeby eliminować z
postępowania wykonawców niewiarygodnych i nierzetelnych z uwagi na proponowane przez
nich nierealistyczne ceny. Przytoczył tezę wyroku Krajowej Izby Odwoławczej z dnia
1.04.2011 r., sygn. akt KIO 586/11, w którym KIO stwierdziła: „iż rażąco niską ceną będzie
taka cena, która nie gwarantuje, przy znanych wartościach składowych, jej elementach
kalkulacyjnych realizacji zamówienia w sposób bezpieczny i niezakłócony, która nie daje
pewności, że zamówienie zostanie wykonane należycie i w sposób założony przez
Zamawiającego, zaś przedsięwzięcie nie tylko zbilansuje się w znaczeniu rachunkowym ale
przyniesie także pewien zysk wykonawcy.”
Odwołujący podnosił, że podstawowym punktem odniesienia dla oceny oferty pod
kątem rażąco niskiej ceny jest wartość szacunkowa zamówienia ustalona przez
zamawiającego, powiększona o właściwą stawkę podatku VAT. W przedmiotowym
postępowaniu - jak wynika z protokołu postępowania - szacunkowa wartość zamówienia
została ustalona w wysokości 1.432.158,00 zł. Wartość ta, powiększona o podatek VAT
wynosi 1.761.554,34 zł. Wykonawca ACER złożył natomiast ofertę z ceną 1.057.308,00 zł
brutto. Odwołujący zauważył, że podstawą ustalenia wartości przedmiotu zamówienia jest
całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy (art. 32 ust. 1 ustawy Pzp). A zatem
wartość przedmiotu zamówienia ustalona przez zamawiającego, w opinii odwołującego
obrazuje poziom cen rynkowych ustalonych w oparciu o warunki realizacji przedmiotu
zamówienia i zapisane w dokumentacji przetargowej wymagania i terminy wyznaczone przez
zamawiającego.
Z zestawienia ceny oferty złożonej przez ACER z szacunkową wartością przedmiotu
zamówienia powiększoną o należny podatek VAT, wynika że cena oferty wykonawcy ACER
jest niższa o 40 % od wartości przedmiotu zamówienia, powiększonej o podatek VAT.
Propozycja cenowa ACER zatem w sposób znaczny odbiega od wyceny, jaką przeprowadził
zamawiający, co zdaniem odwołującego wskazując na całkowite oderwanie zaoferowanej
przez ACER ceny od warunków rynkowych oraz szacunków dokonanych przez
zamawiającego. Zaznaczał, że cena jego oferty (1.353.000,00 zł brutto) jest zbliżona do
szacunkowej wartości przedmiotu zamówienia, co poczytał za istotny punkt odniesienia w
kwalifikacji ceny oferty złożonej przez ACER, jako rażąco niskiej. Przekonywał, że cena jego
oferty wskazuje na rzeczywisty poziom cen rynkowych dla tego zamówienia. Cena oferty
DRWALEX A. D. -1.441.560,00 zł brutto jest bardzo zbliżona do ceny oferty odwołującego.
Zauważył również, że wszystkie oferty były kalkulowane w tym samym czasie, a więc w
konkretnych warunkach gospodarczych, z uwzględnieniem tych samych wymagań
zamawiającego, wobec czego na kalkulacje dokonywane przez wykonawców mają wpływ te
same uwarunkowania gospodarcze dla danego rynku. Ceny wszystkich pozostałych ofert - w
tym cena oferty SOEN są zdecydowanie wyższe niż cena oferty wykonawcy ACER i w
przekonaniu odwołującego potwierdzają, że cena skarżonego wykonawcy jest
nierealistyczna, co potwierdziła treść wyjaśnień złożonych przez tego wykonawcę.
Wskazał, że wszyscy wykonawcy zadeklarowali podobne wartości w kryterium
pozacenowym, tj. „Skrócenie terminu wykonania prac wycinkowych" - waga 5 pkt. Wobec
powyższego warunki realizacji zamówienia dla wszystkich wykonawców są takie same.
Podsumowując, podtrzymał zarzuty, że oferta ACER podlega odrzuceniu na
podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, ponieważ zawiera ona rażąco
niską cenę, a wyjaśnienia złożone przez tego wykonawcę są nierzetelne i ogólnikowe oraz
potwierdzają, że cena jego oferty jest rażąco niska.
Zarzut I.2. naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy Pzp poprzez uchybienie zasadom równego
traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.
Zaniechanie odrzucenia oferty ACER z przyczyn wskazanych powyżej stanowi w
ocenie odwołującego - jednocześnie naruszenie art. 7 ust. 1 ustawy Pzp.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie podał, że był zobligowany do wystąpienia
do wykonawcy ACER o wyjaśnienia elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny na
Pakiet 24 na podstawie art. 90 ust. 1 Pzp, gdyż cena oferty była niższa o więcej niż 30% od
szacunkowej ceny zamówienia i odbiegała od średniej ceny złożonych ofert o 23%.
Stwierdził, że główną przyczyną różnicy miedzy wartością szacunkową był sposób
oszacowania, przy którym wzięto pod uwagę średni stopień zalesienia, który nie pokrywa się
z zalesieniem faktycznym. Zamawiający potwierdził, że przyjmował średnie ceny usług z lat
ubiegłych i uznał, że nie dokonał swoich szacunków z taką precyzją jak uczynili to
wykonawcy na potrzeby złożenia ofert. Zamawiający przyjął wyjaśnienia wykonawcy ACER,
ponieważ wykonawca ten oświadczył, że wykonał rozpoznanie w terenie, co do zakresu prac
zawartych w pakiecie 24. Wykonawca ACER przedstawił umowy z innych wykonanych
zamówień tego rodzaju na rzecz oddziałów zamawiającego. ACER zakończył wszystkie
umowy, które wykonywał na rzecz zamawiającego w 2015 r. i nie było zarzutów, co do
nienależytego wykonania tych umów za zaoferowane ceny, wg standardów takich jak dla
przedmiotowego postępowania. Wykonawca wskazał na uwarunkowania wynikające ze
służebności przysługujących zamawiającemu. Podnosił, że nie każde wyjaśnienie
wykonawcy musi się sprowadzać do szczegółowej kalkulacji. Podał, że skoro wykonawca
przedstawił wykaz pracowników, którzy będą wykonywać zamówienie, to oznacza, że
dostaną oni przynajmniej minimalne wynagrodzenie. Z powyższych względów zarzut
naruszenia art. 90 ust 3 czy art. 89 ust 1 pkt 4 uznał za niezasługujący na uwzględnienie. Z
ostrożności procesowej zamawiający podał, że jeśli nawet Izba uznałaby niedostateczność
wyjaśnień złożonych przez wykonawcę ACER Sp. z o.o., to powinien być on ponownie
wezwany do ich złożenia -ponieważ są wskazane pewne elementy mające wpływ na
wysokość ceny, a dalsze wyjaśnienia umożliwiłyby ich doprecyzowanie. W ocenie
zamawiającego odrzucenie oferty wykonawcy ACER w danych okolicznościach sprawy
byłoby przedwczesne, bo przesłanka taka w oparciu o art. 89 ust 1 pkt 4 jeszcze nie
wystąpiła. Ponadto, wykonawca ACER oświadczył, że:
- dokonał oględzin linii
- realizował dla zamawiającego wcześniej usuwanie zadrzewienia
- średnia zaoferowana cena wycinki na długości 1 km linii nie jest niższa niż w przypadku
poprzednich umów
- są mu znane uwarunkowania formalno-prawne, jakie zastanie przy realizacji wycinki.
Wykonawca ACER na potwierdzenie dysponowania wymaganymi osobami do
realizacji zamówienia przestawił ich wykaz, co świadczy, że zostaną oni zatrudnieni.
Z tych względów zamawiający wnosił o oddalenie odwołania.
Przystępujący SOEN Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu popierał stanowisko
odwołującego.
Sygn. akt: KIO 2392/16
Odwołujący SOEN Sp. z o.o. z siedzibą w Grudziądzu wniósł odwołanie wobec
czynności podjętych w postępowaniu w zakresie (części) Pakietu 8, Pakietu 22 oraz (części)
Pakietu 25, tj.:
W ramach pakietu 8:
a) na czynności wyboru oferty złożonej przez wykonawcę RAJTRAK P. K., (dalej
także: „RAJTRAK”) jako najkorzystniejszej oferty w Pakiecie 8 (części 8) zamówienia,
b) czynności badania i oceny oferty złożonej w Pakiecie 8 (części 8) zamówienia
przez RAJTRAK,
c) zaniechania czynności wezwania wykonawcy RAJTRAK do uzupełnienia
wskazanych w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków
udziału w postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych);
W ramach pakietu 22:
a) na czynności wyboru oferty złożonej przez wykonawcę ACER Sp. z o.o., (dalej
także „ACER") jako najkorzystniejszej oferty w Pakiecie 22 (części 22) zamówienia,
b) czynności badania i oceny oferty złożonej w Pakiecie 22 (części 22)
zamówienia przez ACER,
c) zaniechania czynności wezwania wykonawcy ACER do uzupełnienia
wskazanych w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków
udziału w postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych),
d) zaniechania czynności odrzucenia oferty złożonej w Pakiecie 22 (części 22)
przez wykonawcę ACER, mimo że wykonawca nie wykazał, że cena jego oferty nie zawiera
rażąco niskiej ceny, względnie oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia;
W ramach pakietu 25:
a) na czynności wyboru oferty złożonej przez wykonawcę ACER jako
najkorzystniejszej oferty w Pakiecie 25 (części 25) zamówienia,
b) czynności badania i oceny oferty złożonej w Pakiecie 25 (części 25)
zamówienia przez ACER,
c) zaniechania czynności wezwania wykonawcy ACER do uzupełnienia
wskazanych w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków
udziału w postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych),
d) zaniechania czynności odrzucenia oferty złożonej w Pakiecie 25 (części 25)
przez wykonawcę ACER, mimo że wykonawca nie wykazał, że cena jego oferty nie zawiera
rażąco niskiej ceny, względnie oferta zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia.
Odwołujący zarzucał zamawiającemu Polskim Sieciom Elektroenergetycznym S.A.
naruszenie przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych, tj.:
II. 1. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 26 ust. 3 ustawy Pzp
poprzez zaniechanie czynności wezwania wykonawcy RAJTRAK do uzupełnienia
wskazanych w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków
udziału w postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych),
II. 2. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 91 ust. 1 ustawy Pzp
poprzez dokonanie wyboru oferty wykonawcy RAJTRAK jako najkorzystniejszej oferty w
Pakiecie 8 (części 8) zamówienia,
III.1. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 26 ust. 3 ustawy Pzp
poprzez zaniechanie czynności wezwania wykonawcy ACER do uzupełnienia wskazanych w
uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w
postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych),
III.2. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 4
ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę ACER w
Pakiecie 22 (części 22) zamówienia, mimo że złożone wyjaśnienia nie potwierdzają, iż cena
oferty nie jest ceną rażąco niską oraz z uwagi, że oferta tego wykonawcy w Pakiecie 22
(części 22) zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,
III.3 art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 4
ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę ACER w
Pakiecie 25 (części 25) zamówienia, mimo że złożone wyjaśnienia nie potwierdzają iż cena
oferty nie jest ceną rażąco niską oraz z uwagi, że oferta tego wykonawcy w Pakiecie 25
(części 25) zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,
III.4. art. 7 ust 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 91 ust. 1 ustawy Pzp
poprzez dokonanie wyboru oferty wykonawcy ACER jako najkorzystniejszej oferty w
Pakiecie 22 (części 22) i Pakiecie 25 (części 25) zamówienia.
Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania i nakazanie zamawiającemu, aby:
1) unieważnił czynność wyboru oferty wykonawcy RAJTRAK jako
najkorzystniejszej oferty w Pakiecie 8 (części 8) zamówienia;
2) unieważnił czynność wyboru oferty wykonawcy ACER jako najkorzystniejszej
oferty w Pakiecie 22 (części 22) zamówienia
3) unieważnił czynność wyboru oferty wykonawcy ACER jako najkorzystniejszej
oferty w Pakiecie 25 (części 25) zamówienia
4) dokonał ponownego badania i oceny oferty RAJTRAK złożonej w Pakiecie 8
(części 8) zamówienia;
5) dokonał ponownego badania i oceny oferty ACER złożonej w Pakiecie 22
(części 22) i Pakiecie 25 (części 25) zamówienia;
6) wezwał wykonawcę RAJTRAK do złożenia w wyznaczonym terminie
wskazanych w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków
udziału w postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych), a w razie ich nieskutecznego
uzupełnienia wykluczył wykonawcę RAJTRAK z postępowania w Pakiecie 8 (części 8)
zamówienia na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp i uznał ofertę złożoną przez
wykonawcę RAJTRAK za odrzuconą na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy Pzp w Pakiecie 8
(części 8) zamówienia;
7) wezwał wykonawcę ACER do złożenia w wyznaczonym terminie wskazanych
w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków udziału w
postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych), a w razie ich nieskutecznego uzupełnienia
wykluczył wykonawcę ACER z postępowania w Pakiecie 22 (części 22) oraz Pakiecie 25
(części 25) zamówienia na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp i uznał ofertę złożoną
przez wykonawcę ACER za odrzuconą na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy Pzp w Pakiecie 22
(części 22) oraz w Pakiecie 25 (części 25) zamówienia;
8) dokonał czynności odrzucenia oferty ACER w Pakiecie 22 (części 22) oraz
Pakiecie 25 (części 25) zamówienia z uwagi na fakt, iż złożone wyjaśnienia nie potwierdzają
iż cena oferty nie jest ceną rażąco niską oraz, z uwagi na fakt, że zawiera ona rażąco niską
cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia;
9) dokonał czynności wyboru oferty odwołującego jako najkorzystniejszej oferty
w Pakiecie 8 (części 8), Pakiecie 22 (części 22) oraz Pakiecie 25 (części 25) zamówienia.
W uzasadnieniu zgłoszonych zarzutów i żądań odwołujący powołał się na interes w
uzyskaniu przedmiotowego zamówienia. Podał, że jest zainteresowany udzieleniem mu
przedmiotowego zamówienia w Pakiecie 8 (części 8), Pakiecie 22 (części 22) oraz Pakiecie
25 (części 25) zamówienia. W tym celu złożył oferty, których treść odpowiada treści
specyfikacji istotnych warunków zamówienia, wykazał spełnianie warunków udziału w
postępowaniu i ubiega się o udzielenie mu zamówienia w Pakiecie 8 (części 8), Pakiecie 22
(części 22) oraz Pakiecie 25 (części 25).
Ponadto, odwołujący wskazał, że w wyniku naruszenia przez zamawiającego
przepisów ustawy Pzp poniósł szkodę. Gdyby zamawiający postąpił zgodnie z przepisami
ustawy Pzp, to dokonałby wszystkich wskazanych powyżej zaniechanych czynności,
natomiast nie dokonałby wskazanych powyżej czynności niezgodnych z przepisami ustawy
Pzp. W konsekwencji, zgodnie z określonym w SIWZ kryterium oceny ofert, oferta
odwołującego zostałaby wybrana jako najkorzystniejsza w Pakiecie 8 (części 8), Pakiecie 22
(części 22) oraz Pakiecie 25 (części 25), bowiem po odrzuceniu ofert złożonych w Pakiecie 8
(części 8), Pakiecie 22 (części 22) oraz Pakiecie 25 (części 25) zgodnie z żądaniami
odwołania, to oferta odwołującego byłaby najkorzystniejsza ze względu na bilans ceny i
innych kryteriów odnoszących się do przedmiotu zamówienia. W przekonaniu odwołującego
- poprzez zaniechanie koniecznych czynności zamawiający doprowadził do sytuacji, w której
odwołujący utracił szansę na uzyskanie zamówienia w Pakiecie 8 (części 8), Pakiecie 22
(części 22) oraz Pakiecie 25 (części 25) oraz na osiągnięcie zysku, który odwołujący
planował osiągnąć w wyniku jego realizacji (lucrum cessans). Powyższe wyczerpuje
przesłanki do skorzystania przez ze środków ochrony prawnej przewidzianych w art. 179 ust.
1 ustawy Pzp.
Odwołujący wskazał ponadto, że naruszenie wskazanych powyżej przepisów ustawy
Pzp miało istotny wpływ na wynik postępowania w Pakiecie 8, Pakiecie 22 i Pakiecie 25
zamówienia, a zatem biorąc pod uwagę art. 192 ust. 2 ustawy Pzp Krajowa Izba
Odwoławcza winna uwzględnić niniejsze odwołanie. Efektem wskazanych powyżej
czynności i zaniechać zamawiającego jest, bowiem uniemożliwienie wyboru oferty
odwołującego, jako najkorzystniejszej oferty w Pakiecie 8, Pakiecie 22 oraz Pakiecie 25
zamówienia, co w istotny sposób wpłynęło na wynik postępowania w tych częściach.
Odwołujący wyjaśniał, że w dniu 8 grudnia 2016 r. otrzymał informację o wyniku
przetargu, zgodnie z którą jako najkorzystniejszą ofertę w Pakiecie 8 (części 8) zamawiający
wybrał ofertę RAJTRAK, natomiast w Pakiecie 22 (części 22) oraz Pakiecie 25 (części 25)
oferty ACER, natomiast oferta odwołującego została sklasyfikowana na drugim miejscu w
rankingu ofert, we wszystkich wskazanych Pakietach, tj. po ofertach złożonych odpowiednio
przez RAJTRAK oraz ACER.
II.1. Zarzut naruszenia art. 7 ust 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 26 ust. 3
ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności wezwania wykonawcy RAJTRAK do
uzupełnienia wskazanych w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających
spełnianie warunków udziału w postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych)
a) Zaświadczenie właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Zamawiający w treści SIWZ (pkt V11., str. 11) wskazał, że: „O udzielenie zamówienia
mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki, dotyczące sytuacji ekonomicznej i
finansowej opisane przez Zamawiającego oraz nie podlegają wykluczeniu na podstawie art.
24 ust. 1 ustawy”.
Odpowiednio do powyższego Zamawiający w pkt VII. SIWZ (str. 14) wskazał, że w
celu wykazania braku podstaw do wykluczenia Wykonawca zobowiązany jest załączyć do
oferty: „Aktualne zaświadczenie właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, potwierdzające, że Wykonawca nie zalega z
opłacaniem składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne lub potwierdzenie, że uzyskał
przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie lub rozłożenie na raty zaległych płatności lub
wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu - wystawione nie wcześniej niż
3 miesiące przed upływem terminu składania ofert”.
Ponadto w pkt. XII 5. SIWZ zamawiający odnośnie formy żądanych dokumentów
podkreślił, że: „Dokumenty przedłożone przez Wykonawcę powinny być złożone w formie
oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem, przez osobę/y uprawnioną do
reprezentowania Wykonawcy lub upoważnioną osobę/y, dla której upoważnienie zostało
dołączone do oferty”, przez osobę uprawnioną do reprezentowania Wykonawcy.”
Odwołujący podkreślał, że wszystkie powyższe żądania i wymogi zamawiającego były
zgodne z obowiązującymi przepisami, w szczególności z rozporządzeniem Prezesa Rady
Ministrów w sprawie rodzajów dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy,
oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane z dnia 19 lutego 2013 r. (Dz. U. z
2013r. poz. 231, dalej „rozporządzenie”). Ponadto wykonawca RAJTRAK w żaden sposób
nie zakwestionował przytoczonych powyżej postanowień SIWZ, w szczególności nie wniósł
wobec nich odwołania. Tym samym wykonawca RAJTRAK był obowiązany zastosować się
do zacytowanych nakazów SIWZ.
Odwołujący wskazał, że wykonawca RAJTRAK jako żądane przez zamawiającego
aktualne zaświadczenie właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przedstawił
wydruk elektronicznego zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek z dnia 4 sierpnia
2016 r., które to elektroniczne zaświadczenie pobrane zostało przez wykonawcę RAJTRAK z
Platformy Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (https://pue.zus.pl).
Podkreślił, że wykonawca RAJTRAK nie załączył do oferty samego elektronicznego
zaświadczenia, co jest o tyle zrozumiałe, że zamawiający taką ewentualność wykluczył,
bowiem nie wyraził zgody na złożenie oferty w postaci elektronicznej, opatrzonej
bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego
kwalifikowanego certyfikatu (art. 82 ust. 2 ustawy Pzp), a ponadto wprost wskazał, że ofertę
należy złożyć w formie pisemnej (pkt XII2., str. 19 SIWZ).
W ocenie odwołującego forma, w jakiej wykonawca RAJTRAK przedstawił
zaświadczenie z ZUS, czyli wydruk elektronicznego zaświadczenia pobranego przez
wykonawcę RAJTRAK z Platformy Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, nie została dopuszczona ani SIWZ, ani w przepisach rozporządzenia. Ani
SIWZ, ani obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości składania przez wykonawców
zaświadczeń z ZUS w formie wydruku dokumentu elektronicznego. Powołał się na
stanowisko wynikające z orzecznictwa Krajowej Izby Odwoławczej, która wielokrotnie
oceniała takie dokumenty - jak wydruk przedstawiony przez wykonawcę RAJTRAK i ocena ta
była jednoznacznie negatywna. Tytułem przykładu wskazał na stanowisko Izby wyrażone w
wyroku z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt: KIO 648/16, cyt.: „przedłożone przez L B.
zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek ZUS nie spełnia wymagań określonych w
§ 7 ust. 1 rozporządzenia w sprawie dokumentów, albowiem w myśl tego przepisu
dokumenty muszą być złożone w oryginale lub kopii poświadczonej za zgodność z
oryginałem przez Wykonawcę, a w przypadku elektronicznych dokumentów - powinny być
one opatrzone przez wykonawcę bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za
pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Przedmiotowe zaświadczenie zostało
wygenerowane z systemu ZUS. Powyższego nie można utożsamiać, jak chciałby
Odwołujący, z wydrukami z CEiDG oraz KRS. Zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym
Rejestrze Sądowym "Pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych informacji o
podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych
przez Centralną Informację, o których mowa w art. 3, jeżeli posiadają cechy umożliwiające
ich weryfikację z danymi zawartymi w Rejestrze". Z tegoż przepisu wynika, że odpis aktualny
z KRS wygenerowany ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości po wprowadzeniu
numeru identyfikującego stanowi dokument urzędowy czyli oryginalny, który nie wymaga
poświadczania przez wykonawcę za zgodność z oryginałem. Podobny status mają
zaświadczenia o wpisie w CEiDG. W przypadku zaświadczeń wygenerowanych z ZUS
ustawa nie przewiduje takiej możliwości. Co więcej w treści wydruku znajduje się zapis, że
"zaświadczenie wydaje się na wniosek płatnika składek na podstawie art. 50 ust. 4 i art. 123
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych". Pierwszy z przepisów odnosi się do wniosku
płatnika, a drugi do wydawania zaświadczeń w formie elektronicznego dokumentu
opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego
kwalifikowanego certyfikatu. Nie można przyjąć, że przedmiotowy dokument jest wydanym
na żądanie L.B. zaświadczeniem w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonym
bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego
kwalifikowanego certyfikatu. Złożenie wniosku z użyciem środków komunikacji elektronicznej
nie jest równoznaczne z wydaniem elektronicznego zaświadczenia w rozumieniu
wskazanego wyżej przepisu. Podpis elektroniczny funkcjonuje tylko w postaci elektronicznej,
jako algorytm obliczeniowy, a poza pamięcią komputera - po wydrukowaniu dokumentu
opatrzonego takim podpisem, taki podpis nie funkcjonuje. Podpisu elektronicznego nie
można odwzorowywać w żadnej innej postaci niż elektroniczna” (tak m.in. por. wyrok KIO
225/15). Podkreślić należy, że wydruk dokumentu elektronicznego stanowi jedynie
wizualizację zapisaną na informatycznym nośniku danych, nie stanowi on zatem dokumentu
urzędowego w rozumienia art. 76 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego. Treść
takiego dokumentu może zostać zmaterializowana w postaci wydruku. Problemem w
przypadku wydruku dokumentu elektronicznego jest zmaterializowanie podpisu
elektronicznego. Obecnie wydruki dokumentów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
zawierają imię i nazwisko pracownika upoważnionego do jego wydania oraz adnotację o
podpisie elektronicznym: "dokument został podpisany, aby go zweryfikować należy użyć
oprogramowania do weryfikacji podpisu". Zgodnie natomiast z obowiązującymi przepisami
ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z ustawą z dnia 17 lutego
2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z
2014 r. poz. 1114), za dokument elektroniczny uznaje się tylko odpowiedni zapis
elektroniczny i jako taki posiada on odpowiednią moc dowodową. Należy wskazać, że na
chwilę obecną brak jest przepisu, który jednoznacznie przesądzałby o tym, że dokumenty
wydawane przez ZUS dla celów zamówień publicznych mogą być generowane w dowolnej
postaci (np. w formie wydruku z dokumentu elektronicznego wraz z informacją, że dokument
został podpisany elektronicznie), a nie tylko w postaci dokumentu opatrzonego bezpiecznym
podpisem elektronicznym, weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.
Przywołane wyżej rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów w sprawie rodzajów
dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te
dokumenty mogą być składane, umożliwia tylko składanie dokumentów elektronicznych
opatrzonych przez wykonawcę bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za
pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu nie dopuszcza za właściwe wydruków
opatrzonych oświadczeniem wykonawcy w zakresie ich zgodności ze stanem rzeczywistym.”
W świetle powyższego odwołujący nie miał wątpliwości, że zamawiający zgodnie z
art. 26 ust. 3 ustawy Pzp zobowiązany był i jest do wezwania wykonawcy RAJTRAK do
uzupełnienia aktualnego zaświadczenia właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, a w razie jego nieuzupełnienia wykonawca RAJTRAK powinien zostać
wykluczony z postępowania na podstawie art. 24 ust 1 pkt 3 ustawy Pzp.
b) Dokumenty potwierdzające spełnianie warunku udziału w postępowaniu dotyczące
sytuacji ekonomicznej i finansowej.
Zamawiający wskazał w SIWZ (pkt V11., str. 11), że: „O udzielenie zamówienia mogą
ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki, dotyczące sytuacji ekonomicznej i
finansowej opisane przez Zamawiającego oraz nie podlegają wykluczeniu na podstawie art.
24 ust. 1 ustawy.”
Odpowiednio do powyższego zamawiający w pkt VI 3. SIWZ (str. 13), wskazał, że
wykonawca winien posiadać środki finansowe lub zdolność kredytową w ramach
zaoferowanego Pakietu w wysokości nie mniejszej niż 220 000,00 zł dla Pakietu 8.
Ponadto, zamawiający w pkt VII. SIWZ (str. 15), wskazał, że w celu wykazania
spełnienia warunków udziału w postępowaniu: „Wykonawca zobowiązany jest załączyć do
oferty Informację banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, potwierdzającą
wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową Wykonawcy lub
podmiotu, na którego zdolnościach finansowych Wykonawca polega, wystawioną nie
wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania ofert."
Jednocześnie odwołujący zaznaczał, że w wykonawca RAJTRAK przedłożył do oferty
wydruki z zestawieniami obrazującymi wysokość środków na posiadanych lokatach, które nie
są zgodne ani z treścią SIWZ, ani z treścią rozporządzenia w sprawie rodzaju
dokumentów… Celem wykazania spełniania warunku udziału w postępowaniu wykonawca
ten winien przedstawić informację pochodzącą z banku, a nie samodzielnie wygenerowane
zestawienie.
W opinii odwołującego, zamawiający winien zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy Pzp
wezwać wykonawcę RAJTRAK do uzupełnienia Informacji banku lub spółdzielczej kasy
oszczędnościowo-kredytowej, potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych
lub zdolność kredytową wykonawcy a w razie jej nieuzupełnienia wykonawca RAJTRAK
powinien zostać wykluczony z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp.
II.2. Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 91 ust. 1
ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru oferty wykonawcy RAJTRAK jako najkorzystniejszej
oferty w Pakiecie 8 (części 8) zamówienia.
Powyższy zarzut stanowił konsekwencję zarzutu poprzedzającego. Nie może być
wybrana jako najkorzystniejsza ofert złożona przez wykonawcę, który nie wykazał w sposób
wymagany przez zamawiającego, że nie podlega wykluczeniu z postępowania na podstawie
art. 24 ust. 1 ustawy Pzp, w szczególności nie przedstawił dokumentu żądanego przez
zamawiającego w tym zakresie oraz nie wykazał spełniania warunku udziału w
postępowaniu. Mając na uwadze powyższe, odwołujący kwestionował wybór oferty
wykonawcy RAJTRAK w Pakiecie 8 (części 8) zamówienia.
III. 1. Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 26 ust. 3
ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności wezwania wykonawcy ACER do uzupełnienia
wskazanych w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków
udziału w postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych)
Zamawiający wskazał w SIWZ (pkt VI 1., str. 11), że: „O udzielenie zamówienia mogą
ubiegać się Wykonawcy; którzy spełniają warunki, dotyczące sytuacji ekonomicznej i
finansowej opisane przez Zamawiającego oraz nie podlegają wykluczeniu na podstawie art.
24 ust 1 ustawy”. Odpowiednio do powyższego Zamawiający w pkt VI 3. SIWZ (str. 13),
wskazał, że wykonawca winien posiadać środki finansowe lub zdolność kredytową w ramach
zaoferowanego Pakietu w wysokości nie mniejszej niż:
- 515 000,00 zł dla Pakietu 1
- 350 000,00 zł dla Pakietu 2
- 120 000,00 zł dla Pakietu 22
- 145 000,00 zł dla Pakietu 24
- 290 000,00 zł dla Pakietu 25
Ponadto, zamawiający w pkt VII. SIWZ (str. 15), wskazał, że w celu wykazania
spełnienia warunków udziału w postępowaniu: „Wykonawca zobowiązany jest załączyć do
oferty Informację banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, potwierdzającą
wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową Wykonawcy lub
podmiotu, na którego zdolnościach finansowych Wykonawca polega, wystawioną nie
wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania ofert."
Jednocześnie odwołujący podnosił, że w wykonawca ACER przedłożył do oferty
informacje z dwóch różnych banków o wysokości posiadanych środków finansowych. Co
uznał za istotne, obie informacje pochodzą z dwóch różnych okresów, co oznacza, że
wykonawca ACER miał możliwość dokonania przelewu środków posiadanych na jednym
rachunku bankowym na drugie konto bankowe i tym samym wykazania dwukrotnie
posiadania tej samej kwoty. Sytuacja taka nie może być zaakceptowana, ponieważ
prowadziłaby do rażąco nierównego traktowania wykonawców i stawiała w uprzywilejowanej
pozycji wykonawcę, który posiada kilka kont bankowych i w okresie 3 miesięcy jest w stanie
przelewać środki finansowe z jednego banku do drugiego i tym samym dublować wysokość
posiadanych środków.
Zdaniem odwołującego zamawiający winien zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy Pzp
wezwać wykonawcę ACER do uzupełnienia Informacji banku lub spółdzielczej kasy
oszczędnościowo-kredytowej, potwierdzającej wysokość posiadanych środków finansowych
lub zdolność kredytową wykonawcy, a w razie jej nieuzupełnienia wykonawca ACER
powinien zostać wykluczony z postępowania na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 4 ustawy Pzp.
III. 2. Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 w zw. z art. 89 ust.
1 pkt 4 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę ACER
w Pakiecie 22 (części 22) zamówienia, mimo że złożone wyjaśnienia nie potwierdzają, iż
cena oferty nie jest ceną rażąco niską oraz z uwagi, że oferta tego wykonawcy w Pakiecie 22
(części 22) zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,
a) Lakoniczność złożonych wyjaśnień.
Odwołujący wskazywał, iż zgodnie z treścią art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli cena
oferty wydaje się rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości
zamawiającego, co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z
wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, w
szczególności jest niższa o 30% od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen
wszystkich złożonych ofert, zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie
dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.
W niniejszym postępowaniu zamawiający zastosował procedurę określoną w art. 90
ust. 1 ustawy Pzp w odniesieniu do oferty ACER. W odpowiedzi na wezwanie
zamawiającego, wykonawca ACER w dniu 21 września 2016 r. przedłożył wyjaśnienia, które
w zakresie pakietu 22 nie wyjaśniają w jakikolwiek sposób wyceny złożonej oferty, a
zawierają jedynie ogólne, nic nie wnoszące twierdzenia.
Podkreślił, że w momencie skierowania wezwania w trybie art. 90 ust. 1 Pzp powstaje
domniemanie zaoferowania rażąco niskiej ceny, którego ciężar obalenia obciąża wykonawcę
wezwanego do wyjaśnień. Innymi słowy, co wynika z treści art. 90 ust. 2 Pzp - obowiązek
wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na wykonawcy.
W ocenie odwołującego złożone przez ACER wyjaśnienia nie zawierają jakichkolwiek
szczegółowych informacji pozwalających ocenić realność zaoferowanej ceny. Tak lakoniczne
twierdzenia nie mogą być oceniane w inny sposób, niż jako potwierdzające, że zaoferowana
cena jest rażąco niska (w związku z niewykazaniem, że jest realna). Nie może służyć za
wykazanie realności zaoferowanej ceny jedynie odniesienie do poprzednich umów.
Mając na uwadze powyższe uznał, iż wykonawca ACER nie sprostał ciężarowi
wykazania realności zaoferowanej ceny, o którym mowa w art. 90 ust. 2 ustawy Pzp.
b) Rażąco niska cena.
Biorąc pod uwagę lakoniczność złożonych wyjaśnień oraz brak konkretnych założeń,
odwołujący uznał, że skarżony wykonawca sam potwierdził rażąco niską cenę złożonej
oferty. Mając zatem na uwadze cenę globalną oferty wykonawcy ACER złożonej w
postępowaniu stwierdził, iż jest ona rażąco niska, gdyż nie pozwala na wykonanie
przedmiotu zamówienia. Przywołał wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 21
czerwca 2010 r., sygn. akt XIX Ga 175/10, że: „cena zatem „rażąco niska” to taka, która jest
nierealistyczna, znacząco odbiega od cen rynkowych stosowanych w określonej branży. (...).
Cena „rażąco niska” to taka, która została zaoferowana poniżej kosztów wytworzenia usługi,
czy też dzieła przez tego wykonawcę, który ją zaoferował”.
W opinii odwołującego - minimalna cena wykonania przedmiotu zamówienia jest
wyższa od ceny oferty wykonawcy ACER. Z tych względów utrzymywał, że oferta
wykonawcy ACER winna zostać odrzucona na podstawie art. 90 ust. 3 w zw. z art. 89 ust. 1
pkt 4 ustawy Pzp jako zawierająca rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu
zamówienia.
III.3. Zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 w zw. z art. 89 ust.
1 pkt 4 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez wykonawcę ACER
w Pakiecie 25 (części 25) zamówienia, mimo że złożone wyjaśnienia nie potwierdzają iż
cena oferty nie jest ceną rażąco niską oraz z uwagi, że oferta tego wykonawcy w Pakiecie 25
(części 25) zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia,
a) lakoniczność złożonych wyjaśnień.
Zgodnie z treścią art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli cena oferty wydaje się rażąco niska
w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego co do możliwości
wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez
zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, w szczególności jest niższa o 30%
od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert,
zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących
elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny.
W niniejszym postępowaniu zamawiający zastosował procedurę określoną w art. 90
ust. 1 ustawy Pzp w odniesieniu do oferty ACER. W odpowiedzi na wezwanie
zamawiającego, wykonawca ACER w dniu 21 września 2016 r. wykonawca przedłożył
wyjaśnienia, które w odniesieniu do pakietu 25 nie wyjaśniają w jakikolwiek sposób wyceny
złożonej oferty, a zawierają jedynie ogólne, nic nie wnoszące twierdzenia.
Podkreślił, że w momencie skierowania wezwania w trybie art. 90 ust. 1 ustawy Pzp
powstaje domniemanie zaoferowania rażąco niskiej ceny, którego ciężar obalenia obciąża
wykonawcę wezwanego do wyjaśnień. Innymi słowy, co wynika z treści art. 90 ust. 2 ustawy
Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny lub kosztu spoczywa na
wykonawcy.
W ocenie odwołującego złożone wyjaśnienia nie zawierają jakichkolwiek
szczegółowych informacji pozwalających ocenić realność zaoferowanej ceny. Tak lakoniczne
twierdzenia nie mogą być oceniane w inny sposób - niż jako potwierdzające, że zaoferowana
cena jest rażąco niska (w związku z niewykazaniem, że jest realna). Nie może służyć za
wykazanie realności zaoferowanej ceny jedynie odniesienie do poprzednich umów.
Mając na uwadze powyższe, ponowił twierdzenie, że wykonawca ACER nie sprostał
ciężarowi wykazania realności zaoferowanej ceny, o którym mowa w art. 90 ust. 2 ustawy
Pzp.
b) Rażąco niska cena.
Wskazał jednocześnie, że biorąc pod uwagę lakoniczność złożonych wyjaśnień oraz
brak konkretnych założeń, wykonawca ACER sam potwierdził rażąco niską cenę złożonej
oferty.
Mając zatem na uwadze cenę globalną oferty wykonawcy ACER złożonej w
postępowaniu odwołujący podtrzymał twierdzenie, iż cena oferty jest za część 25 (Pakiet)
rażąco niska gdyż nie pozwala na wykonanie przedmiotu zamówienia. Przywołał wyrok Sądu
Okręgowego w Katowicach z dnia 21 czerwca 2010 r., sygn. akt XIX Ga 175/10, że: „cena
zatem „rażąco niska” to taka, która jest nierealistyczna, znacząco odbiega od cen rynkowych
stosowanych w określonej branży. (...). Cena „rażąco niska" to taka, która została
zaoferowana poniżej kosztów wytworzenia usługi, czy też dzieła przez tego wykonawcę,
który ją zaoferował”.
Zdaniem odwołującego minimalna cena wykonania przedmiotu zamówienia jest
wyższa od ceny oferty wykonawcy ACER.
Odwołujący ponowił wniosek, że oferta wykonawcy ACER winna zostać odrzucona
na podstawie art. 90 ust. 3 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, jako zawierająca rażąco
niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Zarzut III.4. naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 91 ust. 1
ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru oferty wykonawcy ACER jako najkorzystniejszej
oferty w Pakiecie 22 (części 22) i Pakiecie 25 (części 25) zamówienia.
Powyższy zarzut odwołujący postawił w konsekwencji zarzutów poprzedzających.
Odwołujący zaznaczał, że nie może być wybrana jako najkorzystniejsza oferta złożona przez
wykonawcę, który nie wykazał spełniania warunku udziału w postępowaniu, a nadto złożone
przez niego oferty zawierają rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia.
Mając na uwadze powyższe wybór oferty wykonawcy ACER uznał za dokonany niezgodnie z
przepisami ustawy Pzp.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie złożonej na posiedzeniu Izby, w zakresie
pakietu 8 wnosił o umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na unieważnienie
czynności wyboru oferty wykonawcy RAJTRAK P. K., jako podstawę prawną wniosku
wskazał art. 186 ust. 3 ustawy Pzp.
W zakresie zarzutów dotyczących pakietów 22 i 25 wnosił o oddalenie odwołania. W
zakresie zarzutów dotyczących pakietu 22 zdaniem zamawiającego wykonawca ACER Sp. z
o.o. wykazał spełnienie warunku posiadania potencjału finansowego, gdyż przedłożył
informacje z banków wystawioną nie wcześniej niż 3 miesiące przed terminem składania
ofert, gdzie suma środków była zgodna z wymaganiami. Możliwość sumowania tych środków
nie ulega wątpliwości i potwierdzona jest w orzecznictwie Izby. A to, że zamawiający w
wyjaśnieniach dopuści sumowanie środków ze zdolnością kredytową oznacza tym bardziej,
że dopuścił też sumowanie środków z różnych kont bankowych. Okoliczności ewentualnego
przelewania środków pomiędzy dwoma rachunkami wykonawcy nie zostały wykazane i
zamawiający nie jest wstanie tego stwierdzić i wykluczyć na tej podstawie wykonawcę
ACER.
W odniesieniu do zarzutów rażąco niskiej ceny w ofertach ACER na Pakiet 22 i 25,
zamawiający podtrzymał analogiczne stanowisko jak w odniesieniu do Pakietu 24 w sprawie
sygn. akt KIO 2391/16, a wykonawca ACER wykazał, że na linii 25 realizował wcześniej tego
rodzaju prace, na dowód tego przedłożył stosowne umowy wraz z potwierdzeniem ich
należytego wykonania. Zamawiający podnosił, że dysponuje informacjami odnośnie realizacji
umów na wycinkę drzew w poszczególnych oddziałach i dokonał oceny wyjaśnień
wykonawcy przy uwzględnieniu swojej wszelkiej wiedzy. Zdaniem zamawiającego przez sam
fakt, że wykonawca ACER uprzednio realizował dla zamawiającego usuwanie zadrzewienia
w zakresie pakietu 25 - wykazał on realność przedstawionej ceny. Zamawiający powołał się
na wyliczoną średnią cen złożonych ofert w danych pakietach i zanotowania rozbieżności z
tego tytułu około 23%. Ponadto, wykonawca ACER podał, że:
- dokonał oględzin linii
- realizował dla zamawiającego wcześniej usuwanie zadrzewienia
- średnia zaoferowana cena wycinki na długości 1 km linii nie jest niższa niż w przypadku
poprzednich umów
- są mu znane uwarunkowania formalno-prawne, jakie zastanie przy realizacji wycinki, w tym
służebności ustanowione na rzecz zamawiającego, w szczególności z terenów nadleśnictw.
Wykonawca ACER na potwierdzenie dysponowania wymaganymi osobami do
realizacji zamówienia przestawił ich wykaz, co świadczy, że zostaną oni zatrudnieni.
Wyjaśnienia zamawiający oceniał zależnie od okoliczności. W przedmiotowym
postępowaniu oszacował stopień zalesienia na podstawie średnich danych z lat ubiegłych,
które nie muszą się pokrywać ze stanem rzeczywistym. Z tych względów wyjaśnienia ACER
Sp. z o.o. uznał za wystarczające i wnosił o oddalenie odwołania.
Sygn. akt KIO 2391/16
Sygn. akt KIO 2392/16
Izba dopuściła i przeprowadziła dowody z protokołu postępowania, postanowień
SIWZ z wyjaśnieniami, ofert wykonawców ACER Sp. z o.o., RAJTRAK P. K., korespondencji
prowadzonej przez zamawiającego z wykonawcami, z zawiadomienia o wyniku przetargu z
dnia 8 grudnia 2016 r.
Ponadto, Izba rozważyła stanowiska stron oraz przystępującego w sprawie sygn. akt
KIO 2391/16, przedstawione w złożonych pismach oraz do protokołu rozprawy.
Rozpatrując sprawę w granicach zarzutów odwołania, jak stanowi art. 192 ust. 7
ustawy Pzp Izba ustaliła, co następuje.
Z akt postępowania przetargowego udostępnionych przez zamawiającego na
wezwanie Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej - wynikał następujący stan faktyczny, którego
strony nie kwestionowały, ani nie wnosił o jego uzupełnienie. Z tych względów Izba przyjęła
ten stan faktyczny za podstawę rozstrzygnięcia.
III. Przedmiot zamówienia według postanowień specyfikacji istotnych warunków zamówienia
(dalej SIWZ) obejmuje „Kompleksowe prace wycinkowe na liniach przesyłowych
najwyższych napięć w roku 2017-2018”.
Specyfikacja istotnych warunków zamówienia składa się z następujących części:
CZĘŚĆ I - WSKAZÓWKI DLA WYKONAWCY
CZĘŚĆ II - OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA
CZĘŚĆ III - WZORY FORMULARZY
CZĘŚĆ IV - WZÓR UMOWY
CZĘŚĆ I SIWZ Przedmiot zamówienia został podzielony na 25 części zwanych Pakietami.
Pakiety stanowią odrębne linie bądź grupy linii i obejmują prace związane z wycinką,
przeznaczone do realizacji w roku 2017-2018. Podział linii w ramach poszczególnych
Pakietów zawierają tabela nr III.1
Odwołujący SOEN wyjaśnił, że linie w odniesieniu do czynności zamawiającego dotyczących
oznaczonych pakietów 8, 22 i 25 - wskazał jedynie tytułem uzupełnienia, zarzuty odnoszą się
do całości danych pakietów.
2) Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia znajduje się w Części II SIWZ: Opis
Przedmiotu Zamówienia.
3) Wykonawca jest zobowiązany do udzielenia zamawiającemu 48 miesięcznej gwarancji i
rękojmi zgodnie z wymaganiami określonymi w § 10 Wzoru Umowy Część IV SIWZ.
IV. Oferty częściowe i wariantowe
1) Zamawiający dopuszcza składanie ofert częściowych. Przedmiot zamówienia został
podzielony na 25 Pakietów (linii, grup linii) - zgodnie z tabelą nr III.1. Wykonawca może
złożyć ofertę na jeden lub więcej Pakietów. Wykonawca w składanej ofercie wyceni całość
prac dotyczącą danego Pakietu osobno.
V. Termin wykonania zamówienia
Termin wykonania zamówienia dla poszczególnych Pakietów: (…) do - 30 listopada 2018 r..
Część pakietów ma być zrealizowana do 30 listopada 2017 r..
Szczegółowe wymagania dotyczące terminu realizacji zamówienia zawiera § 6 Wzoru
Umowy Część IV SIWZ.
VI. Opis warunków udziału w postępowaniu
1) O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki,
dotyczące: (…)
c) dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym oraz osobami zdolnymi do
wykonania zamówienia;
d) sytuacji ekonomicznej i finansowej
- opisane przez Zamawiającego oraz nie podlegają wykluczeniu na podstawie art. 24 ust. 1
ustawy.
2) Zamawiający uzna za spełnione warunki, o których mowa powyżej, jeżeli Wykonawca
wykaże (…) w zakresie sytuacji ekonomiczno-finansowej, że: (…)
3) Posiada środki finansowe lub zdolność kredytową w ramach zaoferowanego Pakietu w
wysokości nie mniejszej niż:
Pakiet 8 - 220.000,00 zł
Pakiet 22 - 120.000,00 zł
Pakiet 24 - 145.000,00 zł
Pakiet 25 - 290.000,00 zł
VII. Oświadczenia i dokumenty, jakie mają dostarczyć Wykonawcy w celu wykazania
spełnienia warunków udziału w postępowaniu, a także wykazania braku podstaw do
wykluczenia z powodu niespełnienia warunków, o których mowa w art. 24 ust. 1 ustawy
W celu wykazania spełnienia warunków udziału w postępowaniu oraz braku podstaw do
wykluczenia Wykonawcy z postępowania Wykonawca przedkłada:
1) Oświadczenie o spełnieniu warunków udziału w postępowaniu oraz o braku podstaw do
wykluczenia, zawarte w Formularzu oferty Wzór nr 1 Części III SIWZ.
4) Aktualne zaświadczenie właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy
Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, potwierdzające, że Wykonawca nie zalega z
opłacaniem składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne lub potwierdzenie, że uzyskał
przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie lub rozłożenie na raty zaległych płatności lub
wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu - wystawione nie wcześniej niż
3 miesiące przed upływem terminu składania ofert.
16) Informację banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, potwierdzającą
wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową Wykonawcy lub
podmiotu, na którego zdolnościach finansowych Wykonawca polega, wystawioną nie
wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania ofert.
XII. Sposób przygotowania oferty
1) Każdy Wykonawca może złożyć tylko jedną ofertę.
2) Oferta musi być złożona w formie pisemnej, zgodnie z wymaganiami opisanymi w
niniejszej SIWZ.
4) Formularz oferty oraz dokumenty sporządzane przez Wykonawcę powinny być podpisane
przez osoby upoważnione do składania oświadczeń woli w imieniu Wykonawcy. W
przypadku, gdy ofertę podpisują osoby, których upoważnienie do reprezentacji nie wynika z
dokumentów rejestrowych załączonych do oferty, wymaga się, aby Wykonawca dołączył do
oferty oryginał pełnomocnictwa do podpisania oferty lub jego kopię poświadczoną przez
notariusza.
5) Dokumenty przedłożone przez Wykonawcę powinny być złożone w formie oryginału lub
kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem, przez osobę/y uprawnioną do
reprezentowania Wykonawcy lub upoważnioną osobę/y, dla której upoważnienie zostało
dołączone do oferty.
Zamawiający może żądać przedstawienia oryginału lub notarialnie poświadczonej kopii
dokumentu gdy złożona przez Wykonawcę kopia dokumentu jest nieczytelna lub budzi
wątpliwości co do jej prawdziwości.
9) Wymaga się, aby oferta zawierała:
a) Formularz oferty - zgodnie ze Wzorem nr 1 Części III SIWZ;
b) Oryginał pełnomocnictwa udzielanego osobom podpisującym ofertę, o ile prawo do
reprezentowania Wykonawcy w powyższym zakresie nie wynika wprost z dokumentu
rejestrowego załączonego do oferty;
c) Oświadczenia i dokumenty potwierdzające spełnianie warunków udziału w postępowaniu
oraz brak podstaw do wykluczenia z postępowania - zgodnie z pkt VII powyżej;
XIII. Miejsce i termin składania i otwarcia ofert
2) Termin składania ofert upływa w dniu 29.08.2016r., godz. 11.45. czasu lokalnego.
4) Bezpośrednio przed otwarciem ofert Zamawiający poda kwotę, jaką zamierza
przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia.
XIV. Termin związania ofertą
1) Wykonawca pozostaje związany złożoną ofertą przez 60 dni. Bieg terminu związania
ofertą rozpoczyna się wraz z upływem terminu składania ofert.
XV. Opis sposobu porozumiewania się z Wykonawcami
1) Postępowanie prowadzone jest w formie pisemnej. Dla poszczególnych czynności
wystarczające jest dokonanie czynności w formie faksu lub drogą elektroniczną, w
określonym terminie czasu polskiego. Forma faksu lub elektroniczna jest niedopuszczalna do
następujących czynności wymagających pod rygorem nieważności formy pisemnej: złożenie
oferty, zmiana oferty, powiadomienie Zamawiającego o wycofaniu złożonej przez
Wykonawcę oferty.
Zamawiający wyjaśnił, że przez ten zapis nie wyłączył możliwości składania dokumentów
podmiotowych i przedmiotowych w formie dopuszczonej odrębnymi przepisami.
2) Oświadczenia, wnioski, zawiadomienia oraz informacje przekazane za pomocą faksu na
numer (…) uważa się za złożone w terminie, jeżeli ich treść dotarła do adresata przed
upływem terminu i została niezwłocznie potwierdzona na piśmie (o ile Strona żądała
potwierdzenia).
3) Wykonawca może zwrócić się do Zamawiającego z prośbą o wyjaśnienie treści SIWZ.
Zamawiający odpowie na piśmie na zadane pytanie, przesyłając treść pytania i odpowiedzi
wszystkim Wykonawcom, którym doręczono SIWZ nie ujawniając przy tym źródła zapytania
(…)
XVI. Opis sposobu obliczenia ceny oferty
1) Walutą oferty jest złoty polski. Zamawiający wymaga, aby oferta cenowa zawierała:
a) cenę netto w [zł], kwotę podatku VAT (wg obowiązujących przepisów) oraz cenę brutto w
[zł];
2) Oferowana cena powinna zawierać wszystkie koszty Wykonawcy i opłaty zawiązane z
realizacją zamówienia, w tym w szczególności koszty dojazdu i delegacji pracowników.
4) Cenę dla danego Pakietu należy podać w sposób określony w Formularzu oferty. Cena
musi obejmować koszt wykonania wszystkich prac związanych z wycinką zadrzewienia na
liniach. Ponadto Wykonawca w Formularzu oferty podaje ceny jednostkowe. Ceny
jednostkowe są cenami ryczałtowymi, stałymi w okresie realizacji przedmiotu zamówienia i
nie będą podlegać zmianom.
Zamawiający wyjaśnił, że ceny jednostkowe odnoszą się poszczególnych linii w ramach
danego pakietu, a ceną pakietu jest suma cen jednostkowych za wycinkę zadrzewienia na
poszczególnych liniach.
5) Dla celów przeprowadzenia postępowania i porównania ofert do ceny netto zaoferowanej
przez Wykonawcę należy doliczyć podatek VAT w wysokości 23 %. Na etapie realizacji
umowy będzie miał zastosowanie podatek VAT w wysokości obowiązującej w dniu
wystawienia faktury.
XVII. Kryteria oceny ofert i wybór oferty najkorzystniejszej
1) Zamawiający dokona oceny ofert, które nie podlegają odrzuceniu na podstawie art. 89 ust.
1 ustawy.
2) Oferty w ramach wszystkich Pakietów (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16,
17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25) zostaną ocenione wg następujących kryteriów:
Kryterium wyboru; Znaczenie
Cena oferty brutto - 95 %
Skrócenie terminu wykonania prac wycinkowych - 5 %
8) Za najkorzystniejszą zostanie uznana oferta, która uzyska najwyższą ilość punktów dla
danego Pakietu.
10) Zamawiający dla każdego Pakietu wybierze jedną najkorzystniejszą ofertę.
11) Każdy Pakiet będzie rozpatrywany oddzielnie.
XX. Warunki Umowy
1) Z Wykonawcą, którego oferta w ramach danego Pakietu została uznana, jako oferta
najkorzystniejsza w rozumieniu ustawy, zostanie zawarta umowa zgodnie ze Wzorem
Umowy, załączonym w Części IV SIWZ.
2) Zamawiający przewiduje możliwość zmian istotnych postanowień zawartej umowy w
stosunku do treści oferty, na podstawie, której dokonano wyboru Wykonawcy, w przypadku
wystąpienia co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w § 19 Wzoru Umowy.
Wykonawcy w formularzu oferty na poszczególne części (Pakiety zamówienia) składali
oświadczenie następującej treści.
I. Przedkładając Zamawiającemu naszą ofertę oświadczamy, że:
1) Spełniamy warunki udziału w postępowaniu dotyczące:
a) posiadania uprawnień do wykonywania określonej działalności lub czynności, jeżeli
przepisy prawa nakładają obowiązek ich posiadania,
b) posiadania wiedzy i doświadczenia;
c) dysponowania odpowiednim potencjałem technicznym oraz osobami zdolnymi do
wykonania zamówienia;
d) sytuacji ekonomicznej i finansowej
- opisane przez Zamawiającego w SIWZ.
2) Jednocześnie oświadczamy, że nie podlegamy wykluczeniu z postępowania na
podstawie art. 24 ust. 1 oraz 2a ustawy Prawo zamówień publicznych.
3) W naszej ofercie uwzględnione zostały wszystkie wymagania SIWZ.
4) Zaoferowana cena jest ceną ryczałtową, stałą i zawiera wszystkie koszty należytego
wykonania zamówienia.
5) Jesteśmy związani ofertą przez 60 dni.
a) Pakiet nr....: (wypełnić odpowiednio do każdego Pakietu, na który Wykonawca składa
ofertę.
III. Ponadto w przypadku wybrania naszej oferty, zobowiązujemy się:
1) Wnieść zabezpieczenie należytego wykonania przedmiotu umowy w wysokości 5 %
ceny oferty brutto.
2) Zrealizować przedmiot zamówienia zgodnie z wymaganiami SIWZ, w szczególności
załączonym Wzorem Umowy, w wymaganych w SIWZ terminach.
3) Udzielić gwarancji i rękojmi w terminach i na zasadach wymaganych w SIWZ, w
szczególności Wzorze Umowy.
CZĘŚĆ II SIWZ OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA (OPZ)
III. Zakres prac.
1. Wykonanie prac wycinkowych, przez które należy rozumieć wszelkie czynności, w tym
faktyczne oraz formalne, w celu lub niezbędne do usunięcia zadrzewienia z pasa linii (w tym
karczowanie, oraz uporządkowanie nieruchomości i zagospodarowanie materiału
drzewnego) zgodnie z przepisami prawa, zgodnie z wykazem wymienionym w pkt I. –
obejmujących:
a) Uzgodnienia z osobami posiadającymi tytuł prawny do nieruchomości, zgodnie z pkt. VI
OPZ.
b) W przypadkach wymaganych przepisami prawa uzyskanie zezwoleń (decyzji
administracyjnych, w tym decyzji zezwalających na usunięcie zadrzewienia zgodnie z ustawą
o ochronie przyrody lub decyzji zezwalających na zajęcie nieruchomości zgodnie z ustawą o
gospodarce nieruchomościami), umożliwiających wykonanie prac wycinkowych oraz
realizacja ww. zezwoleń (w tym wyegzekwowanie wykonania postanowień ww. zezwoleń) i
poniesienie kosztów wynikających z uzyskanych zezwoleń.
c) Wykonanie i dostarczenie do Zamawiającego dokumentacji fotograficznej zadrzewienia,
przed przeprowadzeniem wycinki oraz po przeprowadzeniu wycinki, wykonanej zgodnie z
Załącznikiem nr 10.
d) Wykonanie wycinki w pasie linii, na liniach/odcinkach linii określonych w pkt. I powyżej.
e) Karczowanie stanowisk w obrębie słupów, tj. usunięcie wszystkich karp wraz z systemem
korzeniowym (…) Karpy należy zutylizować, a teren zniwelować, w razie potrzeby dowożąc
ziemię lub piasek. Wykonawca będzie wytwórcą odpadów rozumieniu ustawy z dnia 14
grudnia 2012 r. o odpadach, jakie mogą powstać w związku z realizacją Umowy i jest
odpowiedzialny za należyte zagospodarowanie wytworzonych odpadów zgodnie z
przepisami prawa.
f) Uporządkowanie terenu po wycince.
g) Wykonanie innych prac wyżej niewymienionych lub wszelkich innych czynności
niezbędnych do wykonania Umowy, w tym przeprowadzenia prac wycinkowych, zgodnie z
obowiązującym prawem.
2. W ramach wykonywania prac, o których mowa w ppkt. 1.b) powyżej, Wykonawca
zobowiązany jest do przygotowania niezbędnych dokumentów, uzyskania na nich podpisu
upoważnionego Pełnomocnika Zamawiającego i złożenia ich do właściwego organu
administracji publicznej zgodnie z obowiązującą w tym zakresie procedurą i przepisami
prawa (m.in. zgodnie z Ustawą o ochronie przyrody, Ustawą o gospodarce
nieruchomościami, Ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych, kodeksem cywilnym,
kodeksem postępowania administracyjnego) celem uzyskania wymaganych zezwoleń i
ostatecznych decyzji administracyjnych. Korespondencja, którą Zamawiający otrzyma w
związku z wszczętymi postępowaniami administracyjnymi będzie przekazywana Wykonawcy
celem przygotowania przez Wykonawcę odpowiedzi i innych dokumentów, których
konieczność sporządzenia powstała w toku sprawy administracyjnej. Wykonawca sporządzi
odpowiednią dokumentację, którą przedstawi Zamawiającemu celem uzyskanie na nich
podpisu Zamawiającego, a po uzyskaniu podpisu Zamawiającego Wykonawca złoży
odpowiednie wnioski lub dokumentację do właściwego organu administracji publicznej celem
uzyskania odpowiednich decyzji administracyjnych. Wszystkie koszty związane z
prowadzeniem ww. postępowań pokrywa Wykonawca. Po uzyskaniu pozytywnej ostatecznej
decyzji administracyjnej Wykonawca, w ramach niniejszej zamówienia, dokona wycinki
zgodnie z decyzją administracyjną oraz wykona inne obowiązki wskazane w decyzji
administracyjnej. Uprawnienia i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej zostaną
wykonane w terminie wskazanym w decyzji administracyjnej lub jeżeli termin nie został w
decyzji wskazany najpóźniej w terminie 4 tygodni od daty ostateczności decyzji, chyba że
inny termin wynika z obowiązujących przepisów prawa.
3. Niezależnie od obowiązków, o których mowa w ppkt. 1 i 2 powyżej, Wykonawca
zobowiązany jest do przygotowania i przedłożenia Zamawiającemu:
a) w przypadku nieruchomości spornych (tj. nieruchomości, dla których osoby posiadające
tytuł prawny do nieruchomości nie wyraziły zgody na wycinkę, niezbędne jest pozyskanie
decyzji administracyjnych zezwalających na zajęcia nieruchomości w celu dokonania
wycinki) Wykonawca zobowiązany jest sporządzić wykaz zgodnie z Załącznikiem nr 3a oraz
przedstawić wypisy z KW oraz wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów. W wykazie tym, w
przypadku nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu art. 113 ust. 6 i
7 Ustawy o gospodarce nieruchomościami, Wykonawca zobowiązany jest zaznaczyć tę
okoliczność w wykazie.
b) wszelkiej korespondencji w związku z realizacją niniejszego zamówienia, w tym pism i
wniosków do właściwych organów administracji publicznej.
c) wszelkich dokumentów, których przygotowanie przez Wykonawcę i przedłożenie
Zamawiającemu, jest przewidziane w OPZ i w Części IV SIWZ - Wzór Umowy.
4. W ramach wprowadzenia Wykonawcy w rejon wykonywania prac Zamawiający przekaże
wybranemu Wykonawcy wykaz nieruchomości i ich właścicieli, sporządzony według wzoru
stanowiącego Załącznik nr 5 do OPZ, z którymi dokonano uzgodnień podczas prac
wycinkowych prowadzonych w latach poprzednich na danych liniach. Wykaz ten stanowi
tylko materiał pomocniczy (wyjściowy) dla Wykonawcy i nie zwalnia Wykonawcy z obowiązku
weryfikacji danych przedstawionych w wykazie i ich uaktualnienia oraz sporządzenia przez
Wykonawcę wykazu, o którym mowa w pkt. VIII ppkt. c) OPZ. W przypadku gdy wykaz
przekazany przez Zamawiającego zawiera niepełne bądź nieaktualne informacje
Wykonawca zobowiązany jest wykonać prace określonych w pkt. III.1 i III.2. OPZ zgodnie z
obowiązującym prawem według aktualnego stanu faktycznego i prawnego nieruchomości, na
których będą prowadzone prace wycinkowe. W wykazie przekazanym przez Zamawiającego
uwzględnione zostaną również nieruchomości, dla których Zamawiający legitymuje się
tytułem prawnym uprawniającym do zajęcia nieruchomości w celu wykonania wycinki. Osobą
odpowiedzialną za przekazanie wykazu, o którym mowa w niniejszym podpunkcie jest
Dyrektor Pionu Usług Sieciowych właściwego Oddziału PSE S.A.
IV. Warunki i sposób wykonywania prac wycinkowych.
1. Wycinka powinna być przeprowadzona w taki sposób, że pnie ściętych drzew nie powinny
być wyższe niż 10 cm i zakrzaczenia powinny być ścinane bezpośrednio przy ziemi, z
zastrzeżeniem obszaru wymagającego karczowania (pkt. III ppkt.1.e niniejszego OPZ) oraz
przypadku o którym mowa w pkt. IV.2.2.
3. Na terenach lasów należy dokonać wycinki zgodnie z zakresem ustalanym przez
Zamawiającego dla każdego z Nadleśnictw przekazanym zgodnie z wykazem, którego wzór
stanowi Załącznik nr 4. Przekazanie wykazu, o którym wyżej, dla odpowiednich Nadleśnictw
nastąpi w ramach wprowadzenia Wykonawcy w rejon wykonywania prac i zostanie
potwierdzone w protokole sporządzonym podczas wprowadzenia w rejon prac.
4. W pierwszej kolejności Wykonawca w okresie nie dłuższym niż 4 tygodnie od
wprowadzenia Wykonawcy w rejon wykonywania prac, licząc od dnia wskazanego w
protokole spisanym podczas wprowadzenia, zobowiązany jest do usunięcia wszystkich
zagrożeń dla bezpieczeństwa ludzi i otoczenia oraz linii pochodzących od zadrzewienia, po
wcześniejszym przeprowadzeniu stosownych uzgodnień z zachowaniem obowiązujących w
tym zakresie przepisów prawa. Miejsca tych zagrożeń wraz z numerami przęseł danej linii
podlegającej wycince zostaną przekazane Wykonawcy przez Zamawiającego na etapie
wprowadzenia w rejon wykonywania prac i zostaną uwzględnione w protokole z
wprowadzenia Wykonawcy w rejon wykonywania prac.
5. W każdym przypadku prowadzenie prac wycinkowych przed ich rozpoczęciem (przed
wejściem na przedmiotową działkę) należy uzgodnić (na piśmie) z osobami posiadającymi
tytuł prawny do nieruchomości. Osoby posiadające tytuł prawny do nieruchomości należy
między innymi powiadomić o terminie wycinki i uzgodnić z nimi sposób zagospodarowania
pozyskanego materiału oraz sposób uprzątnięcia pozostałości po wycince. W przypadkach
innych niż dokonanie przez Wykonawcę uzgodnień, o których mowa w pkt. VI.1 OPZ,
powiadomienie o terminie wycinki i uzgodnienie sposobu zagospodarowania pozyskanego
materiału oraz sposobu uprzątnięcia pozostałości po wycince, powinno nastąpić według
wzoru stanowiącego Załącznik nr 2d. W przypadku odmówienia przez osobę posiadającą
tytuł prawny do nieruchomości złożenia podpisu na dokumencie, o którym mowa powyżej.
Zamawiający wyjaśnił, że ewentualnie pozyskany materiał należy do właściciela gruntu a
odpady podlegają zagospodarowaniu według odrębnych przepisów.
Wykonawca jednostronnie sporządza i podpisuje dokument z adnotacją o odmowie i
przyczynie odmowy podpisu dokumentu przez osobę posiadającą tytuł prawny do
nieruchomości.
6. W okresie od dokonania pozytywnego odbioru (odpowiednio końcowego lub
zasadniczego) do końca okresu gwarancji parametry wycinki muszą spełniać wymagania:
(…)
7. Wszelkie ewentualne roszczenia odszkodowawcze osób posiadających tytuł prawny do
nieruchomości oraz osób trzecich, wynikające z prowadzenia prac wycinkowych, zostaną
rozpatrzone i pokryte przez Wykonawcę we własnym zakresie. Odszkodowania powinny być
wkalkulowane w koszty prac wycinkowych.
8. Przy kalkulowaniu kosztów prac wycinkowych w zakresie roszczeń odszkodowawczych
należy uwzględnić obowiązujące przepisy (m.in. Ustawy o ochronie przyrody, Ustawy o
lasach), w szczególność art. 86 ust.1 pkt 4 Ustaw o ochronie przyrody.
9. Ponadto w przypadkach:
a) braku zgody osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości i niedokonania z nimi
uzgodnień, o których mowa w pkt. VI.1., VI.3., VI.4. i VI.5. OPZ, lub dla nieruchomości o
nieuregulowanym stanie prawnym w rozumieniu definicji art. 113 ust. 6 i 7 Ustawy o
gospodarce nieruchomościami, Wykonawca przeprowadzi postępowania i uzyska decyzje
administracyjne zezwalające na zajęcie nieruchomości w celu wykonania wycinki na
podstawie przepisów Rozdziału 4 Działu III Ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Adresatem wniosku, o którym wyżej, jest starosta, a tryb ten stosuje się wobec wszystkich
osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości, w tym także w odniesieniu do
nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym zgodnie z definicją art. 113 ust. 6 i 7
Ustawy o gospodarce nieruchomościami.
b) niezależnie od obowiązku, o którym mowa w ppkt.9.a) powyżej, w przypadkach w których
przed dokonaniem wycinki niezbędne jest uzyskanie ostatecznej decyzji administracyjnej
zezwalającej na usunięcie drzew lub krzewów, o której mowa w Ustawie o ochronie
przyrody, Wykonawca przeprowadzi postępowanie i uzyska stosowną decyzję;
c) wyjątkowo, w przypadku konieczności podjęcia działań bez wiedzy lub wbrew woli osób
posiadających prawo do dysponowania nieruchomością, przy braku możliwości spełnienia
przesłanek do uprzedniego uzyskania tytułu prawego uprawniającego do zajęcia
nieruchomości i dokonania wycinki, bez winy Wykonawcy, lub gdy pomimo niezwłocznego
wszczęcia odpowiedniej procedury administracyjnej przez Wykonawcę, jej zakończenie lub
przeprowadzenie egzekucji administracyjnej nie będzie możliwe w odpowiednim czasie w
celu wyeliminowania zagrożeń, Wykonawca dokona wycinki z zachowaniem spełnienia
przesłanek przepisów kodeksu cywilnego dotyczących ochrony własności, a szczególnie art.
142, 424 kodeksu cywilnego, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów Ustawy o
gospodarce nieruchomościami, a w szczególności art. 126. Możliwość zastosowania
niniejszego trybu wymaga uprzedniej zgody Zamawiającego.
10. Zamawiający zastrzega sobie prawo do udziału w negocjacjach z osobami posiadającymi
tytuł prawny do nieruchomości. W związku z tym Wykonawca zobowiązany jest na bieżąco
informować o negocjacjach z osobami niewyrażającymi zgody na prowadzenie prac
wycinkowych.
11. Wszystkie linie w trakcie prowadzenia prac będą pod napięciem, z wyłączeniem prac
wcześniej zgłoszonych i uzgodnionych z Zamawiającym (określonych w dokumentach, o
których mowa w pkt. V ppkt 1b lub 1c OPZ), które w rozumieniu Instrukcji BHP przy
wykonywaniu robót związanych z wycinką drzew w pasach technologicznych linii
elektroenergetycznych (Załącznik 15) będą wymagały wyłączenia.
12. Dane techniczne linii znajdują się u Zamawiającego i zostaną udostępnione wybranemu
Wykonawcy na jego żądanie w sposób uzgodniony przez Strony.
13. Instrukcje eksploatacji poszczególnych linii elektroenergetycznych, na których będzie
realizowany przedmiot Zamówienia, znajdują się w siedzibie Zamawiającego i są do wglądu
na każdym etapie postępowania oraz realizacji przedmiotu zamówienia.
V. Wymagania organizacyjne.
1. Przed rozpoczęciem fizycznych prac wycinkowych:
a) Ze strony Zamawiającego, właściwy obszarowo Oddział PSE S.A. określony w tabeli w pkt
II. wprowadzi protokolarnie Wykonawcę w rejon wykonywania prac wycinkowych,
uzgadniając szczegółowe warunki organizacyjne wykonywania prac.
b) Wykonawca opracuje szczegółowy harmonogram realizacji fizycznej wycinki wg.
Załącznika nr 11 (z określeniem stref zgodnie z „Instrukcją BHP przy wykonywaniu robót
związanych z wycinką drzew w pasach technologicznych linii elektroenergetycznych”)
określający termin i rejon prac ze wskazaniem odcinków linii oraz dostarczy go Dyrektorowi
Pionu Usług Sieciowych właściwego Oddziału PSE S.A. w terminie do dwóch tygodni od daty
wprowadzenia Wykonawcy w rejon wykonywania prac. Harmonogram ten będzie
uwzględniał wszystkie fizyczne prace wycinkowe, w tym prace wymagające wyłączenia linii
w zakresie wskazanym w zapotrzebowaniu zgłoszonym przez Wykonawcę w ramach
wprowadzenia w rejon wykonywania prac, w terminie i czasie trwania uzgodnionym z
Zamawiającym. (…)
e) Od daty wprowadzenia w rejon wykonywania prac wycinkowych, Wykonawca jest
zobowiązany do przekazywania Zamawiającemu w okresach dwutygodniowych zbiorczych
raportów z postępu prac zgodnie z Załącznikiem nr 12 (w tym informacji o wykonanych
pracach, zagrożeniach, trudnościach, wynikach uzgodnień prowadzonych z poszczególnymi
osobami posiadającymi tytuł prawny do nieruchomości), na adresy e-mail właściwe dla
danego Oddziału PSE S.A.: (…)
g) Wskazany przez Zamawiającego przedstawiciel, w ramach wprowadzenia Wykonawcy w
rejon wykonywania prac wycinkowych, przeprowadzi Wykonawcy instruktaż w zakresie
zasad organizacji bezpiecznej pracy wynikających z przepisów obowiązujących u
Zamawiającego (m.in. z zasad wnikających z „Instrukcji BHP przy wykonywaniu robót
związanych z wycinką drzew w pasach technologicznych linii elektroenergetycznych”). (…)
h) Zespoły pracowników realizujące prace wycinkowe powinny być co najmniej 2 (dwu)
osobowe.
i) Kierujący pracami wycinkowymi na danej linii powinien codziennie podawać telefonicznie
do właściwego obszarowo Regionalnego Centrum Nadzoru:
- przed rozpoczęciem prac - informację o rozpoczęciu prac wycinkowych, podając obiekt
(relacja linii), miejsce prac (odcinek linii, przęsło), zgodnie ze szczegółowym
harmonogramem określonym w ppkt. 1b) powyżej, z uwzględnieniem ppkt. 1c) powyżej,
- po zakończeniu prac - informację o zakończeniu prac oraz zrealizowanym zakresie prac.
2. W sytuacji, gdy prace będą realizowane na polecenie pisemne (w rozumieniu „Instrukcji
BHP przy urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych”) komunikacja z RCN będzie
odbywała się zgodnie z zasadami określonymi w ww. Instrukcji.
VI. Uzgodnienia.
1. Wykonawca pozyska zgody osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości na
udostępnienie nieruchomości oraz wykonanie wycinki i usunięcie zadrzewienia wyrażonej w
formie pisemnego uzgodnienia zawartego wg wzoru stanowiącego Załącznik nr 2a, 2b do
OPZ.
2. Odmowa wyrażenia przez osobę posiadającą tytuł prawny do nieruchomości zgody na
udostępnienie nieruchomości oraz wykonanie wycinki i usunięcie zadrzewienia, zostanie
potwierdzona w uzgodnieniu sporządzonym według wzoru stanowiącego Załącznik nr 2c do
OPZ. W przypadku odmówienia złożenia podpisu na uzgodnieniu, o którym mowa powyżej,
Wykonawca jednostronnie sporządza i podpisuje dokument z adnotacją o odmowie i
przyczynie odmowy podpisu dokumentu przez osobę posiadającą tytuł prawny do
nieruchomości.
3. W przypadku plantacji lub szkółek, jeśli Wykonawca nie uzyska zgody, o której mowa w
ppkt. 1 powyżej, Wykonawca dokona z osobami posiadającymi tytuł prawny do
nieruchomości, na której prowadzona jest plantacja lub szkółka, uzgodnień w formie
pisemnej, zgodnie z Załącznikiem nr 6 do OPZ. W przypadkach nie wywiązania się osób
posiadających tytuł prawny do nieruchomości z realizacji zobowiązań uzgodnionych jak
powyżej, Wykonawca będzie miał obowiązek w ramach realizacji zadania wyciąć
przedmiotowe zadrzewienie przed odbiorem końcowym.
4. W przypadkach drzewek ozdobnych, jeśli Wykonawca nie uzyska zgody, o której mowa w
ppkt. 1 powyżej, Wykonawca dokona z osobami posiadającymi tytuł prawny do
nieruchomości, na której rosną drzewka ozdobne, uzgodnień w formie pisemnej, zgodnie z
Załącznikiem nr 7 do OPZ. W przypadku dokonania uzgodnień, o których mowa w
niniejszym podpunkcie, Wykonawca jest zobowiązany w ramach gwarancji:
a) monitorować wywiązywanie się osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości z
zobowiązań, uzgodnionych jak powyżej, oraz w okresach do 30 kwietnia każdego roku
obowiązywania gwarancji oraz na miesiąc przed końcem okresu gwarancji zgłosić do
Zamawiającego gotowość do przeprowadzenia sprawdzenia, o którym wyżej,
b) wykonać wycinkę w przypadku nie wywiązania się osób posiadających tytuł prawny do
nieruchomości z realizacji zobowiązań, uzgodnionych jak powyżej w niniejszym podpunkcie.
5. W przypadku plantacji wierzby energetycznej i wikliny, jeśli Wykonawca nie uzyska zgody,
o której mowa w ppkt. 1 powyżej oraz nie dokona uzgodnień, o których mowa w ppkt. 3
powyżej, Wykonawca dokona z osobami posiadającymi tytuł prawny do nieruchomości, na
której prowadzona jest plantacja wierzby energetycznej i/lub wikliny, uzgodnień w formie
pisemnej, zgodnie z Załącznikiem nr 8 do OPZ. W przypadku dokonania uzgodnień, o
których mowa w niniejszym podpunkcie Wykonawca jest zobowiązany w ramach gwarancji:
a) monitorować wywiązywanie się osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości z
zobowiązań, uzgodnionych jak powyżej, oraz w okresach do 30 kwietnia każdego roku
obowiązywania gwarancji oraz na miesiąc przed końcem okresu gwarancji zgłosić do
Zamawiającego gotowość do przeprowadzenia sprawdzenia, o którym wyżej,
b) wykonać wycinkę w przypadku nie wywiązania się osób posiadających tytuł prawny do
nieruchomości z realizacji zobowiązań, uzgodnionych jak powyżej w niniejszym podpunkcie.
6. W przypadku gdy Wykonawca nie uzyska zgody, o której mowa w ppkt. 1 powyżej, nie
dokona uzgodnień, o których mowa w ppkt. 3, ppkt. 4 i ppkt. 5 powyżej oraz właściwy organ
odmówi wydania decyzji administracyjnej zezwalającej na zajęcie nieruchomości w celu
dokonania wycinki na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami z uwagi
na brak stanu zagrożenia, uzasadniającego wykonanie wycinki, Wykonawca jest
zobowiązany w ramach gwarancji:
a) monitorować stan zadrzewienia na nieruchomości i weryfikować, czy istnieje stan
zagrożenia, oraz w okresach do 30 kwietnia każdego roku obowiązywania gwarancji oraz na
miesiąc przed końcem okresu gwarancji zgłosić do Zamawiającego gotowość do
przeprowadzenia sprawdzenia, o którym wyżej,
b) wykonać wycinkę w przypadku gdy zaistnieje stan zagrożenia wywołany zadrzewieniem
na nieruchomości. Przez stan zagrożenia, o którym mowa w niniejszym podpunkcie, należy
rozumieć stan, kiedy najmniejsza odległość pionowa w pasie wycinki pomiędzy przewodami
fazowymi, a zadrzewieniem będzie mniejsza niż to podano w pkt. IV ppkt. 6.2. OPZ.
7. Dokonanie uzgodnień, o których mowa w ppkt. 3, ppkt. 4 i ppkt. 5 jest wyłączone w
przypadkach, w których występują zagrożenie lub może wystąpić zagrożenie w okresie 5 lat
od odbioru wycinki kompleksowej. Za zagrożenia będzie uważany stan, kiedy najmniejsza
odległość pionowa w pasie wycinki pomiędzy przewodami fazowymi, a zadrzewieniem
będzie mniejsza niż to podano w pkt. IV ppkt. 6.2. OPZ.
8. Każdy przypadek spisania stosownego uzgodnienia (Załączniki nr 6-8 do OPZ) opisany w
ppkt. 3, 4 i 5 powyżej wymaga wcześniejszej pisemnej zgody Dyrektora Pionu Usług
Sieciowych właściwego Oddziału PSE S.A.
VII. Odbiory: częściowy, zasadniczy i końcowy.
1. Wykonawca zobowiązany jest wykonać przedmiot Umowy z uwzględnieniem
następujących przypadków: (…)
2. Dopuszcza się, przed odbiorem końcowym lub zasadniczym, dokonanie 1 (jednego)
odbioru częściowego, dla danej linii, w przypadku gdy Wykonawca zrealizował prace, o
których mowa w pkt. III.1. OPZ zgodnie z pkt. IV OPZ, stanowiące 70% pełnego zakresu
prac wycinkowych, dla danej linii określonej w pkt I OPZ, obejmującej kompletne przęsła
danej linii. Każda linia/odcinek linii (63 szt. zgodnie z numeracją tabeli I.1 OPZ) podlega
odrębnemu odbiorowi częściowemu.
3. Wykonawca przy każdym odbiorze prowadzonym dla zakresu prac wymaganego do
dokonania danego odbioru (a przy odbiorze końcowym dla całości prac będących
przedmiotem Umowy) będzie zobligowany do złożenia oświadczenia, że prace wycinkowe
zostały przeprowadzone zgodnie z prawem i postanowieniami Wzoru Umowy, oświadczenia,
że zajęcie nieruchomości oraz usunięcie zadrzewienia zostało wykonanie po uzyskaniu
wszelkich niezbędnych uzgodnień i ostatecznych decyzji lub rozstrzygnięć
administracyjnych, w tym po wypełnieniu obowiązków płynących z tych decyzji lub
rozstrzygnięć, oświadczenia iż szkody lub roszczenia osób posiadających tytuł prawny do
nieruchomości, lub innych osób, którym szkoda została wyrządzona w związku z realizacją
przedmiotu Umowy, zostały zaspokojone a odszkodowania wypłacone, oraz oświadczenia,
że spełnione zostały wszystkie wymagania wszystkich osób posiadających tytuł prawny do
nieruchomości, na których były prowadzone prace wycinkowe. Ewentualne roszczenia
odszkodowawcze, które wpłyną do Zamawiającego po odbiorze częściowym, zasadniczym i
końcowym, będą pokrywane przez Wykonawcę.
VIII. Dokumentacja odbiorowa (…)
Zamawiający potwierdził, że Wykonawca w okresie realizacji zamówienia finansuje je z
własnych środków, ponieważ dopuszcza się jeden odbiór częściowy po wykonaniu 70%
prac, wówczas przysługuje wynagrodzenie wykonawcy w wysokości 50% wartości danej linii
w pakiecie.
IX. Wymagania ogólne.
1. Wykonawca udziela Zamawiającemu gwarancji i rękojmi na należyte wykonanie prac
wycinkowych na okres 48 miesięcy. Okres gwarancji i rękojmi, o którym wyżej, będzie liczony
od daty odbioru końcowego na danej linii (bez wad i usterek) z zastrzeżeniem ppkt. 2.
2. Dla linii, na której wystąpią przypadki określone w pkt. VII ppkt. 1.b) OPZ okres gwarancji
będzie liczony w poniższy sposób: (…)
3. W okresie gwarancji w przypadkach określonych w pkt. VI.4 OPZ i VI.5 OPZ Wykonawca
jest zobowiązany monitorować wywiązywanie się osób posiadających tytuł prawny do
nieruchomości z zobowiązań oraz zgłaszać Zamawiającemu gotowość do przeprowadzenia
sprawdzenia, o którym mowa w pkt. VI.4 OPZ i VI.5 OPZ.
4. W okresie gwarancji w przypadku określonym w pkt. VI.6 OPZ Wykonawca jest
zobowiązany monitorować stan zadrzewienia na nieruchomości zgodnie z pkt. VI.6. OPZ
oraz zgłaszać Zamawiającemu gotowość do przeprowadzenia sprawdzenia, o którym mowa
w pkt. VI.6 OPZ.
5. Podczas wycinki drzew w pasie elektroenergetycznej linii napowietrznej Wykonawca
zobowiązany jest wykonać prace objęte przedmiotem zamówienia, w szczególności, zgodnie
a) z przepisami i zasadami BHP zawartymi w instrukcji „Bezpieczeństwa i higieny przy
urządzeniach i instalacjach elektroenergetycznych” PSE S.A. – wydanej w 2013 r.
b) Instrukcją Bezpieczeństwa i Higieny Pracy przy wykonywaniu robót związanych z wycinką
drzew w pasach technologicznych linii elektroenergetycznych.
c) przepisami zawartymi w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.97 w
sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. nr 169 z 2003 r. poz. nr
1650 - tekst jednolity).
d) wymaganiami organizacyjnymi i przeciwpożarowymi Lasów Państwowych
6. W czasie obowiązkowego szkolenia BHP i ppoż. oraz instruktażu stanowiskowego
Wykonawca zapozna pracowników z wymaganiami stawianymi podczas prac wykonywanych
w pobliżu nieosłoniętych urządzeń elektroenergetycznych. Przed rozpoczęciem prac
Wykonawca dostarczy do zamawiającego listę pracowników z podpisami potwierdzającymi
przeprowadzenie instruktażu.
CZĘŚĆ IV SIWZ - WZÓR UMOWY
§ 1 Przedmiot Umowy 1. Zamawiający zleca, a Wykonawca przyjmuje do wykonania zadanie
p.n.: Wycinka zadrzewienia pod następującymi liniami elektroenergetycznymi: (…)
2. Przedmiot Umowy Wykonawca zrealizuje na warunkach określonych:
2.1. zapisami Umowy, w tym w OPZ stanowiącej Załącznik nr 1 do Umowy;
2.2. w Ofercie Wykonawcy stanowiącej Załącznik nr 2 do Umowy;
2.3. przepisami prawa obowiązującymi w Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności:
2.3.1. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2013, poz. 627 z
późn.zm),
2.3.2. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. 2014, poz.
518 z późn. zm.),
2.3.3. ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. 2014, poz. 1153 z późn.zm.),
2.3.4. ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach (Dz.U. 2013, poz. 21 z późn. zm.)
2.3.5. rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 28 marca 2013 r. w sprawie
bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach i instalacjach energetycznych (Dz.U.
2013, poz. 492 z późn. zm.);
2.3.6. rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.97 w sprawie ogólnych
przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. 2003, Nr 169, poz. 1650 z późn.zm),
2.4. najnowszą wiedzą techniczną, w tym normą PN-05100-1:1998 „Elektroenergetyczne
Linie Napowietrzne. Projektowanie i budowa” /norma PN-EN-50341 Elektroenergetyczne
linie napowietrzne prądu przemiennego powyżej 45 kV wraz z załącznikiem krajowym PN-
EN 50341-3-22”. „Elektroenergetyczne linie napowietrzne prądu przemiennego powyżej 45
kV część 3: Zbiór normatywnych warunków krajowych”. 2.5. w Instrukcji BHP.
2.6. w instrukcji eksploatacji linii: „…”, dostępna do wglądu w siedzibie Zamawiającego.
2.7. instrukcji ochrony przeciwpożarowej obszarów leśnych wydanej przez ORW LP w
Bedoniu, Warszawa 2012 r. stanowiącej Załącznik nr 5 do Umowy;
3. Przedmiot Umowy, obejmuje wykonanie prac, których zakres został szczegółowo
określony OPZ, (…) w tym w szczególności (choć nie wyłącznie):
3.5. Uregulowanie wszelkich kosztów wynikających z zajęcia nieruchomości w celu
wykonania wycinki oraz usunięcia zadrzewienia, w tym kosztów związanych z wypłatą
odszkodowań na rzecz osób posiadających tytuł prawny do nieruchomością, kosztów
związanych z zagospodarowaniem pozostałości po wycince lub zagospodarowaniem
odpadów, kosztów związanych z odszkodowaniami związanymi z decyzjami
administracyjnymi, o których mowa w ust. 3.2.3 powyżej, kosztów związanych z wypłatą
odszkodowań na rzecz osób, którym została wyrządzona szkoda na skutek prowadzenia
prac wycinkowych, oraz kar pieniężnych nałożonych w związku z wykonaniem wycinki bez
wymaganych prawem zezwoleń.
3.6. Uporządkowanie terenu po wycince oraz zagospodarowanie pozostałości po wycince, w
tym wyciętego materiału drzewnego lub odpadów powstałych w trakcie realizacji prac,
zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami z uwzględnieniem uzgodnień, o
których mowa w ust. 3.2.1. niniejszego paragrafu oraz § 5 ust. 7 Umowy.
4. Niezależnie od obowiązku wykonania prac, o których mowa w ust. 3 powyżej, Wykonawca
wykona i ukończy prace oraz usunie wszelkie wady stwierdzone w wykonanym przedmiocie
Umowy, zgodnie z §7 ust. 8 Umowy, § 9 Umowy i § 10 ust. 4 Umowy. Wykonawca zapewni
kierownictwo robót, siłę roboczą, sprzęt, roboty towarzyszące (tymczasowe), organizację i
prowadzenie prac przy liniach i urządzeniach elektroenergetycznych (w tym przygotowanie i
dopuszczenie do pracy, nadzór). W szczególności Wykonawca przygotuje, oznaczy i
zabezpieczy miejsce pracy zgodnie z BHP, wyposaży pracowników w niezbędne narzędzia
pracy, sprzęt ochrony osobistej i odzież ochronną, dostosowane do warunków i rodzaju
wykonywanych prac itp. W ramach realizacji powyższego obowiązku, Wykonawca wykona
wszelkie prace zarówno o charakterze tymczasowym jak i stałym, potrzebne do prawidłowej
realizacji prac, objętych przedmiotem Umowy, oraz prawidłowego przeprowadzenia prac
przy eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych w zakresie niezbędnym do
przeprowadzenia wycinki.
§ 6 Termin realizacji Umowy
1.1. W przypadku, o którym mowa w punkcie pkt. VII ppkt. 1.a) OPZ, prace podlegające
odbiorowi końcowemu, zostaną wykonane:
1.1.1. w terminie do 30.11 roku 2017 dla zakresu przewidzianego do realizacji w 2017 roku
zgodnie z §1 ust. 1 Umowy;
1.1.2. w terminie do 30.11 roku 2018 dla zakresu przewidzianego do realizacji w roku 2018
zgodnie z §1 ust. 1 Umowy.
§ 8 Wynagrodzenie, faktury i płatności za prace
1. Wynagrodzenie Wykonawcy za kompleksową i należytą realizację całego przedmiotu
Umowy wynosi:
1.1. za wykonanie prac podlegających realizacji w roku 2017, zgodnie z § 1 ust. 1 Umowy,
łącznie wynosi netto …… zł (słownie: ..… 00/100) (tj. bez podatku VAT) (kwota ta zostanie
zwiększona o należny podatek VAT w wysokości obowiązującej w dniu wystawienia faktury),
w tym: Linie (…)
Wynagrodzenie w/w pokrywa wszelkie koszty związane z wykonaniem przedmiotu Umowy.
2. Wykonawca otrzyma wynagrodzenie za zrealizowany zakres prac potwierdzony przez
Zamawiającego w protokole odbioru zasadniczego lub częściowego lub końcowego, w
oparciu o zasady określone poniżej, na podstawie należycie wystawionych faktur. (…)
3. Wynagrodzenie Wykonawcy określone w ust. 1 płatne będzie według poniższych zasad.
3.1. Wynagrodzenie dla danej Linii, o którym mowa odpowiednio w ust. 1.1. i 1.2. jest płatne
po wykonaniu całości prac, składających się na przedmiot Umowy w zakresie danej Linii, i
dokonaniu pozytywnego odbioru, z zastrzeżeniem, iż część wynagrodzenia może zostać
wypłacona w przypadkach, o których mowa w ust. 3.2. - 3.4. za zrealizowanie części
przedmiotu Umowy.
3.2. W przypadku odbioru zasadniczego - Wykonawcy przysługuje wynagrodzenie w
wysokości ustalonej zgodnie ust. 4 niniejszego paragrafu, jednak nie więcej niż do 70 %
umownego wynagrodzenia dla danej Linii, określonego odpowiednio w ust. 1.1. i 1.2. 3.3. W
przypadku odbioru częściowego - Wykonawcy przysługuje wynagrodzenie w wysokości 50 %
umownego wynagrodzenia dla danej Linii, określonego odpowiednio w ust. 1.1. i 1.2.
3.4. Pozostała kwota wynagrodzenia dla danej Linii, stanowiąca różnicę pomiędzy umownym
wynagrodzeniem dla danej Linii, określonym odpowiednio w ust. 1.1. i 1.2., a wypłaconym
Wykonawcy wynagrodzeniem zgodnie z ust. 3.2. i ust. 3.3. powyżej, będzie należna
Wykonawcy w przypadku dokonania pozytywnego odbioru końcowego. (…)
8. Płatność wynagrodzenia lub jego odpowiedniej części, określonej zgodnie z ust. 3 i ust. 4
powyżej, nastąpi w terminie 21 dni od daty otrzymania prawidłowo wystawionej faktury,
przelewem na rachunek bankowy Wykonawcy.
§ 10 Warunki gwarancji i rękojmi 1. Wykonawca udziela Zamawiającemu gwarancji i rękojmi
na okres 48 miesięcy na należyte wykonanie prac wycinkowych zgodnie z postanowieniami
Umowy (tj. wykonanie w 100% przedmiotu umowy na danej Linii).
§ 11 Zabezpieczenie należytego wykonania Umowy. 1. Zabezpieczenie należytego
wykonania Umowy, zwane dalej także „zabezpieczeniem”, ustalono w wysokości 5% łącznej
wartości wynagrodzenia dla Linii określonego w § 8 ust.1.1
§ 12 Kary umowne (…)
§ 14 Odpowiedzialność i ryzyko
1. Odpowiedzialność za wszelkie ryzyko związane ze szkodą, utratą dóbr materialnych lub z
uszkodzeniem ciała czy śmiercią, w czasie wykonywania prac wynikających z Umowy,
ponosi Wykonawca.
2. Zamawiający ponosi odpowiedzialność za wszelkie ryzyko wynikające z jego działań lub
zaniechań niezwiązanych z działalnością Wykonawcy.
5. Wykonawca zabezpieczy Zamawiającego przed roszczeniami o odszkodowania za szkody
spowodowane wykonywaniem prac wycinkowych, w tym przemieszczaniem sprzętu i
środków transportu Wykonawcy użytych do realizacji przedmiotu Umowy.
6. W przypadku wystąpienia przez jakąkolwiek osobę trzecią, w tym osobę posiadającą tytuł
prawny do nieruchomości lub organ administracji publicznej, w stosunku do Zamawiającego
z roszczeniem lub innym żądaniem: z tytułu poniesienia szkody w zw. z wycinką lub z tytułu
naruszenia praw w związku z wejściem na nieruchomość lub naruszeniem innych jej praw w
związku z realizacją przedmiotu Umowy przez Wykonawcę lub przeprowadzenia wycinki
niezgodnie z przepisami prawa - Wykonawca przyjmie na siebie pełną odpowiedzialność za
powstanie oraz wszelkie skutki powyższych zdarzeń; w przypadku skierowania sprawy na
drogę postępowania sądowego, Wykonawca wstąpi do procesu po stronie Zamawiającego i
pokryje wszelkie koszty związane z udziałem Zamawiającego w postępowaniu sądowym
oraz ewentualnym postępowaniu egzekucyjnym, w tym koszty obsługi prawnej postępowania
oraz Wykonawca poniesie wszelkie koszty związane z ewentualnym pokryciem roszczeń
majątkowych i niemajątkowych związanych z naruszeniem praw podmiotów zgłaszających
roszczenia.
7. Jeżeli jakiekolwiek składniki majątkowe Linii ulegną uszkodzeniu wskutek braku
właściwego nadzoru Wykonawcy lub działań osób za pomocą których Wykonawca realizuje
Umowę, w tym działań pracowników Wykonawcy, usunięcie uszkodzenia i pokrycie
ewentualnych szkód będzie obowiązkiem Wykonawcy.
8. W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków, wynikających z
niniejszej Umowy, przez Wykonawcę, prowadzącego do nieplanowanych lub awaryjnych
wyłączeń Linii, skutkujących ograniczeniem w dostarczaniu lub niedostarczaniem energii
elektrycznej do kontrahentów PSE S.A. lub nie wyprowadzeniem energii elektrycznej od
kontrahenta PSE S.A., Wykonawca, niezależnie od kar umownych, o których mowa w § 12
Umowy, zobowiązany jest do pokrycia powstałej z tego tytułu szkody po stronie
Zamawiającego poprzez zapłatę odszkodowania w wysokości równej odszkodowaniu
wypłaconemu kontrahentowi PSE S.A. lub wysokości bonifikaty udzielonej kontrahentowi
PSE S.A. na zasadach określonych w przepisach szczególnych. Płatność nastąpi w terminie
do 21 dni od wezwania do zapłaty skierowanego przez Zamawiającego do Wykonawcy.
§ 15 Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej
1. Wykonawca, w zakresie i na warunkach określonych w niniejszym paragrafie, ubezpieczy
na własny koszt i w okresie realizacji Umowy zapewni ciągłość:
1.1. ubezpieczeń obowiązkowych, do których zawarcia jest lub w okresie realizacji Umowy
zostanie zobowiązany w oparciu o obowiązujące przepisy prawa polskiego lub obcego,
1.2. ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej(OC) ogólnej Wykonawcy z tytułu prowadzenia
działalności lub posiadania mienia,
1.3. innych ubezpieczeń (w zależności od potrzeb jakie mogą zaistnieć w okresie realizacji
(…)
§ 16 Bezpieczeństwo i przepisy bhp i ppoż.
§ 21 Wymagania środowiskowe
3.10. Za odpady powstałe w związku z realizacją niniejszej Umowy wskazane przez
Zamawiającego do sprzedaży, podmiot któremu Wykonawca przekaże odpady lub obowiązki
wytwórcy odpadów, zapłaci Zamawiającemu cenę. Cena będzie płatna na podstawie faktury
wystawionej przez Zamawiającego. Przed przekazaniem odpadów, albo przed przekazaniem
obowiązków wytwórcy odpadów innemu podmiotowi Wykonawca przedstawi kalkulację
obejmującą wszystkie czynniki cenotwórcze. Zamawiający wystawi Wykonawcy fakturę VAT
na kwotę równą sumie należności uzyskanych przez Wykonawcę z tytułu zagospodarowania
odpadów zaś rozliczenie Stron nastąpi w drodze potrącenia, z faktury Wykonawcy
wystawionej za kompleksową i należytą realizację przedmiotu Umowy, zgodnie z § 7
Umowy. Zamawiający wyjaśniał, że postanowienie to dotyczy np. remontu na danej linii i
przykładowo usuniętych słupów.
W wyjaśnieniach na pytania do SIWZ z dnia 22.07.2016 r. zamawiający podał:
Pytanie nr 1. Czy Zamawiający uzna warunek za spełniony, jeżeli wykonawca wykaże w
opinii bankowej, że saldo na rachunku bankowym łącznie z przyznanym limitem kredytowym
w rachunku będzie wynosiło powyżej kwoty, jaką określił Zamawiający, jako warunek
konieczny dla jednego lub kilku pakietów?
Odpowiedź nr 1. Zamawiający uzna warunek za spełniony, jeżeli wykonawca wykaże iż,
posiada środki finansowe lub zdolność kredytową w ramach zaoferowanego pakietu w
wysokości nie mniejszej niż zostało to określone w pkt 2 c), Cz. l SIWZ. Jednocześnie
informujemy, iż Zamawiający dopuszcza możliwość sumowania wartości posiadanych
środków finansowych z wartością posiadanej zdolności kredytowej.
Pytanie nr 2. Czy Zamawiający uzna warunek za spełniony w przypadku, gdy wykonawca
ubiegający się o udzielenie zamówienia na kilka pakietów przedstawi jeden dokument
potwierdzający spełnianie warunku w zakresie posiadania środków finansowych lub
zdolności kredytowej?
Odpowiedź nr 2. Zamawiający potwierdza, że uzna warunek za spełniony w przypadku, gdy
wykonawca ubiegający się o udzielenie zamówienia na kilka pakietów przedstawi jeden
dokument potwierdzający spełnianie warunku w zakresie posiadania środków finansowych
lub zdolności kredytowej.
Pytanie nr 3. Czy Zamawiający uzna warunek za spełniony w przypadku przedstawienia
przez Wykonawcę informacji o posiadanej zdolności kredytowej w formie
oświadczenia/zaświadczenia banku?
Odpowiedź nr 3 Zgodnie z pkt VIII ppkt. 19 Cz. l SIWZ w celu wykazania spełnienia
warunków udziału w postępowaniu w zakresie posiadania środków finansowych lub
zdolności kredytowej, Wykonawca zobligowany jest do złożenia: „Informacji banku lub
spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, potwierdzającą wysokość posiadanych
środków finansowych lub zdolność kredytową Wykonawcy lub podmiotu, na którego
zdolnościach finansowych Wykonawca polega, wystawioną nie wcześniej niż 3 miesiące
przed upływem terminu składania ofert. Zamawiający informuję, iż wyżej opisany dokument
może zostać złożony w formie oświadczenia banku bądź zaświadczenia banku, jednakże
musi on również spełniać powyższe wymogi oraz warunki określone w Cz. l SIWZ.
Pytanie nr 4. Czy do określenia spełnienia warunku o posiadaniu środków finansowych lub
zdolności kredytowej w ramach zaoferowanych kilku Pakietów Zamawiający uzna
zsumowanie wartości pochodzących z „informacji banku lub spółdzielczej kasy
oszczędnościowo -kredytowej, potwierdzającą wysokość posiadanych środków finansowych"
i zaświadczenia/oświadczenia banku na temat "zdolności kredytowej" o wartości nie
mniejszej niż suma wymagana dla poszczególnych pakietów, na które Wykonawca składa
ofertę? Odpowiedź nr 4 Patrz odpowiedź nr 1.
Przed otwarciem ofert zamawiający podał kwotę jaką zamierza przeznaczyć na realizację
zamówienia:
Część (Pakiet) 22 - 1 483 793,38 zł brutto
Część (Pakiet) 24 - 2 140 200,00 zł brutto
Część (Pakiet) 25 - 3 564 675,30 zł brutto
Kwoty te odpowiadają szacunkowej wartości zamówienia netto, podanym w protokole
postępowania. Wartość zamówienia została ustalona 29.04.2016 r. na podstawie
uśrednionych wartości poszczególnych usług eksploatacyjnych uzyskanych z poprzedniego
przetargu publicznego oraz dane historyczne z ubiegłych lat dotyczące realizacji
poszczególnych usług eksploatacyjnych, tj. wycinkowych.
Na część (Pakiet) 8 zamówienia oferty złożyli:
1) RAJTRAK P. K. cena 2 435 400,00 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
2) PUH ATEST s.c. cena 3 247 200,00 zł, skrócenie czasu 0 tygodni
3) BKW Usługi Komunalne Sp. z o.o. cena 2 922 196,39 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
4) SOEN Sp. z o.o. cena 2 578 054,17 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
Na część (Pakiet) 22 zamówienia oferty złożyli:
1) ACER Sp. z o.o. cena 668 554,20 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
2) SOEN Sp. z o.o. cena 1 165 327,83 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
Na część (Pakiet) 24 zamówienia oferty złożyli:
1) ACER Sp. z o.o. cena 1 057 308,00 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
2) DRWALEX A. D. cena 1 441 560,00 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
3) PW MARZ-BUD M. G. cena 1 353 000,00 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
4) SOEN Sp. z o.o. cena 1 686 097,53 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
Na część (Pakiet) 25 zamówienia oferty złożyli:
1) ACER Sp. z o.o. cena 2 342 640, 00 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
2) SOEN Sp. z o.o. cena 3 106 510,14 zł, skrócenie czasu 5 tygodni
W dniu 8 grudnia 2016 r. zamawiający powiadomił, że:
Na część (Pakiet) 8 zamówienia zamawiający wybrał ofertę złożoną przez wykonawcę
RAJTRAK P. K., której przyznał 100 pkt. Kolejną sklasyfikowaną najwyżej ofertą (94,74) była
oferta odwołującego SOEN Sp. z o.o.
Na część (Pakiet) 22 zamówienia zamawiający wybrał ofertę złożoną przez wykonawcę
ACER Sp. z o.o., której przyznał 100 pkt. Kolejną sklasyfikowaną najwyżej ofertą (59,65)
była oferta odwołującego SOEN Sp. z o.o.
Na część (Pakiet) 24 zamówienia zamawiający wybrał ofertę złożoną przez wykonawcę
ACER Sp. z o.o., której przyznał 100 pkt. Kolejną sklasyfikowaną najwyżej ofertą (79,24)
była oferta odwołującego PW MARZ-BUD M. G. .
Na część (Pakiet) 25 zamówienia zamawiający wybrał ofertę złożoną przez wykonawcę
ACER Sp. z o.o., której przyznał 100 pkt. Kolejną sklasyfikowaną najwyżej ofertą (76,64)
była oferta odwołującego SOEN Sp. z o.o.
Odwołujący wykonawcy: SOEN Sp. z o.o. oraz Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "MARZ-
BUD" M. G., przedłużyli bez przerw, okres związania ofertami.
W dniu 16 września 2016 r. zamawiający wezwał wykonawcę ACER Sp. z o.o. do
wyjaśnienia elementów ceny oferty w zakresie pakietu 22, 24 i 25. „Działając na podstawie
art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.
Dz. U, z 2013 r. poz. 907, ze zm., dalej ustawą), Zamawiający wzywa do udzielenia
wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących elementów oferty mających wpływ na
wysokość cen zaoferowanych przez Państwa w ramach Pakietu 1, 2, 22, 24 oraz 25 w ww.
postępowaniu; w szczególności dotyczących m.in. oszczędności metody wykonania
zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo sprzyjających warunków
wykonywania zamówienia dostępnych dla Wykonawcy.
Dokumenty i wyjaśnienia należy doręczyć Zamawiającemu do dnia 23.09.2016 r. do godz.
12:00 czasu polskiego pod następujący adres: PSE SA, ul. Warszawska 165, 05-520
Konstancin-Jeziorna(…). Jednocześnie informujemy, iż termin zostanie uznany za
dochowany w przypadku przesłania pisma faksem lub pocztą elektroniczną pod warunkiem
niezwłocznego potwierdzenia pisemnie.
Złożone dokumenty powinny potwierdzać spełnienie przez Wykonawcę warunków udziału w
postępowaniu określonych przez Zamawiającego, nie później niż w dniu, w którym upłynął
termin składania ofert.
Jednocześnie informujemy, iż zgodnie z pkt XII ppkt 5) Części l SIWZ „Dokumenty
przedłożone przez Wykonawcę powinny być złożone w formie oryginału lub kopii
poświadczonej za zgodność z oryginałem, przez osobę/y uprawnioną do reprezentowania
Wykonawcy lub upoważnioną osobę/y, dla której upoważnienie zostało dołączone do oferty.
Zamawiający może żądać przedstawienia oryginału lub notarialnie poświadczonej kopii
dokumentu, gdy złożona przez Wykonawcę kopia dokumentu jest nieczytelna lub budzi
wątpliwości co do jej prawdziwości. W przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o
udzielenie zamówienia oraz w przypadku innych podmiotów na zasobach, których
Wykonawca polega na zasadach określonych w art. 26 ust 2b ustawy, kopie dokumentów
dotyczących odpowiednio Wykonawcy lub tych podmiotów są poświadczane za zgodność z
oryginałem odpowiednio przez wykonawcę lub te podmioty".
Pismem z dnia 21 września 2016 r. wykonawca ACER Sp. z o.o. udzielił następujących
wyjaśnień: „3. Dotyczy pakietu nr 25:
- Linia 220 kV Żydowo - Gdańsk 1 kompleksowa wycinka wykonana była przez nas w latach
2013-2014 za kwotę netto 753 200,00 zł (umowa nr PSE - Północ S.A. 120/2013).
Aktualna wycena na linię 220 kV Żydowo - Gdańsk (ok. 39 km wycinki) wynosi netto 874
000,00 zł, czyli 1 km linii wykonamy za cenę 22 400,00 zł. Linię 220 kV Olsztyn 1 -Włocławek
Azoty (ok.46 km wycinki) wyceniliśmy na kwotę netto 1 030 640,00 zł, czyli 1 km wykonamy
za cenę 22 405,00 zł.
Prace kompleksowe na linii 220 kV Żydowo - Gdańsk zakończyliśmy 3 lata temu, więc
warunki terenowe, właściciele działek i ich żądania co do wysokości odszkodowań są nam
dobrze znane.
4. Dotyczy- pakietów nr 22 i 24.
Prace wycinkowe na pakiecie 22 i 24 zostały wycenione na podstawie dokonanych oględzin.
Podane przez nas ceny, tak jak i pozostałych pakietach obejmują mniejsze kwoty za
odszkodowania z uwagi na podpisane służebności.
W przypadku pakietu nr 24 cena nasza stanowi 60% wartości Zamawiającego i na pewno
gwarantuje wykonanie zadania, gdyż przytoczone wyżej umowy potwierdzają realizację prac
na liniach 220 kV i 400 kV za dużo niższe kwoty.
W załączeniu przesyłamy Państwu kserokopie umów i referencji z różnych Oddziałów PSE
S.A., które potwierdzają jakość i terminowość wykonanych przez nas prac za kwoty dużo
mniejsze niż zaproponowane w tym postępowaniu przetargowym.
Jako dowody wykonawca przedłożył kserokopie umów i referencji z różnych Oddziałów PSE
S.A. na podobny przedmiot zamówienia realizowane w latach 2007 -2015.
Zamawiający wyjaśnił, że z mocy prawa i zawartych umów, służą mu służebności na
nieruchomościach, przez które przebiegają linie energetyczne w zakresie eksploatacji tych
linii i wejścia na teren, nie wyłącza to jednak ponoszenia odszkodowań np. za sam fakt
wejścia na nieruchomość w celu przeprowadzenia wycinki, czy z tytułu samej wycinki. Jeżeli
chodzi o służebności to zamawiający nie przeczył, że warunki te są w równym stopniu
dostępne każdemu wykonawcy ubiegającemu się o udzielenie zamówienia.
Wykonawca RAJTRAK P. K. w dokumentacji oferty zawarł zaświadczenie o niezaleganiu w
opłacaniu składek:
„Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Tomaszowie Mazowieckim Inspektorat w Piotrkowie
Trybun., ul. ARMII KRAJOWEJ 9, 97-300 PIOTRKÓW TRYBUNALSKI
Data wydania: 2016-08-04. Zaświadczenie o niezaleganiu w opłacaniu składek
1. Nr zaświadczenia: 420371ZN16/0001270
2. Dane wnioskodawcy (płatnika składek):
Nazwa / Nazwisko i imię /Adres: RAJTRAK / K. P. / 97340 RAJSKO MAŁE
NIP 7711609293
REGON (…)PESEL (…)
Seria i nr dokumentu tożsamości
3. Zaświadcza się, że wnioskodawca (płatnik składek) zobowiązany jest do opłacania
składek na:
a. ubezpieczenia społeczne
b. Fundusz Emerytur Pomostowych
c. ubezpieczenie zdrowotne
d. Fundusz Pracy
e. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych
- nie posiada zaległości według stanu na dzień 2016-08-04
Zaświadczenie wydaje się na wniosek płatnika składek, na podstawie art. 50 ust. 4 i art. 123
ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz.
963) oraz art. 217 i 218 Kodeksu postępowania administracyjnego.(Dz. U. z 2016 r. poz. 23).
Pracownik ZUS upoważniony do wydania zaświadczenia: W. L. . Dokument został
podpisany, aby go zweryfikować należy użyć oprogramowania do weryfikacji podpisu.” Data
złożenia podpisu: 2016-08-04T06:20:04Z Podpis elektroniczny.
Zamawiający uznał ww. zaświadczenie za nieodpowiednie i z tego tytułu unieważnił wybór
oferty RAJTRAK na część 8.
Wykonawca RAJTRAK P. K. w dokumentacji oferty tytułem wykazania zdolności
ekonomiczno-finansowej realizacji zamówienia zawarł wydruki z systemu komputerowego
banków Credit Agricole Bank Polska S.A. oraz Volkswagen Bank Direct wygenerowane w
dniu 13.08.2016 r. o posiadanych lokatach.
Zamawiający oświadczył, że nie podziela zasadności zarzutu nieprawidłowości wykazania
przez wykonawcą RAJTRAK P. K. zdolności ekonomiczno-finansowej poprzez
przedstawienie wydruków z systemu komputerowego ww. banków oraz, że z tego powodu
nie unieważnił wyboru oferty RAJTRAK na część 8.
Wykonawca ACER Sp. z o.o. na str. 114 i 115 dokumentacji oferty przedłożył:
1. Zaświadczenie BGŻ PNB PARIBAS z 08.07.2016 r., że saldo dostępnych środków na
prowadzonym od 2007 r. rachunku bankowym o wskazanym numerze wynosiło na dzień
02.06.2016 r. 1 247 396,46 PLN. Klient nie korzysta z produktów kredytowych w naszym
Banku i nie posiada zajęć egzekucyjnych.
2. Opinię bankową z dnia 06.07.2016 r. wydaną przez Bank Milenium S.A. Oddział w
Gorzowie Wkp., że ACER Sp. z o.o. (…) jest posiadaczem rachunku bieżącego o numerze
(…) nieobciążonego żądnymi zajęciami egzekucyjnymi. Stan środków na rachunku na dzień
05.07.2016 r. saldo: 223 983,89 PLN.
Izba nie dopuściła dowodów wnioskowanych przez zamawiającego, tj.:
1) zestawienia złożonych ofert z procentowym wyliczeniem różnic pomiędzy cenami
poszczególnych ofert a średnią ceną złożonych ofert,
2) zestawienia różnicy procentowej ofert w stosunku do szacunkowej wartości
zamówienia,
3) porozumienie z 29 listopada 2013 r. z Lasami Państwowymi w sprawie ustalenia
służebności, w których Lasy nie zrzekają się z góry wszelkich odszkodowań,
4) akt notarialny (przykładowy) dotyczący ustanowienia służebności przesyłu z
Nadleśnictwem Kwidzyń.
- z tego względu, że mogłyby mieć one znaczenie w sytuacji rozpatrywania zarzutu
zaniechania wezwania wykonawców do złożenia wyjaśnień elementów oferty mających
wpływ na cenę, a nie w odniesieniu do zarzutów dotyczących treści udzielonych przez
wykonawcę ACER wyjaśnień w odpowiedzi na wezwanie zamawiającego w trybie art. 90 ust.
1 Pzp. Okoliczność, że ceny ofert wykonawcy ACER na części 22,24 i 25 zamówienia były
niższe niż 30% od wartości szacunkowej, i nie więcej niż o 23% od średniej cen ofert - była
ponadto bezsporna. Ciężar wykazania, że oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny obciąża
wezwanego zgodnie z art. 90 ust. 2 Pzp. Przepis art. 190 ust. 1a pkt 2 nakładający na
zamawiającego ciężar dowodowy w postępowaniu przed Izbą, tego nie zmienia.
Zamawiający był uprawiony, aby posłużyć się dowodami przedstawionymi przez wykonawcę,
a nie tworzyć dokumentów na usprawiedliwienie wysokości ceny ofert wykonawcy ACER.
Ocena złożonych wyjaśnień, w tym złożonych dowodów odbywa się w procedurze
przetargowej, a nie odwoławczej, Izba jedynie weryfikuje jej poprawność w oparciu o
wyjaśnienia wykonawcy i jego dowody.
Sygn. akt: KIO 2391/16
Izba zważyła, co następuje.
Odwołujący – M. G. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "MARZ- BUD" M. G., posiadał legitymację do wniesienia
odwołania w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Pzp skoro wykazywał, że w wyniku dokonania
zaskarżonych czynności przez zamawiającego - z naruszeniem przepisów ustawy Pzp -
został pozbawiony możliwości uzyskania przedmiotowego zamówienia, co prowadziło do
poniesienia szkody przez odwołującego wskutek utraty szans na zawarcie umowy z
zamawiającym i uzyskania wynagrodzenia za zrealizowane zamówienie w części (Pakiecie
24).
Do zarzutu ad I.1 naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, poprzez
zaniechanie odrzucenia oferty wykonawcy ACER Sp. z o.o., pomimo że zawiera ona rażąco
niską cenę, a wyjaśnienia złożone przez tego wykonawcę pozostają nierzetelne i ogólnikowe
oraz potwierdzające, że cena jego oferty jest rażąco niska.
Stosownie do treści art. 90 ust. 1 ustawy Pzp, jeżeli cena oferty wydaje się rażąco
niska w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzi wątpliwości zamawiającego, co do
możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez
zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, w szczególności jest niższa o 30%
od wartości zamówienia lub średniej arytmetycznej cen wszystkich złożonych ofert,
zamawiający zwraca się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących
elementów oferty mających wpływ na wysokość ceny, w szczególności w zakresie:
1) oszczędności wykonania zamówienia, wybranych rozwiązań technicznych, wyjątkowo
sprzyjających warunków wykonania zamówienia dostępnych dla wykonawcy, kosztów
pracy, których wartość przyjęta do ustalenia ceny nie może być niższa niż minimalne
wynagrodzenie,
2) pomocy publicznej na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy Pzp obowiązek wykazania, że oferta nie zawiera
rażąco niskiej ceny spoczywa na wykonawcy.
Okoliczność bezsporną stanowiło, że oferta wykonawcy ACER Sp. z o.o. na część
(Pakiet) 24 zamówienia stanowiła około 60% wartości szacunkowej wyliczonej przez
zamawiającego. Wartość szacunkowa na część (Pakiet) 24 - wynosiła kwotę 2 140 200,00
zł brutto, natomiast oferta ACER proponowała cenę 1 057 308,00 zł. Tym samym zasadnym
mogło być wezwanie wykonawcy do złożenia wyjaśnień elementów ceny oferty z dnia 16
września 2016 r.
Pismem z dnia 21 września 2016 r. wykonawca ACER Sp. z o.o. udzielił
następujących wyjaśnień:
„4. Dotyczy- pakietów nr 22 i 24.
Prace wycinkowe na pakiecie 22 i 24 zostały wycenione na podstawie dokonanych oględzin.
Podane przez nas ceny, tak jak i pozostałych pakietach obejmują mniejsze kwoty za
odszkodowania z uwagi na podpisane służebności.
W przypadku pakietu nr 24 cena nasza stanowi 60% wartości Zamawiającego i na pewno
gwarantuje wykonanie zadania, gdyż przytoczone wyżej umowy potwierdzają realizację prac
na liniach 220 kV i 400 kV za dużo niższe kwoty.
W załączeniu przesyłamy Państwu kserokopie umów i referencji z różnych Oddziałów PSE
S.A., które potwierdzają jakość i terminowość wykonanych przez nas prac za kwoty dużo
mniejsze niż zaproponowane w tym postępowaniu przetargowym.”
Jako dowody wykonawca przedłożył kserokopie umów i referencji z różnych oddziałów PSE
S.A. na podobny przedmiot zamówienia realizowane w latach 2007 -2015.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie, dawało podstawy do przyjęcia
stanowiska odwołującego. Jakkolwiek wykonawca ACER Sp. z o.o. złożył wyjaśnienia w
odniesieniu do ceny jego oferty na Pakiet 24, to jednak pominął specyficzne wymagania
zamawiającego, odnoszące się do warunków realizacji przedmiotowego zamówienia.
Przyjęte przez zamawiającego wyjaśnienia firmy ACER Sp. z o.o. nie ujmują aspektu
wyjaśnienia elementów cenotwórczych, chociażby wskazywanych przez odwołującego,
takich jak:
1) koszty przeszkolenia, wyposażenia i wynagrodzenia osób zatrudnionych do realizacji
zamówienia,
2) koszty zakupu/użytkowania sprzętu (pojazdy, narzędzia),
3) koszty części zamiennych,
4) koszty paliwa,
5) koszty obsługi administracyjnej i zarządcze,
6) koszty uzyskania niezbędnych uzgodnień, zgód, pozwoleń, decyzji administracyjnych,
7) koszty odszkodowań,
8) koszty gwarancji,
9) koszty pozyskania zabezpieczenia należytego wykonania umowy oraz ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej.
Ponadto Izba stwierdziła, że po stronie wykonawcy tego zamówienia spoczywa
znaczne ryzyko niewiadomych do poniesienia kosztów, związanych z obowiązkami:
1. uzgodnienia prac z osobami posiadającymi tytuł prawny do nieruchomości,
2. kosztów uzyskania decyzji zezwalających na usunięcie zadrzewienia,
3. karczowania stanowisk uporządkowania terenu,
4. sporządzenia dokumentacji fotograficznej, sprawozdań,
5. zagospodarowania odpadów,
6. pokrycia roszczeń odszkodowawczych osób posiadających tytuł prawny do
nieruchomości oraz osób trzecich, wynikające z prowadzenia prac wycinkowych, które
mają zostać rozpatrzone i pokryte przez wykonawcę we własnym zakresie.
Odszkodowania powinny być wkalkulowane w koszty prac wycinkowych,
7. wykonawca, niezależnie od kar umownych, o których mowa w § 12 Umowy,
zobowiązany jest do pokrycia szkody po stronie zamawiającego poprzez zapłatę
odszkodowania w wysokości równej odszkodowaniu wypłaconemu kontrahentowi PSE
S.A. lub wysokości bonifikaty udzielonej kontrahentowi PSE S.A. na zasadach
określonych w przepisach szczególnych w razie spowodowania przerw w dostawie
prądu,
8. poniesienia kosztów ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, kosztów
zabezpieczenia należytego wykonania umowy, kosztów bieżącego finansowania robót,
9. kosztów udzielenia zamawiającemu gwarancji i rękojmi na okres 48 miesięcy na
wykonane prace i ich monitorowania, i innych kosztów, jak
10. kosztów zapewnienia kierownictwa robót, siły roboczej, sprzętu, robót towarzyszących
(tymczasowe), organizacji i prowadzenie prac przy liniach i urządzeniach
elektroenergetycznych (w tym przygotowanie i dopuszczenie do pracy pracowników,
nadzór, kosztów dojazdów pracowników i delegacji).
11. kosztów przygotowania, oznaczenia i zabezpieczenia miejsce pracy zgodnie z BHP,
wyposażenia pracowników w niezbędne narzędzia pracy, sprzęt ochrony osobistej i
odzież ochronną, dostosowane do warunków i rodzaju wykonywanych prac itp. W
ramach realizacji powyższego obowiązku, wykonawca zobowiązany będzie wykonać
wszelkie prace zarówno o charakterze tymczasowym jak i stałym, potrzebne do
prawidłowej realizacji prac, objętych przedmiotem umowy, oraz prawidłowego
przeprowadzenia prac przy eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych w zakresie
niezbędnym do przeprowadzenia wycinki.
Powyższe czynniki kosztowe usługi wpływają na cenę oferty w zakresie czasu pracy,
wynagrodzeń i wydatków rzeczowych, kosztów ogólnych, itp., a zostały całkowicie pominięte
w przedstawionym wyjaśnieniu wykonawcy ACER Sp. z o.o.
Zarówno wezwanie zamawiającego, jak i treść przepisu art. 90 ust. 1 ustawy Pzp,
wymagały odniesienia się wykonawcy ACER do elementów ceny jego oferty. Zamawiający
zwracał się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty
mających wpływ na wysokość ceny. Wykonawca wezwany takich pełnych wyjaśnień, nie
przedstawił.
Zgodnie z rozdziałem VII, części I SIWZ punkt 4. Cenę dla danego Pakietu należało
podać w sposób określony w Formularzu oferty. Cena musi obejmować koszt wykonania
wszystkich prac związanych z wycinką zadrzewienia na liniach. Ponadto wykonawca w
Formularzu oferty był zobowiązany podać ceny jednostkowe - ryczałtowe w odniesieniu do
poszczególnych linii, stałe w okresie realizacji przedmiotu zamówienia i niepodlegające
zmianom.
Okoliczność, że ceny jednostkowe w tym postępowaniu mają charakter
wynagrodzenia ryczałtowego, nie zwalniała wezwanego wykonawcy ACER Sp. z o.o. od
przedstawienia kalkulacji ceny oferty w zakresie Pakietu 24 - przynajmniej w zakresie
głównych czynników cenotwórczych oraz przedstawienia bezpośrednich dowodów ich
ponoszenia na wskazanym poziomie.
Wykonawca ACER Sp. z o.o. ograniczył się wyłącznie do złożenia własnego
zapewnienia, że cena jego oferty jest rzetelna. Jedyny konkret dotyczył „mniejszej kwoty za
odszkodowania z uwagi na podpisane służebności”, co jednak nie zostało w żaden sposób
wytłumaczone, zwłaszcza z przełożeniem na wysokość ceny oferty. W toku rozprawy zostało
wyjaśnione, że wykonawca miał na myśli służebności na rzecz zamawiającego - wstępu na
tereny, na których posadowione są linie elektroenergetyczne, co jednak nie stanowi
szczególnego uprawnienia danego wykonawcy, które jest mu jedynie dostępne, gdyż w tych
samych okolicznościach były kalkulowane ceny pozostałych złożonych ofert.
Uzasadnienie wysokość ceny z uwzględnieniem rzeczywistych warunków
sprawowania usługi powinien ująć wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień, tak z uwagi
na sposób realizacji usług, jak i warunków ich świadczenia, dostępnych danemu wykonawcy
w sposób zindywidualizowany, stosownie do wskazań art. 90 ust. 2 ustawy Pzp, a
wykonawca - ACER Sp. z o.o. nie odniósł nawet do pełnego zakresu zamówienia,
wpływającego na cenę usługi.
Wyjaśnienia w takim kształcie, jak zostały złożone, nie pozwalają na rozwianie
wątpliwości, że zaoferowana cena w ofercie ACER Sp. z o.o. nie wynika z nieoszacowania
kosztów warunków wykonania usługi w stosunku zakresu prac i ryzyk przeniesionych na
wykonawcę umową oraz obciążenia wykonawcy wszelkimi kosztami osobowymi,
materiałowymi i logistycznymi sprawowania usługi wycinki drzew i specyficznym ryzykiem, co
z mocy domniemania, wynikającego z faktu wezwania do wyjaśnień prowadzi do wniosków,
iż zaoferowana cena może być rażąco niska, niepokrywająca kosztów.
Izba oceniła wyjaśnienia ACER Sp. z o.o., jako na tyle ogólnikowe, że nie można
uznać, że wykonawca przedłożył wyjaśnienia i dowody dające podstawę do dokonania
oceny, że jego cena nie jest rażąco niska, co z mocy art. 90 ust. 3 ustawy Pzp, na równi z
potwierdzeniem się wprost okoliczności rażąco niskiej ceny - obliguje zamawiającego do
odrzucenia oferty wykonawcy, w sytuacji, gdy złożone wyjaśnienia są niepełne i nie
pozwalają z całą pewnością uznać ceny oferty za realną, za którą dany wykonawca może w
sposób prawidłowy zrealizować zamówienie.
Okoliczność, że wykonawca ACER Sp. z o.o. pełnił te usługi w odniesieniu do innych
zamówień wykonywanych na rzecz oddziałów zamawiającego nawet za podobną cenę - nie
może mieć charakteru przesądzającego - umowa nie przebiega każdorazowo w
identycznych warunkach, zatem trudno z wyprzedzeniem ręczyć, iż wykonawca w pełni
właściwie wywiąże się z jej realizacji za zaoferowaną cenę. Ponadto ACER realizował prace,
które zakończył nie później niż w 2015 r., zatem twierdzenia, że z tego tytułu, zna aktualne
warunki, również nie były wiarygodne.
Nie stanowią też przesądzającego dowodu, przestawione przez ACER Sp. z o.o.
zestawienie wybranych umów na wycinką drzew, czy referencji. Wyjaśnienia i dowody
przede wszystkim, każdorazowo winny się odnosić do konkretnych warunków zamówienia i
zindywidualizowanych możliwości wykonawcy, a więc kalkulacji przynajmniej podstawowych
czynników cenotwórczych, skoro przy cenie ryczałtowej - pełny kosztorys nie jest wymagany.
W powyżej przywołanym stanie faktycznym, Izba podzieliła stanowisko odwołującego,
że zamawiający powinien zakwestionować cenę oferty wybranego wykonawcy oraz
przedstawione przez niego wyjaśnienia, co obligowałoby do odrzucenia oferty w oparciu o
art. 90 ust. 3 ustawy Pzp. Przy czym Izba w pełni podzieliła przytaczane poglądy
teoretyczne, iż wyjaśnienia dotyczące wysokości zaoferowanej ceny ofertowej winny mieć
charakter na tyle konkretny i weryfikowalny, by ich ocena przez zamawiającego mogła być
jednoznaczna i obiektywna, a ustawowym obowiązkiem wykonawcy jest złożenie wyjaśnień
odpowiednio umotywowanych, przekonujących, że cena zaproponowana w ofercie nie jest
rażąco niska (KIO/UZP 1225/10; KIO/UZP 1231/10 z dn. 06.07.2010 r.).
Na wykonawcy spoczywa ciężar dowodu, że cena jego oferty nie pozostaje rażąco
niską w stosunku do przedmiotu zamówienia, i nie jest wystarczające złożenie jakichkolwiek
wyjaśnień, lecz takich wyjaśnień, które w sposób pełny i niebudzący wątpliwości pozwalają
na ocenę oferty pod kątem zaoferowania rażąco niskiej ceny, co potwierdza ugruntowane
orzecznictwo (KIO/UZP 1157/10 z dn. 24.06.2010 r. i KIO/UZP 954/10; KIO/UZP 962/10 z
dn. 14.06.2010 r.). Aby odpowiedź złożona na wezwanie wystosowane na podstawie art. 90
ustawy Pzp posiadała walor wystarczających wyjaśnień elementów oferty mających wpływ
na wysokość ceny - musi być w miarę szczegółowa w zakresie elementów składających się
na zaoferowaną cenę, czego o niewyspecyfikowanych przez ACER Sp. z o.o. elementach
cenotwórczych - nie da się powiedzieć.
Stopień ogólności podanych informacji przez wybranego wykonawcę i ich
niekompletność powoduje, iż nie mogą one stanowić wyjaśnień, o których mowa w art. 90
ust 1 i 3 ustawy Pzp. Wykonawca, który składa wyjaśnienia w zakresie rażąco niskiej ceny
powinien, bowiem wskazać co spowodowało obniżenie ceny, jak również w jakim stopniu
wskazany czynnik wpłynął na jej obniżenie. Udzielone wyjaśnienia mają potwierdzić, iż
złożona oferta jest rzetelnie przygotowana, a cena prawidłowo oszacowana, zatem nie
stwarza zagrożeń dla prawidłowego wywiązania się wykonawcy z przyjętych obowiązków
umownych. Zakres informacji przedstawionych przez wykonawcę ACER Sp. z o.o. w wyniku
wystosowanego przez zamawiającego wezwania, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy
Pzp jest na tyle ogólny, że nie można uznać, że wykonawca przedłożył wyjaśnienia i dowody
dające podstawę do dokonania oceny, że cena jego oferty nie jest rażąco niska.
Mając na względzie powyższe okoliczności oraz stanowisko Krajowej izby
Odwoławczej, według którego „uznaje się, że wyjaśnienia lakoniczne, ogólnikowe są
uznawane na równi z brakiem złożenia wyjaśnień" (KIO 1063/12 z dnia 8.06.2012 r.)
zachodziły podstawy do ustalenia, że wykonawca ACER Sp. z o.o. nie złożył pełnych
wyjaśnień, i nie ujął w wyjaśnieniach takich kosztów, które wynikają wprost z warunków
przedmiotu zamówienia, jako nieodzowne do poniesienia.
Ponadto cena oferty wybranej, znacząco odbiega od wartości szacunkowej o ponad
40% oraz średnich cen ofert złożonych w postępowaniu, maksymalnie o 23%, co również
może stanowić dowód na potwierdzenie jej niedoszacowania i zagrożenia dla prawidłowej
realizacji zamówienia, skoro wzbudziło to wątpliwości zamawiającego.
Nie do przyjęcia była argumentacja zamawiającego, że wykonawca ACER Sp. z o.o.
złożył wystarczające wyjaśnienia dotyczące oferowanych cen za Pakiet 24 zamówienia z
powołaniem się, że zamawiającemu są znane okoliczności, że linie energetyczne dla danych
części mają uregulowane prawa służebności, co pozwala obniżyć ewentualne
odszkodowania oraz, że cena wszystkich złożonych ofert jest poniżej wartości oszacowania,
gdyż dokonane szacunki nie odzwierciedlają faktycznego stopnia zalesienia. Skoro tak było,
i zamawiający nie miał żadnych wątpliwości co do ceny oferty ACER Sp. z o.o. - nie powinien
wszczynać procedury wyjaśnień elementów ofert wykonawcy ACER Sp. z o.o. mających
wpływ na wysokość ceny. Zainicjowanie bowiem procedury przewidzianej w art. 90 ust. 1
ustawy Pzp nierozerwalnie wiąże się z „powzięciem wątpliwości zamawiającego co do
realności ceny oferty wykonawcy.” Procedura wyjaśnienia ceny pod kątem wyeliminowania
ofert przedstawiających rażąco niskie ceny, nie może mieć charakteru pozornego,
związanego z formalnym wypełnieniem obowiązku, gdyż immanentnie niesie za sobą pełne
konsekwencje opisane w przepisie art. 90 ustawy Pzp. Wymaga od wykonawcy złożenia
pełnych i popartych dowodami wyjaśnień, a z ich braku wynika obowiązek odrzucenia oferty.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie, z enigmatycznych wyjaśnień wykonawcy ACER
Sp. z o.o. wyprowadził własne uzasadnienie oferowanej ceny, w istocie bazując na swojej
własnej wiedzy, a nie na złożonych wyjaśnieniach. Z tych też względów Izba nie dopuściła
dowodów wnioskowanych przez zamawiającego, którymi zamawiający przejął na siebie
obowiązek uzasadnienia prawidłowości ceny oferty wykonawcy ACER Sp. z o.o.
Tłumaczenie, że zamawiający źle oszacował wartość zamówienia z braku rozeznania, co
aktualnego stanu zadrzewienia linii energetycznych kłóci się z logiką o tyle, że zdawał sobie
sprawę z potrzeby zlecenia tych prac.
Postępowanie dowodowe w sprawie potwierdziło zasadność stawianych
zamawiającemu zarzutów naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy Prawo
zamówień publicznych, tj. naruszenie: art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust 3 Pzp -
poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wybranej na część 24 zamówienia ACER Sp. z o.o. -
mimo że wykonawca nie wykazał, iż jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Jednakże w ocenie Izby, czynność taka byłaby przedwczesna w okolicznościach
danej sprawy, z uwagi na częściowo wadliwą treść wezwania zamawiającego z dnia 16
września 2016 r. do wykonawcy ACER, w którym zamawiający żądał dowodów na
okoliczność wykazania realności ceny oferty, przy czym „Złożone dokumenty powinny
potwierdzać spełnienie przez Wykonawcę warunków udziału w postępowaniu określonych
przez Zamawiającego, nie później, niż w dniu, w którym upłynął termin składania ofert.”
Żądanie takie było nieprawidłowe. Wykonawca może udowadniać elementy
kalkulacyjne ceny oferty dokumentami bieżąco wystawionymi, np. ofertami podwykonawców,
dostawców - po dacie wezwania, gdyż art. 90 ustawy Pzp stanowi autonomiczną regulację -
dokumenty tego rodzaju nie mają charakteru podmiotowych na potwierdzenie spełnienia
warunków udziału w postępowaniu, ani warunków przedmiotowych w rozumieniu przepisów
rozporządzenia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać
zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U.
poz. 231) i nie odnosi się do nich wymóg w oparciu o art. 26 ust. 3 Pzp - sporządzenia nie
później niż w dniu, w którym upłynął termin składania ofert.
Zdaniem Izby błędne wezwanie mogło zaważyć tak na treści wyjaśnień wykonawcy
ACER Sp. z o.o., jak i na zakresie złożonych dowodów. Z tych względów Izba nakazała
powtórzenie procedury wezwania tego wykonawcy do złożenia wyjaśnień, w tym dowodów
dotyczących elementów kalkulacyjnych ceny jego oferty.
Do zarzutu I.2. naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy Pzp poprzez uchybienie zasadom równego
traktowania wykonawców i uczciwej konkurencji.
W konsekwencji zasadności zarzutu poprzedzającego, znalazł potwierdzenie zarzut
naruszenia obowiązujących zasad postępowania przy udzielaniu zamówienia publicznego,
określonych art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp, tj. równego traktowania wykonawców i uchybienia
regułom uczciwej konkurencji.
W tym stanie rzeczy Izba orzekła jak w sentencji na podstawie art. 192 ust. 1, ust. 2 i
3 pkt 1 ustawy Pzp.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku,
na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 3 i 5 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości
i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). Izba zasądziła od
zamawiającego na rzecz odwołującego zwrot kosztów wpisu od odwołania oraz kosztów
zastępstwa przez pełnomocnika, na podstawie przedłożonego rachunku.
Sygn. akt: KIO 2392/16
Izba zważyła, co następuje.
Odwołujący SOEN Sp. z o.o. wykazał legitymację do korzystania ze środków ochrony
prawnej w rozumieniu art. 179 ust. 1 ustawy Pzp. Posiada interes w uzyskaniu zamówienia,
a w przypadku potwierdzenia się zarzutów wyboru oferty wykonawcy ACER Sp. z o.o. oraz
wykonawcy RAJTRAK P. K. z naruszeniem przepisów ustawy Pzp, oferta odwołującego
mogłaby zostać wybrana do realizacji zamówienia w zakresie pakietów: 8, 22 i 25 - jako
przedstawiająca kolejną najniższą cenę.
Do zarzutu II.1. naruszenia art. 7 ust 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 26 ust. 3
ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności wezwania wykonawcy RAJTRAK do
uzupełnienia wskazanych w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających
spełnianie warunków udziału w postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych)
a) Zaświadczenie właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
Zamawiający w treści SIWZ (pkt V11., str. 11) wskazał, że: „O udzielenie zamówienia
mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki, dotyczące sytuacji ekonomicznej i
finansowej opisane przez Zamawiającego oraz nie podlegają wykluczeniu na podstawie art.
24 ust. 1 ustawy”.
Odpowiednio do powyższego zamawiający w pkt VII. SIWZ (str. 14) wskazał, że w
celu wykazania braku podstaw do wykluczenia Wykonawca zobowiązany jest załączyć do
oferty: „Aktualne zaświadczenie właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub
Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, potwierdzające, że Wykonawca nie zalega z
opłacaniem składek na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne lub potwierdzenie, że uzyskał
przewidziane prawem zwolnienie, odroczenie lub rozłożenie na raty zaległych płatności lub
wstrzymanie w całości wykonania decyzji właściwego organu - wystawione nie wcześniej niż
3 miesiące przed upływem terminu składania ofert”.
Ponadto w pkt. XII 5. SIWZ zamawiający odnośnie formy żądanych dokumentów
podkreślił, że: Dokumenty przedłożone przez Wykonawcę powinny być złożone w formie
oryginału lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem, przez osobę/y uprawnioną do
reprezentowania Wykonawcy lub upoważnioną osobę/y, dla której upoważnienie zostało
dołączone do oferty”, przez osobę uprawnioną do reprezentowania Wykonawcy.”
Wykonawca RAJTRAK jako żądane przez zamawiającego aktualne zaświadczenie
właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przedstawił wydruk elektronicznego
zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek z dnia 4 sierpnia 2016 r., które to
zaświadczenie pobrane zostało przez wykonawcę RAJTRAK z Platformy Usług
Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (https://pue.zus.pl).
Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie rodzajów
dokumentów, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy, oraz form, w jakich te
dokumenty mogą być składane z dnia 19 lutego 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 231)
dokumenty są składane w oryginale lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem przez
wykonawcę. W przypadku składania elektronicznych dokumentów powinny być one
opatrzone przez wykonawcę bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za
pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.
Zamawiający nie wyraził zgody na złożenie oferty w postaci elektronicznej, opatrzonej
bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego
kwalifikowanego certyfikatu (art. 82 ust. 2 ustawy Pzp) a ponadto wprost wskazał, że ofertę
należy złożyć w formie pisemnej (pkt XII2., str. 19 SIWZ), i nie ograniczył tego wymogu
stricte do Formularza ofertowego.
Przedstawiony wydruk z datą wydania: 2016-08-04. Zaświadczenie o niezaleganiu w
opłacaniu składek przedstawiony w ofercie RAJTRAK P. K. został podpisany elektronicznie
przez pracownika ZUS upoważnionego do wydania zaświadczenia: W. L. i zawiera
adnotację: „Dokument został podpisany, aby go zweryfikować należy użyć oprogramowania
do weryfikacji podpisu.”
Omawiany dokument nie spełnia jednak stawianych wymogów, nie jest oryginałem,
nie jest kopią oryginału z podpisem „zweryfikowanym z użyciem oprogramowania do
weryfikacji podpisu,” gdyż takie potwierdzenie nie zostało przedstawione. Nie stanowi też
elektronicznego dokumentu opatrzonego przez wykonawcę bezpiecznym podpisem
elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Art. 123
ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych odnosi się do wydawania zaświadczeń w
formie elektronicznego dokumentu opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym
weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.
Podobne ustalenia Izba odnosi do dokumentów potwierdzających spełnianie warunku
udziału w postępowaniu dotyczące sytuacji ekonomicznej i finansowej wykonawcy RAJTRAK
P. K. .
Zamawiający wskazał w SIWZ (pkt V11., str. 11), że: „O udzielenie zamówienia mogą
ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki, dotyczące sytuacji ekonomicznej i
finansowej opisane przez Zamawiającego oraz nie podlegają wykluczeniu na podstawie art.
24 ust. 1 ustawy.”
Odpowiednio do powyższego zamawiający w pkt VI 3. SIWZ (str. 13), wskazał, że
wykonawca winien posiadać środki finansowe lub zdolność kredytową w ramach
zaoferowanego Pakietu 8 w wysokości nie mniejszej niż 220 000,00 zł. Zamawiający w pkt
VII. SIWZ (str. 15), wymagał w celu wykazania spełnienia warunków udziału w
postępowaniu: „Wykonawca zobowiązany jest załączyć do oferty Informację banku lub
spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, potwierdzającą wysokość posiadanych
środków finansowych lub zdolność kredytową Wykonawcy lub podmiotu, na którego
zdolnościach finansowych Wykonawca polega, wystawioną nie wcześniej niż 3 miesiące
przed upływem terminu składania ofert.” W odpowiedzi na pytanie nr 3 do SIWZ,
zamawiający potwierdził, że: „wyżej opisany dokument może zostać złożony w formie
oświadczenia banku bądź zaświadczenia banku, jednakże musi on również spełniać
powyższe wymogi oraz warunki określone w Cz. l SIWZ.”
Bezsprzecznie wykonawca RAJTRAK P. K. w dokumentacji oferty tytułem wykazania
zdolności ekonomiczno-finansowej realizacji zamówienia zawarł wydruki z systemu
komputerowego banków Credit Agricole Bank Polska S.A. oraz Volkswagen Bank Direct
wygenerowane w dniu 13.08.2016 r. o posiadanych lokatach.
Dokumenty te nie są zgodne z wymaganiami SIWZ, ani z treścią § 1 ust. 1 pkt 10
rozporządzenia w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać zamawiający od
wykonawcy oraz form, w jakich dokumenty te mogą być składane. Celem wykazania
spełniania warunku udziału w postępowaniu wykonawca ten winien przedstawić „informację,
opinię, lub zaświadczenie” pochodzące z banku, a nie samodzielnie wygenerowany wydruk -
zestawienie lokat. Bez znaczenia pozostaje, że dane zawarte w takiej informacji mogłyby się
pokrywać z treścią wydruku z systemu bankowego, który nie wymaga podpisu pracownika
banku. Przepisy § 1 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia w sprawie rodzaju dokumentów…,
powielone w obowiązującej SIWZ dla postępowania - stanowią samodzielną podstawę
wyznaczającą rodzaj i formę dokumentu w zakresie wykazania zdolności ekonomiczno-
finansowej do realizacji zamówienia i nie odsyłają w tym zakresie do uregulowań Prawa
bankowego.
W świetle powyższego, zachodziłyby podstawy wykluczenia wykonawcy RAJTRAK P.
K. z postępowania na podstawie art. 24 ust 1 pkt 3 ustawy Pzp oraz na podstawie art. 24 ust.
2 pkt 4 tej ustawy, gdyby nie zachodziły przesłanki do wezwania tego wykonawcy do
uzupełnienia wadliwych dokumentów w trybie art. 26 ust. 3 ustawy Pzp, który stanowi, że
zamawiający wzywa wykonawców, którzy w określonym terminie nie złożyli wymaganych
przez zamawiającego oświadczeń lub dokumentów, o których mowa w art. 25 ust. 1, albo
którzy złożyli wymagane oświadczenia lub dokumenty zawierające błędy do ich złożenia w
wyznaczonym terminie, chyba że mimo ich złożenia oferta wykonawcy podlega odrzuceniu.
Złożone na wezwanie zamawiającego oświadczenia i dokumenty powinny potwierdzać
spełnienie przez wykonawcę wymagań określonych przez zamawiającego, nie później niż w
dniu, w którym upłynął termin składania ofert.
Izba w ogólności nie przyznaje odwołującemu wykonawcy interesu w dążeniu do
sanowania oferty konkurenta w drodze zarzutu naruszenia przez zamawiającego art. 26 ust.
3 ustawy Pzp, gdyż interes odwołującego wykonawcy każdorazowo skupia się na wyborze
własnej oferty. Rolą zamawiającego, względnie przystępującego w obronie własnej oferty
wykonawcy - jest podnoszenie argumentów o braku wyczerpania procedury z art. 26 ust. 3
ustawy Pzp. Zarzut podlegał uwzględnieniu, gdyż w istocie dotyczył wskazywania podstaw,
do wykluczenia wykonawcy RAJTRAK z postępowania.
Zamawiający w odpowiedzi na odwołanie podał, że unieważnił czynność wyboru oferty
wykonawcy RAJTRAK w Pakiecie 8 i załączył stosowne powiadomienie z dnia 29.12.2016 r.,
co jest równoznaczne z przyznaniem zasadności postawionych zarzutów w trybie art. 190
ust. 5 ustawy Pzp.
Z tych względów zbędne było nakazywanie zamawiającemu unieważnienia czynności
wyboru oferty wykonawcy RAJTRAK P. K., i Izba ograniczyła się do nakazania
zamawiającemu dokonania ponownej oceny i badania oferty wykonawcy RAJTRAK P. K. w
części 8, poprzedzone wezwaniem wykonawcy RAJTRAK P. K. do uzupełnienia
dokumentów:
a) zaświadczenia właściwego oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
potwierdzających brak zaległości w opłacaniu składek,
b) potwierdzających spełnianie warunku udziału w postępowaniu dotyczące sytuacji
ekonomicznej i finansowej.
Zamawiający oświadczył, że uwzględnił zarzut wadliwego zaświadczenia właściwego
oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie uwzględnił zarzutu dotyczącego
informacji z banku, i z tych względów unieważnił wybór oferty na część 8. Wniosek o
umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 186 ust. 2 Pzp nie mógł być
przyjęty, gdyż przepis ten odnosi się do uwzględnienia w całości zarzutów przedstawionych
w odwołaniu, czego zamawiający nie uczynił.
Do zarzutu II.2. naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 91 ust.
1 ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru oferty wykonawcy RAJTRAK jako
najkorzystniejszej oferty w Pakiecie 8 zamówienia.
Powyższy zarzut należało uznać za zasadny, gdyż stanowił konsekwencję
uwzględnienia zarzutu poprzedzającego.
Do zarzutu III. 1. naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 26 ust.
3 ustawy Pzp poprzez zaniechanie czynności wezwania wykonawcy ACER do uzupełnienia
wskazanych w uzasadnieniu odwołania dokumentów potwierdzających spełnianie warunków
udziału w postępowaniu (tzw. dokumentów podmiotowych)
Zamawiający wskazał w SIWZ (pkt VI 1., str. 11), że: „O udzielenie zamówienia mogą
ubiegać się Wykonawcy; którzy spełniają warunki, dotyczące sytuacji ekonomicznej i
finansowej opisane przez Zamawiającego oraz nie podlegają wykluczeniu na podstawie art.
24 ust 1 ustawy”. Odpowiednio do powyższego Zamawiający w pkt VI 3. SIWZ (str. 13),
wskazał, że wykonawca winien posiadać środki finansowe lub zdolność kredytową w ramach
zaoferowanego Pakietu w wysokości nie mniejszej niż:
- 120 000,00 zł dla Pakietu 22
- 145 000,00 zł dla Pakietu 24
- 290 000,00 zł dla Pakietu 25
Ponadto, zamawiający w pkt VII. SIWZ (str. 15), wskazał, że w celu wykazania
spełnienia warunków udziału w postępowaniu: „Wykonawca zobowiązany jest załączyć do
oferty Informację banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, potwierdzającą
wysokość posiadanych środków finansowych lub zdolność kredytową Wykonawcy lub
podmiotu, na którego zdolnościach finansowych Wykonawca polega, wystawioną nie
wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania ofert."
Wykonawca ACER Sp. z o.o. na str. 114 i 115 dokumentacji oferty przedłożył:
1. Zaświadczenie BGŻ PNB PARIBAS z 08.07.2016 r., że saldo dostępnych środków na
prowadzonym od 2007 r. rachunku bankowym o wskazanym numerze wynosiło na dzień
02.06.2016 r. 1 247 396,46 PLN. Klient nie korzysta z produktów kredytowych w naszym
Banku i nie posiada zajęć egzekucyjnych.
2. Opinię bankową z dnia 06.07.2016 r. wydaną przez Bank Milenium S.A. Oddział w
Gorzowie Wkp., że ACER Sp. z o.o. (…) jest posiadaczem rachunku bieżącego o numerze
(…) nie obciążonego żądnymi zajęciami egzekucyjnymi. Stan środków na rachunku na dzień
05.07.2016 r. saldo: 223 983,89 PLN.
Zarzut odwołującego nie podlegał uwzględnieniu. Nie jest zabronione, aby
wykonawca w zakresie wykazania zdolności ekonomiczno-finansowej posługiwał się
informacjami z różnych banków. Istotne było, że zaświadczenia zostały wystawione nie
wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu składania ofert, wyznaczonym do 29
sierpnia 2016 r. Domysły i podejrzenia odwołującego, że skoro obie informacje pochodzą z
dwóch różnych okresów i różnych banków, to oznacza, że wykonawca ACER miał możliwość
dokonania przelewu środków posiadanych na jednym rachunku bankowym na drugie konto
bankowe i tym samym wykazania dwukrotnie posiadania tej samej kwoty, nie miały żadnego
znaczenia. Odwołujący nie zarzucał wykonawcy ACER Sp. z o.o. popełnienia czynu
nieuczciwej konkurencji, ani nie udowadniał takiej okoliczności. Zamawiający nie wyłączył
możliwości przedkładania kilku zaświadczeń z różnych banków, co potwierdził w swoich
wyjaśnieniach do SIWZ.
Do zarzutu III. 2 i III. 3 naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w zw. z art. 90 ust. 3 w zw. z
art. 89 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp poprzez zaniechanie odrzucenia oferty złożonej przez
wykonawcę ACER w Pakiecie 22 oraz w Pakiecie 25 zamówienia, mimo że złożone
wyjaśnienia nie potwierdzają, iż cena oferty nie jest ceną rażąco niską oraz z uwagi, że
oferta tego wykonawcy w Pakiecie 22 i 25 zawiera rażąco niską cenę w stosunku do
przedmiotu zamówienia.
Zarzut znalazł potwierdzenie. Wykonawca ACER Sp. z o.o. na wezwanie
zamawiającego z dnia 16 września 2016 r. złożył tym samym pismem z dnia 21 września
2016 r. identyczne wyjaśnienia i dowody w zakresie części 22 i 25, jak w odniesieniu do
części 24 zamówienia, omówione w sprawie sygn. akt: KIO 2391/16. Z tych względów Izba
zajmuje identyczne stanowisko.
Jakkolwiek wykonawca ACER Sp. z o.o. złożył wyjaśnienia w odniesieniu do
elementów jego oferty mających wpływ na wysokość ceny, to jednak pominął specyficzne
wymagania zamawiającego, odnoszące się do warunków realizacji przedmiotowego
zamówienia. Przyjęte przez zamawiającego wyjaśnienia firmy ACER Sp. z o.o. nie ujmują
aspektu wyjaśnienia elementów cenotwórczych, chociażby wskazywanych, takich jak:
1) koszty wynagrodzenia osób zatrudnionych do realizacji zamówienia,
2) koszty zakupu/użytkowania sprzętu (pojazdy, narzędzia),
3) koszty części zamiennych,
4) koszty paliwa,
5) koszty obsługi administracyjnej i zarządcze,
6) koszty uzyskania niezbędnych uzgodnień, zgód, pozwoleń, decyzji administracyjnych,
7) koszty odszkodowań,
8) koszty gwarancji,
9) koszty pozyskania zabezpieczenia należytego wykonania umowy oraz ubezpieczenia
odpowiedzialności cywilnej.
Ponadto Izba stwierdziła, że po stronie wykonawcy spoczywa znaczne ryzyko
nieznanych dokładnie kosztów, związanych z obowiązkami:
1. uzgodnienia wykonania prac z osobami posiadającymi tytuł prawny do nieruchomości,
2. kosztów decyzji zezwalających na usunięcie zadrzewienia,
3. karczowania stanowisk uporządkowania terenu,
4. sporządzenia dokumentacji fotograficznej, sprawozdań,
5. zagospodarowania odpadów,
6. pokrycia roszczeń odszkodowawczych osób posiadających tytuł prawny do
nieruchomości oraz osób trzecich, wynikające z prowadzenia prac wycinkowych, które mają
zostać rozpatrzone i pokryte przez wykonawcę we własnym zakresie. Odszkodowania
powinny być wkalkulowane w koszty prac wycinkowych,
7. wykonawca, niezależnie od kar umownych, o których mowa w § 12 Umowy,
zobowiązany jest również do pokrycia szkody po stronie zamawiającego poprzez zapłatę
odszkodowania w wysokości równej odszkodowaniu wypłaconemu kontrahentowi PSE S.A.
lub wysokości bonifikaty udzielonej kontrahentowi PSE S.A. na zasadach określonych w
przepisach szczególnych, w razie spowodowania przerw w dostawie prądu.
8. poniesienia kosztów ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, kosztów zabezpieczenia
należytego wykonania umowy, kosztów bieżącego finansowania robót,
9. kosztów udzielenia zamawiającemu gwarancji i rękojmi na okres 48 miesięcy na
wykonane prace i ich monitorowania.
Na wykonawcy spoczywają koszty:
1. zapewnienia kierownictwa robót, siły roboczej, kosztów dowozu pracowników, delegacji,
sprzętu, robót towarzyszących (tymczasowe), organizacji i prowadzenie prac przy
liniach i urządzeniach elektroenergetycznych (w tym przygotowanie i dopuszczenie do
pracy, nadzór).
2. kosztów przygotowania, oznaczenia i zabezpieczenia miejsce pracy zgodnie z BHP,
wyposażenia pracowników w niezbędne narzędzia pracy, sprzęt ochrony osobistej i
odzież ochronną, dostosowane do warunków i rodzaju wykonywanych prac itp. W
ramach realizacji powyższego obowiązku, wykonawca zobowiązany będzie wykonać
wszelkie prace zarówno o charakterze tymczasowym jak i stałym, potrzebne do
prawidłowej realizacji prac, objętych przedmiotem umowy, oraz prawidłowego
przeprowadzenia prac przy eksploatacji urządzeń i instalacji energetycznych w zakresie
niezbędnym do przeprowadzenia wycinki.
Powyższe czynniki kosztowe usługi wpływają na cenę oferty w zakresie czasu pracy,
wynagrodzeń i wydatków rzeczowych, kosztów ogólnych itp., a zostały całkowicie pominięte
w przedstawionym wyjaśnieniu wykonawcy ACER Sp. z o.o. w odniesieniu do Pakietu 22 i
25 zamówienia.
Zarówno wezwanie zamawiającego, jak i treść przepisu art. 90 ust. 1 ustawy Pzp,
wymagały odniesienia się wykonawcy ACER do elementów ceny oferty. Zamawiający
zwracał się o udzielenie wyjaśnień, w tym złożenie dowodów, dotyczących elementów oferty
mających wpływ na wysokość ceny. Wykonawca wezwany takich wyjaśnień, nie
przedstawił.
Zgodnie z rozdziałem VII, części I SIWZ punkt 4. Cenę dla danego Pakietu należało
podać w sposób określony w Formularzu oferty. Cena musi obejmować koszt wykonania
wszystkich prac związanych z wycinką zadrzewienia na liniach. Ponadto wykonawca w
Formularzu oferty był zobowiązany podać ceny jednostkowe - ryczałtowe w odniesieniu do
poszczególnych linii, stałe w okresie realizacji przedmiotu zamówienia i niepodlegające
zmianom.
Okoliczność, że ceny jednostkowe w tym postępowaniu mają charakter
wynagrodzenia ryczałtowego, nie zwalniała wezwanego wykonawcy ACER Sp. z o.o. od
przedstawienia kalkulacji ceny oferty w zakresie Pakietu 22 i 25 - przynajmniej w zakresie
głównych czynników cenotwórczych oraz przedstawienia bezpośrednich dowodów ich
ponoszenia na wskazanym poziomie.
Wykonawca ACER Sp. z o.o. ograniczył się wyłącznie do złożenia własnego
zapewnienia, że cena jego oferty, za ww. Pakiety jest rzetelna. Jedyny konkret dotyczył
„mniejszej kwoty za odszkodowania z uwagi na podpisane służebności”, co jednak nie
zostało w żaden sposób wytłumaczone, zwłaszcza z przełożeniem na wysokość ceny oferty.
W toku rozprawy zostało wyjaśnione, że wykonawca miał na myśli służebności na rzecz
zamawiającego - wstępu na tereny, na których posadowione są linie elektroenergetyczne, co
jednak nie stanowi szczególnego uprawnienia danego wykonawcy, które jest mu jedynie
dostępne, gdyż w tych samych okolicznościach były kalkulowane ceny pozostałych
złożonych ofert.
Uzasadnienie wysokość ceny z uwzględnieniem rzeczywistych warunków
sprawowania usługi powinien ująć wykonawca wezwany do złożenia wyjaśnień, tak z uwagi
na sposób realizacji usług, jak i warunków ich świadczenia, dostępnych danemu wykonawcy
w sposób zindywidualizowany, stosownie do wskazań art. 90 ust. 2 ustawy Pzp, a
wykonawca - ACER Sp. z o.o. nie odniósł nawet do pełnego zakresu zamówienia,
wpływającego na cenę usługi.
Wyjaśnienia w takim kształcie, jak zostały złożone, nie pozwalają na rozwianie
wątpliwości, że zaoferowana cena w ofercie ACER Sp. z o.o. dla Pakietu 22 i 25 nie wynika z
nieoszacowania kosztów warunków wykonania usługi w stosunku zakresu prac i ryzyk
przeniesionych na wykonawcę umową oraz obciążenia wykonawcy wszelkimi kosztami
materiałowymi, osobowymi i logistycznymi sprawowania usługi wycinki drzew, co z mocy
domniemania, wynikającego z faktu wezwania do wyjaśnień prowadzi do wniosków, iż
zaoferowane ceny mogą być rażąco niskie, niepokrywające koniecznych kosztów z
wypracowaniem chociażby minimalnego zysku.
Izba oceniła wyjaśnienia ACER Sp. z o.o., jako na tyle ogólnikowe i lakoniczne, że nie
można uznać, że wykonawca przedłożył kompletne wyjaśnienia i dowody dające podstawę
do dokonania oceny, że ceny jego ofert nie są rażąco niskie, co z mocy art. 90 ust. 3 ustawy
Pzp, na równi z potwierdzeniem się wprost okoliczności rażąco niskiej ceny - obliguje
zamawiającego do odrzucenia oferty wykonawcy, w sytuacji, gdy złożone wyjaśnienia są
niepełne i nie pozwalają z całą pewnością uznać ceny oferty za realną, za którą dany
wykonawca może w sposób prawidłowy zrealizować zamówienie.
Okoliczność, że wykonawca ACER Sp. z o.o. pełnił te usługi w odniesieniu do innych
zamówień wykonywanych na rzecz oddziałów zamawiającego nawet za podobną cenę - nie
może mieć charakteru przesądzającego - umowa nie przebiega każdorazowo w
identycznych warunkach, zatem trudno ręczyć, iż wykonawca w pełni właściwie wywiąże się
z jej realizacji za zaoferowaną cenę.
Nie stanowią też przesądzającego dowodu, przestawione przez ACER Sp. z o.o.
zestawienie wybranych umów na wycinką drzew, czy referencji. Wyjaśnienia przede
wszystkim, każdorazowo winny się odnosić do konkretnych warunków danego zamówienia i
zindywidualizowanych możliwości wykonawcy, a więc kalkulacji przynajmniej podstawowych
czynników cenotwórczych, skoro przy cenie ryczałtowej - pełny kosztorys nie jest wymagany.
W powyżej przywołanym stanie faktycznym, Izba podzieliła stanowisko odwołującego,
że zamawiający powinien zakwestionować cenę oferty wybranego wykonawcy oraz
przedstawione przez niego wyjaśnienia, w zakresie Pakietu 22 i 25, co obligowałoby do
odrzucenia oferty w oparciu o art. 90 ust. 3 ustawy Pzp. Przy czym Izba w pełni podzieliła
przytaczane poglądy teoretyczne, iż wyjaśnienia dotyczące wysokości zaoferowanej ceny
ofertowej winny mieć charakter na tyle konkretny i weryfikowalny, by ich ocena przez
zamawiającego mogła być jednoznaczna i obiektywna, a ustawowym obowiązkiem
wykonawcy jest złożenie wyjaśnień odpowiednio umotywowanych, przekonujących, że cena
zaproponowana w ofercie nie jest rażąco niska (KIO/UZP 1225/10; KIO/UZP 1231/10 z dn.
06.07.2010 r.).
Na wykonawcy spoczywa ciężar dowodu, że cena jego oferty nie pozostaje rażąco
niską w stosunku do przedmiotu zamówienia, i nie jest wystarczające złożenie jakichkolwiek
wyjaśnień, lecz takich wyjaśnień, które w sposób pełny i niebudzący wątpliwości pozwalają
na ocenę oferty pod kątem zaoferowania rażąco niskiej ceny, co potwierdza ugruntowane
orzecznictwo (KIO/UZP 1157/10 z dn. 24.06.2010 r. i KIO/UZP 954/10; KIO/UZP 962/10 z
dn. 14.06.2010 r.). Aby odpowiedź złożona na wezwanie wystosowane na podstawie art. 90
ustawy Pzp posiadała walor wystarczających wyjaśnień elementów oferty mających wpływ
na wysokość ceny - musi być w miarę szczegółowa w zakresie elementów składających się
na zaoferowaną cenę, czego o niewyspecyfikowanych przez ACER Sp. z o.o. elementach
cenotwórczych - nie da się powiedzieć. Stopień ogólności podanych informacji przez
wybranego wykonawcę i ich niekompletność powoduje, iż nie mogą one stanowić wyjaśnień,
o których mowa w art. 90 ust 1 i 3 ustawy Pzp. Wykonawca, który składa wyjaśnienia w
zakresie rażąco niskiej ceny powinien, bowiem wskazać co spowodowało obniżenie ceny,
jak również w jakim stopniu wskazany czynnik wpłynął na jej obniżenie. Udzielone
wyjaśnienia mają potwierdzić, iż złożona oferta jest rzetelnie przygotowana, a cena
prawidłowo oszacowana, zatem nie stwarza zagrożeń dla prawidłowego wywiązania się
wykonawcy z przyjętych obowiązków umownych. Zakres informacji przedstawionych przez
wykonawcę ACER Sp. z o.o. w wyniku wystosowanego przez zamawiającego wezwania, o
którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp jest na tyle ogólny, że nie można uznać, że
wykonawca przedłożył wyjaśnienia i dowody dające podstawę do dokonania oceny, że cena
jego oferty nie jest rażąco niska.
Mając na względzie powyższe okoliczności oraz stanowisko Krajowej izby
Odwoławczej, według którego „uznaje się, że wyjaśnienia lakoniczne, ogólnikowe są
uznawane na równi z brakiem złożenia wyjaśnień" (KIO 1063/12 z dnia 8.06.2012 r.)
zachodziły podstawy do ustalenia, że wykonawca ACER Sp. z o.o. nie złożył pełnych
wyjaśnień, i nie ujął w wyjaśnieniach takich kosztów, które wynikają wprost z warunków
przedmiotu zamówienia, jako nieodzowne do poniesienia i z tytułu specyficznych ryzyk
obciążających wykonawcę w myśl ustalonych w SIWZ warunków.
Ponadto cena oferty wybranej, znacząco odbiega od wartości szacunkowej o ponad
30% oraz średnich cen ofert złożonych w postępowaniu, maksymalnie o 23%, co również
może stanowić dowód na potwierdzenie jej niedoszacowania i zagrożenia dla prawidłowej
realizacji zamówienia.
Nie do przyjęcia była argumentacja zamawiającego, że wykonawca ACER Sp. z o.o.
złożył wystarczające wyjaśnienia dotyczące oferowanych cen za Pakiet 22 i 25 zamówienia z
powołaniem się, że zamawiającemu są znane okoliczności, że linie energetyczne dla danych
części mają uregulowane prawa służebności, co pozwala obniżyć ewentualne
odszkodowania oraz, że cena wszystkich złożonych ofert jest poniżej wartości oszacowania,
gdyż dokonane szacunki nie odzwierciedlają faktycznego stopnia zalesienia.
Skoro tak było, i zamawiający nie miał żadnych wątpliwości co do ceny oferty ACER
Sp. z o.o. - nie powinien wszczynać procedury wyjaśnień elementów ofert wykonawcy ACER
Sp. z o.o. mających wpływ na wysokość ceny. Zainicjowanie bowiem procedury
przewidzianej w art. 90 ust. 1 ustawy Pzp nierozerwalnie wiąże się z „powzięciem
wątpliwości zamawiającego co do realności ceny oferty wykonawcy,” jako przesłanki
ustawowej. Procedura wyjaśnienia ceny pod kątem wyeliminowania ofert przedstawiających
rażąco niskie ceny, nie może mieć charakteru pozornego, związanego z formalnym
wypełnieniem obowiązku, gdyż immanentnie niesie za sobą pełne konsekwencje opisane w
przepisie art. 90 ustawy Pzp. Wymaga od wykonawcy złożenia wyczerpujących i popartych
dowodami wyjaśnień, a z ich braku wynika obowiązek odrzucenia oferty.
Zamawiający natomiast w odpowiedzi na odwołanie, z enigmatycznych wyjaśnień
wykonawcy ACER Sp. z o.o. wyprowadził własne uzasadnienie oferowanych cen w Pakiecie
22 i 25, w istocie bazując na swojej własnej wiedzy, a nie na złożonych wyjaśnieniach. Z tych
też względów Izba nie dopuściła dowodów wnioskowanych przez zamawiającego, którymi
zamawiający, wbrew postanowieniom art. 90 ust. 2 ustawy Pzp - przejął na siebie obowiązek
uzasadnienia prawidłowości ceny oferty wykonawcy ACER Sp. z o.o. Sam fakt uruchomienia
procedury z art. 90 ust. 1 Pzp potwierdza, że zamawiający powziął wątpliwości co do
realności cen wezwanego wykonawcy, które w konsekwencji, bez wyjątku wymagają
wyjaśnienia w myśl wskazań danej normy i oceny tychże wyjaśnień. Zgłoszone dowody
odnoszą się ogólnej wiedzy zamawiającego na temat kształtowania się cen danych usług, a
nie do enigmatycznych wyjaśnień wykonawcy ACER. Można rzec, zamawiający „wyręcza”
wykonawcę ACER w zakresie złożenia dowodów na okoliczności zaprzeczenia - rażąco
niskiej ceny oferty w pakietach 22 i 25.
Postępowanie dowodowe w sprawie potwierdziło zasadność stawianych
zamawiającemu zarzutów naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów ustawy Prawo
zamówień publicznych, tj. naruszenie: art. 89 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 90 ust 3 ustawy
Pzp - poprzez zaniechanie odrzucenia oferty wybranej na część 22 i 25 zamówienia ACER
Sp. z o.o. - mimo że wykonawca nie wykazał, iż jego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny.
Jednakże w ocenie Izby, czynność taka byłaby przedwczesna w okolicznościach
danej sprawy, z uwagi na częściowo wadliwą treść wezwania zamawiającego z dnia 16
września 2016 r. do wykonawcy ACER, w którym zamawiający żądał dowodów na
okoliczność wykazania realności cen ofert, przy czym „Złożone dokumenty powinny
potwierdzać spełnienie przez Wykonawcę warunków udziału w postępowaniu określonych
przez Zamawiającego, nie później, niż w dniu, w którym upłynął termin składania ofert.”
Żądanie takie było nieprawidłowe. Wykonawca może udowadniać elementy
kalkulacyjne ceny ofert dokumentami bieżąco wystawionymi, np. ofertami podwykonawców,
dostawców - po dacie wezwania, gdyż art. 90 ustawy Pzp stanowi autonomiczną regulację -
dokumenty tego rodzaju nie mają charakteru podmiotowych - na potwierdzenie spełnienia
warunków udziału w postępowaniu, ani warunków przedmiotowych w rozumieniu przepisów
rozporządzenia 19 lutego 2013 r. w sprawie rodzaju dokumentów, jakich może żądać
zamawiający od wykonawcy oraz form, w jakich te dokumenty mogą być składane (Dz. U.
poz. 231) i nie odnosi się do nich wymóg w oparciu o art. 26 ust. 3 Pzp - sporządzenia nie
później niż w dniu, w którym upłynął termin składania ofert.
Zdaniem Izby błędne wezwanie mogło zaważyć tak na treści wyjaśnień wykonawcy
ACER Sp. z o.o., jak i na zakresie złożonych dowodów. Z tych względów Izba nakazała
powtórzenie procedury wezwania tego wykonawcy do złożenia wyjaśnień, w tym dowodów
dotyczących elementów kalkulacyjnych ceny jego ofert na Pakiet 22 i 25 zamówienia.
Do zarzutu III.4 naruszenia art. 7 ust. 1 i 3 ustawy Pzp w związku z naruszeniem art. 91 ust.
1 ustawy Pzp poprzez dokonanie wyboru oferty wykonawcy ACER jako najkorzystniejszej
oferty w Pakiecie 22 (części 22) i Pakiecie 25 (części 25) zamówienia.
Powyższy zarzut znalazł potwierdzenie, w konsekwencji uwzględnienia zarzutów
poprzedzających.
Żądanie nakazania wyboru oferty odwołującego na części 8, 22 i 25 zamówienia, nie
koresponduje natomiast z żądaniami powtórzenia oceny ofert. Wyrok Izby nie może też mieć
charakteru hipotetycznego nakazania, aby w razie nieskutecznego uzupełnienia
dokumentów zamawiający wykluczył oznaczonego wykonawcę.
W tym stanie rzeczy Izba orzekła jak w sentencji na podstawie art. 192 ust. 1, ust. 2 i
3 pkt 1 ustawy Pzp.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosownie do jego wyniku,
na podstawie art. 192 ust. 9 i 10 ustawy Pzp oraz w oparciu o przepisy § 3 i 5 ust. 2 pkt 1
rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 marca 2010 r. w sprawie wysokości
i sposobu pobierania wpisu od odwołania oraz rodzajów kosztów w postępowaniu
odwoławczym i sposobu ich rozliczania (Dz. U. Nr 41, poz. 238). Izba zasądziła od
zamawiającego na rzecz odwołującego zwrot kosztów wpisu od odwołania oraz kosztów
zastępstwa przez pełnomocnika, na podstawie przedłożonego rachunku.
Przewodniczący:
……………………...